Ειδικός Πόλεμος. Η "θανάσιμη τριάδα"

Άνδρας των ειδικών δυνάμεων, ετοιμάζεται να εκτελέσει επιχειρησιακό άλμα από μεγάλο ύψος με πλήρη φόρτο και οπλισμό. Φέρει και μάσκα οξυγόνου για ν' αντιμετωπίσει την έλλειψη του οξυγόνου στο μεγάλο υψόμετρο, καθώς θα πέφτει. (Πηγή φωτογραφίας)


(Επικαιροποίηση παλαιότερου άρθρου)

Αεροναυτική δύναμη, πληροφορίες και ειδικές επιχειρήσεις,  διαμορφώνουν ένα νέο διακλαδικό δόγμα στη διεξαγωγή του  ειδικού πολέμου* και γενικότερα  στην αντιμετώπιση ασύμμετρων απειλών.

Όλες οι σύγχρονες ειδικές επιχειρήσεις που έχουν εκτελεσθεί ή  εξελίσσονται στις δύσκολες περιοχές του πλανήτη, Ιράκ, Αφγανιστάν, Συρία, Σομαλία, Υεμένη, Ουκρανία, Μέση Ανατολή και αλλού, έχουν στηριχθεί πρωτίστως στους παραπάνω τρεις συντελεστές.

Η συλλογή λεπτομερών, αξιόπιστων, έγκαιρων και επίκαιρων πληροφοριών, για την όποια περιοχή ενδιαφέροντος, διευκολύνει πάρα πολύ στην επιτυχή διείσδυση ειδικών τμημάτων, συνήθως απ' αέρος, για την  εκτέλεση ειδικής αναγνώρισης ή άμεσης (καταδρομικής) ενέργειας.

Στα πλαίσια της ειδικής αναγνώρισης από ειδικά τμήματα, γίνεται εντοπισμός ή επιβεβαίωση ύπαρξης κρισίμων εχθρικών στόχων, για τους οποίους έχει δοθεί προτεραιότητα προσβολής. Η αμφίδρομη διακίνηση πληροφοριών σε σχεδόν πραγματικό χρόνο, επιτρέπει στα κατάλληλα αεροναυτικά μέσα (και όχι μόνο) αεροσκάφη επανδρωμένα και μη και ελικόπτερα, να βρεθούν πολύ σύντομα πάνω από το στόχο τους και να σπείρουν το χάος και τον πανικό. 

Το "πάνω από το στόχο" λέγεται μεταφορικά, γιατί στις περισσότερες περιπτώσεις πιθανόν η άφεση των πυρομαχικών να γίνει αρκετά μακριά, ενώ η καθοδήγησή τους προς τον επιλεγέντα στόχο να γίνει με τη βοήθεια καταδείκτη laser, ή radiobeacons (φορητών ραδιοφάρων που τοποθετούνται από καταδρομικά τμήματα με διείσδυση εγγύς του στόχου), ή με την απ' ευθείας συνεννόηση του καταδρομικού τμήματος με τα αεροσκάφη.

Αυτή η "ζύμωση" αεροναυτικών μέσων, πληροφοριών και ειδικών επιχειρήσεων έχει διαπιστωθεί, ότι αποτελεί την καλύτερη "συνταγή"  για τη δημιουργία ευνοϊκών συνθηκών εκτέλεσης μεγαλύτερων επιχειρήσεων. Στη διεξαγωγή ανορθόδοξου πολέμου ή "άτακτου" πολέμου, (όπως εμφανίσθηκε πριν από μια 15ετία στη διεθνή στρατιωτική ορολογία), αποδείχτηκε ότι και μόνο αυτή η τριάδα επιφέρει τα επιθυμητά αποτελέσματα.

Ήταν και εξακολουθεί να είναι μέχρι τώρα, κάτι που εξυπηρετεί τους πολιτικούς ηγέτες μεγάλων χωρών,  δυνάμεις των οποίων εμπλέκονται σε επιχειρήσεις ανά τον κόσμο. Η αποφυγή εμπλοκής μεγάλων χερσαίων δυνάμεων συμφέρει πολιτικά και οικονομικά, αρκεί να βρεθούν οι κατάλληλοι άνθρωποι να κάνουν τη δουλειά.

Αυτό όμως προϋποθέτει, απόλυτα στενή συνεργασία αεροπορικών και ναυτικών δυνάμεων, με μονάδες ειδικών επιχειρήσεων και υπηρεσίες πληροφοριών. Δηλαδή, κοινό διακλαδικό επιτελείο, ή τουλάχιστον ανταλλαγή συνδέσμων, θέσπιση κοινών κανόνων, άριστο και συμβατό-διαλειτουργικό υλικό επικοινωνιών, διάθεση μέσων και υλικών τελευταίας τεχνολογίας και βέβαια διαρκής συνεκπαίδευση, για την αποφυγή λαθών και αδελφοκτόνων πυρών. Με μια λέξη: Διακλαδικότητα!

Μόνο έτσι, οι εκτιμήσεις γίνονται πιο γρήγορα, υπάρχει "κοινή" γλώσσα κατανόησης, οι αποφάσεις είναι ταχείες και ορθές στηριζόμενες σε σωστές πληροφορίες και η αντίδραση είναι άμεση επιτυγχάνοντας έτσι τον αιφνιδιασμό του αντίπαλου, αφού δεν προλαβαίνει ν' αντιδράσει όπως θα ήθελε.

Αλλά δε θα πρέπει να γίνεται παρερμηνεία ούτε να υπάρχει σύγχυση! Οι ειδικές επιχειρήσεις από μόνες τους δεν κερδίζουν τον πόλεμο! Απαιτείται συλλογική προσπάθεια όλων των  δυνάμεων ενός κράτους. Οι ειδικές επιχειρήσεις, όπως έχει αποδειχθεί ιστορικά, συμβάλλουν κατά πολύ στην επιτυχή έκβασή του, με την αποφυγή ίσως μεγαλύτερων, μαζικών και καταστρεπτικών συγκρούσεων. Αρκεί να αναλαμβάνονται στον κατάλληλο χρόνο και τόπο, αφού έχει εκτιμηθεί σωστά η αναγκαιότητα  και η δυνατότητα εκτέλεσής τους, για την προσβολή του κατάλληλου στόχου.

Ανιχνευτής

* Ο όρος Ειδικός Πόλεμος, αν και εμφανίστηκε πρόσφατα στις ελληνικές ένοπλες δυνάμεις με την ίδρυση της σύγχρονης Διοίκησης Ειδικού Πολέμου (ΔΕΠ) στο ΓΕΕΘΑ, είναι σχετικά παλιός, της 10ετίας του '60 και καλύπτει ένα ευρύ φάσμα ειδικών, συγκεκαλυμμένων και ανορθόδοξων, (μη συμβατικών) ενεργειών, που μπορούν να αναληφθούν από ειδικές μονάδες και των τριών κλάδων των ενόπλων δυνάμεων μιας χώρας. Στην ουσία, θα πρέπει να περιλαμβάνει όλες τις συντονισμένες δραστηριότητες ειδικών αλλά και μερικών υποβοηθητικών επιχειρήσεων, (ψυχολογικών, πληροφοριακού και ηλεκτρονικού πολέμου) κάτω από ενιαία διακλαδική διοίκηση, με  σκοπό την υποστήριξη και υποβοήθηση του έργου των συμβατικών δυνάμεων και απώτερη επιδίωξη την κάμψη του αγωνιστικού πνεύματος ενός αντιπάλου και τη νίκη  με το μικρότερο δυνατό κόστος σε προσωπικό και υλικό. Αυτές οι ενέργειες θα πρέπει να καλύπτουν όλο το φάσμα των επιχειρήσεων σε στρατηγικό, επιχειρησιακό και τακτικό ακόμη επίπεδο. Θα πρέπει επομένως να εισαχθεί η νέα εθνική ορολογία στα σχετικά εγχειρίδια, με πλήρη και σαφή προσδιορισμό της έννοιας. Κάθε χώρα έχει το δικαίωμα να επιλέγει την εθνική της ορολογία, σύμφωνα με τις δικές της εθνικές επιδιώξεις, ανεξάρτητα από την κοινά αποδεκτή συμμαχική ορολογία. 

Οργάνωση ΖΡ και ΖΠ

(Αναδημοσίευση παλαιότερου άρθρου)

Πώς οργανώνεται μια ζώνη ρίψεως (ΖΡ) ή προσγειώσεως (ΖΠ), είναι από τα πρώτα που μαθαίνει ένας  καταδρομέας στην προχωρημένη εκπαίδευση. Ανιχνεύοντας μέσα στο διαδίκτυο, βρήκα μια παλιά αμερικανική εκπαιδευτική  ταινία που με συγκίνησε, γιατί είναι απ' αυτές που κάποτε έβλεπα και εγώ σαν εκπαιδευόμενος. Είναι το πρώτο βίντεο στη σειρά, παρακάτω.

Όχι ότι τα πράγματα άλλαξαν δραστικά ως προς την φιλοσοφία, σήμερα! Έχουν όμως εκμοντερνισθεί με σύγχρονα μέσα και έχουν εξειδικευθεί πολύ. Σήμερα θεωρείται αδιανόητο να ενεργείς νύκτα χωρίς διόπτρες νύκτας ή ΔΝΟ (Διόπτρες Νυκτερινής Όρασης), όπως τις αποκαλούν οι πιλότοι των ελικοπτέρων ή ΟΝΥΠΑΣ (Όργανα Νυκτερινής Παρατήρησης Σκόπευσης) όπως έχει επικρατήσει η σύντμηση στο στρατό ή Νυκτοσκόπια, όπως τα ονοματίζουν οι Ναυταίοι! Πού είναι η περισκοπική όραση* που μαθαίναμε πιο παλιά; Πιστεύω να συνεχίζουν να την μαθαίνουν οι νεότεροι. Τα σύγχρονα υλικά, καλά και χρήσιμα είναι, αλλά δεν μας "χαλάει" να ξέρουμε και τις κλασσικές μεθόδους! Τα μηχανήματα μπορεί να σε αφήσουν στη "μέση του πουθενά", για πολλούς και διαφόρους λόγους. Μετά τι κάνεις; Και δεν μιλάω στον αέρα! Μου είχε συμβεί κάμποσες φορές!

Το δεύτερο βίντεο περιγράφει  ακριβώς αυτό που έθιξα προηγουμένως, τη σύγχρονη νυκτερινή τακτική ενέργεια για εξασφάλιση ΖΠ. Εμπλέκονται όλα τα μέσα και το προσωπικό ειδικών επιχειρήσεων της αμερικανικής Πολεμικής Αεροπορίας: Τμήματα Ειδικής Τακτικής, ελικόπτερα ΜΗ-53Js, αεροσκάφη AC-130 με πυροβόλα και άλλα πολλά! Σε παλιά μου άρθρα είχα περιγράψει  για όλα αυτά, τα οποία έχουν βελτιωθεί σημαντικά. Το πιο ωραίο όμως είναι η εκτέλεση πραγματικών πυρών, πάνω από τα κεφάλια των ασκουμένων. Δείτε το και θα καταλάβετε τι εννοώ. Οι PJs της αμερικανικής ΠΑ, εκπαιδεύονται καλά και πιστεύω να συνεργάζονται πλέον με δικούς μας.

Ανιχνευτής

*Τον αμφιβληστροειδή χιτώνα του ματιού, τον αποτελούν δύο ειδών κύτταρα: τα κωνία και τα ραβδία. Τα κωνία δίνουν στο άτομο τη δυνατότητα να διακρίνει τα χρώματα, τα μεγέθη και τις μεγάλες αντιθέσεις. Απαιτείται μεγάλη ποσότητα φωτός, για να ενεργοποιηθούν γιατί είναι τυφλά όταν το φως είναι λίγο.Τα κωνία συγκεντρώνονται, σε ευθεία γραμμή, πίσω από το φακό του ματιού και λιγοστεύουν προοδευτικά απ' το κέντρο προς τα σύνορα (όρια) της περιοχής. 

 Τα ραβδία παράγουν χημική ουσία, που είναι γνωστή σαν οπτική πορφύρα, η οποία τα ενεργοποιεί στο σκοτάδι ή σε περιόδους ελαττωμένου φωτισμού. Τα ραβδία κάνουν το άτομο ικανό να διακρίνει το μαύρο, το άσπρο με τις σκιές του γκρίζου, όπως και να διακρίνει και το γενικό περίγραμμα ενός αντικειμένου. Τα περισσότερα από τα ραβδία βρίσκονται σ' εκείνη την περιοχή του αμφιβληστροειδή που βρίσκεται γύρω απ' την περιοχή των κωνίων και μερικά απ' αυτά βρίσκονται και μέσα σ' αυτή. 

 Η αποδοτική χρησιμοποίηση των ματιών κατά τη διάρκεια της νύχτας απαιτεί την εφαρμογή των αρχών της νυχτερινής όρασης, που είναι: Η προσαρμογή στο σκοτάδι, η έκκεντρη όραση και η επισκόπηση. Η εφαρμογή όλων αυτών, συνιστούν την νυκτερινή περισκοπική όραση!

Προσαρμογή στο σκοτάδι σημαίνει εξοικείωση των ματιών στην παρατήρηση κάτω από συνθήκες περιορισμένης ορατότητας. Απαιτείται περίπου μισή ώρα (30') για τα ραβδία, για να παράγουν αρκετή οπτική πορφύρα για να αρχίσουν να ενεργούν κι έτσι να γίνει το άτομο ικανό να διακρίνει τα αντικείμενα στο αμυδρό φως. Αυτό μπορούμε επίσης να το πετύχουμε με την παραμονή του ατόμου σε περιοχή φωτισμένη από κόκκινο φως ή με τη βοήθεια κόκκινων γυαλιών που φοράει το άτομο για 20' και στη συνέχεια τα βγάζει και παραμένει για 10' στο σκοτάδι για να έχει το χρόνο η κόρη του ματιού να διασταλεί. 

 Έκκεντρη όραση είναι η τεχνική διατηρήσεως της προσοχής συγκεντρωμένης σε ένα αντικείμενο, χωρίς όμως να το βλέπουμε απευθείας.Την ημέρα κάποιος βλέπει στην ευθεία ένα αντικείμενο και η εικόνα σχηματίζεται πάνω στην περιοχή των κωνίων. Η περιοχή όμως των κωνίων δεν είναι ευαίσθητη τη νύχτα, γι' αυτό πρέπει να βλέπει κάποιος λίγο αριστερά, δεξιά, πάνω ή κάτω απ' το αντικείμενο, οπότε η εικόνα σχηματίζεται πάνω στην περιοχή των ραβδίων που είναι ευαίσθητη στο σκοτάδι. 

 Επισκόπηση είναι η χρησιμοποίηση της έκκεντρης οράσεως για την παρατήρηση μιας περιοχής ή ενός αντικειμένου.

Όταν η παρατήρηση γίνεται με τα ραβδία κύτταρα, η οπτική πορφύρα που χρησιμοποιούν, προκαλεί, εξαιτίας φυσικής αλλοιώσεως, συσκότιση για 4 έως 10 δεύτερα, οπότε και το αντικείμενο που παρατηρούμε εξαφανίζεται. Όταν συμβεί κάτι τέτοιο πρέπει να αλλάξει λίγο η θέση των ματιών, έτσι που να χρησιμοποιήσουν νέα οπτική πορφύρα. Γι' αυτό τα μάτια κινούνται γύρω από το στόχο με μικρές απότομες και ακανόνιστες κινήσεις ενώ η προσοχή συγκεντρώνεται πάνω στον στόχο, χωρίς όμως να τον βλέπουν στην ευθεία. 

Τέλος πρέπει τα μάτια στη διάρκεια της κινήσεως τους να σταματούν για μερικά δευτερόλεπτα σε κάθε διαδοχικό σημείο παρατηρήσεως, αφού δεν μπορούν να βλέπουν όταν κινούνται. Η όραση τη νύχτα καταστρέφεται γρήγορα, αν δυνατό φως μπει μέσα στο μάτι. Αν είναι αδύνατο να το αποφύγουμε αυτό, όπως όταν πρέπει να μπει κάποιος σε κάποια φωτιζόμενη περιοχή ή να παρατηρήσει προσωρινά φωτιζόμενη περιοχή, τότε πρέπει να κλείσει και να σκεπάσει το ένα μάτι, για να διατηρήσει το μάτι αυτό την ικανότητα του να βλέπει στο σκοτάδι.

 Όταν το φως απομακρύνεται ή όταν εγκαταλείπεται η φωτιζόμενη περιοχή, τότε η ικανότητα για νυχτερινή όραση, που έχει διατηρηθεί στο μάτι που προφυλάξαμε, κάνει το άτομο ικανό να δει μέχρι και το άλλο μάτι να προσαρμοστεί πάλι στο σκοτάδι.

(ΕΕ 7-4, Ατομική Τακτική  Έκπαίδευση)

Καταδρομές Πυροβολικού

Μεταφορά ενός οβιδοβόλου Μ777Α2 των 155 χιλ. από Ε/Π Chinook

Ίσως να μην είναι πολύ γνωστό στους πολλούς, αλλά και το Πυροβολικό μπορεί να εκτελέσει ...καταδρομικές ενέργειες! 

Οι Αμερικανοί πεζοναύτες-πυροβολητές, εκπαιδεύονται σε τέτοιου είδους επιχειρήσεις!

Σε αμερικανικά στρατιωτικά εγχειρίδια, περιγράφεται με λεπτομέρειες η διαδικασία που ακολουθείται!

Η φιλοσοφία είναι απλή! Εκμεταλλεύσαι τα κενά στη διάταξη του αντιπάλου, και για την υποστήριξη χερσαίων ή αεροκίνητων ή αεραποβατικών στρατευμάτων, προωθείς από αέρος μια πυροβολαρχία με τα αναγκαία πυρομαχικά σε ασφαλή περιοχή τάξεως, η οποία δεν απειλείται άμεσα από εχθρικές δυνάμεις, τάσσονται τα πυροβόλα πολύ γρήγορα, εκτελούν τις βολές τους, αιφνιδιάζουν και αποδιοργανώνουν τον αντίπαλο και στη συνέχεια μαζεύονται γρήγορα και πάλι με ελικόπτερα αποχωρούν και επιστρέφουν πίσω.

Συνήθως αυτό γίνεται, όταν έχει εξασφαλιστεί η ασφαλής πτήση, είτε γιατί ο αντίπαλος δεν έχει αντιαεροπορική δυνατότητα, είτε γιατί η αεράμυνά του δεν καλύπτει εκείνη την περιοχή και δεν υπάρχουν ισχυρές δυνάμεις του που μπορούν να επέμβουν άμεσα στο χώρο τάξης των πυροβόλων.

Στόχοι που προσβάλλονται μπορεί να είναι σταθμοί διοικήσεων, ή αναπτυσσόμενα στρατηγεία, αποθήκες καυσίμων ή πυρομαχικών, ή αφύλακτοι χώροι συγκέντρωσης μονάδων, ή ακόμη, επίγειοι σταθμοί ραντάρ. Το αποτέλεσμα που επιδιώκεται είναι η προέκταση της της αποτελεσματικότητας των πυρών πυροβολικού στα μετόπισθεν του αντιπάλου, στο μέγιστο της εμβέλειας των αεροπορικών μέσων (ελικοπτέρων) που υπάρχουν, για την αποδιοργάνωση και την σύγχυση των μονάδων του. Ενδεχομένως και η υποστήριξη δικών μας επίγειων τμημάτων που ενεργούν σε περιοχές εντός βεληνεκούς.

Αυτή η τολμηρή ενέργεια, εκτός από ακριβείς πληροφορίες, προϋποθέτει πολύ καλή εκπαίδευση του προσωπικού των πυροβόλων σε συνεργασία με τα ελικόπτερα μεταφοράς. Η ταχύτητα μετράει ακόμη και στο δευτερόλεπτο. Η εξοικείωση στην αερομεταφορά των πυροβόλων, η ταχεία εκτέλεση βολών και η ταχεία αποχώρηση, είναι προαπαιτούμενα, για να μην προλάβει ο αντίπαλος να αντιδράσει με τις δυνάμεις του!

Τα ελικόπτερα μεταφοράς, υποστηρίζονται από επιθετικά ελικόπτερα κατά την κίνηση! Ενδεχομένως ακόμη και πολεμικά αεροσκάφη να χρησιμοποιηθούν για κάλυψη των πυροβολητών, οι οποίοι συνοδεύονται από παρατηρητές πυροβολικού, ανιχνευτές για την οργάνωση Ζώνης Προσγείωσης και από τμήμα ασφαλείας εδάφους που διαθέτει και φορητά αντιαεροπορικά όπλα!

Η μέθοδος χρησιμοποιήθηκε πολύ στον πόλεμο του Βιετνάμ και στον πρώτο πόλεμο του κόλπου. Διατυπώνονται βέβαια σήμερα επιφυλάξεις και υπάρχουν κάποιοι που την αμφισβητούν, γιατί υπάρχουν πιο σύγχρονα μέσα που αν τα διαθέτει ο αντίπαλος εμποδίζουν τέτοιες ενέργειες. Πάντα ..ΑΝ!! 

 Στοιχείο  οβιδοβόλου M119A2 105mm κατά τη διάρκεια εκπαίδευσης αερομεταφοράς του πυροβόλου τους από Ε/Π UH-60 Black Hawk . Ένας υπηρέτης του στοιχείου περιμένει να αγκιστρώσει την εξάρτυση μεταφοράς του πυροβόλου του, στον αντίστοιχο γάντζο του ελικοπτέρου (Πηγή) 

Παρά τις αμφισβητήσεις ο αμερικανικός στρατός και ειδικά οι αεροκίνητες και αερομεταφερόμενες δυνάμεις του εκπαιδεύονται εντατικά ακόμη και σήμερα επάνω σ’ αυτή την τεχνική!

Δεν μιλάμε εδώ για τους αλεξιπτωτιστές-πυροβολητές! Αυτοί, πέφτουν με τα πυροβόλα τους και ξεκινούν τη βολή μέσα στην ασφαλισμένη ΖΡ (Ζώνη Ρίψεως) , για να υποστηρίξουν τις μονάδες τους. Είναι άλλη περίπτωση!

Στα δικά μας δεδομένα, εδώ και χρόνια υπάρχει η εκπαίδευση της αερομεταφοράς πυροβόλων των 105 χιλ. με ελικόπτερα, όπως την είδα σ’ ένα βίντεο της άσκησης «ΣΑΡΙΣΣΑ 2016» (στο τέλος του) και μάλιστα μετέφεραν με Chinook δύο πυροβόλα των 105 χιλ. Η τεχνική πρέπει να υπάρχει «δια παν ενδεχόμενον».

Ανιχνευτής

Αποφθέγματα Μάχης

Υπάρχουν πράγματα που δεν μαθαίνονται μόνο από τα βιβλία, αλλά και από τις εμπειρίες όσων έχουν βρεθεί σε πεδίο μάχης! Είναι διαχρονικά με διεθνή απήχηση, μεταφέρονται από στόμα σε στόμα κατά τη διάρκεια της εκπαίδευσης και λέγονται σαν γνωμικά, για να μείνουν στο μυαλό των νεότερων!

Διαβάστε παρακάτω κάποια από τα πιο διαδεδομένα, βγαλμένα μέσα από την εμπειρία, που σαν βάση έχουν την απλή κοινή λογική! Ίσως να φανούν χρήσιμα σε όσους ενδιαφέρονται!

- Ένας καλός στρατιώτης τρώει όποτε βρει τροφή, γιατί δεν ξέρει πότε θα ξαναφάει!

- Ένας καλός στρατιώτης κοιμάται όποτε μπορεί, γιατί δεν ξέρει πότε θα ξανακοιμηθεί!

- Πίνε πάντα περισσότερο νερό απ' ό,τι χρειάζεσαι!

(Σε περιπόλους και ενέδρες)

- Ποτέ μη στέκεσαι όρθιος όταν μπορείς να κάτσεις! Ποτέ μην κάθεσαι όταν μπορείς να ξαπλώσεις! Ποτέ μην μένεις ξύπνιος όταν μπορείς να κοιμηθείς!

- Χέ@ε μέσα και ..κουβάλα! (Εννοεί ότι δεν αφήνουμε ίχνη μας πίσω. Ακόμη και τα περιττώματα τα συγκεντρώνουμε σε πλαστικές σακούλες και τα μεταφέρουμε μαζί μας μέχρις ότου τα ξεφορτωθούμε σε ασφαλή περιοχή) 

- Να έχεις μαζί σου αρκετά πυρομαχικά! Είναι η ασφάλεια ζωής σου! Να πυροβολείς με τσιγκουνιά! Αλλιώς θα μείνεις από σφαίρες εκεί που τις χρειάζεσαι!

-  Μη στέκεσαι κοντά σε χαρακτηριστικά σημεία του εδάφους, γιατί θα σου έλθουν εχθρικά πυρά!

-  Τα περίεργα αντικείμενα τραβάνε πυρά! Ποτέ μη κρύβεσαι πίσω απ' αυτά!

- Ποτέ μη σκέφτεσαι μια τίμια μάχη. Γίνε ύπουλος και προσπάθησε να ξεγελάς τον αντίπαλο αν θέλεις να ζήσεις.

- Βρες τον εχθρό πριν σε βρει αυτός! Αν δεν χτυπήσεις πρώτος θα είσαι ο πρώτος που θα χτυπηθεί!

- Πλησίασε αθόρυβα, χτύπησε σκληρά και φύγε γρήγορα!

- Αν χάσεις επαφή με τον αντίπαλο, πρόσεχε την πλάτη σου!

- Τραυμάτιζε τον εχθρό! Δύο τον μαζεύουν, τρεις φεύγουν! (εννοεί ότι απασχολείται εχθρικό προσωπικό με τον τραυματία και έτσι μειώνεται η δύναμη που ενεργεί)

- Χρησιμοποίησε τους θορύβους της μάχης για να καλύψεις την κίνησή σου!

- Μην καμουφλάρεις υπερβολικά τη θέση σου, γιατί φαίνεται!

- Μη μένεις σε μέρη όπου ο αντίπαλος θα περιμένει να σε βρει. Σκέψου σαν αυτόν!

- Πέρνα δρόμους ή μονοπάτια από σημεία που σου δίνουν την μεγαλύτερη κάλυψη! (εννοεί σημεία με ανώμαλο έδαφος,  χαραδρώσεις, στροφές, κάτω από γεφύρια μέσα από οχετούς).

-  Όταν κινείσαι, ποτέ να μην προβάλεις τον εαυτό σου στον ορίζοντα. Απόφυγε ανοικτές περιοχές!

- Κόλλησε δυο γεμιστήρες με ταινία σε αντίστροφη θέση. Έτσι τις αλλάζεις πιο εύκολα και πιο γρήγορα, ακόμη και στο σκοτάδι.

- Μισοί τρώνε, μισοί φυλάνε! Μισοί κοιμούνται, μισοί φυλάνε! (εννοεί ότι σε ένα τμήμα που βρίσκεται σε στάση ή χώρο ασφαλείας, ή σε αμυντική διάταξη, ή σε εγκατάσταση ενέδρας, ή σε θέση παρατήρησης,  πρέπει πάντα κάποιοι να φυλάνε ενώ το υπόλοιπο τμήμα αναπαύεται)

- Αν ο εχθρός είναι εντός βεληνεκούς, το ίδιο είσαι και συ! Φυλάξου!

- Ο εχθρικός αντιπερισπασμός που δεν του δίνεις σημασία, μπορεί να είναι η κύρια προσπάθειά του αντίπαλου! (εννοεί ότι ποτέ δεν αφήνουμε ανεξέλεγκτη οποιαδήποτε επιθετική ενέργεια του αντίπαλου)

- Το εύκολο δρομολόγιο, είναι συνήθως παγιδευμένο!

- Ο εχθρός δεν σε βλέπει, μέχρι να κάνεις το πρώτο σου λάθος!

- Όταν κινείσαι τη νύχτα, να σταματάς συχνά και ν' ακούς! Αν φοράς κράνος, να το βγάζεις για ν' ακούς καλύτερα!

- Αν πρέπει να μιλήσεις ψιθυριστά, βγάλε τον περισσότερο αέρα απ' το στήθος, πριν το κάνεις! (Εννοεί, ότι με αυτόν τον τρόπο, μειώνεται αισθητά ο θόρυβος της εκπνοής όταν μιλάς ψιθυριστά)

- Αν δεις εχθρική φωτοβολίδα να εκτοξεύεται, πέσε κάτω και καλύψου, πριν ανάψει! Αν δεν προλάβεις και βρεθείς μέσα στον φωτισμό, φύγε γρήγορα γιατί θ' αρχίσουν τα πυρά!

- Ο φακός, ο αναπτήρας και τα σπίρτα, δεν φωτίζουν μόνο γύρω σου! Φωτίζουν και σένα! (εννοεί την πειθαρχία φωτός)

- Η καλύτερη στιγμή για ν' αποδράσεις, είναι αμέσως μετά τη σύλληψη! Πρώτον γιατί είσαι σε καλύτερη φυσική κατάσταση εκείνη τη στιγμή. Δεύτερον, τα φίλια πυρά μπορεί να προκαλούν αρκετή σύγχυση για να σου επιτρέψουν την απόδραση. Τρίτον γνωρίζεις την περιοχή εκείνη τη στιγμή.

- Τα φίλια πυρά, δεν είναι φιλικά! (εννοεί τα μέτρα ασφάλειας που πρέπει να λαμβάνονται σε κάθε περίπτωση)

- Σφαίρα που σφυρίζει να μην τη φοβάσαι! (εννοεί ότι έχει ήδη περάσει από  σένα)

- Οι σφαίρες δεν σέβονται βαθμούς! (εννοεί ότι όλοι ανεξάρτητα με το βαθμό τους, πρέπει να παίρνουν τα μέτρα ασφάλειας)

- Τα σκυλιά δεν ξεγελιούνται! Μόνο οι συνοδοί τους! (εννοεί ότι αν σε περίπτωση διαφυγής χρησιμοποιούνται ανιχνευτικά σκυλιά,  η μόνη περίπτωση να ξεφύγεις, είναι να κινείσαι με τέτοιο τρόπο που θα προβληματίσει τους συνοδούς, και να τους κάνει να σκεφτούν, ότι τα σκυλιά τους έχουν μπερδευτεί)


Ανιχνευτής

Επιχειρήσεις Βάθους

Η πρόσφατη εμπειρία από συρράξεις σε θέατρα πολέμου ανά τον κόσμο, έδωσε ευκαιρία στους στρατιωτικούς επιτελείς-μελετητές πολλών σύγχρονων στρατών να επιβεβαιώσουν ή/και να βελτιώσουν την θεωρητική πλευρά της στρατιωτικής επιστήμης, μέσα από την πρακτική εφαρμογή κανόνων και αρχών.

Έτσι λοιπόν κάνοντας αναφορά για το θέατρο πολέμου, το οποίο είναι κατ' εξοχήν διακλαδικό, οι διεθνείς τάσεις προσδιορίζουν 4 κανόνες ή λειτουργίες:

1. Διαμόρφωση του επιχειρησιακού περιβάλλοντος, έτσι ώστε να "εμφυτευθεί" στο μυαλό του αντίπαλου(πρωτίστως της πολιτικής του ηγεσίας) το αίσθημα της αμφιβολίας περί του νικηφόρου αποτελέσματος κάποιου στρατιωτικού εγχειρήματος και επομένως o φόβος της εθνικής και πολιτικής ήττας και της απώλειας οικονομικών πόρων της χώρας τους. Ο φόβος της ήττας δημιουργεί την αναστολή της πρόθεσης του αντιπάλου για πολεμική ενέργεια (επιθετική ή αμυντική), αποδεχόμενος ίσως και αναίμακτα τους όρους του νικητή. Αυτό επιτυγχάνεται με τις πληροφοριακές-ψυχολογικές επιχειρήσεις και τις επιχειρήσεις των ΜΜΕ.
2. Προσβολή της συνοχής του αντίπαλου, που θα τον αναγκάσει να χάσει τη διοίκηση και τον έλεγχο των δυνάμεών του και των πλουτοπαραγωγικών του πηγών. Προσβολή των ένοπλων δυνάμεων του σε χρόνο και τόπο που δεν είναι καθόλου βολικά γι' αυτόν. Βασικά προσβολή του κέντρου βάρους του, ανιχνεύοντας και καταστρέφοντας τα αποφασιστικά σημεία που το στηρίζουν. (Έμμεση προσέγγιση)
3. Προστασία της συνοχής της δικής μας δύναμης, με διατήρηση του ηθικού και της ενότητας του αντικειμενικού σκοπού
4. Δημιουργία και εκμετάλλευση ευνοϊκών συνθηκών, με την απόλυτη επιχειρησιακή επίγνωση της κατάστασης, ταχύτερη λήψη απόφασης και διατήρηση υψηλότερου επιχειρησιακού ρυθμού σε σχέση με τον αντίπαλο.

Με βάση τα παραπάνω, σε ένα σύγχρονο θέατρο επιχειρήσεων, σε επιχειρησιακό αλλά και σε τακτικό επίπεδο, διαδραματίζονται 3 βασικές ενέργειες, σε σχέση με τον αντίπαλο: Ο εντοπισμός του, η καθήλωσή του και η προσβολή του.

Εντοπισμός σημαίνει, απόκτηση πληροφοριών σχετικά με τις θέσεις του, τις δυνατότητές του, τις προθέσεις του και τις αδυναμίες του. Ο εντοπισμός του αντίπαλου  είναι αναγκαίος και επιτακτικός προκειμένου να ακολουθήσει η καθήλωσή του και στη συνέχεια η προσβολή του. 

Καθήλωση σημαίνει απαγόρευση του αντίπαλου να πετύχει τους στόχους του, παρενόχληση και αποπροσανατολισμός, στέρηση της ελευθερίας κινήσεων του αντίπαλου, έτσι ώστε να αυξήσουμε τη δική μας ελευθερία κινήσεων.

Η προσβολή του αντίπαλου, είναι αποτέλεσμα της δικής μας μεγαλύτερης ελευθερίας κινήσεων που εκφράζεται με:

- Ελιγμό, δηλαδή κίνηση και τοποθέτηση δυνάμεων σε τόπο και χρόνο σε σχέση με τον αντίπαλο,  έτσι ώστε ο τελευταίος να απειλείται σοβαρά χωρίς να μπορεί να αντιδράσει αποτελεσματικά.

- Πλήγμα το αντίπαλου αιφνιδιαστικά με πυρά ή/και με υπέρτερη δύναμη σε τόπο και χρόνο, ώστε να ηττηθεί.

- Εκμετάλλευση των ευνοϊκών για μας αποτελεσμάτων του πλήγματος που έχουμε καταφέρει στον αντίπαλο.

Οι τρεις αυτές  ενέργειες, είναι δυνατόν, ανάλογα με το επίπεδο διοίκησης, να εξελίσσονται ταυτόχρονα ή σταδιακά ή εναλλασσόμενα. Για παράδειγμα σε επίπεδο μεγάλου σχηματισμού, με την ύπαρξη και διάθεση πολλών μέσων, οι τρεις λειτουργίες είναι πιο εύκολο να εκτελούνται παράλληλα, απ' ότι σε επίπεδο ταξιαρχίας, που τα διατιθέμενα μέσα και οι δυνάμεις είναι λιγότερες. 

Για να είναι δυνατή όμως η εκτέλεση αυτών των τριών βασικών ενεργειών, οι επιχειρήσεις και ειδικότερα οι χερσαίες επιχειρήσεις, πρέπει να σχεδιάζονται και να οργανώνονται στα πλαίσια της συνέργειας, αλλά και του γεωγραφικού χώρου, σε επιχειρήσεις βάθους, εγγύς επιχειρήσεις  και επιχειρήσεις μετόπισθεν. 

Οι επιχειρήσεις βάθους, έχουν σαν σκοπό να εντοπίσουν και να προσβάλουν εχθρικές δυνάμεις, εγκαταστάσεις και στρατηγεία,  σε βάθος της εχθρικής ζώνης μάχης και της ζώνης συγκοινωνιών, με σκοπό να εμποδίσουν τον εχθρό να επιτύχει τους δικούς του στόχους και να περιορίσουν την ελευθερία κινήσεών του. Το βάθος προσδιορίζεται σε χρόνο, χώρο και εξαρτάται από τα διατιθέμενα μέσα και το επίπεδο επιχειρησιακής ικανότητας του δικού μας προσωπικού.

Οι εγγύς επιχειρήσεις είναι η άμεση εμπλοκή δυνάμεων με σκοπό την φθορά και την μείωση της μαχητικής  ικανότητας του αντίπαλου.

Οι επιχειρήσεις μετόπισθεν, διασφαλίζουν την ελευθερία κινήσεων, με την προστασία ζωτικών χώρων και εγκαταστάσεων,  δυνάμεων και μέσων και γραμμών επικοινωνιών, ώστε να λειτουργεί το ρεύμα διοικητικής μέριμνας και να μετακινούνται οι εφεδρικές δυνάμεις, όπου και όταν απαιτείται.

Μόνο με  σωστό συντονισμό αυτές οι τρεις επιχειρήσεις μπορούν ν' αποδώσουν, έχοντας αρμονική ζεύξη διεύθυνσης και ελέγχου, ανά επίπεδο διοίκησης. 

Ο συνδυασμός επιχειρήσεων βάθους, εγγύς και μετόπισθεν, βοηθά ένα διοικητή στην εκτίμηση του ορθού συσχετισμού δυνάμεων, ως προς τον χρόνο, τον τόπο, τα μέσα και τις προθέσεις του. Αυτό που πρέπει να επιδιώκεται πάντα, είναι η ταυτόχρονη διεξαγωγή επιχειρήσεων βάθους και  επιχειρήσεων εγγύς, διότι ο αντίπαλος καταβάλλεται πιο εύκολα, όταν προσβάλλεται ταυτόχρονα σε όλο του το βάθος!

Σχηματική παράσταση προσδιορισμού περιοχών διεξαγωγής επιχειρήσεων βάθους, εγγύς και μετόπισθεν.(Πηγή)

Ας επικεντρωθούμε όμως στις επιχειρήσεις βάθους, γιατί σ' αυτές ο ρόλος των ειδικών δυνάμεων, ή των δυνάμεων ειδικών επιχειρήσεων, είναι σημαντικός. Οι επιχειρήσεις βάθους συμπεριλαμβάνουν επί μέρους επιχειρήσεις όπως:

- Παραπλάνηση/Εξαπάτηση. Επιδιώκεται ο αποπροσανατολισμός του αντίπαλου, ως προς τη δράση μας, με αποτέλεσμα να ακολουθεί  τρόπο ενέργειας, που θα τον οδηγήσει σε σφάλματα, ενώ θα αυξήσει την ελευθερία κινήσεων των δικών μας δυνάμεων.

- Συλλογή πληροφοριών και εντοπισμός στόχων. Επιτυγχάνεται πληρέστερα συνήθως από επίπεδο σώματος στρατού και άνω, γιατί εκεί υπάρχει διαθεσιμότητα των κατάλληλων μέσων για την απόκτηση πληροφοριών σχετικά με εχθρικά συστήματα διοίκησης και ελέγχου, γραμμές συγκοινωνιών, αντιαεροπορικά μέσα, μονάδες και εγκαταστάσεις διοικητικής μέριμνας, και εφεδρικές δυνάμεις.

- Απαγόρευση. Με τις επιχειρήσεις απαγόρευσης, επιδιώκεται η παρεμπόδιση του αντίπαλου να ενισχύσει τις κύριες δυνάμεις του, ή να αντιδράσει στις εγγύς επιχειρήσεις αποτελεσματικά και έγκαιρα, με την πρόκληση  φθοράς, σε στόχους που αναφέρθηκαν παραπάνω.

Για την διεξαγωγή επιχειρήσεων βάθους, χρησιμοποιούνται:

• Πυρά (Πυροβολικό Μάχης, πύραυλοι εδάφους-εδάφους/αέρος, ναυτικό πυροβολικό κλπ)
• Ηλεκτρονικός πόλεμος
• Ψυχολογικός-Πληροφοριακός πόλεμος
• Μη επανδρωμένα αεροσκάφη
• Επιθετικά ελικόπτερα
• Μαχητικά αεροσκάφη, 
• Μονάδες επιτήρησης
• Μονάδες ειδικών επιχειρήσεων
• Αεροκίνητες ή/και αεραποβατικές δυνάμεις.
• Ναυτικές δυνάμεις 

Η διεξαγωγή επιχειρήσεων βάθους μόνο με πυρά, δεν επιφέρει ικανοποιητικό αποτέλεσμα, γιατί ο αντίπαλος προσαρμόζεται και λαμβάνει μέτρα αυτοπροστασίας που ελαχιστοποιούν τ' αποτελέσματα των πυρών. Ο συνδυασμός  πυρών και μονάδων ελιγμού ή/και μονάδων ειδικών επιχειρήσεων τον αναγκάζουν να αντιδράσει, με αποτέλεσμα  να εκτίθεται.

Σε όλες τις παραπάνω επιχειρήσεις, όλες οι κατηγορίες μονάδων είναι δυνατόν να συμμετέχουν. Περισσότερο όμως εμπλέκονται μονάδες  ειδικών επιχειρήσεων και ταχυκίνητες μονάδες ελιγμού. Ειδικότερα στις επιχειρήσεις απαγόρευσης, όταν χρησιμοποιούνται ταχυκίνητες μονάδες ελιγμού, αεροκίνητες/αεραποβατικές δυνάμεις ή/και αμφίβιες δυνάμεις, σε συνδυασμό με υποστήριξη πυρών από πολεμική αεροπορία, επιθετικά ελικόπτερα, και πυροβολικό ξηράς ή ναυτικό κατά περίπτωση, το αποτέλεσμα είναι καταλυτικό εις βάρος του αντιπάλου.

Ο συγχρονισμός ενεργειών και η σχεδίαση της στοχοποίησης, που βασίζεται στην εξάρθρωση των αποφασιστικών σημείων του αντίπαλου, είναι πολύ σημαντικοί παράγοντες στην επιτυχία των επιχειρήσεων βάθους.

Με τη στοχοποίηση, εντοπίζονται όλοι οι στόχοι στην περιοχή του αντίπαλου που η προσβολή τους θα επηρεάσει ευμενώς τις φίλιες επιχειρήσεις, αναλύονται και προτεραιοποιούνται, μελετάται το προσφορότερο μέσον προσβολής τους και το αποτέλεσμα που επιδιώκεται από αυτή την προσβολή και εκτελείται λεπτομερής συντονισμός μέσων και προσωπικού σε τόπο και χρόνο, για την υλοποίησή της. Από εδώ απορρέουν συγκεκριμένες αποστολές που ανατίθενται σε μονάδες ειδικών επιχειρήσεων.

Ένα σημείο που χρειάζεται προσοχή, είναι ότι κατά τη διάρκεια επιχειρήσεων βάθους, επίλεκτα τμήματα και των δύο αντιπάλων, ενεργούν, ή προσπαθούν να ενεργήσουν στα μετόπισθεν του άλλου. Αυτό σημαίνει, ότι όποιος δεν έχει λάβει τα σωστά μέτρα προστασίας ζωτικών γι' αυτόν χώρων, που αποτελούν πιθανούς στόχους για τον αντίπαλό του, θα έχει σημαντικές απώλειες  και θα έλθει σε δυσμενή θέση.

Αν οι δυνάμεις ασφάλειας μετόπισθεν δεν είναι κατάλληλα εκπαιδευμένες και έτοιμες ν' αντιμετωπίσουν τα επίλεκτα τμήματα του εχθρού, θα ηττηθούν,  με ανυπολόγιστη καταστροφή για τις ένοπλες δυνάμεις της χώρας τους.

Ακόμη και στην περίπτωση αμυντικού αγώνα, ο αμυνόμενος οφείλει να σχεδιάζει επιχειρήσεις βάθους! Αλλιώς, θα επιτρέπει στον επιτιθέμενο αντίπαλό του, ακόμη μεγαλύτερη πρωτοβουλία κινήσεων. Όταν μάλιστα ο τελευταίος διεξάγει με επιτυχία επιχειρήσεις βάθους, κυριολεκτικά τεμαχίζει τις αμυνόμενες δυνάμεις του αντιπάλου του, τις αποκόπτει από τις εφεδρείες τους και διακόπτει τις γραμμές συγκοινωνιών τους. Τελικά η άμυνα καταρρέει!

Οι ειδικές δυνάμεις χρησιμοποιούμενες ορθολογικά και διακλαδικά στις επιχειρήσεις βάθους, δημιουργούν συνθήκες επιτυχούς έκβασης των επιχειρήσεων των ενόπλων δυνάμεων στις οποίες ανήκουν. Τ' αποτελέσματα των ειδικών επιχειρήσεων που μπορεί να μην είναι άμεσα ορατά, επιφέρουν πλεονέκτημα σε βάθος χρόνου και διευκολύνουν τις εγγύς επιχειρήσεις. Οι αποστολές τις οποίες μπορούν να αναλάβουν αυτού του είδους οι μονάδες, λόγω της ειδικής εκπαίδευσής τους  και του εξοπλισμού που διαθέτουν, είναι:

• Ειδική αναγνώριση (συλλογή πληροφοριών, καταδείξεις στόχων)
• Δολιοφθορές
• Άμεσες επιθετικές ενέργειες(Προσβολές, καταστροφές, συλλήψεις εχθρικού προσωπικού κλπ)
• Ανορθόδοξος πόλεμος(ειδικά δε, αν στα μετόπισθεν του αντίπαλου υπάρχει φιλικά διακείμενος πληθυσμός ή αντιφρονούντες)

Γενικότερα, οι ειδικές δυνάμεις μπορούν να ενεργήσουν αποδοτικά, εάν τηρούνται οι παρακάτω προϋποθέσεις:

• Η διακλαδικότητα στη χρήση τους και στην υποστήριξή τους
• Η διοίκηση και έλεγχος στο ανώτατο διακλαδικό επίπεδο, στο οποίο υπάρχει σαφής εικόνα των πολιτικών και διπλωματικών επιδιώξεων, πληθώρα πληροφοριών και μέσων, αλλά και ευρύτερη εκτίμηση της επικινδυνότητας των εγχειρημάτων και των συνεπειών τυχόν αποτυχίας.
• Η αποφυγή χρήσης τους σε αποστολές που μπορούν να αναληφθούν από άλλες μονάδες των ενόπλων δυνάμεων και ειδικότερα σε αμυντικό αγώνα, που είναι τελείως αντίθετος με το δόγμα τους.
• Η ανάθεση αποστολών που επιφέρουν μεγάλο όφελος εάν επιτύχουν, ώστε ν' αντισταθμίζεται η επικινδυνότητα της εκτέλεσής τους και η ανάλωση δυσαναπλήρωτων πόρων  που διατίθενται.

Υπάρχουν όμως και περιορισμοί στη χρήση τους, που θα πρέπει να λαμβάνονται πάντα υπ' όψη.

• Το προσωπικό των ειδικών δυνάμεων που είναι αναλογικά μικρό σε αριθμό, υποβάλλεται σε λεπτομερή διαδικασία επιλογής και έχει μακρόχρονη εκπαίδευση, δεν μπορεί ν' αναπληρωθεί εύκολα, σε περίπτωση απωλειών. Άρα θα πρέπει να χρησιμοποιείται με σύνεση και σε αποστολές που θα επιφέρουν σημαντικό πλεονέκτημα.
• Στις ειδικές επιχειρήσεις, η απαίτηση της λεπτομερούς σχεδίασης, προετοιμασίας, και δοκιμών συνθέτων ενεργειών με όλους όσους συμμετέχουν και υποστηρίζουν, δεν επιτρέπει την άμεση σε χρόνο, εκτέλεση αποστολών. Η επίσπευση εκτέλεσης μιας όχι λεπτομερώς σχεδιασμένης και συντονισμένης αποστολής, εγκυμονεί κίνδυνο αποτυχίας.
• Οι ειδικές δυνάμεις δεν μπορούν να διεξάγουν παρατεταμένες επιχειρήσεις, διότι δεν έχουν τη δυνατότητα συνεχούς υποστήριξης, όπως γίνεται στις συμβατικές δυνάμεις, εκτός και αν αυτό εξασφαλισθεί! Συνήθως το προσωπικό των ειδικών δυνάμεων στηρίζεται σε ό,τι μεταφέρει επάνω του. Επομένως έχουν περιορισμένη αυτονομία.

Οι ειδικές δυνάμεις είναι ένα πολύτιμο "εργαλείο" σε όλο το φάσμα των επιχειρήσεων, αρκεί να χρησιμοποιούνται σωστά. Στις επιχειρήσεις βάθους, μπορούν και πρέπει να πρωταγωνιστούν.


Ανιχνευτής

   

Η τακτική των ελεύθερων σκοπευτών

Γάλλοι Ελεύθεροι σκοπευτές στο Αφγανιστάν.  Ο πρώτος έχει ένα τυφέκιο PGM Hécate των 12,7 χιλ. και ο δεύτερος ένα  FR-F2 των 7,62 χιλ.   (Πηγή)

Ο ελεύθερος σκοπευτής (ΕΣ) (sniper), αποτελεί μια από τις πιο δύσκολες και επίλεκτες ειδικότητες σε κάθε στρατό. Όσοι επιλέγονται για την ειδικότητα αυτή, εκτός από την φυσική ικανότητα της σκόπευσης ακριβείας που απαιτείται να έχουν, πρέπει να είναι άτομα με ισχυρή θέληση, άριστη φυσική κατάσταση, μεγίστη καρτερία, υπομονή και επιμονή.

Υπάρχουν κάποιοι που υποστηρίζουν ότι η χρήση ΕΣ κατά τη διάρκεια επιχειρήσεων, είναι αντίθετη με τους νόμους του πολέμου, σύμφωνα με τη συνθήκη της Χάγης. Αυτό δεν αληθεύει! Η συγκεκριμένη συνθήκη αναφέρει σαν παράνομη: τη χρήση πυρομαχικών που προκαλούν ιδιαίτερα μεγάλη και άσκοπη ζημιά στο ανθρώπινο σώμα, το φόνο αμάχων, ή το φόνο στρατιώτη που παραδίδεται. Δεν βρήκα πουθενά την απαγόρευση ΕΣ. Έτσι, αυτοί οι επίλεκτοι μαχητές αποτελούν ένα αναπόσπαστο στοιχείο του θεάτρου επιχειρήσεων.

Η αγγλική λέξη "sniper", που αποδίδεται σήμερα διεθνώς στους ΕΣ, ξεκινά από το 1770 και είναι δημιούργημα της στρατιωτικής γλώσσας μεταξύ των Βρετανών στρατιωτών του αποικιακού στρατού των Ινδιών. Κάποιος σκοπευτής που μπορούσε με την πρώτη σφαίρα να κτυπήσει την πάντοτε φευγαλέα και απρόβλεπτη ...μπεκάτσα (snipe στ' αγγλικά), σήμαινε ότι ήταν ένας άριστος σκοπευτής, ένας sniper!

Στα ελληνικά, πιστεύω ότι αποδίδεται πιο καλά ο όρος, αφού η έκφραση υποδηλώνει την ανεξαρτησία κινήσεως και την αυτονομία δράσεως του σκοπευτή για να πετύχει την αποστολή του. Εδώ μιλάμε για τους μαχητές που διεισδύουν ή παραμένουν μόνοι, ή με ζευγάρι, ή ακόμη και σαν ομάδα στα μετόπισθεν ή στην κατεχόμενη περιοχή του αντιπάλου και παρατηρούν, αναγνωρίζουν, συλλέγουν πληροφορίες και προσβάλλουν στόχους υψηλής αξίας. 

Δεν αναφέρομαι στους σκοπευτές ακριβείας, (sharpshooters, designated marksmen) που μπορεί να είναι εντεταγμένοι σε ομάδα πεζικού, ή εντός ενός σώματος ασφαλείας (Αστυνομία, Λιμενικό κλπ) με σκοπό να εκτελούν προσβολές  σχετικά κοντινών στόχων, από αποστάσεις που δεν υπερβαίνουν τα 500 μέτρα. 

Οι ΕΣ δεν ασχολούνται απλά με το να πυροβολούν στόχους, χωμένοι μέσα σε πυκνά φυλλώματα ενός δάσους ή στη ζούγκλα, όπως βλέπουμε σε ταινίες.  Η πιο σημαντική ικανότητα ενός ΕΣ είναι η παρατήρηση και η αμέσως επόμενη είναι η αφάνεια! Τρίτη έρχεται η σκοπευτική ικανότητα, όσο και αν ακούγεται περίεργο! Επειδή πρέπει  να είναι άριστος σκοπευτής, καταλαβαίνετε πιστεύω πόσο πιο άριστος πρέπει να είναι στις πρώτες δύο ικανότητες!

Όταν οι ΕΣ αναπτύσσονται στο πεδίο, συνήθως ενεργούν σε ζευγάρια. Ο ένας είναι εξοπλισμένος με τυφέκιο ΕΣ και ο άλλος φέρει όπλο ( πολυβόλο ΜΙΝΙΜΙ ή τυφέκιο με εκτοξευτή βομβίδων) ένα τηλεσκόπιο και ασύρματο. Ο σκοπευτής επιπρόσθετα, μπορεί να φέρει για προσωπική του ασφάλεια και τυφέκιο ή πιστόλι. 

Ο ασύρματος και όχι το τυφέκιο του ΕΣ, μπορεί να προκαλέσει τη μεγαλύτερη ζημιά στον αντίπαλο. Με τον ασύρματο, ένα  ζευγάρι ΕΣ, μπορεί να καθηλώσει ολόκληρη μεραρχία κατευθύνοντας πυρά πυροβολικού ή καταδεικνύοντας στόχους στην πολεμική αεροπορία. Πέραν αυτού, μπορεί να διαβιβάσει  πολύτιμες πληροφορίες στη φιλία διοίκηση. 

Πηγή

Ένα ζεύγος ΕΣ, μπορεί άριστα να παραμείνει στην αφάνεια, αλλά δεν μπορεί να δώσει μάχη. Αν μια ομάδα εχθρικού πεζικού τους ανακαλύψει, εύκολα μπορεί να τους εξουδετερώσει. Γι' αυτό δίνεται μεγάλη έμφαση στην απόκρυψη και στην παραλλαγή. Γι' αυτό οι ΕΣ προσέχουν πολύ την εμφάνισή τους και χρησιμοποιούν τις ειδικές στολές παραλλαγής, τις λεγόμενες "στολές Γκίλι"  (ghillie suits). Γι' αυτό και ο δεύτερος ΕΣ είναι πιο βαριά εξοπλισμένος από τον πρώτο!

Οι ΕΣ καταναλώνουν τον περισσότερο χρόνο τους μπουσουλώντας με τα τέσσερα και προσπαθώντας να καταλάβουν την καλύτερη θέση, ..αθέατης παρατήρησης. Όταν έρχεται η ώρα της προσβολής, το ζευγάρι κάνει εξαιρετική δουλειά. Μια κλήση στον ασύρματο, και όλα τα είδη πυρομαχικών μπορούν να πέσουν στο κεφάλι του αντιπάλου. Από την πλευρά του ο αντίπαλος, έρχεται σε πολύ δύσκολη θέση προσπαθώντας να τους εντοπίσει, διότι στην πραγματικότητα δεν κάνουν τίποτα παραμένοντας ακίνητοι στην αφάνεια! Αντίθετα αυτοί αναφέρουν με λεπτομέρεια τις κινήσεις του αντιπάλου, ώστε η διοίκησή τους να εκμεταλλευτεί την κατάσταση.

Η δράση ΕΣ σε μια περιοχή  είναι αυτή, που δημιουργεί πτώση του ηθικού στο εχθρικό προσωπικό. Ακόμη και αν οι βολές δεν είναι τόσο εύστοχες, είναι αποτελεσματικές, αφού κάνουν τους στρατιώτες του αντιπάλου να σκέπτονται κάθε τους κίνηση και να μην ξέρουν από που και πως να προφυλαχθούν, θεωρώντας ότι κάποιος τους βλέπει και είναι έτοιμος να τραβήξει τη σκανδάλη. Αν μη τι άλλο το αίσθημα αυτό, σου σπάει τα νεύρα!

Όταν αρχίζει η ενεργητική δράση, οι ΕΣ θα ψάξουν να βρουν μια θέση βολής με πολύ καλή απόκρυψη. Έχουν να λάβουν υπόψη τους πολλούς και διαφορετικούς παράγοντες, όπως την απόκρυψη του φλογοκρύπτη της κάννης του όπλου τους, την κάλυψη της εκπυρσοκρότησης και το κυριότερο την προσβολή ενός στόχου υψηλής αξίας. Η απόσταση του στόχου, όπως και η κατεύθυνση του ανέμου είναι πολύ κρίσιμα στοιχεία. Η θερμότητα επίσης παίζει μεγάλο ρόλο σε μεγάλες αποστάσεις, γιατί μετακινεί το είδωλο του στόχου, που φαίνεται σε άλλο σημείο από αυτό που πραγματικά είναι  κ.λ.π.

Βρετανοί ΕΣ κατά τη διάρκεια εκπαιδευτικής βολής με τυφέκια L115A1. (Πηγή)

Σε ένα ζεύγος ΕΣ, είναι και οι δύο καλά εκπαιδευμένοι σκοπευτές, αλλά συνεργάζονται μεταξύ τους. Ο ένας αναλαμβάνει τα καθήκοντα του παρατηρητή και ο άλλος του σκοπευτή. Ο παρατηρητής χρησιμοποιεί ένα τηλεσκόπιο το οποίο έχει ευρύτερο πεδίο παρατήρησης από αυτό που έχει η διόπτρα σκόπευσης του τυφεκίου του ΕΣ. Έτσι ο παρατηρητής μπορεί να δει περισσότερα από τον σκοπευτή. Επιπλέον, το τηλεσκόπιο του παρατηρητή συνήθως έχει περισσότερα ενσωματωμένα βοηθήματα, με τα οποία μπορούν να γίνουν πολλοί υπολογισμοί  με ταχύτητα, όπως για παράδειγμα η απόσταση του στόχου.

Συνήθως ο παρατηρητής εντοπίζει τον στόχο, υπολογίζει την απόσταση και κατευθύνει τον σκοπευτή στο να σκοπεύσει σωστά επί του στόχου, εστιάζοντας εκεί τη διόπτρα του. Όταν ο σκοπευτής κάνει την βολή, ο παρατηρητής βλέπει που έχει κτυπήσει η βολίδα και δίνει οδηγίες στο σκοπευτή να κτυπήσει το στόχο, αν αυτό δεν έχει γίνει με την πρώτη βολή. Και οι δύο, όντας άριστα εκπαιδευμένοι ΕΣ, διπλοελέγχουν τους υπολογισμούς τους και επιβεβαιώνουν ότι και οι δύο συμπίπτουν στο ίδιο αποτέλεσμα, πριν γίνει η εκτέλεση της βολής. Δεν εκτελείται βολή αν βρεθεί διαφορά.

Ένας ΕΣ, σπάνια θα εκτελέσει πάνω από 3 διαδοχικές  βολές. Μία και μοναδική βολή είναι το ιδανικό, αφού είναι σχεδόν αδύνατο να εντοπίσει κάποιος από που προέρχεται. Δύο ή περισσότερες βολές αυξάνουν την δυνατότητα του εχθρού να εντοπίσει την προέλευσή τους και να αντιδράσει είτε αιτούμενος βολές πυροβολικού ή όλμων προς την περιοχή του ΕΣ, είτε εκπέμποντας περιπόλους αναγνώρισης για εντοπισμό και εξουδετέρωσή του.

Ένα τέχνασμα που χρησιμοποιούν συνήθως έμπειροι ΕΣ, είναι η εκτέλεση βολής πίσω από ένα ύψωμα. Το ηχητικό φαινόμενο της βολίδας που προσπερνά το ύψωμα κατευθυνόμενη προς τον στόχο, αποπροσανατολίζει τον αντίπαλο που νομίζει ότι η βολή προέρχεται από την κορυφή αυτού του υψώματος.

Υπάρχουν πολλοί τρόποι που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ένας ΕΣ και να μεταπέσει από τον ρόλο του ανιχνευτή σε σκοπευτή και το αντίστροφο. Σε μια καταδρομική επιχείρηση για παράδειγμα, πριν την άφιξη της κύριας καταδρομικής δύναμης, μπορούν να διεισδύσουν μόνοι τους και να προσεγγίσουν τον στόχο, παρακολουθώντας κάθε κίνηση επ' αυτού. Όταν θα φτάσει η υπόλοιπη δύναμη, οι ΕΣ προσβάλλουν και εξουδετερώνουν επιλεγμένους στόχους, όπως τους σκοπούς για παράδειγμα. Στη συνέχεια, αν απαιτείται, υποστηρίζουν με πυρά το τμήμα κρούσης.

Σε μια ειδική αεροκίνητη επιχείρηση, οι ΕΣ μπορούν να χρησιμοποιηθούν επί ελικοπτέρου για να καλύπτουν την έφοδο. Το ελικόπτερο δυσκολεύει στις βολές ακριβείας, αλλά ο ΕΣ δεν έχει τον περιορισμό της απόκρυψης και μπορεί να εκτελέσει όσες βολές θέλει. Εκτός αυτού το ελικόπτερο φέρνει τον ΕΣ πιο κοντά στον στόχο και του είναι πιο εύκολο να τον προσβάλει.

Σε τακτικό αγώνα, οι ΕΣ μπορούν επίσης να παρενοχλούν τμήματα που βρίσκονται αμυντικά εγκατεστημένα. Είναι πολύ αποτελεσματική η χρήση τους σε τέτοια περίπτωση, λόγω της ψυχολογικής επίπτωσης επί του εχθρού. Αποθαρρύνονται οι στρατιώτες να κινηθούν εκτός ορυγμάτων ή ακόμη να βελτιώσουν τις αμυντικές θέσεις τους. Επίσης, οι πληροφορίες που συλλέγουν είναι πολύ χρήσιμες για τον επιτιθέμενο στη σχεδίαση του ελιγμού του.

Μια άλλη αποτελεσματική χρήση των ΕΣ είναι η προστασία ναρκοπεδίων. Κανένας δεν θα σκεφτεί να σηκωθεί σε ανοικτό έδαφος για να ψάχνει για νάρκες, όταν θα δέχεται φονικά πυρά ακριβείας.

Πριν από επίθεση, οι ΕΣ μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την εξουδετέρωση ηγητόρων του εχθρού και χειριστών ομαδικών όπλων. Κατά τη διάρκεια της μάχης, οι ΕΣ μπορούν επίσης να εκτελούν υπερκείμενα πυρά για την εξουδετέρωση σημαντικών για την επιχείρηση στόχων.

Ακόμη, οι ΕΣ μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την εξουδετέρωση ΕΣ του αντιπάλου. Επειδή γνωρίζουν όλα τα τεχνάσματα που εφαρμόζει ένας ΕΣ, είναι πολύ πιθανότερο να αντιληφθούν τι θα κάνουν οι αντίπαλοι ΕΣ.

Το μέλλον

Το μέλλον παρουσιάζεται μάλλον δυσοίωνο για τους ΕΣ, που πιθανόν να αποτελέσουν ένα "σπάνιο και εκλειπόμενο είδος"! Σύγχρονες τεχνολογικές μέθοδοι, έχουν αρχίσει να εντοπίζουν πολύ εύκολα ένα ΕΣ από την πρώτη βολή. Υπάρχουν 4 διαφορετικά συστήματα εντοπισμού που κυκλοφορούν. Τα 3 χρησιμοποιούν μικρόφωνα που τριγωνομετρούν το ίχνος της βολίδας ή την εκπυρσοκρότηση του όπλου. Ακόμη και αν χρησιμοποιείται σιγαστήρας, το όπλο αφήνει την ηχητική του "υπογραφή" που συλλαμβάνεται, ειδικά αν δεν χρησιμοποιούνται υποηχητικά φυσίγγια.. Μπορεί το όπλο να είναι αθόρυβο, αλλά η βολίδα θα δημιουργήσει το πλατάγισμά της.

Αν αυτά τα μικρόφωνα ενσωματωθούν σε κράνη μαχητών και οι πληροφορίες συγκεντρωθούν και επεξεργασθούν σε κεντρική μονάδα υπολογιστή που  θα τις στείλει πίσω σε φορητή οθόνη, είναι εύκολο για μια μονάδα να εντοπίσει από που δέχτηκε πυρά ΕΣ.

Η τέταρτη μέθοδος χρησιμοποιεί υπέρυθρο σαρωτή για να εντοπίσει τη λάμψη του φλογοκρύπτη του όπλου του ΕΣ. Τη νύκτα είναι πολύ εύκολο να φανεί η λάμψη με γυμνό μάτι. Την ημέρα όμως αυτό είναι μάλλον αδύνατο. Με τον υπέρυθρο σαρωτή εντοπίζεται η λάμψη την ημέρα, όπως ακριβώς και τη νύκτα. Με στρατιωτικούς φορητούς υπολογιστές, είναι εφικτή η μεταβίβαση της πληροφορίας  στους μαχητές που εμφανίζεται στην οθόνη σαν μια κόκκινη κουκκίδα. Έτσι είναι πιο εύκολη η ανταπόδοση πυρών και η εξουδετέρωση του εχθρικού ΕΣ.

Με τον υπέρυθρο σαρωτή επίσης είναι εύκολος ο εντοπισμός και ακτίνων laser και κατ' επέκταση του χειριστή τους.

Τι απομένει λοιπόν για τους ΕΣ; Να καταργηθούν; Η απάντηση είναι όχι! Οι ΕΣ θα εξακολουθούν να παρέχουν τις υπηρεσίες τους αλλά θα γίνουν πιο "παθητικοί". Θα καλούν πυρά πυροβολικού και αεροπορίας πολύ συχνότερα από την εκτέλεση δικών τους βολών. Η αφάνεια θα εξακολουθεί να είναι το πρωτεύον "όπλο" τους! Αλλά και ο φόβος του αγνώστου θα συνεχίσει να κάνει τον ΕΣ ένα από τα πιο αποτελεσματικά "εργαλεία" στα χέρια ενός διοικητή.

Σε ό,τι αφορά το ιστορικό παρελθόν, δείτε  ένα αγγλικό ντοκιμαντέρ σχετικό για το θέμα, πιέζοντας τον σύνδεσμο: SNIPERS.


Ανιχνευτής

Πηγή

Επιχείρηση "Anaconda"

Η επιχείρηση "Αnaconda", ήταν μια διακλαδική-διασυμμαχική επιχείρηση που παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον για ένα στρατιωτικό μελετητή και ειδικότερα για όποιον ασχολείται με ειδικές επιχειρήσεις.

Σ' αυτή την επιχείρηση οι δυνάμεις του συμμαχικού συνασπισμού, προσπάθησαν να εγκλωβίσουν και να εξουδετερώσουν τους αντάρτες Ταλιμπάν και τους μαχητές της Αλ Κάιντα στην οροσειρά Άρμα και στην κοιλάδα του Σαχί-Κοτ που βρίσκονται στην επαρχία Πάκτια του Αφγανιστάν. Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή.

Μετά την κατάληψη της Καμπούλ το Νοέμβριο του 2001 από τη Βόρεια συμμαχία με την υποστήριξη αμερικανικών ειδικών δυνάμεων, οι Ταλιμπάν διέφυγαν στ' ανατολικά και νότια σύνορα του Αφγανιστάν με το Πακιστάν, όπου δεσπόζουν άγριες, απόκρημνες και πολύ ψηλές οροσειρές. Η κυβέρνησή τους καταλύθηκε και ανέλαβαν οι νικητές, με πρώτο πρόεδρο τον Καρζάι.

Υπήρχε όμως μεγάλη ανησυχία για τον τρόπο αντίδρασης των ανταρτών. Δεν ήταν τυχαίο ότι βρήκαν καταφύγιο στις απάτητες κορυφογραμμές των συνόρων. Ήταν κάτι που το είχαν κάνει και στο παρελθόν οι Μουτζαχεντίν, πολεμώντας τους σοβιετικούς! Τους νίκησαν επάνω στα βουνά! Δεν υπήρχε καμιά πληροφορία για τους Ταλιμπάν και έπρεπε οπωσδήποτε να συγκεντρωθούν και ν' αναλυθούν πληροφοριακά στοιχεία που θα οδηγούσαν στην επιλογή του τρόπου ενεργείας των συμμάχων. Έπρεπε να γίνει η πληροφοριακή προπαρασκευή της περιοχής επιχειρήσεων (Π3Ε).

Η ανώτατη συμμαχική διοίκηση σχεδίασε μια  επιχείρηση προκεχωρημένης δύναμης (Advanced Force Operation, AFO) προκειμένου να συγκεντρώσει όλες τις απαραίτητες πληροφορίες. Συγκροτήθηκε δύναμη ειδικών επιχειρήσεων, με τμήματα ειδικών δυνάμεων της συμμαχίας, (CIA/SOG, Delta Force, DEVGRU, SFOD-A, SAS, Joint TF 2 )  τα οποία διείσδυσαν με αφάνεια και μυστικότητα, φορώντας πολιτικά ρούχα μέσα στις δύσβατες και απομονωμένες  περιοχές   των συνόρων για να εκτελέσουν ειδική αναγνώριση και να συλλέγουν πληροφορίες. Σ' αυτό βοήθησαν πολύ οι Αφγανοί σύμμαχοι. Η συνεργασία και ο  συντονισμός ανάμεσα στις υπηρεσίες πληροφοριών και διοικήσεις ειδικών δυνάμεων απέδωσε καρπούς, μετά από παρακολούθηση περίπου 2 μηνών. Οι πληροφορίες κατέδειξαν σαν χώρο απόκρυψης και αναδιοργάνωσης των ανταρτών, την απομονωμένη κοιλάδα Σαχί Κοτ στην οροσειρά Άρμα.

Πηγή

Η κοιλάδα, που έχει προσανατολισμό από Βορρά προς Νότο, βρίσκεται νότια της πόλης Γκαρντίζ, περίπου  160 χιλιόμετρα νότια της Καμπούλ, κοντά στα Πακιστανικά σύνορα. Το έδαφος, επέδρασε καταλυτικά στη διαμόρφωση τρόπου ενεργείας. Υπάρχουν δύο κύριες προσβάσεις προς την κοιλάδα, μία από βορειοδυτικά και μία από νοτιοδυτικά, γύρω από μια  οροσειρά, που ονομάζεται Τεργκούλ Γκαρ, γνωστότερη στους Αμερικανούς σαν "Φάλαινα" από το σχήμα που έχει. Στα βορειοδυτικά, υπάρχει μια μικρότερη οροσειρά, που ονομάζεται Μικρή Τεργκούλ Γκαρ ή "Μικρή Φάλαινα". Τα υψώματα αυτών των ορεινών συγκροτημάτων, ελέγχουν τις δύο προσβάσεις προς την κοιλάδα από τα δυτικά. 

Ανατολικά της κοιλάδας, υπάρχει μια πιο ψηλή οροσειρά η Άρμα, με κορυφές που έχουν υψόμετρο γύρω στα 4000 μέτρα. Την οροσειρά την διασχίζουν  δύο βασικοί χωματόδρομοι και 10 με 12 μονοπάτια που οδηγούν στα σύνορα του Πακιστάν (Σχεδιάγραμμα 1). Στο νότιο άκρο της οροσειράς, υπάρχει μια ψηλή κορυφή η Τακούρ Γκαρ, με πολύ καλή παρατήρηση προς όλη την κοιλάδα και προς αρκετά από τα δρομολόγια εισόδου-εξόδου προς και από την κοιλάδα.

Σε υψόμετρο γύρω  στα 3.000 μέτρα, μέσα στην κοιλάδα, σε περιοχή μήκους 9  και πλάτους 5 χιλιομέτρων, είχε οργανωθεί μια ισχυρή βάση ανταρτών Ταλιμπάν, στην οποία παρέμεναν και πολλοί μαχητές της Αλ Κάιντα. Οι ενδείξεις οδηγούσαν στην εκτίμηση ότι εκεί πιθανόν να κρυβόταν και  ο Οσάμα Μπιν Λάντεν. Υπήρχαν 3 μικρά χωριά, το Σιρ-Καν-Κέιλ, το Μπαμπουλκέλ και το Μαρζάκ, όπου οι αντάρτες μπορούσαν να επιβιώσουν για μεγάλο χρονικό διάστημα και να αναδιοργανωθούν.

Οι αντάρτες είχαν στη διάθεσή τους πυροβόλα, όλμους, φορητά αντιαρματικά όπλα RPG-7 και βαριά πολυβόλα και είχαν κατασκευάσει οχυρωματικές θέσεις σε δεσπόζοντα εδάφη περιμετρικά της βάσης τους,  η οποία περιλάμβανε αρκετές σπηλιές και βαθιές χαράδρες μέσα σ' ένα πολύ δύσβατο, απόκρημνο έδαφος σε μεγάλο υψόμετρο. Είχαν κτίσει μια μικρή πολιτεία με αποθήκες σε εφόδια και πυρομαχικά και πολλά από τα οχυρωματικά έργα τους, προϋπήρχαν από την εποχή της αντίστασης κατά των σοβιετικών. Η δύναμη τους εκτιμήθηκε ότι δεν ξεπερνούσε τους 500 μαχητές.

Η οδυνηρή σοβιετική εμπειρία υπήρξε πολύτιμη για την εκτίμηση της κατάστασης. Όλα έδειχναν ότι οι αντάρτες αναδιοργανώνονταν και διατηρούσαν ανοικτά τα δρομολόγια ανεφοδιασμού προς Πακιστάν. Η τακτική τους στον ορεινό αγώνα ήταν να διατηρούν δεσπόζουσες κορυφές και να έχουν πάντα τον αντίπαλο από κάτω, χαμηλότερα. Άλλαζαν από κορυφή σε κορυφή και απαγόρευαν με κάθε τρόπο στον εχθρό τους να καταλάβει κορυφογραμμές. Σε περίπτωση που αυτό γινόταν, διέφευγαν τον κλοιό  και μεταφέρονταν σε εναλλακτικούς χώρους απόκρυψης. Η επιδίωξή τους ήταν να επανέλθουν και να προσελκύσουν τον ντόπιο πληθυσμό  προς το μέρος τους, δημιουργώντας κλίμα δυσπιστίας προς τους ξένους που είχαν εισβάλει στη χώρα τους.

Σχεδιάγραμμα 1 (Πηγή)

Το σχέδιο ενεργείας των Αμερικανών και των  συμμάχων τους, προέβλεπε τον εγκλωβισμό των ανταρτών μέσα σε εκείνη την περιοχή και την εξουδετέρωσή τους, με επιδίωξη την σύλληψη των αρχηγών τους. Το σχέδιο όμως, βασίστηκε σε προϋποθέσεις που εκ των υστέρων βγήκαν λανθασμένες.

Η πρώτη προϋπόθεση ήταν ότι η δύναμη των ανταρτών ήταν μικρή και ότι δεν θα πρόβαλαν αντίσταση, αλλά θα επιχειρούσαν να διαφύγουν, όπως έκαναν μέχρι τότε. Επομένως θα έπρεπε να εμποδιστεί η διαφυγή τους, με την ανάλογη τακτική συγκρότηση και κατανομή δυνάμεων στην ευρεία περιοχή.

Η δεύτερη προϋπόθεση ήταν ότι οι αντάρτες θα  είχαν την δυνατότητα να ειδοποιηθούν από τον ντόπιο πληθυσμό έγκαιρα και γι' αυτό το λόγο, δεν θα έπρεπε οι αφγανικές κυβερνητικές δυνάμεις να ενημερωθούν για το σχέδιο, παρά μόνο την τελευταία στιγμή.

Αν και η αρχική σκέψη ήταν να χρησιμοποιηθούν μόνο αφγανικές δυνάμεις με την υποστήριξη και καθοδήγηση ομάδων αμερικανικών ειδικών δυνάμεων (ODAs) για την εξουδετέρωση των ανταρτών,  το έδαφος και η οργάνωση των Ταλιμπάν, επέβαλαν τη χρήση και άλλων συμβατικών τακτικών δυνάμεων. Προτιμήθηκαν οι ταχυκίνητες και ελαφριές μονάδες αλεξιπτωτιστών της 101 αεραποβατικής μεραρχίας καθώς και της 10ης ορεινής μεραρχίας αντίστοιχα. 

Το σχέδιο, ήταν ένας συνδυασμός επιθετικής ενέργειας και αποκοπών. Χερσαία αφγανικά τμήματα θα έμπαιναν στην ανταρτική περιοχή με αποστολή να εξαναγκάσουν τους αντάρτες να δώσουν μάχη ή να διαφύγουν για να γλυτώσουν την καταστροφή. Άλλα τμήματα θα μπλόκαραν τα πιθανά δρομολόγια διαφυγής σε δύο διαδοχικές γραμμές και θα κατέστρεφαν τις ανταρτικές δυνάμεις ενεδρευτικά, ενώ θα υπήρχαν ταχυκίνητες δυνάμεις που θα καταδίωκαν τα υπολείμματα, μέχρι την πλήρη καταστροφή τους. Ήταν η μέθοδος "σφύρας (hammer) και άκμονος (anvil)". Ο αντικειμενικός σκοπός (ΑΝΣΚ) της επιχείρησης ήταν η κοιλάδα Σαχί Κοτ και πήρε την κωδική ονομασία REMINGTON.

Σχεδιάγραμμα 2 (Πηγή)

Προκεχωρημένη δύναμη επιχειρήσεων, αποτελούμενη από τμήματα ειδικών δυνάμεων, θα ενεργούσε δύο ημέρες πριν από την ημέρα D (ημέρα έναρξης της επιχείρησης) με αποστολή την παρακολούθηση των ανταρτών, την προώθηση πρόσφατων πληροφοριών για τις κινήσεις τους  και  την κατάδειξη εχθρικών στόχων για αεροπορική προσβολή τους..

Συγκροτήθηκε η δύναμη επιχειρήσεων "Mountain", τον επιχειρησιακό έλεγχο της οποίας  ανέλαβε ό τότε διοικητής της 10ης ορεινής μεραρχίας,  που περιλάμβανε:

-Τρία συγκροτήματα του αφγανικού στρατού επιπέδου τάγματος (υπό τακτικό έλεγχο). 

 Όλα τα  συγκροτήματα υποστηρίζονταν  από προσωπικό και μέσα επικοινωνιών των αμερικανικών ειδικών δυνάμεων, που ήταν οι μέντορες και οι εκπαιδευτές τους. (Δύναμη επιχειρήσεων Dagger). Το ένα συγκρότημα (TF Hammer) που αποτελούσε την κυρία προσπάθεια, θα επιχειρούσε την επιθετική ενέργεια από δυτικά, επί 2 κατευθύνσεων, ενώ τ' άλλα δύο (TF Anvil) θα απέκοπταν από νότια και από ανατολικά, δρομολόγια διαφυγής προς Πακιστάν (Δείτε το σχεδιάγραμμα 2 ).

-Αεροκίνητη Δύναμη επιχειρήσεων "Rakassan" επιπέδου ταξιαρχίας με σύνταγμα αλεξιπτωτιστών  της 101 αεραποβατικής μεραρχίας, μονάδα της 10ης ορεινής μεραρχίας, καναδική μονάδα πεζικού και μεταφορικά και επιθετικά ελικόπτερα (υπό επιχειρησιακό έλεγχο). 

Τμήματα της,  θα προσγειώνονταν σε ορεινές διαβάσεις κατά μήκος της οροσειράς προς τ' ανατολικά και θα έκλειναν τα ορεινά δρομολόγια διαφυγής. Ήταν η δευτερεύουσα προσπάθεια! Είχαν επιλεγεί 7 τοποθεσίες όπως φαίνονται στο σχεδιάγραμμα 3. Σε κάθε αποκοπή, όπως γίνεται αντιληπτό από τις ανοικτές πηγές, θα κατέβαινε δύναμη επιπέδου Λόχου (2 διμοιρίες) με ομάδα όλμων 81χιλ και 2 ομάδες πολυβόλων. Μία διμοιρία κάθε λόχου θα έμενε πίσω σαν εφεδρεία. Στην πρώτη βόρεια και στην τελευταία νότια αποκοπή, θα τάσσονταν από μια διμοιρία όλμων 120 χιλ. ώστε να καλύπτουν όλο το μήκος και πλάτος της κοιλάδας και των διαβάσεων. Η μεταφορά της δύναμης θα γινόταν σε 2 κύματα, διότι λόγω του υψομέτρου και της απόστασης, (απογείωση από Μπάγκραμ) η μεταφορική ικανότητα φορτίου των ελικοπτέρων CH-47, υπολογιζόταν για λόγους ασφαλείας περίπου στο μισό!

-Δύναμη επιχειρήσεων "K-Bar" με συμμαχικά τμήματα ειδικών επιχειρήσεων (Αμερικανοί SEALs, Νορβηγοί,  Γερμανοί, Καναδοί, Νεοζηλανδοί, Δανοί, Γάλλοι, Τούρκοι). (υπό τακτικό έλεγχο) 

Περίπολοι θα οργάνωναν παρατηρητήρια (στα πλαίσια επιχειρήσεων προκεχωρημένης δύναμης) στο βόρειο τομέα του ορεινού όγκου, προς υποστήριξη των επιχειρήσεων  με παροχή νωπών πληροφοριών και κατευθύνσεις πυρών.

-Δύναμη επιχειρήσεων "64" με αυστραλιανά τμήματα ειδικών επιχειρήσεων SAS και με αποστολή όπως παραπάνω, αλλά στο νότιο τομέα. (υπό τακτικό έλεγχο)

Πυρά υποστήριξης θα παρέχονταν μόνο από αέρος, (μαχητικά αεροσκάφη, επιθετικά ελικόπτερα και AC-130s) αφού εκείνη την περίοδο δεν είχαν προωθηθεί μονάδες πυροβολικού στο Αφγανιστάν. Πέραν όμως αυτού, το ιδιόμορφο έδαφος της περιοχής επιχειρήσεων, δεν επέτρεπε την ταχεία μετακίνηση μονάδων ή υπομονάδων  πυροβολικού. Εκτός από το πρόβλημα του ανεφοδιασμού τους, προέκυπτε και θέμα προστασίας τους από προσβολές ανταρτών και θα απαιτούσαν ασφάλεια από επίγειες δυνάμεις. Προτιμήθηκαν μόνο οι οργανικοί όλμοι των 81 και των 120 χιλ.  

Πυρά προ της έναρξης της επιθετικής ενέργειας, θα γίνονταν από βομβαρδιστικά αεροσκάφη λίγο πριν από την καθορισμένη ώρα έναρξης "Η", ώστε να αιφνιδιαστούν οι αντάρτες και να μη προλάβουν να διαφύγουν. Το πρόγραμμα πυρών υποστήριξης προέβλεπε την αρχική προσβολή μόνο 34 στόχων, αποφεύγοντας την ολοκληρωτική καταστροφή εγκαταστάσεων και σπηλιών, ώστε να είναι δυνατή η περισυλλογή υλικών και εγγράφων που θα οδηγούσαν στην εξάρθρωση δικτύου των ανταρτών. Επιπλέον τα τρία χωριά, χαρακτηρίστηκαν σαν χώροι απαγόρευσης πυρών, για την αποφυγή απωλειών αμάχων.

Μέτρα συντονισμού και ελέγχου πυρών ήταν πολύ δύσκολο να θεσπιστούν με τα πολλά μικρά φίλια τμήματα κατανεμημένα στην περιοχή. Παρόλα αυτά έγινε προσπάθεια και καθορίστηκε μια γραμμή απαγόρευσης πυρών (ΓΑΠ), (Restricted Fire Line, RFL) όπως φαίνεται στο σχεδιάγραμμα 3, για την αποφυγή αδελφοκτόνων πυρών. Κάθε συγκρότημα επίθεσης, κάθε τμήμα αποκοπής και κάθε ειδική ομάδα ειδικών επιχειρήσεων, διέθετε προσωπικό για την αίτηση αεροπορικών πυρών με το ανάλογο μέσο επικοινωνιών. Συνολικά θα δούλευαν 37 ελεγκτές μάχης, για να υποστηρίζουν τ' αντίστοιχα τμήματά τους. 

Στα αεροπορικά μέσα υποστήριξης υπήρξε αρχικά ασάφεια για το ποιός ελέγχει ποιά, αφού κάποια είχαν διατεθεί αποκλειστικά υπό τον επιχειρησιακό έλεγχο των διοικήσεων των μονάδων ειδικών επιχειρήσεων, ενώ παράλληλα θα έπρεπε να χρησιμοποιηθούν και από τη δύναμη επιχειρήσεων "Mountain".

Επιπλέον μέσα στην ίδια  περιοχή επιχειρήσεων, ενεργούσαν  και τρία άλλα ανεξάρτητα τμήματα ειδικών δυνάμεων, (Black SOF) που  υπάγονταν απ' ευθείας στην ανωτάτη διοίκηση (CENTCOM) και τα οποία είχαν επικοινωνία με την δύναμη επιχειρήσεων Dagger, αλλά όχι με τις άλλες συμβατικές δυνάμεις.  Η μη ενιαία διοίκηση και ο έλεγχος όλων των δυνάμεων και μέσων στην ίδια περιοχή επιχειρήσεων, δημιούργησε σοβαρό πρόβλημα επικοινωνίας και συντονισμού στη συνέχεια, όπως θα δούμε παρακάτω.

Σχεδιάγραμμα 3 (Πηγή)

Η επιχείρηση ξεκίνησε πριν από το πρώτο φως της 2 Μαρτίου του 2002. Είχε προηγηθεί η επιτυχής διείσδυση των περιπόλων αναγνώρισης από τις 28 Φεβρουαρίου, οι οποίες δεν διαπίστωσαν κάποια σημαντική αλλαγή στην εχθρική κατάσταση, ενώ την 1η Μαρτίου το βράδυ, προωθήθηκαν τα δύο αφγανικά συγκροτήματα από νότια και ανατολικά για να εγκαταστήσουν τις αποκοπές τους. (δείτε το σχεδιάγραμμα 2)

Βομβαρδιστικά αεροσκάφη, Β-52, Β-1 και F-15 ξεκίνησαν την προσβολή καθορισμένων και προγραμματισμένων στόχων με συμβατικές και θερμοβαρικές βόμβες. Οι προγραμματισμένες όμως αυτές προσβολές των στόχων δεν ήταν σε γνώση των περιπόλων αναγνώρισης των ειδικών δυνάμεων, με αποτέλεσμα μια περίπολος να κινδυνεύσει να κτυπηθεί. Ο κίνδυνος προσβολής φίλιων τμημάτων οδήγησε στην πρόωρη παύση πυρών και μόνο οι μισοί στόχοι κτυπήθηκαν.

Η δύναμη "Hammer" την ώρα "Η" κινήθηκε σε δύο κατευθύνσεις, βόρεια και νότια της "Φάλαινας" αντίστοιχα, με σκοπό στη βόρεια έξοδο της κοιλάδας να εγκαταστήσει αποκοπή, ενώ στα νότια η πιο ισχυρή δύναμη, θα ενεργούσε επιθετικά (Σχεδιάγραμμα 3). Κατά την έναρξη της κίνησης της εποχούμενης φάλαγγας των χερσαίων τμημάτων  στη βόρεια κατεύθυνση, μερικά από τα φορτηγά που μετέφεραν τους Αφγανούς κόλλησαν σε λάσπη και ακινητοποιήθηκαν. Υποχρεωτικά έπρεπε να γίνει μετεπιβίβαση προσωπικού σε άλλα αυτοκίνητα, με αποτέλεσμα καθυστέρηση ωρών. Τα αυτοκίνητα της φάλαγγας προσπάθησαν να χρησιμοποιήσουν εναλλακτικά παράλληλα δρομολόγια προς αποφυγή της λάσπης και τότε δέχτηκαν πυρά που προκάλεσαν απώλειες σε προσωπικό.

Μετά από  επικοινωνία με τη διοίκηση ειδικών επιχειρήσεων και την ομάδα συνδέσμων  ειδικών επιχειρήσεων που είχε προσκολληθεί στο στρατηγείο της δύναμης Mountain, διαπιστώθηκε ότι τα πυρά προήλθαν από υπεριπτάμενο AC-130 το οποίο βρισκόταν υπό τον επιχειρησιακό έλεγχο των ειδικών δυνάμεων. Είχε γίνει λάθος αναγνώρισης ταυτότητας φιλίων δυνάμεων από το αεροσκάφος, γιατί δεν είχαν ενημερωθεί επί της αλλαγής δρομολογίου και τους πέρασαν γι' αντάρτες που μετακινούνται. Το περιστατικό προκάλεσε καθυστέρηση ωρών για επείγουσες διακομιδές και αναγκαστική μετάγγιση προσωπικού από τη μία κατεύθυνση στην άλλη προς αναπλήρωση προσωπικού. Η καθυστέρηση της κίνησης των αφγανικών δυνάμεων και στις δύο κατευθύνσεις έδωσε αρκετό χρόνο στους αντάρτες να να αντιδράσουν, που άρχισαν να   σφυροκοπούν με  ακριβή πυρά όλμων από τη "Φάλαινα"| και τη "Μικρή Φάλαινα". Προφανώς, είχαν κάνει καλή επισήμανση  εδάφους.

Η κύρια προσπάθεια "κόλλησε"! Παρά τις συνεχείς και επίμονες αιτήσεις πυρών υποστήριξης όλη την ημέρα, μόνο μια έξοδο μαχητικών αεροσκαφών και ενός επιθετικού ελικοπτέρου έλαβε η κατ' όνομα πια "κύρια προσπάθεια", αφού όλα τα μέσα είχαν δεσμευθεί στην υποστήριξη των αεροκινήτων δυνάμεων. Το βράδυ οι Αφγανοί στρατιώτες είχαν εξαντληθεί τόσο από το κρύο, μετά από την αιφνίδια αλλαγή του καιρού όσο και από τα  πυρά πυροβόλων και όλμων, που δέχονταν σχεδόν ασταμάτητα, από τη "Φάλαινα". Το ηθικό ήταν κομμάτια. Αποφασίσθηκε η υποχώρηση , η ανασυγκρότηση και η επάνοδος αργότερα. Η κυρία προσπάθεια άλλαξε! Μεταφέρθηκε στην δύναμη Rakassan!

Πριν από την αεροκίνητη ενέργεια, προηγήθηκε προληπτική προσβολή από αεροσκάφη και επιθετικά ελικόπτερα εντός και γύρω από τις ζώνες προσγείωσης για την εξουδετέρωση πιθανών εχθρικών στοιχείων. Τα μεταφορικά ελικόπτερα άρχισαν να πλησιάζουν τις ζώνες προσγειώσεως  (ΖΠ) που είχαν επιλεγεί κοντά σε σημεία αποκοπών.

Παρόλα αυτά όμως, ενώ τμήματα μεταφέρονταν από αέρος σε  ΖΠ, δέχονταν έντονα πυρά από τους αντάρτες. Έτσι, σε κάθε ΖΠ ελικοπτέρων εξελίχθηκε μια μάχη, που έθεσε τις αεροκίνητες δυνάμεις σε κατάσταση άμυνας. Το πρώτο κύμα προσγειώθηκε!

Η απότομη επιδείνωση του καιρού με πυκνές ομίχλες και χιόνι, δεν επέτρεψε την κίνηση του 2ου κύματος την ίδια ημέρα. Παντού γινόταν μάχη και όλοι ταυτόχρονα ζητούσαν πυρά υποστήριξης! Το σύστημα συντονισμού πυρών αεροπορικής υποστήριξης, σχεδόν κατέρρευσε αρχικά! Όλα μπλόκαραν και το κέντρο συντονισμού πυρών χρειάσθηκε κάποιο χρόνο και ενίσχυση σε προσωπικό, για ν' αρχίσει να προτεραιοποιεί αιτήσεις, που πολλές απ' αυτές αφορούσαν στον ίδιο στόχο από διαφορετικούς παρατηρητές.

Ο συντονισμός των αεροπορικών πυρών, δυσκολεύθηκε ακόμη περισσότερο με την ανάγκη διενέργειας επειγουσών αεροδιακομιδών. Υπήρξε σύγχυση στη διαχείριση του εναέριου χώρου της περιοχής επιχειρήσεων, με τα βομβαρδιστικά Β-52 να καταλαμβάνουν την οροφή, τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη να ίπτανται για αναγνώριση και παρακολούθηση στόχων, το AC-130 να προσβάλει στόχους που καταδείκνυαν οι περίπολοι των ειδικών δυνάμεων και  τα F-15 και τα  F-16 να  επεμβαίνουν για εγγύς αεροπορική υποστήριξη. Στη συνέχεια να εισέρχονται στον αγώνα τα επιθετικά ελικόπτερα της δύναμης Rakassan και παράλληλα να κινούνται τα μεταφορικά CH-47  είτε για μετακινήσεις στρατευμάτων, είτε για αεροδιακομιδές. Ταυτόχρονα έπρεπε να γίνεται διαχείριση και των πυρών όλμων για την αποφυγή προσβολής φιλίων αεροπορικών μέσων!

Μετά τις πρώτες ώρες της σύγχυσης και της καθυστέρησης, άρχισαν τα πράγματα να εξομαλύνονται αργά, αλλά σταθερά. Ένα άλλο σημείο που προξένησε σύγχυση, ήταν η διαδικασία που ακολουθούσαν σχετικά με τις αιτήσεις πυρών. Η εγγύς αεροπορική υποστήριξη που ζητούσαν μαχόμενα και κινδυνεύοντα τμήματα, απλά έπαιρνε προτεραιότητα  από το στρατηγείο της δύναμης Mountain χωρίς δέσμευση. Αιτήσεις που προέρχονταν από περιπόλους αναγνώρισης των ειδικών δυνάμεων, που όμως δεν βρίσκονταν υπό εχθρική πίεση, περνούσαν από το μικτό κέντρο επιχειρήσεων (ΜΚΕ) του προωθημένου στρατηγείου της CENTCOM (με έδρα στη Ντόχα του Κατάρ) για έλεγχο, πριν δοθεί η έγκριση εκτέλεσης! Η καθυστέρηση ήταν μεγάλη και δημιούργησε την εντύπωση του κακού συντονισμού, ενώ αύξησε τη δυσπιστία στις αιτούμενες ειδικές ομάδες για το αν λαμβάνονταν οι αιτήσεις τους υπόψη!

Η αντίσταση των ανταρτών ήταν ισχυρή και μη αναμενόμενη. Όχι μόνο δεν προσπαθούσαν να διαφύγουν, αλλά αντίθετα ενίσχυαν την άμυνά τους και προσπαθούσαν με νύχια και δόντια να αποκρούσουν τους αντιπάλους τους.  Έγινε γρήγορα αντιληπτό, ότι ήταν καλά προετοιμασμένοι και φύλαγαν όλες τις διαβάσεις και τα δρομολόγια που οδηγούσαν στην περιοχή τους.

Αποβίβαση τμήματος κατά τη διάρκεια της επιχείρησης Anconda Πηγή

Ενώ αρχικά είχε δοθεί η εντύπωση ότι υπήρχε άμαχος πληθυσμός στα χωριά της κοιλάδας,  Σαχί Κοτ, αναφέρθηκε από ειδικές ομάδες ότι δεν υπήρχε καμιά κίνηση αμάχων παρά μόνο αντάρτες κυκλοφορούσαν στα χωριά. Τα σπίτια ήταν ερμητικά κλεισμένα και δεν κυκλοφορούσαν γυναίκες και παιδιά πριν από την έναρξη της επίθεσης. Η πληροφορία αυτή καθυστέρησε να αναλυθεί, μέσα από την πληθώρα ταυτόχρονων αναφορών κατάστασης, αιτήσεων πυρών υποστήριξης και πληροφοριών που λαμβάνονταν πολλές φορές αντικρουόμενες. Η ερμηνεία που δόθηκε ήταν απλή. Οι αντάρτες περίμεναν την επίθεση και είχαν εκκενώσει τον άμαχο πληθυσμό. Όλες οι εκτιμήσεις στο σχέδιο επιχειρήσεων, είχαν βασιστεί σε λανθασμένα δεδομένα. Οι Αμερικανοί σχεδίασαν το πώς θα εμποδίσουν την διαφυγή των ανταρτών και όχι την αντιμετώπιση ισχυρής άμυνας. Δεν ενημέρωσαν σωστά τους Αφγανούς συμμάχους τους που δεν μπορούσαν να συντονιστούν με την όλη ενέργεια!

Οι επικοινωνίες "μπούκωσαν" και η διοίκηση της δύναμης Rakassan δεν μπορούσε να επικοινωνήσει με το στρατηγείο της Mountain, παρά μόνο με ένα δορυφορικό τηλέφωνο. Προσγειώθηκε με το πρώτο κύμα σε ΖΠ του βόρειου τομέα και αμέσως όλη η ομάδα διοίκησης Rakassan με επιτελείς του τακτικού στρατηγείου, δέχτηκαν σφοδρά πυρά και απομονώθηκαν, πολεμώντας για τις ζωές τους. Το τακτικό στρατηγείο είχε τεθεί εκτός λειτουργίας για αρκετές ώρες πριν απαγκιστρωθεί με τη βοήθεια πυρών εγγύς αεροπορικής υποστήριξης, ώστε να μπορέσει  να διευθύνει και να ελέγχει τις επιχειρήσεις των υφισταμένων.

Η πιο αξιόπιστη και άμεση υποστήριξη που είχε, κάτω από αυτές τις συνθήκες, η δύναμη Rakassan, ήταν τα επιθετικά ελικόπτερα που σε κάθε περίπτωση ήταν εκεί για την προστασία των τμημάτων. Υπήρξαν πολλές περιπτώσεις που την τελευταία στιγμή απέτρεψαν την ολοκληρωτική καταστροφή αποκοπών που είχαν εγκατασταθεί. Ο αποκεντρωτικός έλεγχος των επιθετικών ελικοπτέρων, με άμεση συνεργασία πιλότων και διμοιριτών που καταδείκνυαν στόχους επέφερε θετικά αποτελέσματα.

Με το τέλος όμως  της ημέρας D, από τα 8 επιθετικά ελικόπτερα, μόνο το ένα ήταν σε κατάσταση να συνεχίσει τις επιχειρήσεις. Τα υπόλοιπα, είχαν υποστεί ζημιές από τα συνεχή πυρά των ανταρτών. Η αναπλήρωσή τους ήταν ένα μείζον πρόβλημα για το στρατηγείο της δύναμης Mountain, αφού δεν υπήρχε πρόβλεψη για τέτοια ακραία κατάσταση. Μετά από μια ημέρα, η λύση βρέθηκε! Δεν ήταν θέμα, εύρεσης μέσων αλλά έγκαιρης μεταφοράς τους! Άλλα 16 ελικόπτερα  Apatche του στρατού και 5 Combra των πεζοναυτών, καθώς και αεροσκάφη Α-10, διατέθηκαν για τη συνέχιση των επιχειρήσεων.

Η μεγαλύτερη αντίδραση των ανταρτών εκδηλώθηκε στις νότιες αποκοπές με την κωδική ονομασία "HEATHER" και "GINGER" (Σχεδιάγραμμα 3). Εκεί, προσγειώθηκαν με το 1ο κύμα, τμήματα του 1/87 τάγματος της 10ης ορεινής μεραρχίας, με μια διμοιρία σε κάθε ΖΠ. Η αντίδραση των Ταλιμπάν ήταν άμεση και άρχισαν να εκτοξεύουν πυρά όλμων, αντιαρματικών και πολυβόλων κατά των αμερικανικών τμημάτων.

Προσωπικό της 10ης Ορεινής Μεραρχίας σε έρευνα οικισμού για ανεύρεση ανταρτών Ταλιμπάν, κατά τη διάρκεια της επιχείρησης. (Πηγή)

Στην αποκοπή "HEATHER", η μισή διμοιρία τέθηκε εκτός μάχης με τραυματίες, μαζί με το διμοιρίτη της. Στην άλλη αποκοπή, την "GINGER", μαζί με την διμοιρία είχαν μεταφερθεί στοιχεία όλμων 120 χιλ. του τάγματος και τάχθηκαν για ανταπόδοση πυρών προς το χωριό Μαρζάκ, από όπου προέρχονταν τα έντονα πυρά όλμων των ανταρτών. Η απόσταση μεταξύ των αντιπάλων δεν ξεπερνούσε τα 300 μέτρα.  Σύντομα όμως τα βλήματα όλμων τελείωσαν και αναγκαστικά το τμήμα έπρεπε να εγκατασταθεί αμυντικά σε  θέση που παρείχε καλύτερη κάλυψη. Δεν περίμεναν τέτοια αντίσταση και τα βλήματα που είχαν μεταφέρει στο 1ο κύμα, ήταν τα μισά από τα προβλεπόμενα.

Ο διοικητής του λόχου που συνόδευε τις διμοιρίες του 1ου κύματος, συγκέντρωσε τους άνδρες του προς τα πίσω, σε κεντρική θέση μεταξύ των δύο σχεδιασμένων αποκοπών και τους έταξε για περιμετρική άμυνα σε ένα βαθούλωμα του εδάφους. Ήδη είχε ειδοποιηθεί ότι το 2ο κύμα δεν θα ερχόταν στο χρόνο που είχε προγραμματισθεί και προσπαθούσε να ελέγξει τα δύο δρομολόγια που του είχαν ανατεθεί από ένα σημείο.

Για τις επόμενες 18 ώρες, η μάχη συνεχίστηκε με τους αμυνόμενους πλέον Αμερικανούς να προσπαθούν να αναχαιτίσουν  τις επαναλαμβανόμενες επιθέσεις των ανταρτών εναντίον τους. Οι τραυματίες είχαν φτάσει τους 25 εκ των οποίων οι 4 πολύ σοβαρά. Στην προστασία και περίθαλψη τραυματιών βοήθησε και μια αυστραλιανή ειδική ομάδα αναγνώρισης, που βρισκόταν στην περιοχή καταδεικνύοντας στόχους. Μάλιστα ένας άνδρας της ομάδας παρασημοφορήθηκε αργότερα, γιατί παρά τα πυρά των ανταρτών, περισυνέλεξε τραυματίες και τους μετέφερε σε ασφαλή περιοχή.

Μαζί με το 1ο κύμα κατέβηκε και ο διοικητής του τάγματος μαζί με τους βασικούς επιτελείς του και το απαραίτητο προσωπικό για την εγκατάσταση σταθμού διοίκησης. Εγκλωβίστηκε και αυτός, έχοντας λίγο μετά την αποβίβαση, 6 τραυματίες. Για αρκετή ώρα δεν μπορούσε να ελέγξει και να διευθύνει τις επιχειρήσεις της μονάδας του.

Η μεγαλύτερη απειλή τους, προερχόταν από το χωριό Μαρζάκ. Αποφασίστηκε ο βομβαρδισμός του, αφού επιβεβαιώθηκε με υπέρπτηση μη επανδρωμένων αεροσκαφών, ότι δεν υπήρχε άμαχος πληθυσμός εκεί. Το χωριό ισοπεδώθηκε! Αυτό το γεγονός, σχολιάσθηκε αργότερα  δυσμενώς  από Γερμανούς KSK, που έλαβαν μέρος στην επιχείρηση!

Μόνο μετά το τελευταίο φως υπό την κάλυψη του σκότους, ήταν δυνατή η εκτέλεση αεροδιακομιδής και σε 2ο χρόνο η εκκένωση του προσωπικού που είχε ταλαιπωρηθεί. Οι αντάρτες δεν είχαν δυνατότητα νυκτερινής όρασης και οι δραστηριότητές τους τη νύκτα μειώνονταν. Οι Αμερικανοί στρατιώτες το βράδυ υπερείχαν χαρακτηριστικά, έχοντας στην διάθεσή τους, τον νυκτερινό εξοπλισμό παρατήρησης και σκόπευσης. Άλλωστε το βράδυ παραμόνευε ο "Άγγελος Θανάτου" για τους αντάρτες και τους "έπαιρνε" μαζί του!

Η αποχώρηση όμως των αεροκινήτων τμημάτων από τις νότιες διαβάσεις, επέτρεψε στους αντάρτες να σπάσουν τον κλοιό και να διαρρεύσουν από εκεί! ΄Το στρατηγείο της δύναμης "Mountain" προσπάθησε να ελέγξει τις παραπάνω διαβάσεις με τη χρήση ειδικών ομάδων για κατάδειξη στόχων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών, αλλά δεν υπήρχε πλέον η δυνατότητα αναχαίτισης!

Μέσα σ' αυτή  την προσπάθεια, διατάχθηκε μια ακόμη ειδική ομάδα SEALs με την κωδική ονομασία MAKO 30, να εγκατασταθεί για παρατήρηση και κατάδειξη στόχων στην κορυφή Τακούρ Γκαρ, από όπου θα μπορούσε να ελέγχει και τα νότια δρομολόγια. Αυτή όμως η ομάδα δεν ανήκε στη δύναμη "Mountain", αλλά στη δύναμη επιχειρήσεων "11" ή αλλιώς στις Black SOF και στη πραγματικότητα, αποτελούσε μια μονομερή απόφαση της CENTCOM, γι' αλλαγή των 3 ειδικών ομάδων της, που είχαν διεισδύσει από πολύ νωρίτερα στην περιοχή! Αυτή η απόφαση αλλαγής χωρίς συντονισμό με τον διοικητή της περιοχής επιχειρήσεων, θεωρήθηκε αργότερα άκαιρη και άσκοπη.

Η κορυφή του  Τακούρ Γκαρ όπου διακρίνεται ένα κατεστραμμένο ελικόπτερο τύπου MH-47 (Πηγή)

Οι πληροφορίες για την εχθρική δραστηριότητα στην κορυφή ήταν συγκεχυμένες. Είχε αναφερθεί ότι υπήρχαν κινήσεις ανταρτών αλλά δεν είχε εξακριβωθεί η δύναμή τους. Η διείσδυση της ομάδας είχε αρχικά προγραμματιστεί για τη νύκτα της 2/3 Μαρτίου του 2002 με επιλογή σημείου προσγείωσης περίπου 300 μέτρα χαμηλότερα και στη συνέχεια αναρρίχηση με την κάλυψη του σκότους. Βλάβη στα μεταφορικά ελικόπτερα ήταν η αιτία αναβολής της διείσδυσης για την επόμενη νύκτα, αλλά η διαταγή που είχε δοθεί ήταν απόλυτη. Έναρξη παρατήρησης από το πρώτο φως (ΠΦ) της 4 Μαρτίου! Για το κέρδος χρόνου, η ομάδα αποφάσισε να προσγειωθεί κοντά στην κορυφή, αφού έλαβαν την πληροφορία από ένα AC-130 που πετούσε από πάνω, ότι δεν υπάρχει εμφανής εχθρική δραστηριότητα. Η απογείωση έγινε το βράδυ της 3 Μαρτίου 2002 από Γκαρντέζ.

Πλησιάζοντας το ελικόπτερο προς το σημείο προσγείωσης εκείνο το βράδυ, δέχτηκε πυρά από αντιαρματικό RPG!  Κοντά στη ράμπα του ΜH-47, στεκόταν ο load master του ελικοπτέρου δεμένος με τον ιμάντα ασφαλείας και ένας βατραχάνθρωπος, ο επικελευστής Νιλ Ρόμπερτς δυστυχώς χωρίς  ασφάλεια. Με το τράνταγμα του ελικοπτέρου ο άτυχος βατραχάνθρωπος έπεσε από ύψος 4 μέτρων περίπου  επάνω στη χιονισμένη κορυφή. Δεν μπόρεσαν να τον σώσουν, και το ελικόπτερο απομακρύνθηκε και έκανε αναγκαστική προσγείωση μέσα στην κοιλάδα 7 χιλιόμετρα μακριά. Ένα άλλο ελικόπτερο ήλθε για να παραλάβει την ομάδα   την οποία άφησε κοντά στην κορυφή  βορειότερα, με σκοπό τη διάσωση του Ρόμπερτς. 

Αμέσως μετά την προσγείωση οι βατραχάνθρωποι δέχτηκαν πυρά και επί τόπου σκοτώθηκε ένας ελεγκτής μάχης της πολεμικής αεροπορίας, ενώ 2 βατραχάνθρωποι τραυματίστηκαν. Η ομάδα αναγκάστηκε ν΄αποχωρήσει και να καλυφθεί, για να αναλάβει μεγαλύτερη δύναμη τη διάσωση του άτυχου επικελευστή. Έτσι ξεκίνησε η μάχη του Τακούρ Γκαρ (Takur Ghar) που ήταν μικρή μεν σε διάρκεια, αλλά πολύ μεγάλη σε ένταση! Ήταν μία από τις πιο αιματηρές μάχες που έγιναν στα πλαίσια της επιχείρησης "Anaconda"στις  4 Μαρτίου του 2002.

Η διοίκηση ειδικών επιχειρήσεων, (Δύναμη 11) ενεργοποίησε άμεσα τη δύναμη ταχείας αντίδρασης, που την αποτελούσε διμοιρία καταδρομών Rangers. Εδώ ξεκινάει σειρά λαθών κυρίως στον τομέα των επικοινωνιών. Το δίκτυο επικοινωνιών της δύναμης ταχείας αντίδρασης, δεν περιλάμβανε την ομάδα των βατραχανθρώπων, ούτε το AC-130 που πετούσε το βράδυ πάνω από την περιοχή για να υποστηρίζει τους εγκλωβισμένους SEALs! 

Οι καταδρομείς, δεν μπορούσαν να επικοινωνήσουν ούτε με  άλλη ειδική ομάδα παρά μόνο με το στρατηγείο πίσω στη Μπάγκραμ. Το AC-130 είχε λάβει εντολή να βάλει πυρά επάνω στην κορυφή του Τακούρ Γκαρ, λίγο πριν την προσγείωση των 2 ελικοπτέρων των καταδρομών, στην ζώνη προσγείωσης, ώστε να "απολυμάνει" το στόχο.

Ενώ το τμήμα ήταν σε πτήση, και μετά από πληροφορία για την εχθρική δραστηριότητα στην κορυφή, αποφασίστηκε  να γίνει προσγείωση σε εναλλακτική ζώνη. Η εντολή δεν μπόρεσε να διαβιβαστεί στα ελικόπτερα που πετούσαν προς το στόχο. Δεν έγινε επαφή! Το AC-130  δεν έκανε πυρά στο στόχο, περιμένοντας ειδοποίηση για την θέση και το χρόνο άφιξης της δύναμης, προκειμένου ν' αποφύγει αδελφοκτόνα πυρά! Πριν το ξημέρωμα όμως, απομακρύνθηκε από την περιοχή επιχειρήσεων, σύμφωνα με τις βασικές οδηγίες επιχειρήσεων που εφάρμοζε για λόγους ασφαλείας.  Αυτά τα αεροπλάνα πετάνε μόνο νύκτα.

Λίγο πριν από το ΠΦ, έφθαναν και τα δύο ελικόπτερα με κατεύθυνση την επικίνδυνη ΖΠ, χωρίς πλήρη ενημέρωση για την κατάσταση! Μια ειδική ομάδα που βρισκόταν στο παρατηρητήριό της, τους έβλεπε, ήξερε τι γινόταν, αλλά δεν μπορούσε να ειδοποιήσει! 

Έτσι για μια ακόμη φορά οι αντάρτες είχαν την ευκαιρία να κτυπήσουν με αντιαρματικά ελικόπτερα! Το πρώτο ελικόπτερο χτυπήθηκε και επί τόπου σκοτώθηκαν μέλη του πληρώματος και καταδρομείς! Οι υπόλοιποι, προσπάθησαν να οργανωθούν και να αμυνθούν, δεχόμενοι πυρά από παντού! Οι αντάρτες επεδίωκαν να πλησιάσουν το τμήμα όσο πιο κοντά μπορούσαν, για να αποτρέψουν τα εχθρικά αεροπορικά πυρά εναντίον τους, αφού η απόσταση ασφαλείας από τους αντιπάλους τους Αμερικάνους καταδρομείς, δεν θα επέτρεπε τη χρήση τους!

Ειδική ομάδα της Προκεχωρημένης Δύναμης Επιχειρήσεων, εξετάζει κατεστραμμένο κατάλυμα ανταρτών μετά το πέρας της επιχείρησης.. Πηγή

Το άλλο ελικόπτερο πρόλαβε να απομακρυνθεί και αργότερα αποβίβασε το προσωπικό σε άλλο σημείο χαμηλά. Από εκεί άρχισε επίπονη ανάβαση για να προλάβουν να ενισχύσουν τους αμυνόμενους συναδέλφους τους! Μετά από πολύωρη μάχη, οι καταδρομείς μπόρεσαν με τη βοήθεια αεροπορικής υποστήριξης να σταθεροποιηθούν, έχοντας όμως αρκετούς τραυματίες.  Η επείγουσα αεροδιακομιδή που ζητήθηκε δεν μπορούσε να υλοποιηθεί την ημέρα, γιατί η ΖΠ δεν ήταν ασφαλής, ούτε η προσέγγιση στην κορυφή. Δεν υπήρχε δυνατότητα μεταφοράς τραυματιών σε άλλο σημείο. Το τμήμα ήταν καθηλωμένο από τους αντάρτες. 

Στην προσπάθεια επιβίωσης του τμήματος, συνέβαλε πολύ η ειδική ομάδα που τους παρακολουθούσε, κάνοντας κατάδειξη στόχων σε μαχητικά αεροσκάφη. Ήταν ομάδα Αυστραλών SAS.

Προς το βράδυ, έγινε η συνένωση των 2 τμημάτων καταδρομών και η κατάσταση βελτιώθηκε με την εξουδετέρωση των ανταρτών στην κορυφή. Η ΖΠ ασφαλίστηκε και ελικόπτερα έφθασαν για να παραλάβουν νεκρούς (μεταξύ των οποίων και το σώμα του επικελευστή Ρόμπερτς,  που όπως αποδείχθηκε σκοτώθηκε από πολλά πυρά των ανταρτών μετά από την πτώση του), τραυματίες και στη συνέχεια την ομάδα βατραχανθρώπων ΜΑΚΟ-30 και τους καταδρομείς της δύναμης ταχείας αντίδρασης. Οι απώλειες μεγάλες, με 7 νεκρούς, άνδρες των ειδικών επιχειρήσεων. Δείτε μια αναπαράσταση της μάχης, πιέζοντας το σύνδεσμο : Τακούρ Γκαρ.

Στο μεταξύ, στις 3 Μαρτίου, το πρωί, το 2ο κύμα της αεροκίνητης δύναμης, μπόρεσε να προσγειωθεί και οι θέσεις των συμμαχικών στρατευμάτων βελτιώθηκε, με την πληθώρα αεροπορικής υποστήριξης. Οι αντάρτες άρχισαν να εξασθενούν και ν' αποχωρούν. Η δύναμη Rakassan, που είχε αναλάβει την κυρία προσπάθεια, ενέπλεξε ένα εφεδρικό τάγμα αλεξιπτωτιστών στο βόρειο άκρο της κοιλάδας, που αναπτύχθηκε και άρχισε να κινείται "χτενίζοντας" την κοιλάδα κατά μήκος της με κατεύθυνση  προς νότο, ενώ παράλληλα ενεργούσε συνένωση με τις δυνάμεις αποκοπών. Σε κεντρικό σημείο με πολύ καλή παρατήρηση και πεδία βολής μεταφέρθηκαν όλοι οι όλμοι 120 χιλ. σχηματίζοντας μια ενισχυμένη "πυροβολαρχία", που μπορούσε να καλύπτει όλη την περιοχή επιχειρήσεων σε 360 μοίρες

Οι πολυάριθμες κρύπτες των ανταρτών και οι πολλές σπηλιές που υπήρχαν στην περιοχή απαίτησαν ενισχύσεις από αφγανικά στρατεύματα που επανήλθαν ανανεωμένα για ν' αναλάβουν την έρευνα και την ασφάλεια. Στον ίδιο χώρο κάποτε σοβιετικά στρατεύματα πέρασαν πολύ δύσκολες στιγμές και έχασαν! Οι εμπειρίες τους απεικονίζονται σε μια ταινία που γυρίστηκε αργότερα, όπου αφήνεται να εκδηλωθεί ή φρίκη του πολέμου! (Δείτε την πιέζοντας  τον σύνδεσμο: Ο 9ος Λόχος )

Οι εκκαθαριστικές επιχειρήσεις διήρκεσαν μέχρι τις 19  Μαρτίου όπου ολοκληρώθηκε επίσημα η επιχείρηση. Ήταν η πιο σκληρή επιχείρηση που διεξήγαγαν τα συμμαχικά στρατεύματα στο Αφγανιστάν, αντιμετωπίζοντας αποφασισμένους μαχητές της Αλ Κάιντα και Ταλιμπάν. Οι απώλειες των ανταρτών υπολογίστηκαν σε εκατοντάδες, αλλά.. δεν βρέθηκαν τόσοι νεκροί παρά μόνο γύρω στους 100. Εκτιμήθηκε ότι ένας ..άγνωστος αριθμός ανταρτών διέφυγε τον κλοιό και πέρασε στο Πακιστάν. Οι αντάρτες έχασαν όμως μια μεγάλη βάση τους με πολλά όπλα, πυρομαχικά και εφόδια! 

Αν και θεωρήθηκε μεγάλη συμμαχική επιτυχία εκείνη την εποχή, τα μετέπειτα γεγονότα που ακολούθησαν, έδειξαν ότι δεν έγινε κατάλληλη εκμετάλλευση αυτής της επιτυχίας. Οι Ταλιμπάν επανήλθαν και συνεχίζουν τον ανταρτοπόλεμο!

Από στρατιωτικής πλευράς πάντως, η επιχείρηση αποτελεί χαρακτηριστική περίπτωση διεξαγωγής ειδικών επιχειρήσεων. Παράδειγμα προς αποφυγή παρόμοιων λαθών, αλλά και παράδειγμα προς μίμηση ειδικών ενεργειών. Πολύ καλή περίπτωση σπουδής ειδικών επιχειρήσεων γι' αυτούς που ασχολούνται με τέτοια θέματα. Όσοι ενδιαφέρονται για περισσότερα στον τομέα επικοινωνιών και συντονισμού αεροπορικών επιχειρήσεων σε ειδικές επιχειρήσεις,  μπορούν να βρουν στοιχεία στο σύνδεσμο: Μελέτη επιχείρησης Anaconda

Μάλιστα κατά τη διάρκεια αυτής της επιχείρησης, σημειώθηκε και το μέχρι τότε,  μεγαλύτερο  ρεκόρ βολής  ελεύθερου σκοπευτή που διατηρήθηκε μέχρι το 2009! Ήταν ο Καναδός  δεκανέας Μπομπ Φέρλονγκ ο οποίος, χρησιμοποιώντας τυφέκιο Mc Millan TAC-50, εξουδετέρωσε έναν αντάρτη σκοπευτή πολυβόλου, από απόσταση 2.430 μέτρων.

Ανιχνευτής

Πηγή