Ένα ...μεγάλο όπλο!

 

Τυφέκιο για τους ελεύθερους σκοπευτές των γερμανικών ειδικών δυνάμεων

Τυφέκιο Ε.Σ. RS9 της εταιρείας Haenel, (το πρώτο μπροστά στο φακό) με σκοπευτική διόπτρα, ενσωματωμένη διόπτρα ταχείας σκόπευσης τύπου Red dot, καταδείκτη laser,  σιγαστήρα  και άλλα εξαρτήματα  (Πηγή)

Το τυφέκιο ελεύθερου σκοπευτή (Ε.Σ.), RS9 της εταιρείας Haenel , διάλεξαν οι γερμανικές ειδικές δυνάμεις για να εξοπλίσουν τους σκοπευτές τους. Ο γερμανικός στρατός, που έκλεισε συμβόλαιο με την κατασκευαστική εταιρεία για 115 τεμάχια,  το  μετονόμασε σε G29 και το κατέταξε στο σύστημά του.

Το τυφέκιο RS9 είναι διαμετρήματος 8,6Χ70 mm. (για πυρομαχικά .338 Lapua Magnum) και αποτελεί το πρώτο γερμανικής κατασκευής τυφέκιο αυτού του τύπου, που εισάγεται στον γερμανικό στρατό. Επιλέχθηκε, προφανώς μετά από αξιολόγηση, αντί του  "ανταγωνιστή" του, επίσης γερμανικού τυφεκίου Unique Alpine TPG-3A5, το οποίο παρεπιπτόντως, μέσω της εταιρείας FN, παρουσιάζεται στην αμερικανική αγορά σαν  FN Herstal Ballista, και το "περιεργάζεται" και η  USSOCOM για το δικό της προσωπικό.

Το τυφέκιο είναι επαναληπτικό με κινητό ουραίο, ζυγίζει 7,54 κιλά και μπορεί να προσβάλει στόχους στα 1500 μέτρα. Παίρνει γεμιστήρα των 10 φυσιγγίων και το μήκος του με το κοντάκιο ανεπτυγμένο, φτάνει στα 1,20 μέτρα. Η κάννη του, μήκους 60 εκατοστών, θα μπορεί να δέχεται σιγαστήρα  τύπου Rotex . Η σκοπευτική του διόπτρα είναι τύπου T5Xi 5-25x56-ZF Steiner   που αποτελεί προϊόν της κοινοπραξίας  Beretta Defense Technologies.

Βαρύ όπλο, αλλά αυτό που πρόσεξαν οι Γερμανοί, ήταν η αξιοπιστία του και η ακρίβεια των βολών του σε μεγάλες αποστάσεις. Με τα πυρομαχικά τύπου .338 Lapua Magnum, ένας καλός σκοπευτής, μπορεί να εξουδετερώσει ανθρώπινο στόχο στα 1500 μέτρα, διαπερνώντας άνετα και το αλεξίσφαιρο γιλέκο που πιθανόν να φοράει. Και αυτήν την εποχή, ...χρειάζονται τέτοιες δυνατότητες....

Το τυφέκιο RS8 Basic, χωρίς εξαρτήματα και όργανα σκόπευσης  (Πηγή)

Η  Haenel , κατασκευάζει και άλλες παραλλαγές επαναληπτικών τυφεκίων Ε.Σ. όπως:

• το RS8 Basic, .308 Win. (7,62X67 mm) ή .300 WinMag, (7,62X51 mm τύπου ΝΑΤΟ) το οποίο ζυγίζει 5,6 κιλά και έχει μήκος 1,09 μέτρα με γεμιστήρα επίσης 10 φυσιγγίων 
• το RS8 Compact .308 Win. με βάρος 5,8 κιλά και μήκος 1,03 μέτρα, για  αποστάσεις 500-1000 μέτρα και ένα ακόμη, 
• το RS8 Subsonic που διαθέτει κάννη-σιγαστήρα και χρησιμοποιείται για πιο μικρές αποστάσεις,  με υποηχητικά φυσίγγια .308Win.  

Τυφέκιο RS8 Compact .308 Win (Πηγή)

Τα 115 τυφέκια, πιθανόν με παρελκόμενα και ανταλλακτικά, λέγεται ότι θα κοστίσουν γύρω στο 1,9 εκατομμύρια Ευρώ, δηλαδή με πρόχειρο υπολογισμό, γύρω  στις 16.500 Ευρώ έκαστον!! 

Τυφέκιο RS8 Subsonic (Πηγή)

Πρόκειται δε, ν' αντικαταστήσουν σταδιακά το ημιαυτόματο τυφέκιο Ε.Σ. G28 που διαθέτει ο γερμανικός στρατός, εδώ και 10 χρόνια περίπου και το οποίο χρησιμοποιεί κατά 75%, τα ίδια εξαρτήματα του  τυφεκίου μάχης ΗΚ 417. 

Τα είχαν χορηγήσει τότε οι Γερμανοί  στις μονάδες τους στο Αφγανιστάν, σαν όπλο υποστήριξης ομάδος μάχης, για να μπορούν να πλήττουν στόχους πέραν των 500 μέτρων, απόσταση από την οποία χτυπούσαν τις φάλαγγες των δυτικών, οι Ταλιμπάν!

Ανιχνευτής

Τι προτιμάς να σε κτυπήσει; Σφαίρα από Μ4 ή από ΑΚ-47;

Περίεργο ερώτημα, όπως ένα παρόμοιο που ρωτούσε τους κομάντος κάποτε ένας λοχαγός Μοίρας Καταδρομών, όταν ανεβαίναμε ξεθεωμένοι τις ανηφοριές του Καϊμακτσαλάν, 35 χρόνια πίσω! 

"Τι προτιμάς; Φίδι να σε φιλήσει ή γάιδαρος να σε ...κλωτσήσει;" Η φράση ήταν λίγο πιο βαριά βέβαια, αλλά την αφήνω σε κόσμια επίπεδα. Και τα δύο ερωτήματα,υποδηλώνουν το δίλημμα της επιλογής ανάμεσα σε δύο κακά, αυτού που κάνει τη μικρότερη  ζημιά ή είναι πιο ανώδυνο. Δηλαδή το "μη χείρον βέλτιστον", όπως έλεγαν οι Αρχαίοι.

Ένας Αυστραλός γιατρός των ειδικών δυνάμεων, έγραψε τον Νοέμβριο του 2015 ένα άρθρο με παρεμφερή τίτλο, για τραύματα από σφαίρα Μ4 και ΑΚ-47,  σε αυστραλιανό ιστολόγιο, σχετικό με θέματα πρώτων βοηθειών. Στην ουσία κατέγραψε τις εμπειρίες του από πολεμικά τραύματα, έχοντας συμμετάσχει πολλές φορές σε αποστολές στο Αφγανιστάν.

Μπόρεσε και παρατήρησε ομοειδή τραύματα που προκλήθηκαν από βολίδες 5,56 χιλ.  τυφεκίου Μ16 Μ4 και από αντίστοιχες 7,62 χιλ Χ 39 χιλ. από την απόσταση των 200 μέτρων. Συγκεκριμένα σύγκρινε τ' αποτελέσματα των παραπάνω βολίδων σε τραυματισμούς γοφού, δύο διαφορετικών ατόμων.

Στην πρώτη περίπτωση, η σφαίρα τρύπησε τον δεξί γοφό και βγήκε από δεξιά του ίδιου μηρού, προκαλώντας μεγάλο τραύμα. Στη δεύτερη περίπτωση, η σφαίρα προκάλεσε διαμπερές τραύμα χωρίς όμως να προκαλέσει μεγάλη ζημιά.

Ίσως ήταν και θέμα τύχης, αλλά ο γιατρός, έδωσε την επιστημονική του εξήγηση. Ξεκίνησε με την εξίσωση κινητικής ενέργειας: 

E_K=1/2 m·(υ1 ^_  υ2)²  

Δηλαδή η κινητική ενέργεια (ΕΚ) επηρεάζεται από τη μάζα του βλήματος (m) που εισδύει στο ανθρώπινο σώμα, καθώς και από την ταχύτητα του βλήματος (υ). Το βαρύτερο και ταχύτερο βλήμα προκαλεί μεγαλύτερη ζημιά, από ένα ελαφρύτερο και βραδύτερο βλήμα.  Πρέπει να γίνει κατανοητή η σχετική επίδραση που ασκούν στην κινητική ενέργεια, η μάζα και η ταχύτητα ενός βλήματος. Στην εξίσωση η μάζα διαιρείται δια του 2, ενώ η ταχύτητα υπολογίζεται στο τετράγωνο! Αυτό σημαίνει ότι η ταχύτητα του βλήματος επηρεάζει πολύ περισσότερο την ενέργεια που διαχέεται  στο σώμα κατά την διείσδυσή του σ' αυτό, απ' ό,τι η μάζα του! 

Ο συνδυασμός (υ1 - υ2) προβλέπει την περίπτωση που το βλήμα διαπερνά το σώμα όπου  υ1 είναι η ταχύτητα εισόδου, ενώ υ2 είναι η ταχύτητα εξόδου, έτσι ώστε να υπολογιστεί η ενέργεια που αφήνει το βλήμα μέσα στο σώμα. Αυτονόητο είναι ότι όταν το βλήμα παραμένει στο σώμα το υ2 είναι μηδέν και έτσι μόνο η ταχύτητα υ1 χρησιμοποιείται, για τον υπολογισμό της κινητικής ενέργειας.

Το συμπέρασμα από το σύντομο μάθημα φυσικής είναι ότι αυτό που κάνει την μεγαλύτερη ζημιά στο ανθρώπινο σώμα, είναι ένα βλήμα που έχει μια "αξιοπρεπή" μάζα, είναι πολύ ταχύ και είναι κατασκευασμένο έτσι ώστε να παραμείνει στο σώμα, αφήνοντας όσο το δυνατόν περισσότερη ενέργεια μέσα σ' αυτό.

Ένα άλλο σημείο που πρέπει να γίνει κατανοητό είναι η διαφορά της μόνιμης σπηλαίωσης έναντι της πρόσκαιρης. Δηλαδή, η τρύπα που δημιουργεί το βλήμα ενώ διέρχεται το ανθρώπινο σώμα. Η μόνιμη σπηλαίωση που αφήνει το βλήμα, είναι ανάλογη της επιφάνειας του βλήματος που προσκρούει στο σώμα και το διαπερνά! Για παράδειγμα, όταν μια βολίδα διαμέτρου 7,62 χιλ. τυφεκίου ΑΚ-47 διαπεράσει το ανθρώπινο σώμα, θα αφήσει μια τρύπα διαμέτρου 7,62 χιλ. Αν η τρύπα δημιουργηθεί σε ζωτικό όργανο, το τραύμα θα είναι θανατηφόρο! Αν όμως η βολίδα περάσει μέσα από ιστούς μόνο, τότε το τραύμα θα είναι πιο ήπιο και διαχειρίσιμο.

Η πραγματικότητα βέβαια είναι λίγο διαφορετική, όπως έχουμε πει σε προηγούμενο άρθρο, γιατί οι βολίδες των πολεμικών τυφεκίων έχουν την τάση να εκτρέπονται, όταν εισέρχονται στο ανθρώπινο σώμα και να στριφογυρίζουν με το πίσω μέρος τους να κινείται προς τα εμπρός, προκαλώντας έτσι, πολύ μεγαλύτερη ζημιά. Πολύ περισσότερο ζημιογόνος, είναι η πρόσκαιρη σπηλαίωση που δημιουργείται κατά την διείσδυση του βλήματος μέσα στο σώμα. Είναι σαν μια μικρή έκρηξη, της οποίας το εκρηκτικό κύμα εκτοπίζει ιστούς, θρυμματίζει οστά και διαλύει αγγεία, δημιουργώντας μια μπάλα γεμάτη κατεστραμμένους ιστούς και αίμα.

Γι' αυτό τον λόγο, ένα βλήμα υψηλής ταχύτητας, δεν προκαλεί ζημιά μόνο αν διέλθει από ζωτικό όργανο, αλλά περισσότερο με την  προσωρινή κοιλότητα που δημιουργεί. Και όσο πιο μεγάλη κινητική ενέργεια έχει, τόσο περισσότερο εκτείνεται η  πρόσκαιρη σπηλαίωση από την μόνιμη. 

Δείτε τις παρακάτω φωτογραφίες που παρουσίασε ο γιατρός στο άρθρο του από τραύμα βολίδας 5,56 χιλ.

Στην πρώτη φωτογραφία φαίνεται η είσοδος της βολίδας, με μια μικρή τρύπα στον γοφό. Στην δεύτερη φωτογραφία φαίνεται η ζημιά που προκάλεσε η ίδια η βολίδα, με την εκτροπή που είχε μέσα στο σώμα και την προσωρινή σπηλαίωση που δημιούργησε στο εξωτερικό μέρος του μηρού.

Τέλος φαίνονται στην ακτινογραφία ο θρυμματισμός του μηριαίου οστού από την βολίδα και τα θραύσματα της βολίδας μέσα στους ιστούς (με το έντονο λευκό χρώμα). Οι μαύροι κόκκοι που διακρίνονται στο εξωτερικό μέρος είναι από τον επίδεσμο τύπου Quikclot  που εφαρμόστηκε για να σταματήσει την αιμορραγία.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα της "αποτελεσματικής" ζημιάς που προκαλεί βολίδα 5,56 χιλ. από τυφέκιο Μ4, όπως έχουμε αναλύσει σε προηγούμενο άρθρο. Η εκτροπή της και ο τεμαχισμός της αφήνει όλη την κινητική ενέργεια μέσα στο σώμα!

Δείτε εδώ ένα βίντεο που δείχνει τ' αποτελέσματα βολίδας 5,56 χιλ. που προσπίπτει σε πειραματική γέλη. 

Στην παρακάτω φωτογραφία φαίνεται ένα παρόμοιο τραύμα από τυφέκιο ΑΚ-47. Η σφαίρα μεγαλύτερη και με μικρότερη ταχύτητα, προερχόμενη από την ίδια απόσταση των 200 μέτρων, πέρασε τον γοφό του τυχερού άτυχου στρατιώτη και βγήκε χωρίς πολλές παρενέργειες.

Η μελανιά που φαίνεται στην εικόνα οφείλεται στην μόνιμη σπηλαίωση που δημιούργησε στο δρόμο της η βολίδα. Μετά από την περιποίηση του τραύματος, την επόμενη ημέρα ο τραυματίας συνέχισε την εργασία του.

Η βολίδα 7,62 χιλ. διερχόμενη από τους ανθρώπινους ιστούς, δεν παρουσιάζει την μεγάλη εκτροπή της αντίστοιχης 5,56 χιλ. και έτσι δεν προκαλεί εκτεταμένες βλάβες.

Σε άλλη περίπτωση, όπως περιγράφει ο γιατρός, η βολίδα 7,62 χιλ. τρύπησε την κοιλιά, έκοψε ένα κομμάτι του λεπτού εντέρου και σταμάτησε στο κοιλιακό τοίχωμα, χωρίς να έχει αποτέλεσμα εκτροπής ή θραύσης. Ο τραυματίας την γλύτωσε εύκολα με μια λαπαροτομή.

Γι' αυτό λοιπόν, όπως ο ίδιος υποστηρίζει, αν είναι να χτυπηθεί από τυφέκιο, προτιμά το ΑΚ-47, από το Μ4! Το τραύμα του πρώτου, πιθανόν να είναι πιο διαχειρίσιμο του δεύτερου!

Περί ορέξεως...    Καλύτερα είναι να μην έχεις την εμπειρία!

Ανιχνευτής

Πηγή

Πιστόλι για ειδικές δυνάμεις

Αμερικανός πεζοναύτης της Force Recon  εξασκείται με πιστόλι  M45 CQBP (Πηγή)

Όλα τα πιστόλια είναι καλά, αρκεί να ξέρεις να τα χρησιμοποιείς! Τουτέστιν να έχεις κάνει "άπειρες" βολές και να έχεις συνηθίσει όλες τις θέσεις βάλλοντος. Και βέβαια να εξασκείσαι, αν η δουλειά σου απαιτεί κάτι τέτοιο.

"Ό,τι αφήνεις σε ..αφήνει" είναι ένας διαχρονικός κανόνας που ισχύει και για το πιστόλι.Και αυτό το λέω, έχοντας προσωπική εμπειρία για το θέμα. Πριν από κάποια χρόνια, ετοιμαζόμουν όπως και άλλοι, να συμμετάσχω στη δύναμη της ISAF (όχι με την ΕΛΔΑΦ) στο Αφγανιστάν. Λόγω της δουλειάς, (πολύ κακώς), είχα αφήσει το πιστόλι λίγο πίσω, δηλαδή είχα κάμποσους μήνες να εξασκηθώ, παραμένοντας στις ..δάφνες του παρελθόντος.

Πλησίαζε η ώρα όμως της αξιολόγησης και θα έπρεπε όλοι μας να έχουμε (μεταξύ των άλλων) τουλάχιστον παραδεκτή βαθμολογία στη βολή με πιστόλι, πριν την αναχώρηση. Ξεκίνησα λοιπόν την πρακτική εξάσκηση με την Beretta 9mm, γιατί αυτό το πιστόλι θα είχαμε μαζί μας, στα πλαίσια του φορητού οπλισμού.

Στήθηκα  στο σκοπευτήριο, και με την σιγουριά του ανθρώπου που ξέρει τι κάνει, άρχισα τις πρώτες βολές! Αμ δε!! Το πιστόλι το ήξερα θεωρητικά και στη λύση αρμολόγηση, αλλά βολή, έκανα πρώτη φορά με αυτό. Είχα συνηθίσει το "υπάκουο" Glock και όχι αυτό το "δύστροπο" πιστόλι που πέταγε το χέρι μου πάνω δεξιά! 

Έτσι οι σφαίρες διασπείρονταν δεξιά αριστερά, χωρίς να πετυχαίνω καλή συγκέντρωση, όπως πίστευα ότι θα είχα, έστω σε κάποιο σημείο του στόχου, συνηθισμένος από τότε που κτυπούσα τα κουτάκια κόκα κόλας από τα 30 και τα 40 μέτρα μακριά.

Μου "έπεσαν" τα μούτρα βλέποντας το αποτέλεσμα. Ακόμη περισσότερο, όταν έβλεπα τον διπλανό μου, έναν Ούγγρο, να τα πηγαίνει θαυμάσια! Με πλησίασε ο Ιταλός εκπαιδευτής, ξέροντας ότι ήμουν των ειδικών δυνάμεων, με απορία ζωγραφισμένη στο δικό του πρόσωπο "Μα πώς; Εσύ των ειδικών δυνάμεων;" Ήταν σαν να με κάρφωνε με μαχαίρι! Ξέρετε κάτι τέτοια, που δείχνουν επίπεδο εκπαίδευσης, διαδίδονται πολύ γρήγορα σε διεθνές περιβάλλον! Και αν γίνει αντιληπτό ότι είσαι ατζαμής, κανείς δεν θέλει μετά να πηγαίνει μαζί σου σε αποστολές, όποιας φύσεως! Έξω στο πεδίο δεν μετράνε ούτε γνωριμίες, ούτε πολιτικά μέσα! Οι ατομικές ικανότητες μετράνε για να είσαι αποδεκτός από τους άλλους!

Έδωσα μια δικαιολογία! (πάντα βρίσκουμε δικαιολογίες) "Έχω συνηθίσει με Glock!" του είπα. Τότε αμέσως τράβηξε από τη θήκη  που είχε στη μέση του, ένα Glock 17 που ήταν το δικό του, μου έδωσε και σφαίρες για να γεμίσω τις γεμιστήρες και μου είπε μεταξύ αστείου και σοβαρού "Για να σε δω λοιπόν!"

Για να πω τη μαύρη αλήθεια, κάπως ξαλάφρωσα, γιατί είχα στα χέρια μου ένα γνώριμο "φίλο" από τα παλιά. Μπορεί να είχα πολύ καιρό να τον δω, αλλά δεν τον είχα ξεχάσει ολότελα. Πήγα πολύ καλύτερα στις επιδόσεις και ο "φίλος" μου με ξελάσπωσε!

Έπρεπε όμως να πιάσω φιλίες και με τη Beretta. Ξεκίνησε η "φροντιστηριακή" προπόνηση στο σκοπευτήριο με 100 φυσίγγια κάθε φορά και για 10 "συνεδρίες" επί 50 Ευρώ (παρακαλώ) τη φορά, γιατί ήταν προσωπική μου υπόθεση και έπρεπε να την καλύψω μέχρι την αξιολόγηση. Υπηρεσιακά έγιναν δύο μόνο προπονήσεις, των 50 φυσιγγίων κάθε φορά.

Τελικά, μπόρεσα και την συνήθισα τη Beretta, με πολύ καλή επίδοση στο τέλος της αξιολόγησης. Αλλά δεν ήταν μόνο η αξιολόγηση! Φάνηκε η χρησιμότητα της προετοιμασίας που έγινε, στην πράξη, εκεί, στο Αφγανιστάν.

Εξάσκηση στη βολή μάχης πιστολίου, από ελληνικό προσωπικό ειδικών δυνάμεων (Πηγή ΓΕΣ)

Το δίδαγμα είναι ότι όσοι (εν ενεργεία) ασχολείστε με άλλες δουλειές, εκτός από "ασκήσεις-πορείες-βολές", μην αμελείτε την εξάσκησή σας και στο πιστόλι, γιατί ποτέ δεν ξέρετε, πότε θα χρειαστεί! Όποιο πιστόλι και αν έχετε χρεωθεί, μάθετέ το καλά!

Ας δούμε όμως για το νέο πιστόλι των ειδικών δυνάμεων, που ξεκινά από τους Αμερικανούς. Οι προδιαγραφές του το θέλουν να είναι πιστόλι που να μπορεί να μετατρέπεται κατ' αρχήν από πλευράς διαμετρήματος, σε .45, από 9 χιλ. και αντιστρόφως, με αλλαγή κάννης και κλείστρου. Επιπλέον:

• Να είναι ανθεκτικό και αξιόπιστο σε ακραίες καιρικές καταστάσεις.
• Να επιτυγχάνεται καλή συγκέντρωση στην απόσταση των 50 μέτρων, με 90% δυνατότητα συγκέντρωσης σε κύκλο διαμέτρου 4 ιντσών (10 εκατοστών) καθ' όλη τη διάρκεια ζωής του.
• Να έχει εργονομική κατασκευή, ώστε να ελαχιστοποιείται η δύναμη οπισθοδρόμησης και να ελέγχεται η διασπορά βολίδων.
• Να είναι συμβατό για χρήση με πρόσθετα όργανα βολής, όπως τακτικούς φακούς φωτισμού, lasers και σιγαστήρες.
• Να μπορεί να το χειρίζεται  ένας αριστερόχειρας.
• Να λύνεται και να δένεται γρήγορα, χωρίς τη χρήση εργαλείων.
• Η δύναμη πρόσπτωσης της βολίδας να είναι τέτοια, που (ανεξάρτητα με διαμέτρημα) να μπορεί να διαπερνά βαλλιστική γέλη πάχους 35,5 εκατοστών, σε απόσταση 50 μέτρων.
• Να αντέχει σε πιέσεις αερίων κατά 20% περισσότερο από τις προδιαγραφές του Διεθνούς Ινστιτούτου Κατασκευαστών Όπλων και Πυρομαχικών.  (SAAMI) 
• Να έχει μέσον όρο εμπλοκών τη βολή των 2.000 φυσιγγίων, μέσο όρο βλαβών εξαρτημάτων τη βολή των 10.000 φυσιγγίων και όριο ζωής τα 35.000 φυσίγγια.

Έτσι ψάχνουν το κατάλληλο πιστόλι που έχει την κωδική ονομασία  MHS (Modular Handgun System) δηλαδή περιφραστικά: "Σύστημα πιστολίου προσθαφαιρούμενων απαρτίων". Το θέμα διαμετρήματος αφήνεται ανοικτό, ώστε να υπάρχει η δυνατότητα επιλογής, ανάλογα με την κατάσταση και το είδος της επιχείρησης. Ο χρόνος εισαγωγής στο σύστημα προμηθειών του αμερικανικού στρατού προσδιορίζεται στο 2018.

Αν και γνωστές εταιρείες κατασκευής όπλων, προσπαθούν να προσεγγίσουν την "πίτα", οι ειδικοδυναμίτες ήδη έχουν κατασταλάξει ποιό πιστόλι προτιμούν, μετά από το HK Mk 23 .45, το  Sig Sauer P226 και  το Beretta Μ9. Το πιστόλι Glock και περισσότερο το αμφίβιο Glock 17! Δηλαδή τον παλιό "φίλο" μου! Βέβαια, το πιο ανανεωμένο, το Glock 17 Gen 4 (4ης γενεάς).

Έτσι, αφού γύρισε ο τροχός του χρόνου, διαπιστώθηκε ότι η επιλογή των ελληνικών ειδικών δυνάμεων για απόκτηση του πιστολίου Glock 17 την 10ετία του '90, ήταν μια πολύ καλή απόφαση! Θυμάμαι την εντύπωση που προκαλούσε με την εκτέλεση βολής, αμέσως μετά το νερό, με σιγαστήρα και γεμιστήρα των 33 φυσιγγίων.

Στη συνέχεια βγήκαν και άλλες πατέντες με παρεκτάματα, που μετέτρεπαν το Glock σ' ένα μικρό υποπολυβόλο, όπως παρουσιάστηκε σε παλαιότερο άρθρο. Επίσης για στρατιωτική χρήση και μόνο, προστέθηκε στην αριστερή πλευρά του πιστολίου στο πίσω μέρος της θήκης του κλείστρου, ένας μοχλός πυρός και ασφαλείας, που ρυθμίζει βολή κατά βολή και βολή κατά ριπάς!

Κατασκεύασαν και γεμιστήρα τύπου τυμπάνου, που παίρνει πάνω από 30 φυσίγγια και κάνει το πιστόλι ..."αστροπελέκι", όπως θα δείτε στο βίντεο παρακάτω!

Ποιό είναι το καλύτερο πιστόλι: Αυθόρμητη ερώτηση, που βγαίνει εύκολα, από το στόμα, κυρίως από άτομα που δεν έχουν ιδιαίτερη εξοικείωση με όπλα.

Η απάντηση είναι όλα τα πιστόλια είναι καλά, αρκεί να ξέρεις να τα χειρίζεσαι σωστά με αρκετή εξάσκηση! Εξαρτάται τι ζητά κάποιος από το πιστόλι. Οι ειδικές δυνάμεις, διάλεξαν το Glock, γιατί στην πράξη διαπίστωσαν, ότι προς το παρόν, αυτό ταιριάζει καλύτερα στη δουλειά τους!

Όσο για το διαμέτρημα, πάλι θα έλεγα ότι δεν υπάρχει καλό, ή καλύτερο! Εξαρτάται για τι δουλειά το θέλεις! Και εκεί, αποφασίζεις ποιό πρέπει να χρησιμοποιήσεις.

Αχρείαστα νά' ναι, αλλά, .."Si vis Pacem, para Bellum"


Ανιχνευτής

Μερικά λόγια για το τυφέκιο Μ4

Εκπαίδευση στη βολή μάχης  με Μ4, από Έλληνα καταδρομέα. Διακρίνεται ενσωματωμένη στο τυφέκιο διόπτρα τύπου Trijicon  και χειρολαβή (Πηγή ΓΕΣ/ΔΕΔ)

 Ένα διαφημιστικό βιντεάκι των Αμερικανών σχετικά με το Μ4, μου θύμισε λίγο τα παλιά. Στα μέσα της 10ετίας του '90, το τυφέκιο Μ16Α2Ε Μ4 και γενικά η σειρά τυφεκίων Μ16, "μπήκε" στις ελληνικές ειδικές δυνάμεις και έκτοτε παραμένει σταθερά μέσα στο χώρο. Μη νομίζετε ότι έγινε καθυστερημένα! Αν λάβουμε υπόψη μας ότι στον αμερικανικό στρατό οι ειδικές δυνάμεις το πήραν από το 1993, ίσως είμαστε από τους πρώτους μετά απ' αυτούς. Ίσως και να μην είναι υπερβολή ότι εμείς το χρησιμοποιήσαμε κανονικά και πριν απ΄αυτούς.

Και δεν πήραμε έτσι απλά την σειρά Μ16 γιατί μας άρεσε η .. εμφάνιση των όπλων. Έγιναν πολλές, πολυήμερες και απαιτητικές δοκιμές, σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα αξιολόγησης φορητού οπλισμού, σε δείγματα από 12 ή 15, φημιστών διεθνώς τυφεκίων μεγάλων εταιρειών, μεταξύ των οποίων και τα τυφέκια σειράς Μ16, για να βγουν τα τελευταία με την αξία τους νικητές, υπερισχύοντας έναντι όλων των άλλων. 

Το Μ4, όπως είναι ελαφρύ, (2,8 κιλά βάρος) βολικό, με 76 εκατοστά μήκος με  κοντάκιο μαζεμένο και με ένα ωφέλιμο βεληνεκές 600 μέτρα, χρησιμοποιώντας γεμιστήρα 30 φυσιγγίων, καλύπτει όλες τις ανάγκες ενός μαχητή των ειδικών δυνάμεων και όχι μόνο.

Κατάλληλο όπλο για ομαδάρχες, στοιχειάρχες διμοιρίτες και γενικά για ειδικότητες που απαιτείται μικρότερο βάρος και όγκος υλικών λόγω καθηκόντων. (πχ χειριστές ομαδικών όπλων, μεταφορικών μέσων κλπ). Άριστο για αγώνα εκ του συστάδην, όπως ονομάζεται ελληνικά το CQB.

Μετά όμως από οδυνηρές εμπειρίες συμμαχικών στρατευμάτων στο Αφγανιστάν, που έπεφταν σε καλοστημένες ενέδρες ανταρτών Ταλιμπάν, ξεκίνησαν οι αντιδράσεις για την ποιότητα του οπλισμού διαμετρήματος 5,56 χιλ. γιατί δεν μπορούσαν να τα καταφέρουν σε στατική ανταλλαγή πυρών με τους αντάρτες που χρησιμοποιούσαν ρωσικά τυφέκια, οπλοπολυβόλα και πολυβόλα, από αποστάσεις 700 έως 1000 μέτρων, καλυπτόμενοι επάνω στους δύσβατους ορεινούς όγκους!

Περισσότερο βέβαια, άρχισαν σχόλια για το Μ4, γιατί εκεί παρουσιάζονταν περισσότερες δυσλειτουργίες. Άρχισαν οι  "φωνές" που έλεγαν ότι το τυφέκιο δεν είναι καλό, σε σύγκριση με αντίστοιχα τυφέκια 7,62 χιλ., ότι η τρωτότητα που επιτυγχάνει κατά την προσβολή στόχων δεν είναι αποτελεσματική και τελικά ότι θα πρέπει να επιστρέψουμε σε όπλα με πιο μεγάλο και φονικότερο διαμέτρημα. Δηλαδή αυτό που "ενόχλησε" ήταν η φονικότητα και όχι η λανθασμένη τακτική χρησιμοποίηση.

Αμερικανοί στρατιώτες στο Αφγανιστάν οπλισμένοι με τυφέκια Μ4. (Φωτογραφία αρχείου. Πηγή: εφημερίδα "The Guardian")

Σε παλαιότερο άρθρο είχαμε μιλήσει για το θέμα του διαμετρήματος και πώς θα πρέπει να επιλέγεται. Έτσι λοιπόν δεν θα πρέπει να πέσουμε στο ψευτοδίλημμα ποιό είναι το καλύτερο διαμέτρημα, αλλά θα πρέπει να το προσαρμόζουμε στις δικές μας επιχειρησιακές απαιτήσεις, ανάλογα με την κατάσταση.

Αρκεί να πούμε ότι ιστορικά η εμφάνιση του διαμετρήματος 5,56 χιλ. ξεκίνησε στον πόλεμο του Βιετνάμ, όπου αυτό που επιδιωκόταν μέσα στις ζούγκλες ήταν η αύξηση όγκου πυρός σε μάχες που διεξάγονταν σε αποστάσεις όχι μεγαλύτερες των 150 μέτρων, λόγω της βλάστησης. Έτσι μια αμερικανική ομάδα τυφεκιοφόρων πεζικού 8 ανδρών για παράδειγμα, μετέφερε με το ίδιο βάρος διπλάσια  πυρομαχικά 5,56 χιλ Μ193, απ' ό,τι πυρομαχικά 7,62 χιλ. για τυφέκια Μ14. Έτσι είχε πολύ μεγαλύτερη διάρκεια πυρός έναντι  αντίστοιχης ομάδας Βιετκόνγκ με τυφέκια Καλάσνικοφ 7,62 χιλ.

 Στην εξέλιξη της χρήσης του Μ4 θα πρέπει να λάβουμε σοβαρά το γεγονός ότι έχει γίνει πλέον αναπόσπαστο κομμάτι φορητού οπλισμού σχεδόν στο σύνολο του αμερικανικού στρατού και ιδιαίτερα στο χώρο των δυνάμεων ειδικών επιχειρήσεων.

Εκτέλεση βολής με τυφέκιο Μ4 από Αμερικανό στρατιώτη. Επί του όπλου διακρίνεται διόπτρα ταχείας σκόπευσης τύπου Red Dot M68 CCO και βομβιδοβόλο Μ 203 (Πηγή)

Ο αμερικανικός στρατός μετά από κάποια χρόνια διαπραγμάτευσης με την "μητρική" εταιρεία κατασκευής του τυφεκίου  Μ16 Μ4, την COLT, πήρε στην κυριότητά του την μελέτη κατασκευής και φυσικά, αφού εκπόνησε τις τεχνικές προδιαγραφές του όπλου στα μέτρα του, ονομάζοντάς το Μ4Α1, άρχισε  να κάνει δημόσιους διαγωνισμούς για την κατασκευή του μοντέλου που ήθελε. Έτσι η εταιρεία που έλαβε την μερίδα του λέοντος, κατόπιν διαγωνισμού το 2013, ήταν η FN Herstal  με συμβόλαιο 77 εκατομμυρίων δολαρίων ΗΠΑ για την κατασκευή 120.000 τυφεκίων Μ4Α1. Η εταιρεία COLT, δυστυχώς ..επτώχευσε! Δεν μπόρεσε να αντεπεξέλθει στη μάχη με την κύρια ανταγωνίστρια εταιρεία FN.

Ας μιλήσουμε όμως περισσότερο για τις επιδόσεις του τυφεκίου Μ4. Σαφώς και στο διάστημα της 10ετίας του 2000, συγκεντρώθηκαν πολλές παρατηρήσεις σε ό,τι αφορά την απόδοση και την λειτουργικότητα του τυφεκίου στα θέατρα επιχειρήσεων του Ιράκ και του Αφγανιστάν, οι οποίες οδήγησαν τόσο στη βελτίωση κατασκευής του, όσο και στη βελτίωση των πυρομαχικών που χρησιμοποιεί. Έτσι γίνεται πάντοτε!

Αντοχή στη  σκόνη

Το 2007 έγινε ένα διαγωνιστικό τεστ, αντοχής στη σκόνη, μεταξύ των τυφεκίων  XM8,  SOF Combat Assault Rifle (SCAR) , Heckler and Koch HK416 και του Μ4.  Το Μ4 βαθμολογήθηκε χαμηλότερα απ' όλα τ' άλλα τυφέκια, έχοντας παρουσιάσει (για 10 τυφέκια ανά τύπο) τις περισσότερες εμπλοκές, επί συνόλου βολής 60.000 φυσιγγίων. Το συγκεκριμένο όμως τεστ, αμφισβητήθηκε από τον αμερικανικό στρατό λόγω διαπίστωσης τεχνοκρατικών αποκλίσεων στη βαθμολογία. Την ίδια χρονιά μετά από μερικούς μήνες, επαναλήφθηκε η αξιολόγηση, με πολύ διαφορετικά και καλύτερα αποτελέσματα σε σχέση με τους  ανταγωνιστές του. Παρ' όλα αυτά, ήταν αφορμή για βελτιώσεις τόσο στο είδος του γεμιστήρα όσο και στο πάχος της κάννης του για να αντέχει στις υπερθερμάνσεις.

Αυτά συνέβησαν στα πεδία δοκιμών! Στα πεδία των μαχών όμως,  οι αναφορές για την συμπεριφορά του όπλου  ήταν πολύ θετικές και διαπιστώθηκε ότι το προσωπικό έχει αποκτήσει εμπιστοσύνη στην απόδοση  του συγκεκριμένου όπλου, ακόμη και στις πιο δύσκολες συνθήκες. Μέσα από λάσπη που είχε πέσει όπλο, σε κάποιο περιστατικό στο Αφγανιστάν, ο στρατιώτης που το είχε, το έβγαλε, το τίναξε, και εκτέλεσε άμεσα βολή!

Βέβαια δεν είναι κάτι που εκπλήσσει, γιατί τότε που και μεις εδώ κάναμε το τεστ λάσπης και το τεστ σκόνης, ήταν ένα από τα όπλα που τα πέρασε με επιτυχία.

Αποτελεσματικότητα βολής

Μόνο το 20% από το σύνολο των εξετασθέντων στρατιωτών που χρησιμοποίησαν το συγκεκριμένο όπλο στη μάχη (συνολικά 917 άτομα) ζήτησε να υπάρχει μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα (δηλαδή φονικότητα) κατά τη βολή με τα φυσίγγια που χρησιμοποιούσαν, τα Μ855.  Αντίθετα, πάνω από το 90% ήταν ικανοποιημένοι για τα βεληνεκή, την ακρίβεια, το ρυθμό βολής και γενικά με το όπλο. Επίσης το 10% ζήτησε γεμιστήρες καλύτερης ποιότητας.

Το 2010 ο αμερικανικός στρατός χορήγησε τα φυσίγγια Μ855Α1 τα οποία φαίνεται να κάλυψαν επαρκώς το θέμα της αποτελεσματικότητας. Μέχρι να προχωρήσουν σ' αυτά χρησιμοποιήθηκαν κατά διαστήματα πυρομαχικά τύπου Μk 262 τα οποία διαπιστώθηκε ότι είχαν καλύτερη επίδοση στην ακρίβεια βολής μέχρι τα 700 μέτρα και δημιουργούσαν μεγαλύτερο τραύμα στους μαλακούς ιστούς, λόγω της σταθερής εκτροπής που παρουσίαζαν.

 Ήταν αυτά που προτιμούσαν οι ειδικές δυνάμεις και κυρίως οι σκοπευτές ακριβείας, για το τυφέκιό τους Mk 12 SPR, όταν δεν δούλευαν με διαμέτρημα 7,62 χιλ.

Στέλεχος των αμερικανικών Special Forces χρησιμοποιεί ένα Mk 12 SPR κατά τη διάρκεια εκπαιδευτικής βολής (Πηγή)

Οι Αμερικανοί πεζοναύτες προτίμησαν τα πυρομαχικά Mk 318 τα οποία διατηρούν μέχρι σήμερα, αν και αυτοί μελετούν (ή πιέζονται για λόγους οικονομίας) για την υιοθέτηση του φυσιγγίου Μ855Α1. Και τα Mk 318, προσδίδουν σε σχέση με τα Μ855  καλύτερη ευστάθεια, ακρίβεια κατά τη βολή και αποτελεσματικότητα επί του στόχου.

Ποιό είναι το πρόβλημα;

Οι πειραματικές μελέτες σε εργαστήρια με τη χρήση ειδικής ζελατινώδους ύλης που προσομοιάζει με τους ανθρώπινους μαλακούς ιστούς, έδειξε την αποτελεσματικότητα των διαφορετικών τύπων βολίδων 5,56 χιλ και το τραύμα που προκαλούν κατά την είσοδό τους στο σώμα ζωντανού οργανισμού, όπως φαίνεται στις παρακάτω εικόνες.

Εικόνα που δείχνει το ίχνος τραύματος που προκαλείται σε μαλακό ιστό, κατά το θρυμματισμό, από τρία είδη βολίδων 5,56 χιλ. Διακρίνεται ο άμεσος θρυμματισμός της βολίδας φυσιγγίου Μk318  (Πηγή). 

Ίχνος τραύματος βολίδας Mk262. Μετά από πέντε εκατοστά διείσδυσης, ακολουθεί ο θρυμματισμός. (Πηγή)

Συγκριτικός πίνακας ιχνών τραυμάτων από διάφορους τύπους στρατιωτικών φυσιγγίων. Φαίνεται χαρακτηριστικά ο μεγαλύτερος θρυμματισμός των φυσιγγίων διαμετρήματος 5,56, όπως και το ίχνος εκτροπής της βολίδας τους. Ειδικά για το φυσίγγιο Μ855, όταν το βλήμα έχει καλή πτητική ευστάθεια, παρουσιάζει μεγάλη ευθεία διάτρηση (long  neck length, NL), πριν θρυμματιστεί. Αν όμως έχει εκτροπή, δηλαδή στριφογυρίζει στον αέρα, τότε η ευθεία διείσδυση είναι μικρή (short NL) για να θρυμματιστεί αμέσως μετά, προκαλώντας μεγάλο τραύμα. (Πηγή)

Διαπιστώθηκε λοιπόν, ότι τα φυσίγγια Μ855 ή SS109 (κατά ΝΑΤΟ) τα οποία έχουν καλή διατρητικότητα, (3 χιλιοστά χάλυβα στα 600 μέτρα) δεν παρουσίαζαν σταθερή εκτροπή κατά την πρόσκρουσή τους με το σώμα. Δηλαδή πιο απλά, η βολίδα, ανάλογα με τη γωνία πρόσκρουσης, ή θρυμματιζόταν και στριφογύριζε προκαλώντας μεγάλο τραύμα, (τη μπάλα με σάρκες, οστά και αίμα) ή περνούσε σε ευθεία γραμμή χωρίς θρυμματισμό και έβγαινε, δημιουργώντας διαμπερές τραύμα μεν, αλλά όχι θανατηφόρο δε!

Πιο συγκεκριμένα εισχωρούσε στους ιστούς περίπου 8 με 10 ή ακόμη και 15 εκατοστά, πριν αρχίσει η εκτροπή της, με αποτέλεσμα να διαπερνά τους πολύ αδύνατους αντίπαλους, χωρίς να τους εξουδετερώνει ακαριαία!

Σχηματική παράσταση της διάτρησης του σώματος από πυρομαχικά Μ855, όταν δεν επιτυγχάνεται ο θρυμματισμός. (Πηγή)

Επίσης, επειδή ο θρυμματισμός της βολίδας  είναι ανάλογος της ταχύτητάς της, διαπιστώθηκε ότι από τυφέκια με κοντύτερη κάννη, όπως είναι το Μ4, το συγκεκριμένο φυσίγγιο δεν ανέπτυσσε μεγάλη αρχική ταχύτητα βολίδας (γιατί δεν προλάβαινε να καεί το προωθητικό γέμισμα του φυσιγγίου πριν εξέλθει της κάννης η βολίδα) και επομένως δεν μπορούσε να δημιουργηθεί ο θρυμματισμός κατά την πρόσκρουση επί του στόχου, αφού τελικά η βολίδα δεν έπιανε την επιθυμητή ελάχιστη ταχύτητα των 750 m/sec.

Επιπλέον κατά την έξοδό της βολίδας Μ855 από την κοντύτερη κάννη του Μ4, λόγω του παραπάνω προβλήματος, προκαλείται μεγαλύτερος θόρυβος εκπυρσοκρότησης και μεγαλύτερη λάμψη.

Ακόμη ένα πρόβλημα που διαπιστώθηκε, ήταν με τη χρήση των σιγαστήρων. Η μη ολοκληρωμένη καύση του προωθητικού γεμίσματος του φυσιγγίου μέσα στην κοντή κάννη του Μ4 και η πίεση των αερίων που γινόταν μεγαλύτερη μέσα στον σιγαστήρα, δημιουργούσε εμπλοκές στην τροφοδοσία του όπλου και πρόωρες φθορές.

Αντίθετα στα ολόσωμα τυφέκια Μ16Α2, όλα δουλεύουν πολύ καλά! Το συγκεκριμένο φυσίγγιο έχει κατασκευαστεί κυρίως για τυφέκια με μεγάλη κάννη!

Οι άλλοι δύο τύποι, ο Mk262 και ο  Mk318 που είχαν μικρή τρύπα στη μύτη της βολίδας (Open Tip Match, ΟΤΜ), με το που έμπαιναν στο σώμα, αμέσως θρυμματίζονταν και προκαλούσαν μεγάλα τραύματα. Μόνο που κοστίζουν διπλάσια τιμή.

Τα φυσίγγια Μ855Α1, βελτιωμένα ως προς το προωθητικό τους γέμισμα, (ταχύτερη καύση)  την ευστάθεια της βολίδας στον αέρα, την διατρητικότητα και την σταθερή εκτροπή με την πρόσκρουση, ελαχιστοποίησαν το πρόβλημα, πέραν του ότι είναι πολύ πιο οικονομικά από τους άλλους δύο τύπους και πιο ..οικολογικά, για τι δεν περιέχουν μόλυβδο. Γι' αυτό τα ονόμασαν και "πράσινα πυρομαχικά". Έτσι ο αμερικανικός στρατός προσανατολίστηκε προς αυτά, αφού βελτιώθηκαν με δοκιμές και τα καθιέρωσε σαν επίσημα πυρομαχικά του, χωρίς όμως ν' απορρίπτει και τ' άλλα, που χρησιμοποιούνται σε ειδικές περιπτώσεις. 

Τέλος για να κλείσουμε την παρένθεση των πυρομαχικών, για τα οποία ακούγονται πολλά και διάφορα, ημιεπίσημα, το 2009 στα πλαίσια της ομάδας εργασίας (ΟΕ) ΝΑΤΟ περί Οπλισμού και Αισθητήρων (NATO Weapons & Sensors Working Group), ανακοινώθηκαν τα αποτελέσματα έρευνας, περί της αποτελεσματικότητας βολής με πυρομαχικά του διαμετρήματος 5,56 χιλ. Αναφέρθηκε με σαφήνεια, ότι δεν υπάρχει πρόβλημα επίδοσης πυρομαχικών! Μπορείτε να δείτε την παρουσίαση ΕΔΩ! 

Αυτό που απαιτείται είναι εκπαίδευση του προσωπικού στην εκτέλεση βολών σε μεγαλύτερες αποστάσεις! Γιατί όπως διαπιστώθηκε, οι περισσότερες χώρες του ΝΑΤΟ εκπαιδεύουν το προσωπικό τους σε βολές μάχης μέχρι την απόσταση των 300 μέτρων! 

Μεταξύ αυτών και ο αμερικανικός στρατός, ο οποίος  στο εκπαιδευτικό του εγχειρίδιο FM 3-22.9 (τροποποιημένο το 2011)  για την εκτέλεση βολών με τυφέκιο  Μ16/Μ4, προσδιορίζει την εκπαίδευση του μαχητή σε βολές μέχρι την απόσταση των 300 μέτρων, ενώ για τους σκοπευτές ακριβείας (ένας έως δύο ανά ομάδα μάχης) προβλέπει την εκπαίδευσή τους σε αποστάσεις από 300 έως 600 μέτρα. Πέραν αυτής της απόστασης, παραπέμπει στην εκπαίδευση ελεύθερου σκοπευτή.

Στο δικό μας αντίστοιχο εγχειρίδιο,  αν και ακολουθούμε την ίδια φιλοσοφία, εν τούτοις αναφέρεται σαφώς η ανάπτυξη της ικανότητας της ομάδας μάχης να προσβάλει με τυφέκια στόχους μέχρι τα 600 μέτρα, ενώ με το οπλοπολυβόλο μέχρι και τα 1000 μέτρα. Έγκειται επομένως στον τρόπο εκπαίδευσης σε συνδυασμό με τον οπλισμό, η ανάπτυξη ικανότητας προσβολής στόχων σε μεγαλύτερες αποστάσεις.

Και βέβαια υπάρχει η λογική εξήγηση πίσω από αυτή την αντίληψη! Η έως τώρα συσσωρευθείσα εμπειρία από μάχες περασμένων πολέμων, οδήγησε στο συμπέρασμα ότι η ομάδα μάχης χρησιμοποιεί το πυρ και την κίνηση για να προσεγγίσει και να εξουδετερώσει τον εχθρό. Η απόσταση των 300 μέτρων ικανοποιούσε μέχρι τώρα την εφαρμοσμένη τακτική του πεζικού, για την επιτυχή χρήση του φορητού οπλισμού. Για προσβολή στόχων σε μεγαλύτερες αποστάσεις πρέπει να χρησιμοποιούνται βαρύτερα όπλα υποστήριξης.

Η ειδική μορφή του ανταρτοπολέμου στο Αφγανιστάν και αλλού, δημιούργησε την επιχειρησιακή απαίτηση εφαρμογής ειδικής τακτικής στην προσβολή του αντίπαλου που ενέδρευε από μεγάλες αποστάσεις, χρησιμοποιώντας βαρύ οπλισμό.

Η χρήση του Μ4 από τις δυνάμεις ειδικών επιχειρήσεων

Το Μ4, προερχόμενο από την αμερικανική εταιρεία COLT, κατέκτησε τη διεθνή αγορά, στον τομέα εξοπλισμού ειδικών δυνάμεων . Όχι τυχαία, αλλά για τις άριστες επιδόσεις του. ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ πρότυπο του ΝΑΤΟ, όπως εσφαλμένα αναφέρεται κατά διαστήματα σε σχετικά άρθρα! Επιχειρείται βέβαια κάποια τυποποίηση οπλισμού. 

Σχεδόν όλες οι χώρες εξοπλίζουν τα ειδικά τους τμήματα με αυτό το είδος τυφεκίου, αν και όπως έχουμε πει στο παρελθόν, στις ειδικές επιχειρήσεις είναι βασικός κανόνας η προσαρμογή των μέσων στο στόχο. Δηλαδή πρέπει να υπάρχει η γνώση και η ευχέρεια χρησιμοποίησης κάθε είδους οπλισμού.

Το αμερικανικό τυφέκιο ειδικών επιχειρήσεων  SORMOD (Special Operations Peculiar Modification) Block 1, με όλα του τα εξαρτήματα. Πιέστε ΕΔΩ για μεγαλύτερη εικόνα. (Πηγή)

Στις ΗΠΑ, που αποτελεί την πατρίδα του Μ4, οι ειδικές δυνάμεις προχώρησαν στην κατασκευή  και την προμήθεια συστήματος τυφεκίου  Μ4  SOPMOD (Special Operations Peculiar Modification) με τροποποιημένα εν μέρει χαρακτηριστικά ώστε να αυξηθεί η απόδοση του όπλου. Διαγραμματικά μπορείτε να δείτε στην παραπάνω εικόνα. Το κάθε απάρτιο ή σκοπευτικό όργανο χρησιμοποιείται ανάλογα με την αποστολή. 

Το σύστημα Block 2 χρησιμοποιεί οπτικά όργανα πιο εξελιγμένης τεχνολογίας, όπως είναι το σκοπευτικό   Elcan, το  Trijicon ACOG TA-31 ECOS και το  Eotech 553. Επιπλέον διαθέτει νέο σύστημα προσαρμογής οργάνων το  Rail Interface System, RIS II. Προχωρεί δε η αναβάθμιση και σε  Block 3, με ενσωματωμένα επί του τυφεκίου όργανα (π.χ. Laser) χρήση ασύρματων θερμικών διοπτρών και οργάνων ημερήσιας και νυκτερινής σκόπευσης.

Η τροποποίηση του Μ4 σε Μ4Α1 που ήδη βρίσκεται σε εξέλιξη στον αμερικανικό στρατό, θεωρήθηκε αναγκαία για να μπορούν οι χειριστές να εκτελούν βολές κατά ριπές, έναντι του απλού Μ4 που είχε σκάλα βολής κατά βολή και μόνο κατά ριπές 3  φυσιγγίων. Επίσης η κάννη του Μ4 Α1 είναι ενισχυμένη, ώστε το όπλο ν' αντέχει τις υψηλές πιέσεις που προκαλεί το φυσίγγιο Μ855Α1. Υπάρχει  δε η σκέψη υιοθέτησης του τύπου εμβόλου αερίων που χρησιμοποιείται στο τυφέκιο HK416 (γερμανική έκδοση του Μ4) ώστε να ελαχιστοποιείται η συσσώρευση καταλοίπων μέσα στη θαλάμη αερίων( όπως συμβαίνει με το αρχικό μοντέλο) και ν΄αποφεύγονται οι πρόωρες φθορές.

Το Μ4 αποτελεί ένα από τα προτιμώμενα τυφέκια των "βατράχων", αλλά όπως φαίνεται, πολύ σύντομα και των Αμερικανών πεζοναυτών. 

Θα πρέπει όμως να τονίσουμε άλλη μια φορά την αναλλοίωτη αρχή: Τα όπλα και τα υλικά, όσο καλά και αν είναι, δεν αναπληρώνουν το έλλειμμα εκπαίδευσης. Η συνεχής, επίπονη, ρεαλιστική εκπαίδευση προσφέρει στο μαχητή το πλεονέκτημα της ακρίβειας στη βολή με οποιεσδήποτε συνθήκες, για την εξουδετέρωση των αντιπάλων του, προσβάλλοντάς τους σε καίρια σημεία. 

Ανιχνευτής

Ελαφρύτερος οπλισμός

 Πηγή φωτογραφίας 

Στην πρόσφατη έκθεση αμυντικού υλικού ειδικών επιχειρήσεων SOFIC 2015, μεταξύ των άλλων εκθεμάτων παρουσιάστηκε από μια εταιρεία , ένας νέος τύπος πολυβόλου 7,62 χιλ. ο οποίος τροφοδοτείται με "τηλεσκοπικά" πυρομαχικά, δηλαδή πυρομαχικά χωρίς ορειχάλκινο κάλυκα, αλλά  με πλαστική θήκη μέσα στην οποία τοποθετείται το βλήμα, σφηνωμένο κατά κάποιο τρόπο στην γέμιση της πυρίτιδας που θα το εκτοξεύσει. 

Πηγή φωτογραφίας

Μοιάζουν σαν φυσίγγια κυνηγίου για να κάνω μια χοντρή παρομοίωση. Το βάρος που κερδίζεται σε κάθε φυσίγγιο, ξεπερνά το 40%  του βάρους ενός συμβατικού!  Το πολυβόλο αυτό, ζυγίζει 6,5 κιλά, δηλαδή, 4  κιλά λιγότερο περίπου, από το αντίστοιχο ελαφρύτερο πολυβόλο 7,62 χιλ. M 240L του οποίου το βάρος είναι λίγο παραπάνω από 10 κιλά.

Σύγκριση μεγέθους κλασσικών καλύκων με το αντίστοιχο πυρομαχικών τηλεσκοπικού τύπου. (Πηγή)

Ήδη η ίδια εταιρεία έχει ολοκληρώσει το πρόγραμμα που προκρίθηκε από τον αμερικανικό στρατό, για ελαφρύτερα πολυβόλα 5,56 χιλ. με την κατασκευή του πολυβόλου LSAT. Μετά από όλες τις προβλεπόμενες δοκιμές και την εκτέλεση βολών με 85.000 φυσίγγια τηλεσκοπικού τύπου, το όπλο είναι έτοιμο να διατεθεί. 

Τον ίδιο δρόμο παίρνει και το αντίστοιχο πολυβόλο 7,62 χιλ. το οποίο μπορεί να δούμε να κυκλοφορεί μέσα στο 2016. Προτεραιότητα θα δοθεί όπως αντιλαμβάνεστε, στις ειδικές δυνάμεις!

Υπάρχει μια ακόμα τεχνολογία που έχει αναπτυχθεί για την ελάφρυνση του οπλισμού. Είναι η τεχνολογία κατασκευής καννών πυροβόλων όπλων με ανθρακονήματα. Είναι μια σύνθετη κατασκευή όπου εσωτερικά της κάννης υπάρχει μια χαλύβδινη επένδυση, ενώ το υπόλοιπο μέρος της κατασκευάζεται με ειδική τεχνολογία ανθρακονημάτων. 

Κάννες ανθρακονημάτων υψηλής απόδοσης (Πηγή φωτογραφίας)

Όπως ισχυρίζεται η κατασκευάστρια εταιρεία: "η χρήση ανθρακονημάτων, δεν επιτυγχάνει μόνο κέρδος στο βάρος, αλλά παρέχει ανώτερη απόδοση, εξαιρετική ανθεκτικότητα, μεγαλύτερη ακρίβεια βολών και μεγαλύτερη διάρκεια ζωής!"

Τα ανθρακονήματα που χρησιμοποιούνται, είναι αεροδιαστημικής ποιότητας, 10 φορές ισχυρότερα από τον ανοξείδωτο χάλυβα. Το κέρδος σε βάρος πλησιάζει το 64% του αντίστοιχου βάρους μιας συμβατικής κάννης. Παράλληλα προσδίδεται μεγαλύτερη αντοχή σε θραύση και χαμηλότερος συντελεστής θερμικής διαστολής. Δηλαδή οι κάννες δεν υπερθερμαίνονται εύκολα!

Το κόστος μιας τέτοιας κάννης, αναλόγως του τύπου της, κυμαίνεται γύρω στα 900 δολάρια και κατεβαίνει ανάλογα με τον αριθμό των καννών που ζητούνται στην παραγγελία του πελάτη. Εδώ μιλάμε για όπλα ειδικών αποστολών, όπως για παράδειγμα τυφέκια ελεύθερου σκοπευτή! 

Ανιχνευτής

Το νέο τυφέκιο των Καναδών

Το νέο "έξυπνο" τυφέκιο (υπό δοκιμή) των καναδικών ενόπλων δυνάμεων, μοιάζει σαν να βγήκε από ταινία επιστημονικής φαντασίας. (Πηγή)

Οι καναδικές ένοπλες δυνάμεις πολύ σύντομα θα έχουν στη διάθεσή τους ένα νέο τυφέκιο σούπερ τεχνολογίας, φτιαγμένο από καναδικά χέρια.

Περισσότερη δύναμη πυρός, μεγαλύτερη ακρίβεια και ηλεκτρονικά εξαρτήματα υψηλής τεχνολογίας θα είναι τα κύρια χαρακτηριστικά του τυφεκίου που προς το παρόν δεν έχει συγκεκριμένο κωδικό όνομα αλλά αναφέρεται με την σύντμηση της ονομασίας του προγράμματος ερευνών, σαν SIPES (Soldier Intgrated Precision Effects Systems), δηλαδή "Ενσωματωμένα Συστήματα Αποτελεσματικής Ακρίβειας του Στρατιώτη" σε ελεύθερη μετάφραση. 

Είναι δε αποτέλεσμα της στενής συνεργασίας μεταξύ του Ινστιτούτου Αμυντικών Ερευνών και Ανάπτυξης του Καναδά και της εταιρείας Colt του Καναδά, προς όφελος των καναδικών ενόπλων δυνάμεων, όπως είπαμε και παραπάνω.

Το πρωτότυπο που έχει διαμορφωθεί από το 2009, περιλαμβάνει ένα ειδικό πυροδοτικό μηχανισμό, κατάλληλο για την χρήση  τηλεσκοπικών πυρομαχικών, τα οποία θα αποτελούν την κύρια ισχύ πυρός, και επιπρόσθετα θα περιλαμβάνει είτε εκτοξευτή βομβίδων 40 χιλ. είτε λεία κάννη για φυσίγγια  12.

Παράλληλα, θα διαθέτει κατάλληλη βάση (πλατφόρμα) για την υποδοχή ηλεκτρονικών εξαρτημάτων υψηλής τεχνολογίας, σύμφωνα με προδιαγραφές ΝΑΤΟ. Τέτοια εξαρτήματα θα είναι: ηλεκτρονική σκοπευτική διόπτρα και αισθητήρες, που θα διασυνδέονται στο σύστημα διοίκησης και ελέγχου της μονάδας του μαχητή που θα το χρησιμοποιεί.

Το σύστημα σκόπευσης, θα μπορεί ν' ανιχνεύει το στόχο και θα βοηθά στην άμεση προσβολή του, με τον κατάλληλο γεωεντοπισμό του, ενώ παράλληλα θα μπορεί να μεταβιβάζει πληροφοριακά στοιχεία στο σύστημα διοίκησης και ελέγχου. Το επόμενο βήμα θα είναι η ενσωμάτωση στο όλο σύστημα τηλεκατευθυνόμενων "έξυπνων" πυρομαχικών τύπου EXACTO.

Επειδή ένας ακόμη στόχος που έχει τεθεί είναι το μικρό βάρος, οι κατασκευαστές κατέβαλαν προσπάθεια επιλέγοντας κατάλληλα κράματα μετάλλων ώστε το πρωτότυπο να έχει το μικρότερο δυνατό βάρος που αυτή τη στιγμή δεν ξεπερνά το αντίστοιχο βάρος τυφεκίου  τύπου C7 με ενσωματωμένο βομβιδοβόλο Μ 203, τουτέστιν λιγότερο από ..5 κιλά (δεν είναι και λίγο!)! Η προσπάθεια όμως για μειωμένο βάρος συνεχίζεται.

Σε ό,τι αφορά την εργονομία του,  έχουν ληφθεί υπόψη από την ερευνητική ομάδα, όλες οι παρατηρήσεις και αναφορές για το θέμα αυτό από προσωπικό μονάδων που συμμετείχαν σε επιχειρήσεις στο Ιράκ και στο Αφγανιστάν, τα τελευταία 15 χρόνια.

Από πλευράς λειτουργίας και ισχύος πυρός, θα είναι τυφέκιο τύπου "bullpup", δηλαδή ο γεμιστήρας του τοποθετείται πίσω από το σύστημα  σκανδάλης.

Προς το παρόν οι Καναδοί δεν έχουν ανακοινώσει περισσότερα στοιχεία, ούτε ποιές μονάδες θα είναι οι πρώτες που θα το παραλάβουν, ...αλλά .. εννοείται ότι θα είναι οι ειδικές τους δυνάμεις, που κατά βάση κινούνται σε όλα τα θέατρα επιχειρήσεων μαζί με τους φίλους και "ξαδέλφους" τους Αμερικανούς.


Ανιχνευτής

Τα έξυπνα γυαλιά σκόπευσης

Στην έκθεση SHOT Show , που γίνεται κάθε χρόνο στο Λας Βέγκας και στην οποία διάφορες εταιρείες κατασκευής φορητού οπλισμού επιδεικνύουν τα νέα τους όπλα, πυρομαχικά και άλλα είδη σπορ υπαίθρου και ιδιαίτερα κυνηγίου, εφέτος, στα τέλη Ιανουαρίου, μεταξύ των άλλων παρουσιάστηκαν γυαλιά που κέντρισαν το ενδιαφέρον και σε στρατιωτικούς κύκλους.

Πηγή φωτογραφίας

Η εταιρεία κατασκευής, εκμεταλλευόμενη  την τεχνολογία των "έξυπνων" αθλητικών γυαλιών  Recon jet δημιούργησε εφαρμογή (app) με την οποία διασυνδέει ασύρματα την έξυπνη σκοπευτική διόπτρα  με τα γυαλιά.

Αποτέλεσμα αυτού είναι ότι μπορεί ένας σκοπευτής, να σκοπεύει χωρίς να χρειάζεται να βλέπει μέσα από τη διόπτρα, αλλά φορώντας τα γυαλιά να βλέπει τον νηματόσταυρο και μετακινώντας απλά τα χέρια του πίσω από γωνία ή άλλη θέση μάχης χωρίς να εκτίθεται, να σκοπεύει και να εκτελεί βολή ακριβείας. Καλό για τους κυνηγούς!

Πολύ καλή περίπτωση όμως και  από στρατιωτικής πλευράς, για ελεύθερους σκοπευτές και όχι μόνο! Τι άλλο κάνουν τα έξυπνα γυαλιά με την εφαρμογή; Βιντεοσκοπούν και ηχογραφούν το τι βλέπεις και το τι λες αντίστοιχα.

Μπορεί επίσης ένας άλλος, (πχ το ζευγάρι σου) να φορά τα ίδια γυαλιά και να βλέπει ό,τι εσύ βλέπεις σκοπεύοντας με το όπλο σου!

Κοστίζουν βέβαια αρκετά! Γύρω στα 1000 δολάρια ΗΠΑ. Φαντάζομαι ότι σε παραγγελία περισσότερων θα υπάρχει κάποιος διακανονισμός. Σκέτα τα αθλητικά έξυπνα γυαλιά τα έχουν γύρω στα 700 δολάρια ΗΠΑ.


Ανιχνευτής

Η "φιλική" σκοπευτική διόπτρα

Στέλεχος των αμερικανικών ειδικών δυνάμεων, δοκιμάζει την νέα σκοπευτική διόπτρα  RAZAR (Πηγή)

Ένα από τα αδύνατα σημεία μιας συμβατικής σκοπευτικής διόπτρας είναι η ρύθμισή της και η προσαρμογή της προς τον στόχο,  όταν ο σκοπευτής βρίσκεται στο πεδίο. Συνήθως αναγκάζεται για λίγο να στρέψει την προσοχή του στα κουμπιά ρύθμισης αφήνοντας τον στόχο, ή ανάλογα με το μοντέλο της διόπτρας, να βγάλει το χέρι του από τη σκανδάλη για να πιάσει κουμπί ρύθμισης.

Αυτό που θα ήθελε ένας σκοπευτής  από μια διόπτρα, εκτός από μικρό όγκο, μικρό βάρος, αντοχή σε αντίξοες συνθήκες και μεγάλη διάρκεια λειτουργίας μπαταριών, είναι να έχει δυνατότητα εστίασης γρήγορα και να προσαρμόζεται στο στόχο, να "ζουμάρει" δηλαδή, με την πίεση ενός κουμπιού, χωρίς ο σκοπευτής ν' αφήνει από τα μάτια του το στόχο, ούτε το δάκτυλό του από τη σκανδάλη του όπλου του. Κάτι ανάλογο με αυτό που κάνουμε όλοι με τις σύγχρονες φωτογραφικές μηχανές.

Κάπως έτσι σκέφτηκε ένας παλιός απόστρατος Αμερικανός των ειδικών δυνάμεων, που είχε μεράκι με τα όπλα και επινόησε μια τέτοια διόπτρα, δουλεύοντας σε αμερικανική εταιρία έρευνας και τεχνολογίας. Η διόπτρα RAZAR (Rapid Adaptive Zoom for Assault Rifle), με το απλό πάτημα ενός κουμπιού, που προσαρμόζεται επάνω στο τυφέκιο, κάνει γρήγορη εναλλαγή  μεταξύ υψηλής και χαμηλής μεγέθυνσης, επιτρέποντας στον σκοπευτή να εγκλωβίζει το στόχο, χωρίς να τον χάνει από τα ματιά του ούτε για δευτερόλεπτο.

Η παραδοσιακή μεγέθυνση  χρησιμοποιώντας φακούς γίνεται με την μηχανική μετατόπιση των φακών κατά μήκος του άξονα παρατήρησης. Στην περίπτωση της αυτόματης προσαρμογής της διόπτρας RAZAR, γίνεται αλλάζοντας την καμπυλότητα των επιφανειών των φακών, χωρίς αυτοί να μετατοπίζονται  σε σχέση μεταξύ τους, προσφέροντας έτσι είτε ευρεία οπτική γωνία, είτε μεγέθυνση, εστιάζοντας σε συγκεκριμένο σημείο επί του αντικειμένου παρατήρησης. Και αυτό επιτυγχάνεται με ένα συμπαγές σύστημα σκόπευσης χαμηλής ισχύος.

Ο συνδυασμός τριών βασικών τεχνολογιών, δημιουργεί αυτήν την αυτόματη προσαρμογή της διόπτρας  RAZAR:

• Ένας πυρήνας πολυμερούς φακού που έχει δύο εύκαμπτες και ερμητικά σφραγισμένες μεμβράνες οι οποίες περικλείουν ένα ρευστό πολυμερές υλικό.
• Ένας πιεζοηλεκτρικός ενεργοποιητής, ο οποίος μεταβάλλει ηλεκτρο-μηχανικά την καμπυλότητα των εύκαμπτων μεμβρανών, επιτυγχάνοντας την επιθυμητή (σωστή) θέση μέσα σε 250 χιλιοστά του δευτερολέπτου, με ακρίβεια 100 νανομέτρων. (1/100 του πάχους μιας ανθρώπινης τρίχας).
• Τέλος ένα όργανο ακριβείας (που επινοήθηκε από την εταιρία κατασκευής) το οποίο υπολογίζει με τη βοήθεια λογισμικού και  μεταβάλλει την  εστίαση των ακτίνων φωτός του όλου οπτικού συστήματος της διόπτρας, ανάλογα με την επιθυμία του χρήστη.  

Η ενσωμάτωση των παραπάνω τεχνολογιών που συνθέτουν την ξεχωριστή ιδιότητα της αυτόματης προσαρμογής της σκοπευτικής διόπτρας με το πάτημα ενός κουμπιού, η οποία παρουσιάζει οπτική ποιότητα περίπου μισού μήκους κύματος φωτός έχει επίσης και το πλεονέκτημα της χαμηλής κατανάλωσης ενέργειας. Με δύο μπαταρίες ΑΑ, μπορεί ένας χειριστής να εκτελέσει 10.000 ενεργοποιήσεις του συστήματος.

Η διόπτρα δοκιμάστηκε για δύο χρόνια από την εταιρία,(2010-2012) περνώντας όλα τα τεστ αντοχής στρατιωτικών προδιαγραφών σε συνδυασμό με βολές τυφεκίου, όπου διαπιστώθηκε η ικανότητά της να μεγεθύνει στόχους μέσα σε κλάσματα δευτερολέπτων, ικανότητα που μπορεί να σώσει τη ζωή ενός στρατιώτη, ειδικά όταν θα πρέπει ν' ανταποδώσει πυρά. Με ένα πάτημα ενός κουμπιού, έγινε πολύ απλή και ¨φιλική" προς τον χρήστη. Το 2012 έγιναν δοκιμές και με την παρουσία αντιπροσώπων των αμερικανικών ειδικών δυνάμεων, οι οποίες είχαν θέσει στο στρατό αυτού του είδους την επιχειρησιακή απαίτηση.

Τώρα δοκιμάζεται και από τον αμερικανικό στρατό που δείχνει ζωηρό ενδιαφέρον για κάθε τι καινοτόμο στο χώρο του.

Η έρευνα στο νέα οπτική τεχνολογία  συνεχίζεται για την κατασκευή και οργάνων νυκτερινής σκόπευσης. Το κόστος της νέας σκοπευτικής διόπτρας, δεν έχει ακόμη ανακοινωθεί, αλλά είναι σίγουρο ότι δεν θα το ..ξεχάσουν. 

Ανιχνευτής

Πηγή

Το νέο Carl Gustav

Carl Gustav M4 (Πηγή)

H εταιρεία SAAB Defence παρουσίασε το νέο εξελιγμένο μοντέλο του αντιαρματικού Carl Gustav M4 (γράφεται και Gustaf, αν και το σωστό στα σουηδικά είναι το πρώτο) στην έκθεση AUSA 2014 που εξελίσσεται αυτές τις ημέρες στην Ουάσινγκτον, (μεσούντος του πολέμου στην Συρία και στο Ιράκ, έτσι είναι η ζωή..)

    Πηγή

                                                                         

Ένα από τα χαρακτηριστικά του που παρουσιάζουν οι κατασκευαστές σαν εξέλιξη, είναι το βάρος του που μειώθηκε κατά 30% από το προηγούμενο μοντέλο Μ3, το οποίο ήδη χρησιμοποιείται στο Αφγανιστάν από τις ειδικές δυνάμεις αλλά και μονάδες πεζικού.

Για να μπορούμε να κάνουμε μια σύγκριση, δείτε τον πίνακα παρακάτω:

Μοντέλο Μ2: Βάρος 14,2 κιλά, Μήκος 1,13 μέτρα ( Το διαθέτει ο ελληνικός στρατός)

Μοντέλο Μ3: Βάρος 10 κιλά, Μήκος 1,06 μέτρα

Μοντέλο Μ4 : Βάρος μικρότερο από 7 κιλά, Μήκος μικρότερο από 1 μέτρο

Στον αμερικανικό στρατό κυκλοφορεί το ίδιο μοντέλο με την κωδική ονομασία M3A1 MAAWS, που είναι το πιο σύγχρονο φορητό Α/Τ όπλο που διαθέτουν. Το μοντέλο Μ3 έχει διατεθεί στους Αμερικανούς Ρέιντζερς και χρησιμοποιείται από τις δυνάμεις ειδικών επιχειρήσεων γενικότερα, από το 1991, ενώ το αμερικανικό πεζικό το παρέλαβε το 2011 για τις επιχειρήσεις στο Αφγανιστάν.

Το βάρος εξοικονομείται από την επένδυση τιτανίου σε συνδυασμό με ανθρακονήματα με τα οποία έχει κατασκευασθεί το όπλο.  Άλλες καινοτομίες που παρουσιάζει είναι:

* Καλωδιακό σύστημα που έχει τοποθετηθεί κατά μήκος του επάνω μέρους του σωλήνα, ώστε να μπορεί να είναι συμβατό με την εκτόξευση  "έξυπνων" βλημάτων του μέλλοντος, τα οποία ο σκοπευτής θα μπορεί να προγραμματίζει και να κατευθύνει προς τον στόχο, μέσω  διόπτρας  εξελιγμένης τεχνολογίας.  

* Καλύτερη εργονομία με ρυθμιζόμενη πρόσθια χειρολαβή και προσωμίδα

* Δυνατότητα ασφαλούς μεταφοράς του γεμισμένου με βλήμα προς κέρδος χρόνου των χειριστών κατά την μάχη.

* Ενσωματωμένο μετρητή βολών για την καλύτερη συντήρησή του και τεχνική παρακολούθηση.

Πηγή

Το Carl Gustav μπορεί να χρησιμοποιηθεί τακτικά σε κάθε είδους αποστολή και σε οποιοδήποτε μελλοντικό επιχειρησιακό περιβάλλον, μέσα ή έξω από κτίρια, οχυρά ή εναντίον προσωπικού σε ανοικτό έδαφος με εγκαιροφλεγή πυρομαχικά, όπως υποστηρίζουν οι κατασκευαστές στη SAAB Defence της κατά τ' άλλα φιλειρηνικής Σουηδίας.

Δείτε το διαφημιστικό τους σποτ, ΕΔΩ


Ανιχνευτής