Κυριακή, 14 Φεβρουαρίου 2021

Η ιστορία του πράσινου μπερέ


Εκπαίδευση Βρετανών κομάντος σε στίβο εμποδίων κατά τη διάρκεια του 2ου ΠΠ. (Πηγή)
Commando, ή Kommando, (Κομάντο) είναι μια διεθνής πλέον λέξη, που υποδηλώνει  μαχητές ή μονάδες, που έχουν ειδική εκπαίδευση, ειδικό οπλισμό και χρησιμοποιούν ειδική τακτική και τεχνική, για να εισέλθουν σε εχθρικό ή εχθροκρατούμενο έδαφος από ξηρά, θάλασσα ή αέρα, προκειμένου να προσβάλουν στα μετόπισθεν του εχθρού, εγκαταστάσεις και προσωπικό.

Η προέλευση αυτής της λέξης με την παραπάνω ερμηνεία, είναι μάλλον νοτιοαφρικανική, αν και ετυμολογικά η λέξη σημαίνει "εντολή" ή "διαταγή" τόσο στις αγγλοσαξωνικές όσο και στις λατινογενείς γλώσσες.

Η χρήση της με την έννοια της ελαφριάς ταχυκίνητης μονάδας, που διεξάγει καταδρομές και ανταρτοπόλεμο, ξεκινά από τους  Μπόερς. Κατά τη διάρκεια των πολέμων των Μπόερς εναντίον των αγγλικών αποικιακών στρατευμάτων στη νότια Αφρική και ειδικά κατά τον 2ο πόλεμο των Μπόερς, αρχίζει έντονη ανταρτική δράση με πολλές αιφνιδιαστικές προσβολές, ενέδρες και κρούσεις των Ολλανδο-αφρικανών αγροτών, εναντίον των Βρετανών.

Από εκεί, η λέξη εισέρχεται και στην αγγλική στρατιωτική ορολογία. Οι Κομάντος ήταν ταχυκίνητες μονάδες, συνήθως έφιππες, που αποτελούνταν από εθελοντές πολιτοφύλακες Αφρικάνερς. Η προέλευσή τους ήταν από την ίδια πόλη ή χωριό, από το οποίο έπαιρναν και το όνομά τους και χωρίζονταν σε πτέρυγες  (λόχους), κάθε μια εκ των οποίων χρεωνόταν συγκεκριμένη εδαφική περιοχή. Η πτέρυγα υποδιαιρείτο σε διμοιρίες των 20 ανδρών και με το σύστημα που ακολουθούσαν, μια ολόκληρη οικογένεια μπορούσε να πλαισιώσει τη διμοιρία!

Σε όλες τις χώρες του κόσμου η λέξη κομάντος είναι πλέον συνυφασμένη με την έννοια των ειδικών επιλέκτων μαχητών ή μονάδων, που αναλαμβάνουν την εκτέλεση ειδικών επιχειρήσεων με ανορθόδοξο, μη συμβατικό τρόπο, για την προσβολή στόχων υψηλής αξίας (High Value Targets).

Η ιστορία όμως των πρώτων  συγκροτημένων στρατιωτικών τμημάτων τύπου κομάντος και μάλιστα με πράσινο μπερέ, ξεκινά ουσιαστικά κατά τον 2ο παγκόσμιο πόλεμο, από τους Βρετανούς. Λέγεται, ότι υπήρξε ιδέα του Βρετανού πρωθυπουργού κατά τον 2ο ΠΠ, Ουΐνστον Τσόρτσιλ, ο οποίος έχοντας την εμπειρία του πολέμου των Μπόερς, όπου πιάστηκε και αιχμάλωτος, σκέφτηκε ίσως εκείνες τις δύσκολες ώρες του πολέμου, τη συγκρότηση και την χρησιμοποίηση τέτοιων μονάδων και πρακτόρων στα μετόπισθεν του εχθρού, για να προκαλούν σύγχυση και να κάνουν τους Γερμανούς και τους συμμάχους τους, να "κάθονται σε αναμμένα κάρβουνα".

Πράγματι το πρόβλημα που δημιούργησαν οι κομάντος και οι πράκτορες-σαμποτέρ στους Γερμανούς ήταν μεγάλο και καυτό, για να φτάσει ο Χίτλερ να εκδόσει την περίφημη "Διαταγή Κομάντο" (Commando Order) με την οποία, καθόριζε αυστηρά την εκτέλεση επί τόπου κάθε τέτοιου μαχητή που θα συλλαμβανόταν από γερμανικά στρατεύματα, χωρίς να ακολουθούνται οι διαδικασίες  περί αιχμαλώτων πολέμου.

Δείτε παρακάτω ένα ιστορικό ντοκιμαντέρ, για την ίδρυση και την εκπαίδευση των πρώτων Βρετανών πεζοναυτών-κομάντος, που ελάμβαναν τον πράσινο μπερέ. Αμφίβιες ασκήσεις, αναριχήσεις, πάλη σώμα με σώμα, ήταν από τα βασικά αντικείμενα της ειδικής εκπαίδευσης.


Ανιχνευτής






Τρίτη, 2 Φεβρουαρίου 2021

Για τα Ίμια

  (Αναδημοσίευση παλαιότερου άρθρου)


Η οριοθετική γραμμή θαλασσίων συνόρων στην περιοχή του Ανατολικού Αιγαίου μεταξύ Ιταλίας και Τουρκίας σύμφωνα με το πρωτόκολλο του 1932, που υπεγράφη και από τις δύο πλευρές. Σαφώς τα Ίμια (G) και οι δύο νησίδες, βρίσκονται στην πλευρά της (τότε) ιταλικής επικράτειας, η οποία όπως ήταν, περιήλθε στο ελληνικό κράτος το 1947. (Πηγή)


Κρίση των Ιμίων! Πικρές αναμνήσεις, συνοδευόμενες από αυστηρή αυτοκριτική για λάθη που στον συγκεκριμένο τόπο και  σε συγκεκριμένο χρόνο, δημιούργησαν μια θλιβερή  κατάσταση!

Σε περασμένο άρθρο, έχω διατυπώσει τις απόψεις μου, βγαλμένες από προσωπικές εμπειρίες.

Θέλω όμως σήμερα εδώ, να φιλοξενήσω ένα απόσπασμα από άρθρο ενός αποστράτου αξιωματικού, που και αυτός από τη θέση που είχε τότε, βίωσε καταστάσεις για τα γεγονότα εκείνης της εποχής. Το απόσπασμα αφορά στις Ειδικές Δυνάμεις του στρατού. Έχει πολύ ενδιαφέρον.

"....Το δεύτερο περιστατικό που θα αναφέρω, μου το διηγήθηκε φίλος και συμμαθητής μου από την ΣΣΕ, ο οποίος ήταν υπηρεσία το μοιραίο εκείνο βράδυ στο ΕΘΚΕΠΙΧ, ως εκπρόσωπος του Στρατού Ξηράς. Φυσικά εκείνο το βράδυ ουδείς κοιμόταν και στο ΕΘΚΕΠΙΧ μετά τα μεσάνυχτα οι πάντες ήσαν σε εγρήγορση και θα λέγαμε σε κατάσταση πολέμου. Μετά την πληροφορία περί κατάληψης της δυτικής Ίμια από τούρκους κομάντος και την τραγική εικόνα της Ελλάδος, όπου το ΚΥΣΕΑ να συνεδριάζει στην Βουλή, αντί στην προβλεπόμενη θέση του σε περίοδο κρίσης, στα υπόγεια του Υπουργείου Άμυνας, τον Α/ΓΕΕΘΑ να περιμένει εκτός αιθούσης για αρκετή ώρα, αποκομμένος από εξελισσόμενες κρίσιμες πληροφορίες, το Διοικητή της ΕΥΠ να περιμένει έξω από το ΚΥΣΕΑ και ποτέ να μην μπαίνει μέσα για να ενημερώσει και άλλα τραγικά που μας πληγώνουν και μόνο να τα αναφέρουμε, ο Α/ΓΕΕΘΑ επιστρέφει στο Γενικό Επιτελείο και γίνεται σύσκεψη στο ΕΘΚΕΠΙΧ, για το πώς θα αντιμετωπιστεί η υφιστάμενη κατάσταση. Τότε ρωτά τον Διευθυντή της Διεύθυνσης Ειδικών Δυνάμεων του ΓΕΣ(Δ/ΔΕΔ/ΓΕΣ), Υποστράτηγο Δ.Ν. πως μπορούν να καταλάβουν την δυτική Ίμια και να διώξουν τους Τούρκους κομάντος και ακολουθεί ένας εκπληκτικός διάλογος:

Α/ΓΕΕΘΑ: «Στρατηγέ, μπορείτε να ανακαταλάβετε την δυτική Ίμια και να διώξετε του Τούρκους;»

Δ/ΔΕΔ: «Κύριε Αρχηγέ, βεβαίως μπορούμε και οι Ελληνικές Ειδικές Δυνάμεις έχουν την δυνατότητα να εκτελέσουν με επιτυχία αυτή την αποστολή. Όμως όπως θα γνωρίζετε οι Τούρκοι δεν πήγαν εκεί για εκδρομή και δεν θα φύγουν αν τους πούμε ευγενικά να φύγουν. Ίσως απαιτηθεί να κάνουμε χρήση των όπλων, οπότε θα έχουμε εμπλοκή. Για αυτό λοιπόν κύριε Αρχηγέ, είστε διατεθειμένος να μου παράσχετε ναυτικά πυρά, αν απαιτηθούν και σας τα ζητήσω;»

Α/ΓΕΕΘΑ: «Όχι».

Δ/ΔΕΔ: «Αν απαιτηθούν τότε αεροπορικά πυρά, είστε διατεθειμένος να μου τα παράσχετε;»

Α/ΓΕΕΘΑ: «Φυσικά όχι».

Δ/ΔΕΔ: «Ε, τότε κύριε Αρχηγέ, να πάτε μόνος σας να τους βγάλετε».

Το «θράσος» του διευθυντού της ΔΕΔ εξέπληξε. Για τους γνωρίζοντες όμως υπήρχε αιτία. Στην αρχή της κρίσης και όταν σχεδιαζόταν η επιχείρηση, ο Α/ΓΕΕΘΑ αρνήθηκε την εμπλοκή του Στρατού Ξηράς (αρνήθηκε στον Διοικητή της ΑΣΔΕΝ να αναλάβει την ευθύνη φύλαξης του συμπλέγματος των νήσων Ίμια και Καλόλιμνος, στην περιοχή ) και ανέθεσε την αποστολή αυτή στην Μονάδα Υποβρυχίων Καταστροφών (ΜΥΚ) του Πολεμικού Ναυτικού και όχι στην ΑΣΔΕΝ και στις Ειδικές Δυνάμεις που διαθέτει οργανικά, λειτουργώντας κλαδικά, σαν Αξκος του Ναυτικού και όχι διακλαδικά, ως Αρχηγός των ΕΔ της χώρας. Αν και ευφυής και ικανός Αξκος ο Α/ΓΕΕΘΑ, οι αποφάσεις του είχαν κλαδικό (ναυτικό) χαρακτήρα, με μοιραία αποτελέσματα. Αγνόησε το παγκόσμιο και διαχρονικό δόγμα, ότι ο Στρατός διαχειρίζεται την ξηρά, η Αεροπορία τον αέρα και το Ναυτικό την θάλασσα και ανέθεσε αποστολή φύλαξης, άμυνας χερσαίου χώρου και αποτροπής χερσαίων επιθετικών σε τμήματα του ναυτικού, τα οποία για τις αποστολές που προορίζονται μπορεί να είναι άριστα εκπαιδευμένα, ανεπαρκή όμως για άλλου είδους επιχειρήσεις και αποστολές. Και αυτό φάνηκε από το γεγονός ότι στον σχεδιασμό για την επάνδρωση των Ιμίων, αν και πήραν εντολή δύο ομάδες των ΜΥΚ να επανδρώσουν τις δύο Ίμια, τελικά επανδρώθηκε μόνο η ανατολική και έμεινε αφύλακτη η δυτική. Ο λόγος; Δεν είχαν μπαταρίες για τους σταθμούς ασυρμάτους, γιατί τους είχε πάρει η ομάδα που είχε επανδρώσει τα ανατολικά Ίμια, ως εφεδρικές, έτσι δεν μετέβησαν στην δυτική Ίμια, αυτή που έμεινε αφύλακτη και πήγαν οι Τούρκοι κομάντος!! Το τελευταίο γεγονός αναφέρεται, καθόσον έχει γραφτεί ήδη στον τύπο και έχει λεχθεί και από την τηλεόραση."


 

Όλο το άρθρο ιστολόγιο είχε δημοσιευτεί παλιά στο ιστολόγιο " Αnalysts for Change" Μπορείτε όμως να το δείτε επαναδιατυπωμένο και ΕΔΩ

Ανιχνευτής


Δευτέρα, 1 Φεβρουαρίου 2021

Ο Στολίσκος της Ανατολής

Καΐκι L-25 με περίπολο του Ιερού Λόχου (Αρχείο Ρηγόπουλου)
Την περίοδο 1942-1945 για την διεξαγωγή καταδρομικών επιχειρήσεων στο Αιγαίο, δημιουργήθηκε ένας στολίσκος από καΐκια για την μεταφορά των καταδρομικών τμημάτων, τη διείσδυσή τους στα κατεχόμενα από Γερμανο-Ιταλικά στρατεύματα νησιά και την αποχώρησή τους αντίστοιχα.

Τα πληρώματα των καϊκιών ήταν ένα μείγμα εθελοντών στρατιωτικών και μη, των συμμάχων-χωρών κατά του άξονα. Η προέλευσή τους κυρίως ήταν από το βρετανικό βασιλικό ναυτικό, αλλά και στρατολογηθέντες Έλληνες ναυτικοί οι περισσότεροι των οποίων είχαν δωδεκανήσια καταγωγή.

Αυτοί οι αφανείς μαχητές ναυτικοί , μετέφεραν μέσα στο Αιγαίο,  τμήματα των βρετανών SBS, LRDG και του ελληνικού Ιερού Λόχου με μυστικότητα, εκμεταλλευόμενοι το σκοτάδι, κάτω από τη μύτη του κατακτητή.

 Η αποστολή τους απαιτούσε μεγάλη ναυτοσύνη, υψηλή ικανότητα πλοήγησης, και λεπτομερή γνώση του ιδιόμορφου αιγαιοπελαγίτικου νησιωτικού συμπλέγματος. Ήξεραν κάθε κόλπο και κολπίσκο και στο μικρότερο ξερονήσι, κάθε σπηλιά ανάμεσα σε βράχια στα νησιά και στις μικρασιατικές παραλίες, αλλά και σε αυτές της ηπειρωτικής Ελλάδας! Εκεί, με το φως της ημέρας, παρέμεναν καλυμμένοι σκεπάζοντας με δίκτυα παραλλαγής τα σκάφη, περιμένοντας την νύκτα για να δράσουν.

Η Διοίκηση των Καταδρομών, που διοικούσε και έλεγχε όλες τα καταδρομικά τμήματα, ήταν εγκατεστημένη σε Πλωτή Βάση, που κινούταν από κόλπο σε κόλπο των Μικρασιατικών παραλίων, για λόγους ασφάλειας.

Τα καΐκια που χρησιμοποιήθηκαν, ήταν όλα ελληνικά από ψαράδες που με την κατοχή έφυγαν από τα κατεχόμενα νησιά και πήγαν στην Κύπρο και στη περιοχή της Παλαιστίνης, για να γλυτώσουν και τα εγκατέλειψαν εκεί. Τα περισσότερα είχαν θορυβώδεις πετρελαιοκινητήρες. Οι Βρετανοί, μετά την απόφαση του συμμαχικού Στρατηγείου Μέσης Ανατολής για διεξαγωγή καταδρομικών επιχειρήσεων στο Αιγαίο, τα περιμάζεψαν, άλλαξαν κινητήρες και τοποθέτησαν κινητήρες αρμάτων της εποχής τύπου Matilda, πού ήταν πιο αθόρυβοι και μετέτρεψαν εσωτερικά τα καΐκια σε πολεμικά σκάφη.

Το κάθε καΐκι, είχε καθορισμένη ποσότητα πυρομαχικών, διαμετρημάτων ανάλογων με τον οπλισμό των ανδρών, χειροβομβίδες, πλαστικές εκρηκτικές ύλες και τρόφιμα. Επιπλέον διέθεταν για αυτοπροστασία και όχι μόνο από ένα πολυβόλο Browning των 20 χιλ στην πλώρη και την πρύμνη αντίστοιχα, καθώς και 2 αντιαεροπορικά πολυβόλα Vickers . Ήταν ειδικά διασκευασμένa, ώστε να ανεβαίνουν με μηχανικό τρόπο στο κατάστρωμα, από το αμπάρι που ήταν κρυμμένα.

Εξωτερικά τα καϊκια είχαν την εμφάνιση ψαράδικων και το πλήρωμά  τους, αποτελούνταν από 5 έως 6 άνδρες που ήταν και αυτοί ντυμένοι σαν ψαράδες. Κάθε καϊκι μπορούσε να μεταφέρει 15 με 20 Καταδρομείς ανάλογα με την περίπτωση. Ο στολίσκος της Ανατολής, ή  LSF (Levant Schooner Flotilla), όπως ήταν στ' Αγγλικά η ονομασία του, διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στις  αμφίβιες καταδρομικές επιχειρήσεις.

Έχουν καταγραφεί αρκετές περιπτώσεις που με αυτά τα σκάφη, οι κομάντος έστηναν ενέδρες σε περάσματα ανάμεσα στα νησιά και χτυπούσαν επιταγμένα από τους Γερμανούς εμπορικά πλοία ή άλλα καΐκια που μετέφεραν εφόδια σε  εχθρικές φρουρές και φυλάκια των νησιών! Οι Καταδρομείς του Αιγαίου με τις προσβολές τους στη θάλασσα και στην ξηρά, είχαν γίνει ο φόβος και ο τρόμος των Γερμανών και των Ιταλών. Πέτυχαν στρατηγικά να καθηλώσουν αρκετές  εχθρικές δυνάμεις σε όλο το Αιγαίο, ενώ χρειαζόντουσαν σε άλλα μέτωπα πιο πολύ!

Οι διάσπαρτες και τεμαχισμένες δυνάμεις των Γερμανών και Ιταλών σε πολλά νησιά δεν μπορούσαν να βοηθήσουν τις άλλες επιχειρήσεις, καθώς ήταν απομονωμένες. Οι Γερμανοί, φοβούμενοι πιθανή κατάληψη νησιών τις κρατούσαν εκεί! Στο τέλος, υπέκυψαν μια-μια, όλες οι φρουρές, αφού δεν μπορούσαν να αντισταθούν για πολύ, αποκομμένοι από τον υπόλοιπο ηπειρωτικό χώρο! Το δίδαγμα παραμένει αναλλοίωτο!


Ανιχνευτής