Η απελευθέρωση της Νισύρου από τον Ιερό Λόχο (11-12 Φεβρουαρίου 1945)

(Αναδημοσίευση)

Γράφει ο ιστορικός Δρ Ν. Νικολούδης*

Στις αρχές του 1945 η ήττα του Γ΄ Ράιχ εθεωρείτο πλέον δεδομένη από όλους τους εμπολέμους. Παρά ταύτα, σε αρκετά νησιά του Αιγαίου εξακολουθούσαν να παραμένουν γερμανικές μονάδες η αποχώρηση των οποίων καθίστατο όλο και πιο αβέβαιη. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο Ι.Κ. Μανέτας, «ο βραδύς ρυθμός με τον οποίον διεξήγετο μέχρι των αρχών Οκτωβρίου [1944] η εκκένωσις της Ελλάδος υπό των γερμανικών δυνάμεων είχεν ως αποτέλεσμα ώστε κατά την απελευθέρωσιν των Αθηνών – 12 Οκτωβρίου 1944 - να κατέχωνται ακόμη υπό του εχθρού οκτώ εκ των νήσων της Δωδεκανήσου, η Κρήτη, η Μήλος, η Λήμνος, η Θάσος και η Σαμοθράκη. Διεφαίνετο ως εκ τούτου ότι πολλαί γερμανικαί φρουραί των νήσων του Αιγαίου θα απεκόπτοντο εκ των υπολοίπων γερμανικών δυνάμεων αι οποίαι υπεχώρουν εξ Ελλάδος προς τα βορειοδυτικά. Η αποκοπή αυτή ανησυχούσε πολύ την διοίκησιν του Ιερού Λόχου και τους Βρετανούς αρμοδίους, διότι η κατάστασις κατοχής θα παρετείνετο μέχρι της συνθηκολογήσεως της Γερμανίας, η πραγματοποίησις της οποίας εφαίνετο προσεγγίζουσα μεν αλλά πολύ βραδέως. Εάν αι αποκοπτώμεναι αυταί δυνάμεις παρέμενον ανενόχλητοι, θα επεδίδοντο εις την πειρατείαν με στόχον τας ελευθέρας νήσους του Αιγαίου… Ως εκ τούτου η διοίκησις της βρετανικής “Δυνάμεως 142” και του Ιερού Λόχου απεφάσισαν όπως δια συνεχών παρενοχλήσεων και αποβατικών καταδρομών διακόπτουν την άνετον παραμονήν των Γερμανών επί των κατεχομένων υπ’ αυτών νήσων, με τελικόν σκοπόν την προοδευτικήν εκκαθάρισιν της περιοχής του Αιγαίου εκ των υπολειμμάτων του αντιπάλου»[1]. 

Μετά την απόβαση στη Νορμανδία (6 Ιουνίου 1944) και τη μεταφορά του μεγαλύτερου μέρους των αγγλοαμερικανικών δυνάμεων στη Γαλλία (και δευτερευόντως στην Ιταλία), στα τέλη του 1944 στον χώρο του Αιγαίου απέμεναν ως κύριες συμμαχικές μονάδες υπό τη διοίκηση του Στρατηγείου Μέσης Ανατολής η «Δύναμη 142» (που περιλάμβανε τα κατάλοιπα των βρετανικών ειδικών δυνάμεων στο Αιγαίο και τον Ιερό Λόχο) και η «Δύναμη 281» (ουσιαστικά δηλαδή η 5η Ινδική Ταξιαρχία)[2]. 

Θέση της Νισύρου (με κόκκινο) μέσα στα Δωδεκάνησα (Πηγή)

Αυτές επρόκειτο να αναλάβουν το κύριο βάρος των επιχειρήσεων παρενόχλησης των γερμανικών φρουρών προκειμένου να τις αποτρέψουν από τη λαφυραγώγηση των νησιών και να τις εξαναγκάσουν να παραδοθούν (ταυτόχρονα όμως έπρεπε να αποφεύγονται οι κατά το δυνατόν άσκοπες συμμαχικές απώλειες). Ως έδρα των καταδρομικών επιχειρήσεων ορίστηκε η Σύμη, η οποία είχε απελευθερωθεί μετά από συντονισμένη ελληνοβρετανική επιχείρηση στις 15 Ιουλίου 1944[3]. Εκεί εγκαταστάθηκε το «Απόσπασμα Αιγαίου» του Ιερού Λόχου, το οποίο από τις 31 Δεκεμβρίου 1944 αποτελείτο από το 2ο Καταδρομικό Τμήμα της Α΄ Μοίρας, με επικεφαλής τον αντισυνταγματάρχη Τρύφωνα Τριανταφυλλάκο[4]. Το Τμήμα αυτό ενισχύθηκε τις επόμενες εβδομάδες από 31 Ιερολοχίτες και μία διμοιρία της Β΄ Μοίρας υπό τον υπολοχαγό Απ. Ζαλαχώρη.

Κάποτε στο Αιγαίο...

Μάϊος 1944. Η καταδρομική δύναμη του Ιερού Λόχου αποβιβάζεται από το βρετανικό σκάφος μεταφοράς σε ελαστικές λέμβους και κωπηλατεί προς την ακτή της Σάμου. Απόλυτη σιγή επικρατεί για να μην γίνουν αντιληπτοί, από τους Γερμανούς σκοπούς. Η περίπολος έχει αποστολή την καταστροφή του σταθμού διοικήσεως. Καλλιτεχνική αποθανάτιση της σκηνής του κινδύνου και του φόβου της σύλληψης από τον Αμερικανό στρατιωτικό ανταποκριτή Bernard Perlin, ο οποίος συνόδευε την περίπολο στην επιχείρηση. (Πηγή περιοδικό LIFE 25 Φεβρ 1945, σελ. 47)

Στη Σύμη, στις  8 Μαΐου του 1945, ο Γερμανός διοικητής Ανατολικού Αιγαίου, υποστράτηγος Ότο Βάγκνερ (Otto Wagener) υπογράφει το πρωτόκολλο παράδοσης των γερμανικών στρατευμάτων του, στην συμμαχική αντιπροσωπεία του Στρατηγείου Μέσης Ανατολής. Αναμεσά τους και ο Έλληνας διοικητής του Ιερού Λόχου, συνταγματάρχης Χριστόδουλος Τσιγάντες.

Ο στρατηγός Βάγκνερ, μετεπιβιβαζόμενος στο βρετανικό σκάφος που θα τον μεταφέρει στη Σύμη για την υπογραφή της παράδοσης, χαιρετά ναζιστικά τους Βρετανούς  αξιωματικούς υποδοχής του, οι οποίοι δεν ανταποδίδουν τον χαιρετισμό. (πηγή φωτογραφίας)

Ο Βάγκνερ, βετεράνος του 1ου ΠΠ, που μερικά χρόνια πριν, το 1933, τελούσε υπό την εύνοια του Χίτλερ, όντας από τα ιδρυτικά στελέχη του εθνικοσοσιαλιστικού κόμματός του, με υψηλή θέση στα παραστρατιωτικά "τάγματα εφόδου" και προσωπικός σύμβουλος του Χίτλερ περί τα οικονομικά, αντιμετώπισε το 1937 τον παρ' ολίγον τυφεκισμό του, γιατί με τις κινήσεις του για αναρρίχηση στην εξουσία "τσάντισε" τα άλλα κομματικά στελέχη  που έβαλαν λόγια στο αφεντικό του.

Τελικά, βρίσκεται τον Απρίλιο του 1944, με τον βαθμό του υποστρατήγου στη Ρόδο, ως διοικητής του Ανατολικού Αιγαίου. Υπό την διοίκησή του έχει περίπου 10.000 στρατιώτες της Βέρμαχτ, ανεπτυγμένων σε όλα τα νησιά, συμπεριλαμβανομένων και των "πειθαρχικών μονάδων" 999. Κατά τη διάρκεια της διοίκησής του συνεχίσθηκε η λειτουργία στρατοπέδου συγκέντρωσης Εβραίων στο χωριό Καλλιθέα και η προώθησή τους προς την Ευρώπη για τα "περαιτέρω". Παράλληλα, συμπεριφέρθηκε με αγριότητα σε Ιταλούς αιχμαλώτους.

Υπογραφή της άνευ όρων παράδοσης του Βάγκνερ, παρουσία των Βρετανών αξιωματικών και του υπασπιστού του. (Πηγή φωτογραφίας)

Αυτός λοιπόν ο σκληρός άνθρωπος, αναγκάστηκε να "μαλακώσει" υπό την συμμαχική πίεση με τις πολλαπλές καταδρομικές επιχειρήσεις των Βρετανών και των Ελλήνων  κομάντος στο Αιγαίο και τα Δωδεκάνησα και να παραδοθεί ως αιχμάλωτος πολέμου πλέον, μετά τον ασφυκτικό κλοιό που πέτυχαν γύρω του οι συμμαχικές δυνάμεις. Μετά τον πόλεμο, το 1948, οδηγήθηκε σε ιταλικό στρατοδικείο, όπου καταδικάστηκε σε 15 χρόνια φυλακή για την εγκληματική συμπεριφορά κατά Ιταλών στρατιωτών, για να αφεθεί ελεύθερος (μετά από την παρέμβαση του Αντενάουερ) το 1951. 

Πριν από την επιχείρηση η καταδρομική δύναμη αναπαύεται, μετά την ολονύκτια πορεία. Ενώ οι άνδρες κοιμούνται, ο λοχαγός μαθαίνει από ντόπιο νησιώτη ότι υπάρχει ισχυρή εχθρική δύναμη  στον στόχο. Έτσι ο λοχαγός αλλάζει το σχέδιο. Η στιγμή συνάντησης του διοικητού της καταδρομικής δύναμης με τον ταγματάρχη Αγγελινάρα, όπως έγινε αντιληπτή από τον Αμερικανό στρατιωτικό ανταποκριτή Bernard Perlin, ο οποίος συνόδευε τους Ιερολοχίτες στην επιχείρηση. (Πηγή περιοδικό LIFE 25 Φεβρ 1945, σελ. 48)

Πολλές οι επιχειρήσεις των κομάντος και μεγάλη η προσπάθεια του Ιερού Λόχου, όπως αυτή που έγινε σε επιχείρηση στη Σάμο, κατά σύμπτωση πάλι τον Μάϊο, αλλά του 1944, για να φτάσει η στιγμή της γερμανικής παράδοσης! Στις 15 Μαΐου 1944, καταδρομική δύναμη 30 Ιερολοχιτών, υπό τον λοχαγό Σιαπκαρά Ανδρέα, αναχωρεί από την βρετανική βάση  στον όρμο  Ντερεμέν  (ακόμη οι Τούρκοι τον αποκαλούν  αγγλικό λιμάνι, "Ingilizi liman") για καταδρομική ενέργεια στη Σάμο. Μαζί τους έρχονται ένας Βρετανός αξιωματικός-σύνδεσμος με τον ασυρματιστή του, ένας Σαμιώτης ως οδηγός και ένας Αμερικανός στρατιωτικός ανταποκριτής, ο Bernard Perlin


Στις 02.00 της 17 Μαΐου, αποβιβάζονται στην ακτή της Ψιλής Άμμου δυτικά από τον Μαραθόκαμπο, κρύβουν τα εφόδια τους σε πρόχειρη κρύπτη και κινούμενοι από ορεινό δρομολόγιο του όρους Κερκετέα  με κατεύθυνση προς τα ανατολικά  όλη τη νύκτα, φτάνουν στον πρώτο χώρο αποκρύψεως 2,5 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά του Μαραθόκαμπου με σκοπό αναγνωρίσεις και συλλογή πληροφοριών. Αλλάζοντας κάθε βράδυ χώρο αποκρύψεως για λόγους ασφαλείας, το βράδυ της 20 Μαΐου έρχονται σε επαφή με τον απόστρατο ταγματάρχη Αγγελινάρα και μαθαίνουν ότι στο Καρλόβασι υπήρχαν αποθήκες καυσίμων, ενώ στον Μαραθόκαμπο ήταν τα γραφεία της γερμανικής μυστικής αστυνομίας (Geheime feldpolizei) όπου στάθμευαν και ισχυρές γερμανικές δυνάμεις.

Τελικά,  καταστρώθηκε σχέδιο για προσβολή των καυσίμων, με συγκρότηση τριών τμημάτων:  Τμήμα κρούσεως στο Καρλόβασι, τμήμα ασφαλείας προς αποκοπή δρομολογίου Μαραθόκαμπος-Καρλόβασι,  και τμήμα ασφαλείας χώρου ανασυγκρότησης στην περιοχή Πεύκος νότια του Κερκετέα.   Η καταδρομική δύναμη ξεκίνησε την νύκτα 21/22 Μαΐου για τον στόχο της. Όταν όμως έστειλαν περίπολο αναγνώρισης  το επόμενο βράδυ της 22 Μαΐου στο Καρλόβασι, διαπιστώθηκε ότι δεν υπήρχαν καύσιμα εκεί.

Μετά από 3 ημέρες με ελάχιστα εφόδια και σχετικά μακριά από την κρύπτη τροφίμων, το τμήμα άρχισε να έχει προβλήματα κόπωσης και  αδυναμίας. Έτσι ο λοχαγός, ο οποίος ήταν με το τμήμα κρούσεως, αποφάσισε την επιστροφή στον χώρο ανασυγκρότησης. Στην κίνησή τους κατά μήκος του δρομολογίου Καρλόβασι-Μαραθόκαμπος, είχαν σκοπό την προσβολή οποιουδήποτε εχθρικού μεταφορικού τυχόν θα συναντούσαν, όπως και έγινε.

Μετά την ενέδρα, οι άνδρες πανηγυρίζουν. Είναι η στιγμή μετά την προσβολή του δικύκλου με τα τρόφιμα, στον δρόμο Καρλόβασι-Μαραθόκαμπος. Είναι χαρακτηριστική η απεικόνιση των συναισθημάτων νικητών και αιχμαλώτων. Εικόνα του Bernard Perlin. (Πηγή περιοδικό LIFE 25 Φεβρ 1945, σελ. 48)

Το βράδυ της 23 Μαΐου, συνάντησαν δίκυκλο με δύο Γερμανούς και έναν Ιταλό οι οποίοι μετέφεραν τρόφιμα στη φρουρά Μαραθοκάμπου. Τους αιχμαλώτισαν, πήραν τα τρόφιμα και στην πρώτη ανάκριση που έκαναν, έμαθαν ότι η φρουρά του όρμου Μαραθοκάμπου ήταν μικρή, μόνο με έξι άνδρες με επικεφαλής ένα Γερμανό ανθυπασπιστή, χωρίς κωλύματα και ναρκοπέδια γύρω από το κτίριο του φυλακίου.

Σχεδίασαν την προσβολή τους και έτσι ένα τμήμα οκτώ Ιερολοχιτών με επικεφαλής τον υπολοχαγό Χαροκόπο, κινήθηκε προς το στόχο, με οδηγό ένα Γερμανό που προσφέρθηκε να τους πάει. Καθορίστηκε η συνάντηση όλων στο χώρο ανασυγκρότησης στον Πεύκο.

Το τμήμα Χαροκόπου, έφτασε νύκτα 23/24 Μαΐου στο γερμανικό φυλάκιο, επιτέθηκε αιφνιδιαστικά και αφού σκότωσαν τον Γερμανό διοικητή της φρουράς και κατέστρεψαν τον οπλισμό τους,συνέλαβαν δύο αιχμαλώτους και κινήθηκαν προς τον χώρο ανασυγκρότησης, όπως είχε σχεδιασθεί, όπου έφτασαν ξημερώματα της 24 Μαΐου, με ένα Ιερολοχίτη τραυματία και το ζευγάρι του να ακολουθούν πιο πίσω.

Στο μεταξύ, ο διοικητής της καταδρομικής δύναμης, που θέλησε να κινηθεί από ορεινό δρομολόγιο προς τον χώρο ανασυγκρότησης,  λόγω της δυσκολίας  του ορεινού εδάφους, δεν πρόλαβε να ολοκληρώσει τη κίνησή του το ίδιο βράδυ και αναγκάστηκε να διημερεύσει στο ορεινό σημείο Φτεριά, βορειοδυτικά του χωριού Μαραθόκαμπος.

Γερμανική ενέδρα, αιφνιδιάζει την περίπολο. Οι καταδρομείς αντιμετωπίζοντας υπεράριθμη εχθρική δύναμη, φεύγουν στο δάσος, με τις σφαίρες να κτυπούν γύρω τους επάνω στους γυμνούς βράχους. Κανένας δεν τραυματίσθηκε, ούτε πιάστηκε. Οι αιχμάλωτοι, παραπληροφορημένοι σχετικά με τους καταδρομείς, αφήνονται να φύγουν. Μετά την ενέδρα, ο λοχαγός και ο Βρετανός κρύβονται σε σπηλιά, ενώ ο Πέρλιν καταστρέφει χαρτιά.Τραυματίσθηκε ο λοχαγός από πέσιμο και έβγαλε τον ώμο του. Απόδοση του Bernard Perlin, για την επίθεση των Γερμανών στη Φτεριά. (Πηγή περιοδικό LIFE 25 Φεβρ 1945, σελ. 49)

Όταν οι Γερμανοί πληροφορήθηκαν αυτές τις προσβολές, οργάνωσαν εκκαθαριστική επιχείρηση με περιπόλους για την εξουδετέρωση των καταδρομέων. Το απόγευμα της 24 Μαΐου, γερμανικές περίπολοι, έφτασαν στη Φτεριά και αιφνιδίασαν το τμήμα του Ιερού Λόχου που είχε κρυφτεί εκεί. Οι Ιερολοχίτες, αναγκάσθηκαν να διαλυθούν και να διαφύγουν χωρισμένοι σε δύο τμήματα.

Οι Γερμανοί ερευνούν, πυροβολώντας και πετώντας χειροβομβίδες σε ύποπτους χώρους. καθώς κινούνται. Οι άνδρες παρέμειναν κρυμμένοι στη σπηλιά, 28 ώρες πριν τολμήσουν τελικά να κινηθούν. (Πηγή περιοδικό LIFE 25 Φεβρ 1945, σελ. 51)

Στο σπίτι της Μαρίας, τρεις άνδρες βρίσκουν ασφάλεια, μετά την διαφυγή τους από την σπηλιά. Ο λοχαγός ρωτάει την 13χρονη Μαρία, ενώ δύο άνδρες τον καλύπτουν με το όπλο τους. Η ορφανή Μαρία, με τον μικρό της αδελφό, τους βοήθησε να κρυφτούν. Τους πληροφορούσε για τις κινήσεις των Γερμανών, οι οποίοι πολλές φορές πέρασαν και ρωτούσαν τα παιδιά αν τους είχαν δει. Αργότερα η Μαρία τους οδήγησε στο σημείο που είχαν ραντεβού με το πλοιάριο και επέστρεψε σπίτι μόνη της. Αφήγηση του Πέρλιν, όπως βίωσε την περιπέτεια. (Πηγή περιοδικό LIFE 25 Φεβρ 1945, σελ. 52)

Το τμήμα του λοχαγού μαζί με δύο Ιερολοχίτες, ένα Βρετανό και τον Αμερικανό, μπόρεσαν να φτάσουν στην ακτή της Ψιλής Άμμου και να εκκενωθούν με το πλοιάριο, την επόμενη νύκτα, 25/26 Μαΐου.

Οι άνδρες υπομονετικά εκπέμπουν με σήματα Μορς το γράμμα "Η" κάθε δύο λεπτά, προς την κατεύθυνση του απέραντου σκοτεινού Αιγαίου. Στις 4 τα ξημερώματα , σταματούν νευριασμένοι και ξαναπηγαίνουν στο βουνό, στην κρυψώνα τους. Την επόμενη νύκτα το σινιάλο τους γίνεται αντιληπτό από το πλοίο. Σύντομα είναι ασφαλείς στο κατάστρωμά του. Απεικόνιση της διαφυγής του τμήματος του λοχαγού από την ακτή της Ψιλής Άμμου. (Πηγή περιοδικό LIFE 25 Φεβρ 1945, σελ. 52)

Το υπόλοιπο τμήμα της Φτεριάς, με επικεφαλής τον ανθυπολοχαγό Καραδήμο, κινήθηκε κατά μήκος του ορεινού εδάφους του νησιού, ήλθε σε επαφή με την μυστική βρετανική υπηρεσία "Δύναμη 133"  και εκκενώθηκε μετά από μερικές ημέρες από το Κοκκάρι με τη βοήθειά της, προς τις μικρασιατικές ακτές του Κουσάντασι, .

Το τρίτο τμήμα του Χαροκόπου, με δεκαεννέα καταδρομείς δύο αιχμαλώτους και τον Σαμιώτη οδηγό, αποφεύγοντας τις έρευνες των Γερμανών, παρέμεινε κρυμμένο στο νησί μέχρι τις 16 Ιουνίου βοηθούμενο από κατοίκους και  με την υποστήριξη της "Δύναμης 133" εκκενώθηκε το βράδυ 16/17 Ιουνίου,  από την ακτή Τσόπελα νότια του Ηραίου.

Ο Αμερικανός στρατιωτικός ανταποκριτής, Perlin, εντυπωσιασμένος από αυτόν τον άγνωστο πόλεμο των καταδρομέων του Αιγαίου, δημοσίευσε τις εντυπώσεις του αργότερα, στο εβδομαδιαίο περιοδικό LIFE, το οποίο στο τεύχος της 25 Φεβρουαρίου 1945, είχε εκτεταμένο άρθρο, ειδικά αφιερωμένο στην επιχείρηση του Ιερού Λόχου στη Σάμο, με τον τίτλο: "Aegean Actions. The Raiders were few but fierce".

Χαρακτηριστικά γράφει το σχετικό άρθρο μεταξύ των άλλων: "...Η αλήθεια είναι ότι οι έξι μεραρχίες Γερμανών και Ιταλών στα αιγαιοπελαγίτικα νησιά, είχαν στοιχειωθεί από μια φούχτα ανδρών. Τα φαντάσματα του Αιγαίου έρχονταν από την Αφρική, ή από άλλες βρετανικές βάσεις κάπου στη Μεσόγειο. Ανήκαν στις πιο μυστικές δυνάμεις του κόσμου. Κάποιοι ήταν Βρετανοί, αλλά οι περισσότεροι ήταν Έλληνες. Οι Βρετανοί αξιωματικοί και οπλίτες, είχαν υπηρετήσει σε ειδικές μονάδες όπως στη Δύναμη Ερήμου μακράς Ακτίνας Δράσης, που ενεργούσε στις απέραντες ερήμους της Βόρειας Αφρικής, για να κτυπούν το ρεύμα ανεφοδιασμού του Ρόμελ, στα μετόπισθεν. Οι Έλληνες ήταν εθελοντές. Πολλοί από αυτούς στην τάξη των οπλιτών, ήταν  αξιωματικοί του στρατού τους...."

Όντας και καλλιτέχνης, εικονογράφησε με τον δικό του τρόπο σκηνές που βίωσε ο ίδιος, ακολουθώντας τους Έλληνες καταδρομείς. Και με τον εξαιρετικό τρόπο του, μετέδωσε πληροφορίες για τους πολεμιστές του Αιγαίου, που δεν  ήταν γνωστές στο ευρύτερο κοινό.

Ανιχνευτής

Πηγή: "Ο Ελληνικός Στρατός στη Μέση Ανατολή (1941-1945) (Ελ Αλαμέιν-Ρίμινι-Αιγαίο) Έκδοση ΓΕΣ/ΔΙΣ 1995

Μάιος 1944. Η παράδοση των Γερμανών στη Σύμη και η ενσωμάτωση των Δωδεκανήσων

Πηγή φωτογραφίας

(Αναδημοσίευση άρθρου)

Σε ένα ιστορικό ντοκιμαντέρ της ΕΡΤ, με τίτλο «Δωδεκάνησα από την Κατοχή στην Ενσωμάτωση» παρουσιάζεται η ιστορία της προσάρτησης των Δωδεκανήσων στην Ελλάδα, από τη συνθηκολόγηση με την Ιταλία, τον Σεπτέμβριο του 1943 μέχρι την επίσημη κήρυξη και τελετή της Ένωσης στις 7 Μαρτίου του 1948.

Στο 14.54 λεπτό, αναφέρεται η συμβολή του Ιερού Λόχου στην απελευθέρωση των νησιών. Η αναγνώριση της συμβολής των Ελλήνων καταδρομέων-ιερολοχιτών, βγήκε αυθόρμητα από τα χείλη του Βρετανού ταξίαρχου που ήταν παρών στην παράδοση των γερμανικών δυνάμεων κατοχής που έγινε στις 8 Μαΐου του 1945 στη Σύμη, αλλά φάνηκε και από την αντίδραση του Γερμανού στρατηγού,  που παραδόθηκε. Διαβάστε παρακάτω ένα απόσπασμα από την εξαιρετική ιστορική περιγραφή εκείνης της στιγμής, από τον Γιάννη Βολονάκη:

"Την 8η Μαΐου του 1945 μια Γερμανική ακταιωρός, χωρίς οπλισμό, έφερε από τη Ρόδο τον Γερμανό στρατηγό Otto Wagener, ο οποίος επιβιβάστηκε σε αγγλικό πλοίο M.L. κοντά στο ακρωτήρι Αλωπός των Μικρασιατικών ακτών και συνοδεία του ελληνικού αντιτορπιλικού «Κρήτη», ήλθε στη Σύμη και αποβιβάστηκε στην τότε ξύλινη αποβάθρα, κοντά στο «Ρολόι», ενώ τμήμα ΄Αγγλων στρατιωτών του απέδωκε τιμές. 

Τον υποδέχτηκε εκεί ο ΄Αγγλος συνταγματάρχης Acland, με τον υπασπιστή του και πεζοί, μπροστά ο Wagener και οAcland και πίσω οι υπασπιστές τους, αμίλητοι και βιαστικοί, έφθασαν στο κτίριο και στο δεύτερο όροφό του, που επί Ιταλικής κατοχής ήταν Ειρηνοδικείο, υπεγράφη το πρωτόκολλο παράδοσης της Δωδεκανήσου στους συμμάχους. Παρόντες και ο ΄Αγγλος Ταξίαρχος Moffat, ο ΄Αγγλος συνταγματάρχης Baird, ο Γάλλος πλοίαρχος Legge και βέβαια ο διοικητής των Ιερολοχιτών Χριστόδουλος Τσιγάντες.

Το υπογραφέν πρωτόκολλο παράδοσης είχε συνταχθεί σε μυστική συνάντηση συμμάχων και Γερμανών από την προηγούμενη ημέρα, ίσως σε κάποια Μικρασιατική ακτή.

Μετά την υπογραφή ο Γερμανός στρατηγός παρέδωσε το πιστόλι του στον ΄Αγγλο Ταξίαρχο Moffat και τότε ο Moffat το έδωσε στον Τσιγάντε, λέγοντας πως: «αυτό το τρόπαιο ανήκει σε εσάς και στον Ιερό Λόχο». 

Τότε ο Wagener συμφώνησε λέγοντας ένα JA, δηλαδή ναι. Λέγεται μάλιστα ότι ήθελε η παράδοση να γίνει στους Έλληνες, όμως δεν δέχτηκαν οι ΄Αγγλοι...."

Η υπογραφή παράδοσης των Δωδεκανήσων στις συμμαχικές δυνάμεις. Δεξιά, παρίσταται ο διοικητής του Ιερού Λόχου, Σχης Χρ,. Τσιγάντες, στον οποίον παραδόθηκε το πιστόλι του Γερμανού Στρατηγού των στρατευμάτων Κατοχής. (Πηγή φωτο. ΓΕΣ)

Στο ντοκιμαντέρ, πρόσωπα που συνδέονται με τα ιστορικά γεγονότα αφηγούνται τις αναμνήσεις τους. Ο ΙΩΑΝΝΗΣ ΓΕΩΡΓΑΚΗΣ, τότε πολιτικός σύμβουλος του αντιβασιλέα ΔΑΜΑΣΚΗΝΟΥ αναφέρεται στην πρώτη επίσημη επίσκεψη της ελληνικής κυβέρνησης στα Δωδεκάνησα, που βρίσκονταν υπό βρετανική διοίκηση, με το θωρηκτό «Αβέρωφ» στις 14 Μαΐου 1945 και περιγράφει τις εντυπώσεις του. 

Ο ΣΩΤΗΡΙΟΣ ΑΓΑΠΗΤΙΔΗΣ οικονομολόγος και μέλος της Εθνικής Αντιπροσωπείας στο Συνέδριο Ειρήνης στο Παρίσι (1946) ως εντεταλμένος για τα οικονομικά θέματα της συνθήκης Ελλάδας-Ιταλίας, εξηγεί τους όρους προσάρτησης των Δωδεκανήσων και μεταφέρει το κλίμα της Διάσκεψης. 

Ο πρώην Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας ΜΙΧΑΗΛ ΣΤΑΣΙΝΟΠΟΥΛΟΣ, αφηγείται τις εντυπώσεις του από την ημέρα της παράδοσης της κυριαρχίας των Δωδεκανήσων (31 Μαρτίου 1947) από τους Βρετανούς στην ελληνική στρατιωτική διοίκηση και τον ναύαρχο Ιωαννίδη, τον οποίο συνόδευε όντας πολιτικός του σύμβουλος. 

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι διηγήσεις του από την πρώτη μέρα που έφτασε στη Ρόδο σχετικά με την έντονη συγκίνηση των κατοίκων, τις αντιδράσεις του πλήθους και τη συνέχεια του εθνικού φρονήματος. 

Τέλος, αναφέρεται και η πρώτη μεταβατική περίοδος της ελληνικής διοίκησης μέχρι την επίσημη ενσωμάτωση στις 7 Μαρτίου 1948. Το καθεστώς της μεταβατικής περιόδου σχολιάζει ο πρέσβης ε.τ. ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΗΣ ΧΡΥΣΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ.

Δείτε το εξαιρετικού ενδιαφέροντος ντοκιμαντέρ, πιέζοντας ΕΔΩ 

Ανιχνευτής

Ο Ιερός Λόχος στη Ρόδο

Αποβίβαση τμήματος του Ιερού Λόχου μαζί με βρετανική μονάδα, στην ελεύθερη Ρόδο. Το ημερολόγιο έγραφε, 9 Μαΐου 1945. (Πηγή)

Τον Μάιο του 1945, υπήρχε ακόμη γερμανικός στρατός κατοχής στα Δωδεκάνησα. Σύμφωνα με γερμανικές πηγές, μετά τον Οκτώβριο του 1944, όπου τα περισσότερα στρατεύματά τους αποχώρησαν από την Ελλάδα, η "εγκλωβισμένη" δύναμή του στο Αιγαίο, εξακολουθούσε να παραμένει μεγάλη, ξεπερνώντας τις 30.000 στρατιώτες, εκ των οποίων οι 10.000 ήταν Ιταλοί.

Στις 27 Αυγούστου 1944 ο Χίτλερ εξέδωσε την διαταγή εκκένωσης του Αιγαίου. Από τις 30 Αυγούστου 1944 μέχρι και τον Οκτώβριο του 1944, το γερμανικό ΠΝ, εκκένωσε 37.138 στρατιώτες με απώλεια 380 ανδρών και 29 πλοίων, εκ του συνόλου των 52 σκαφών που χρησιμοποιήθηκαν. Η γερμανική Λουφτβάφε (ΠΑ) εκκένωσε 30.740 στρατιώτες με εκτέλεση 2050 πτήσεων.

Στο νησί της Ρόδου, παρέμενε η γερμανική μηχανοκίνητη ταξιαρχία "Ρόδος" με διοικητή τον Υποστράτηγο Ότο Βάγκνερ, της οποίας η συγκρότηση περιλάμβανε:

• 4 Μηχανοκίνητα τάγματα (των 2 λόχων έκαστο) που είχαν αναδιοργανωθεί από τα υπολείμματα ταγμάτων πεζικού αμύνης νήσων της Ελαφράς Μεραρχίας Αφρικής 999 (κωδική ονομασία)
• 1 επιλαρχία αρμάτων (των 3 λόχων)
• 1 επιλαρχία αναγνωρίσεως (των 3 λόχων)  999
• 1 Μοίρα πυροβολικού (των 3 πυροβολαρχιών) του ΙV Συντάγματος ΠΒ 999
• 1 αποβατικό τάγμα εφόδου (των 3 λόχων)
• 1 Συγκρότημα σκαφών μεταφοράς πεζικού της 15 Μοίρας Πλοίων Αποβάσεων "Ρόδος", με περίπου 30 λέμβους.
• 1 Λόχο Αμφιβίων Καταδρομών "Ρόδος"
• Το 627  Σύνταγμα επάκτιου πυροβολικού (των 18 πυροβολαρχιών)
• Τη Ναυτική μοίρα σκαφών ασφαλείας λιμένων "Δωδεκάνησος" και 
• Ιταλικές δυνάμεις ασφαλείας εσωτερικού, με διοικητή τον Ανχη Φερντινάντο Μιττίνο, γνωστό στους κατοίκους του νησιού εκείνη την εποχή!

Συνολικά, η γερμανική δύναμη του νησιού ανερχόταν σε 6.356 άνδρες και οι Ιταλοί αριθμούσαν σε 4.097 άνδρες. Καθόλου ευκαταφρόνητη δύναμη, για την άμυνα της Ρόδου!

Στο Αιγαίο κάτω από τη διοίκηση του Συμμαχικού Στρατηγείου Μέσης Ανατολής επιχειρούσε η Δύναμη Επιχειρήσεων 142, στην οποία είχαν υπαχθεί η βρετανική ταξιαρχία  Καταδρομών,  ο Ιερός Λόχος, και η 5η ινδική ταξιαρχία.

Η εντολή του Συμμαχικού Στρατηγείου για τις επιχειρήσεις στο Αιγαίο ήταν:

• Αποφυγή επιχειρήσεων μεγάλης κλίμακας για εκκαθάριση κατεχομένων περιοχών, για πρόληψη άσκοπων απωλειών, αφού η κατάσταση οδηγούσε μοιραία στην παράδοση των κατοχικών φρουρών.
• Ανάληψη καταδρομικών επιχειρήσεων με σκοπό την καταπόνηση και τη φθορά  του αντιπάλου
• Αποκλεισμός νησιών προς απαγόρευση ανεφοδιασμού φρουρών με σκοπό την επίσπευση της παράδοσής τους.

Με αυτό το σκεπτικό, οργανώθηκε προκεχωρημένη διακλαδική βάση επιχειρήσεων στη Σύμη, η οποία είχε ήδη απελευθερωθεί και από όπου θα σχεδιάζονταν και θα οργανώνονταν οι αμφίβιες καταδρομικές επιχειρήσεις. Σ' αυτή τη βάση, είχαν έδρα 2 τάγματα  της 5ης Ινδικής Ταξιαρχίας, απόσπασμα του Ιερού Λόχου και τμήμα του επιτελείου της ταξιαρχίας Καταδρομών, που έλαβε την ονομασία  "Δύναμη 281". Το απόσπασμα του Ιερού Λόχου, ενισχύθηκε σε δύναμη Διλοχίας μέχρι το τέλος του Φεβρουαρίου 1945 και  ονομάσθηκε "Απόσπασμα Σύμης".

Προς το τέλος του Απριλίου η διοίκηση της βρετανικής ταξιαρχίας  Καταδρομών, που είχε αναλάβει τις επιχειρήσεις στο Αιγαίο, σχεδίασε, σε συνεργασία με το "Απόσπασμα Σύμης", την ταυτόχρονη προσβολή επιλεγμένων στόχων, κυρίως πυροβολαρχιών, του δυτικού τμήματος της Ρόδου και των φυλακίων στην νησίδα Αλιμνιά. 

Προς τούτο στάλθηκαν περίπολοι αναγνώρισης περί το τέλος του Απριλίου για συγκέντρωση των τελευταίων  πληροφοριών. Με βάση αυτές τις πληροφορίες, ολοκληρώθηκε η σχεδίαση και εκτελέσθηκαν δοκιμές. για την επιχείρηση "Τεντ"

Συνολικά η εχθρική δύναμη των φυλακίων και των επάκτιων πυροβολαρχιών που θα προσβάλλονταν, υπολογιζόταν σε 54 Γερμανούς και 3 Ιταλούς που επάνδρωναν αντιαεροπορικά πυροβόλα των 20 χιλ. πυροβόλα των 75 χιλ. όλμους και άλλα ομαδικά όπλα. Τα φυλάκια συνδέονταν μεταξύ τους με ασύρματη και ενσύρματη επικοινωνία.

Επρόκειτο για μια επιχείρηση ταυτοχρόνων προσβολών σε 3 σημεία της Ρόδου:

• στο Χειμαράσι, (περιοχή αρχαίας Κυμισάλας) με δύναμη 73 κομάντος, 4 Βρετανοί και οι υπόλοιποι  Ιερολοχίτες. 
• στη Φόκα και στο Στέλι της περιοχής Μαρμαροβούνια, με δύναμη 30 Ιερολοχιτών 
• στο Νότι και στη Βουνάρα,  με δύναμη 32 Ιερολοχιτών (διμοιρία) μία ομάδα πολυβόλων, ομάδα Α/Τ Πιατ και ομάδα όλμων, 5 Βρετανοί κομάντος, 4 πολίτες οδηγοί, ένας φωτορεπόρτερ και ένας πολεμικός ανταποκριτής, σύνολον 57 άνδρες.

και παράλληλα  επιχείρηση στην Αλιμνιά, με δύναμη 60 Ιερολοχιτών. 

Η επιχείρηση θα υποστηριζόταν από δύο βρετανικά αντιτορπιλικά το HMS Catterick και το  HMS Kimberley , το ελληνικό αντιτορπιλικό "Κρήτη", το γαλλικό " Aλζανσιέν" και 9 βρετανικά αποβατικά. Το πρώτο ήταν το πλοίο του ΔΟΕ (Δκτη Ομάδας Επιχειρήσεων).

Το σχέδιο ενεργείας, προέβλεπε: 

• Ταυτόχρονη και αιφνιδιαστική προσβολή, με καταδρομική ενέργεια σε όλους τους επιλεγέντες στόχους. 
• Δημιουργία αντιπερισπασμού με εκτόξευση ναυτικών πυρών στο αεροδρόμιο Μαριτσών και στο λιμάνι της Ρόδου, από το "Κρήτη" και το "Αλζανσιέν" αντίστοιχα.
• Χρόνος προσβολής (Ώρα "Κ'') ορίσθηκε η 00.30, τη νύκτα της 30 Απριλίου/1 Μαΐου και μεταφέρθηκε αργότερα για τη Ν 1/2 Μαΐου, εξ αιτίας της ανάγκης συμπλήρωσης πληροφοριών από περιπόλους αναγνώρισης που είχαν προαποσταλεί.
• Στη συνέχεια, με κάλυψη των αντιτορπιλικών "Kimberley", και "Katterick" τα αποβατικά σκάφη, που  μετέφεραν τα καταδρομικά τμήματα, θα κινούνταν στα σημεία απόβασης στις δυτικές ακτές της Ρόδου και στην Αλιμνιά.

Η επιχείρηση στην Αλιμνιά, περιγράφτηκε σε προηγούμενο άρθρο. Οι καταδρομικές επιχειρήσεις στη Ρόδο εξελίχθηκαν  νωρίτερα, εξ αιτίας της πρόωρης κατά 15 λεπτά, εκδήλωσης ναυτικών πυρών. Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή:

Η Καταδρομική Δύναμη Επιχειρήσεων της Ρόδου αναχώρησε από τη Σύμη στις 0100 της 1ης Μαΐου 1945 και μεταφέρθηκε στην Τήλο, όπου παρέμεινε σε απόκρυψη όλη την ημέρα.

Σχεδιάγραμμα επιχειρήσεων της 1ης και 2ης Καταδρομικής Δύναμης του Ιερού Λόχου. Οι  πολλοί δρόμοι που φαίνονται στη σύγχρονη δορυφορική εικόνα δεν υπήρχαν τότε, τον Μάιο του 1945.

Η 1η ΚΔ, που θα ενεργούσε στην περιοχή της αρχαίας Κυμισάλας, με επικεφαλής τον Ταγματάρχη Μαντούβαλο, ξεκίνησε στις 1900 της 1ης Μαΐου από Τήλο με δύο αποβατικά σκάφη με σκοπό την προσέγγιση της δυτικής ακτής της Ρόδου μετά το τελευταίο φως, σε προκαθορισμένο σημείο  προσγειάλωσης, νότια του όρμου Πύργου (βλέπε χάρτη). 

Αντ' αυτού, μετά από λάθος της περιπόλου αναγνώρισης που είχε προηγηθεί για την υποδοχή, η οποία δεν αντιλήφθηκε την αθόρυβη και χωρίς φώτα προσέγγιση των σκαφών, το τμήμα αποβιβάστηκε στον όρμο Πύργου, βορειότερα, με καθυστέρηση μιας ώρας. Στις 0015 το τμήμα είχε διεισδύσει και είχε αναπτυχθεί βόρεια από τις εχθρικές θέσεις στην αρχαία Κυμισάλα (κοντά στον τότε οικισμό Χειμαράσι). Έταξε την ομάδα όλμων που διέθετε στην ακτή, για υποστήριξη του τμήματος.

Η εχθρική δύναμη, που ήταν στρατοπεδευμένη σε σκηνές στην περιοχή Χειμαράσι, αποτελείτο από 18 Γερμανούς και 20 Ιταλούς και διέθετε 3 όλμους των 2 ιντσών, τρία πολυβόλα τύπου Breda, μια επάκτια πυροβολαρχία των 4 πυροβόλων των 88 χιλ. και 3 Α/Α πυροβόλα των 20 χιλ.

Ενώ το τμήμα περίμενε την ώρα "Κ" (κρούσεως), το Α/Τ "Κρήτη" άρχισε 15 νωρίτερα πυρά εναντίον του Α/Δ Μαριτσών, για αντιπερισπασμό. Ο διοικητής του τμήματος για να μην χάσει τον αιφνιδιασμό έδωσε εντολή βίαιης κρούσης εναντίον του φυλακίου. Το τμήμα άρχισε τα καταιγιστικά πυρά παράλληλα με την εκτόξευση εμπρηστικών χειροβομβίδων. Οι Γερμανοί αιφνιδιάσθηκαν μέσα στις σκηνές! Η μάχη ήταν σύντομη! Καταμετρήθηκαν επί τόπου 12 στρατιώτες του εχθρού νεκροί, ενώ 13 αιχμαλωτίστηκαν.  

Το τμήμα, στις 0130 της 2 Μαΐου 1945, με τους αιχμαλώτους  και τους δύο δικούς του τραυματίες, αποχώρησε υπό την κάλυψη πυρών όλμων, επιβιβάσθηκε στα πλοιάριά του και αναχώρησε για Σύμη.

Η 2η ΚΔ, (Λγος Τσεπαπαδάκης) που είχε σχεδιαστεί να προσγειαλωθεί στην ίδια ακτή με την 1η ΚΔ και να προηγηθεί αυτής, καθυστέρησε 1 ώρα και 45 λεπτά, για τον ίδιο λόγο. Επιπλέον, επειδή το σκάφος τους δεν μπόρεσε να προσεγγίσει την ακτή, αναγκάστηκαν να κάνουν χρήση πτυσσόμενων λέμβων για να διασχίσουν τα 150 μέτρα της θάλασσας, που τους χώριζε από την ακτή.

Η 2η ΚΔ, χωρίστηκε σε δύο τμήματα, προκειμένου να προσβάλει τους δύο στόχους, το φυλάκιο Φόκα και το φυλάκιο Στέλι.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες, στο Στέλι υπήρχαν 7 Γερμανοί και 1 Ιταλός, που έμεναν σε σκηνή. Είχαν ένα πυροβόλο των 65 χιλ., ένα πολυβόλο των 20 χιλ. και ένα οπλοπολυβόλο. Υπήρχε ένα τεθωρακισμένο όχημα, τρία φορτηγά και ένας ασύρματος.

Στη Φόκα διέμεναν 9 Γερμανοί και 2 Ιταλοί σε σκηνές με ένα πολυβόλο των 20 χιλ. και ένα οπλοπολυβόλο.

Τα τμήματα, μόλις βγήκαν στην ακτή, προχώρησαν γρήγορα για να κερδίσουν τον χαμένο χρόνο. Μόλις όμως άκουσαν τα πυρά του αντιτορπιλικού  "Κρήτη", έσπευσαν και αυτοί να επιτεθούν νωρίτερα για να μην χάσουν τον αιφνιδιασμό. Η ταυτόχρονη προσβολή των δύο φυλακίων πέτυχε. Οι Γερμανοί διαλύθηκαν και προσπάθησαν να διαφύγουν. Οι απώλειες του εχθρού ήταν συνολικά 7 νεκροί και 6 αιχμάλωτοι.

Οι Ιερολοχίτες αφού κατέστρεψαν όλα τα όπλα και τα υλικά  των φυλακίων, συγκεντρώθηκαν στο προκαθορισμένο σημείο και ακολούθησαν το δρομολόγιο της επιστροφής για την ακτή, όπου θα τους παραλάμβαναν τα πλοιάριά τους. Κατά την διάρκεια της κίνησης, εμφανίστηκαν οι 3 Ιταλοί, που είχαν διαφύγει από το φυλάκιο για να σωθούν, οι οποίοι παραδόθηκαν και αιχμαλωτίστηκαν.

Η 2η ΚΔ χωρίς απώλειες με τους αιχμαλώτους, αποχώρησε από την ακτή στις 0300 της 2 Μαΐου 1945 και επέστρεψε στη Σύμη

Προσβολή των φυλακίων Νότι και Βουνάρα Ν 1/2 Μάι 1945. Δεν υπήρχαν όλοι οι δρόμοι που απεικονίζονται στη σύγχρονη δορυφορική εικόνα

.Η 3η ΚΔ (Υπλγός Κάντας) προσγειαλώθηκε στην περιοχή Αλυκή νοτιοδυτικά της Ρόδου (βλέπε χάρτη) και αυτή καθυστερημένη κατά 1 ώρα και 45 λεπτά, από λάθος αναγνώρισης ακτής, οπότε κινήθηκε γρήγορα προς το Καστέλο. Περίπου 500 μέτρα πριν από το κάστρο, όπου υπήρχε το εχθρικό φυλάκιο της Βουνάρας, είχε ορισθεί το σημείο διασποράς (ΣΔ), όπου η καταδρομική δύναμη διασπάσθηκε σε δύο ομάδες. 

Η 1η ομάδα με 5 Ιερολοχίτες και ένα ντόπιο οδηγό, κινήθηκε προς τα δυτικά στην τοποθεσία Νότι, περίπου 1,5 χιλιόμετρα από το ΣΔ, όπου είχε αναγνωρισθεί εχθρικό φυλάκιο παρατήρησης με 3 Γερμανούς και 1 Ιταλό.

Η 2η ομάδα με 16 Ιερολοχίτες με τον διοικητή της ΚΔ, κινήθηκε προς το Κάστρο, όπου είχε εντοπισθεί εχθρική δύναμη από 10 Ιταλούς και 4 Γερμανούς και ένα τεθωρακισμένο όχημα με πυροβόλο των 75 χιλ. Το φυλάκιο, ήταν προστατευμένο με συρματόπλεγμα.  Μέσα στο χώρο οι Ιταλοί και οι Γερμανοί έμεναν χωριστά. 

Εκεί, ανατολικά του εχθρικού φυλακίου, με τη βοήθεια ενός πολίτη οδηγού, κινήθηκε ένα τμήμα και εγκαταστάθηκε σαν αποκοπή (ασφάλεια) με ένα οπλοπολυβόλο με μέτωπο προς το χωριό Μονόλιθος, προς αντιμετώπιση κάθε κίνησης για υποστήριξη του φυλακίου. Το τμήμα κρούσης χωρίστηκε σε δύο υποομάδες, μία για τους Γερμανούς και μία για τους Ιταλούς.  Οι άλλοι δύο πολίτες, ανέλαβαν το κόψιμο του καλωδίου της τηλεφωνικής γραμμής του φυλακίου. Και στα δύο φυλάκια η κρούση εκδηλώθηκε ταυτόχρονα και αιφνιδιαστικά! Οι σκοποί εξουδετερώθηκαν, με αποτέλεσμα η φρουρά να παραδοθεί σχεδόν χωρίς αντίδραση και να αιχμαλωτισθεί. Ειδικά στο Νότι, οι Ιταλοί παραδόθηκαν αμέσως.

Ακολούθησε η καταστροφή των εχθρικών υλικών και εγκαταστάσεων και στη συνέχεια η ΚΔ κινήθηκε προς  το  Σημείο  απογειάλωσης όπου επιβιβάστηκε στο σκάφος και αναχώρησε για την βάση της στη Σύμη. Οι απώλειες του εχθρού ήταν 2 νεκροί, 1 τραυματίας και 12 αιχμάλωτοι. Οι Ιερολοχίτες είχαν ένα τραυματία.

Η επιχείρηση "Τεντ", μια από τις πρώτες διακλαδικές και διασυμμαχικές  ειδικές επιχειρήσεις στο Αιγαίο, στέφθηκε από επιτυχία όπως περιγράφεται  με λιτή στρατιωτική γλώσσα στην αντίστοιχη Έκθεση των Επιχειρήσεων, από τον τότε Βρετανό επιτελάρχη της Ταξιαρχίας Καταδρομών Ανχη Λεπρέκ:

"Η επιχείρησις αύτη, απετέλεσε κατά μεγάλην προσέγγισιν τον πλήρη τύπον καταδρομής. Το σύνολον της επιχειρήσεως εξετελέσθη σχεδόν εξ ολοκλήρου συμφώνως προς το σχέδιον. Ο εχθρός υπέστη βαρείας απωλείας και εις άνδρας και εις υλικόν, έναντι ημετέρας απωλείας τριών τραυματιών και τούτων ελαφρώς.

Η συνεργασία Ναυτικού και Raiding Forces ήτο εξαιρετική απετέλεσε δε αντάξιον τέλος των θρυλικών επιχειρήσεων της Δωδεκανήσου."

Αυτές ήταν και οι τελευταίες καταδρομικές επιχειρήσεις στα Δωδεκάνησα, λίγο πριν από την παράδοση της γερμανικής φρουράς Δωδεκανήσου στη Σύμη, στις 8 Μαΐου του 1945. Μάλιστα την όλη ιστορία της παράδοσης την αποθανάτισε με το φακό του ένας φωτογράφος Βρετανός στρατιώτης τότε, που είχε αναλάβει τη φωτογραφική κάλυψη. 

Στιγμιότυπο από την υποδοχή των Ιερολοχιτών στη Ρόδο. Ελληνικές, βρετανικές, ακόμη και αμερικανικές σημαίες ανεμίζουν ανάμεσα στο πλήθος. Το ημερολόγιο έγραφε, 9 Μαΐου 1945. (Πηγή)

Στις 9 Μαΐου 1945 ο Ιερός Λόχος και βρετανικές μονάδες αποβιβάζονται σαν ελευθερωτές στη Ρόδο, μέσα σε κλίμα συγκίνησης, ενθουσιασμού  και χαράς των κατοίκων, που έβλεπαν με αισιοδοξία το μέλλον, στην αγκαλιά της μητέρας πατρίδας!

Κάθε χρόνο, τόσο στη Σύμη όσο και στη Ρόδο, εορτάζεται η επέτειος της απελευθέρωσης και διατηρείται άσβεστη η μνήμη των ηρωικών και ένδοξων στιγμών εκείνης της εποχής. Στη Σύμη όποιος πάει, αξίζει να δει το σπίτι στο οποίο υπέγραψε το πρωτόκολλο παράδοσης ο Γερμανός Στρατηγός Βάγκνερ. Οι Συμιακοί το διατηρούν σαν ιστορική κληρονομιά!

Στη Ρόδο δίπλα από το όμορφο παλιό λιμάνι, έχει στηθεί το μνημείο του Ιερού Λόχου σαν ένδειξη τιμής των αγώνων του, για την απελευθέρωση των νησιών του Αιγαίου., Εύχομαι να διατηρείται  η ιστορική μνήμη και ν' αποτελεί πάντα σημείο αναφοράς σε όλες τις δύσκολες στιγμές. 

Όπως τότε, αν παραμείνουμε ενωμένοι και αντιμετωπίζουμε μαζί τα δύσκολα, θα διαψευσθεί αυτό που μου απάντησε πριν από λίγο καιρό ένας από τους τελευταίους Ιερολοχίτες στη ζωή, όταν τον ρώτησα πώς βλέπει σήμερα τα πράγματα: "Εμείς φτιάξαμε και σεις χαλάτε..."

Ανιχνευτής

Πηγή: "Ο Ελληνικός Στρατός στη Μέση Ανατολή (1941-1945) (Ελ Αλαμέιν-Ρίμινι-                                          Αιγαίο) Έκδοση ΓΕΣ/ΔΙΣ 1995
            "ΙΕΡΟΣ ΛΟΧΟΣ 1942-1945" Αντιστρατήγου Ι.Κ. Μανέτα

Ο Στολίσκος της Ανατολής

Αναδημοσίευση άρθρου

Την περίοδο 1942-1945 για την διεξαγωγή καταδρομικών επιχειρήσεων στο Αιγαίο, δημιουργήθηκε ένας στολίσκος από καΐκια για την μεταφορά των καταδρομικών τμημάτων, τη διείσδυσή τους στα κατεχόμενα από Γερμανο-Ιταλικά στρατεύματα νησιά και την αποχώρησή τους αντίστοιχα.

Καΐκι L-25 με περίπολο του Ιερού Λόχου (Αρχείο Ρηγόπουλου)

Τα πληρώματα των καϊκιών ήταν ένα μείγμα εθελοντών στρατιωτικών και μη, των συμμάχων-χωρών κατά του άξονα. Η προέλευσή τους κυρίως ήταν από το βρετανικό βασιλικό ναυτικό, αλλά και στρατολογηθέντες Έλληνες ναυτικοί οι περισσότεροι των οποίων είχαν δωδεκανήσια καταγωγή.

Αυτοί οι αφανείς μαχητές ναυτικοί , μετέφεραν μέσα στο Αιγαίο,  τμήματα των βρετανών SBS, LRDG και του ελληνικού Ιερού Λόχου με μυστικότητα, εκμεταλλευόμενοι το σκοτάδι, κάτω από τη μύτη του κατακτητή.

 Η αποστολή τους απαιτούσε μεγάλη ναυτοσύνη, υψηλή ικανότητα πλοήγησης, και λεπτομερή γνώση του ιδιόμορφου αιγαιοπελαγίτικου νησιωτικού συμπλέγματος. Ήξεραν κάθε κόλπο και κολπίσκο και στο μικρότερο ξερονήσι, κάθε σπηλιά ανάμεσα σε βράχια στα νησιά και στις μικρασιατικές παραλίες, αλλά και σε αυτές της ηπειρωτικής Ελλάδας! Εκεί, με το φως της ημέρας, παρέμεναν καλυμμένοι σκεπάζοντας με δίκτυα παραλλαγής τα σκάφη, περιμένοντας την νύκτα για να δράσουν.

Η Διοίκηση των Καταδρομών, που διοικούσε και έλεγχε όλες τα καταδρομικά τμήματα, ήταν εγκατεστημένη σε Πλωτή Βάση, που κινούταν από κόλπο σε κόλπο των Μικρασιατικών παραλίων, για λόγους ασφάλειας.

Τα καΐκια που χρησιμοποιήθηκαν, ήταν όλα ελληνικά από ψαράδες που με την κατοχή έφυγαν από τα κατεχόμενα νησιά και πήγαν στην Κύπρο και στη περιοχή της Παλαιστίνης, για να γλυτώσουν και τα εγκατέλειψαν εκεί. Τα περισσότερα είχαν θορυβώδεις πετρελαιοκινητήρες. Οι Βρετανοί, μετά την απόφαση του συμμαχικού Στρατηγείου Μέσης Ανατολής για διεξαγωγή καταδρομικών επιχειρήσεων στο Αιγαίο, τα περιμάζεψαν, άλλαξαν κινητήρες και τοποθέτησαν κινητήρες αρμάτων της εποχής τύπου Matilda, πού ήταν πιο αθόρυβοι και μετέτρεψαν εσωτερικά τα καΐκια σε πολεμικά σκάφη.

Το κάθε καΐκι, είχε καθορισμένη ποσότητα πυρομαχικών, διαμετρημάτων ανάλογων με τον οπλισμό των ανδρών, χειροβομβίδες, πλαστικές εκρηκτικές ύλες και τρόφιμα. Επιπλέον διέθεταν για αυτοπροστασία και όχι μόνο από ένα πολυβόλο Browning των 20 χιλ στην πλώρη και την πρύμνη αντίστοιχα, καθώς και 2 αντιαεροπορικά πολυβόλα Vickers . Ήταν ειδικά διασκευασμένa, ώστε να ανεβαίνουν με μηχανικό τρόπο στο κατάστρωμα, από το αμπάρι που ήταν κρυμμένα.

Εξωτερικά τα καϊκια είχαν την εμφάνιση ψαράδικων και το πλήρωμά  τους, αποτελούνταν από 5 έως 6 άνδρες που ήταν και αυτοί ντυμένοι σαν ψαράδες. Κάθε καϊκι μπορούσε να μεταφέρει 15 με 20 Καταδρομείς ανάλογα με την περίπτωση. Ο στολίσκος της Ανατολής, ή  LSF (Levant Schooner Flotilla), όπως ήταν στ' Αγγλικά η ονομασία του, διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στις  αμφίβιες καταδρομικές επιχειρήσεις.

Έχουν καταγραφεί αρκετές περιπτώσεις που με αυτά τα σκάφη, οι κομάντος έστηναν ενέδρες σε περάσματα ανάμεσα στα νησιά και χτυπούσαν επιταγμένα από τους Γερμανούς εμπορικά πλοία ή άλλα καΐκια που μετέφεραν εφόδια σε  εχθρικές φρουρές και φυλάκια των νησιών! Οι Καταδρομείς του Αιγαίου με τις προσβολές τους στη θάλασσα και στην ξηρά, είχαν γίνει ο φόβος και ο τρόμος των Γερμανών και των Ιταλών. Πέτυχαν στρατηγικά να καθηλώσουν αρκετές  εχθρικές δυνάμεις σε όλο το Αιγαίο, ενώ χρειαζόντουσαν σε άλλα μέτωπα πιο πολύ!

Οι διάσπαρτες και τεμαχισμένες δυνάμεις των Γερμανών και Ιταλών σε πολλά νησιά δεν μπορούσαν να βοηθήσουν τις άλλες επιχειρήσεις, καθώς ήταν απομονωμένες. Οι Γερμανοί, φοβούμενοι πιθανή κατάληψη νησιών τις κρατούσαν εκεί! Στο τέλος, υπέκυψαν μια-μια, όλες οι φρουρές, αφού δεν μπορούσαν να αντισταθούν για πολύ, αποκομμένοι από τον υπόλοιπο ηπειρωτικό χώρο! Το δίδαγμα παραμένει αναλλοίωτο μέχρι σήμερα!

Ανιχνευτής

Πηγή

Οι SBS στην Ελλάδα

Κομάντος SBS σε νησί του Αιγαίου (Πηγή)

 

Ο Βρετανός ιστορικός και συγγραφέας, ο Γκάβιν Μόρτιμερ, έχει γράψει ένα ενδιαφέρον βιβλίο για τις στρατιωτικές επιχειρήσεις των SBS κατά τον 2ο παγκόσμιο πόλεμο. Το βιβλίο φέρει τον τίτλο: "The SBS in the World War II" (Οι SBS κατά το 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο)

Πριν γράψει το βιβλίο, όπως ο ίδιος αναφέρει, είχε συναντήσεις και συνεντεύξεις με παλιούς πολεμιστές και κρατούσε σημειώσεις. Μετά το άνοιγμα των βρετανικών στρατιωτικών αρχείων εκείνης της περιόδου στο κοινό, μπόρεσε να συμπληρώσει όλα τα στοιχεία και να συγγράψει το βιβλίο του.

Ένας από τους βασικούς του παλιούς πολεμιστές στις αφηγήσεις του οποίου στήριξε αρκετά κομμάτια του βιβλίου του, ήταν ο  Ντικ Χολμς. Και ήταν βασικός "αυτόπτις μάρτυς", γιατί ο Ντικ Χολμς (Dick Holmes) υπηρέτησε σαν δεκανέας σε αυτό το ειδικό τμήμα από συγκροτήσεώς του και  παρασημοφορήθηκε με το βρετανικό Στρατιωτικό Μετάλλιο, για τις υπηρεσίες που προσέφερε.

Το πιο ενδιαφέρον είναι, ότι ο Χολμς, συμμετείχε σε όλες τις επιχειρήσεις του τμήματός του στο Αιγαίο και μνημονεύει πολλές ανέκδοτες ιστορίες εκείνης της περιόδου. Όταν τον ρώτησε τι έκαναν οι SBS στον πόλεμο, απάντησε με σεμνό ύφος "..δεν κάναμε και τίποτα σπουδαίο! Ανατινάξαμε γέφυρες, καταστρέψαμε αεροδρόμια, χτυπήσαμε μερικούς Γερμανούς! Πράγματα που τους έκαναν τη ζωή δύσκολη..."

Καΐκι  του Στολίσκου της Ανατολής, που μετέφερε κομάντος στο Αιγαίο. (Πηγή)

Στην αφήγησή του παρομοίασε τη δράση των καταδρομέων στο Αιγαίο εκείνη την εποχή, με τις επιδρομές των παλαιών πειρατών. Εξορμούσαν από ερημονήσια ή τις ακτές της Μικράς Ασίας και ότι εχθρικό πλεούμενο συναντούσαν, έκαναν ό,τι μπορούσαν για να το "κουρσέψουν".

Η αποστολή τους ήταν να τρομοκρατούν τους Γερμανούς και να τους κάνουν να παραμένουν απλωμένοι στα νησιά, ώστε να εγκλωβίζονται οι δυνάμεις τους μακριά από το θέατρο επιχειρήσεων της δυτικής Ευρώπης όπου αναμενόταν η μεγάλη απόβαση. Ούτε οι ίδιοι ήξεραν που θα γίνει, αλλά οι εντολές τους ήταν να προετοιμάσουν τις κατάλληλες συνθήκες γι' αυτό.

Ήταν οι τρομοκράτες της εποχής τους για τους Γερμανούς, αλλά ..και για κάποιους "υπερευαίσθητους" συμπατριώτες τους! Ένας βουλευτής του Συντηρητικού κόμματος, σε μια συνεδρίαση της βουλής το 1944, έκανε επερώτηση στον πρωθυπουργό Ουίνστον Τσόρτσιλ, περί της δράσης "εγκληματικών, ατάκτων στοιχείων, μαχαιροβγαλτών" στο Αιγαίο, κάτω από τη βρετανική σημαία, για να εισπράξει την απάντηση: "Κάτσε στη θέση σου και μη ξαναμιλήσεις γι'αυτό, γιατί θα σε στείλω να μείνεις μαζί τους"

Όπως ανέφερε ο παλιός καταδρομέας Ντικ Χολμς, η εκπαίδευση ήταν πολύ σκληρή. Περιλάμβανε κυρίως σωματική προπόνηση,  αμφίβια εκπαίδευση, τοπογραφία και ναυσιπλοΐα, μάχη σώμα με σώμα, τακτική περιπόλων, βολές με όλα τα όπλα και εκρηκτικές ύλες και καταστροφές. Όταν ξεκίνησαν την εκπαίδευση στη βολή με πιστόλι, ο εκπαιδευτής τους υποδέχτηκε με τη φράση: "Αυτό το σχολείο, είναι για εκπαίδευση σε φόνους!.Όχι για ασαφείς βολές μάχης, αλλά για να μάθετε να σκοτώνετε εν ψυχρώ έναν άνθρωπο..".

Έμαθαν πώς να πέφτουν με το αλεξίπτωτο σε άγνωστο έδαφος και πώς να καθαιρούν μια φουσκωτή λέμβο από υποβρύχιο και να κωπηλατούν για ώρες  μέσα στο βράδυ στην επιφάνεια της βαθιάς θάλασσας, ακολουθώντας την πορεία τους με την πυξίδα.

Μόλις τελείωνε ο κύκλος εκπαίδευσης ήταν πλέον έτοιμοι ..αντάρτες. Ένας άλλος βετεράνος είπε στον συγγραφέα, ότι μεταξύ τους στις επιχειρήσεις, δεν εφάρμοζαν για λόγους ασφάλειας, τον κανονισμό περί χαιρετισμού ανωτέρων και στολής. Η εκπαίδευση τους είχε δημιουργήσει το αίσθημα της υπεροχής, γιατί μπορούσαν και έκαναν πράγματα, που δεν ήξεραν οι αντίπαλοί τους.

Και έπρεπε να είναι καλύτεροι, γιατί ήξεραν ότι αν πιαστούν αιχμάλωτοι από τους Γερμανούς, θα εκτελούνταν επί τόπου. "Πολεμούσαμε ξέροντας εκ των προτέρων ότι αν συλληφθούμε η ποινή μας θα είναι ο θάνατος" ανέφερε χαρακτηριστικά ένας παλιός πολεμιστής.

Τον Ιούλιο του 1943 ο δεκανέας Ντικ Χολμς, έλαβε μέρος σε μια τολμηρή επιχείρηση διάρκειας 3 εβδομάδων στην Κρήτη. Αποβιβάστηκαν από υποβρύχιο 30 κομάντος και περπάτησαν αρκετές ώρες πριν καταλήξουν σε χώρο απόκρυψης στα βουνά. 

Εκεί ο ίδιος και 3 συμπολεμιστές του, ανέλαβαν να κάνουν σαμποτάζ σε μια αποθήκη καυσίμων στα Πεζά. Η όλη επιχείρηση περιλάμβανε προσβολή των αεροδρομίων Καστελίου, Τυμπακίου και αποθήκης Πεζών. Ήταν η 2η φορά που θα δρούσαν κομάντος στην Κρήτη, με πρώτη την περίφημη επιχείρηση Albumen, το 1942. Μια λεπτομερή περιγραφή της 2ης καταδρομικής επιχείρησης με πολλές μαρτυρίες Ελλήνων, μπορείτε να διαβάσετε ΕΔΩ. 

Περπάτησαν για μέρες στα κακοτράχαλα βουνά με 30 κιλά στην πλάτη και κατόρθωσαν να διεισδύσουν στην αποθήκη καυσίμων και να τοποθετήσουν εκρηκτικά σε 170 βαρέλια αεροπορικού καυσίμου. Στη συνέχεια αποχώρησαν χωρίς να γίνουν αντιληπτοί και  για 3 ημέρες περπατούσαν στα βουνά, αποφεύγοντας τους Γερμανούς, διανύοντας γύρω στα 160 χιλιόμετρα, πριν φτάσουν στο σημείο παραλαβής τους από πλοιάριο στις νότιες ακτές της Κρήτης. Ακολούθησε 17 ώρες ταξίδι για να φτάσουν τελικά στην Αίγυπτο. 

Τον Απρίλιο του 1944, οι SBS είχαν ένα σοβαρό πλήγμα από τους Γερμανούς, όταν περίπολός τους που είχε σταλεί στην Αλιμνιά για αναγνώριση, συνελήφθη μαζί  με Έλληνες χειριστές του σκάφους μεταφοράς. Ήταν έξι άνδρες, οι οποίοι αφού βασανίστηκαν για να δώσουν πληροφορίες εκτελέστηκαν αργότερα. Αυτή είναι μια άλλη άγνωστη πάλι ιστορία. Μάλιστα λέγεται ότι  ο Κουρτ Βαλντχάιμ ήταν ένας απ' αυτούς που υπέγραψε το έγγραφο της εκτέλεσής τους, χωρίς όμως να έχει επιβεβαιωθεί. Την μόνη εκπαίδευση που δεν είχαν περάσει ήταν η "αντίσταση στην ανάκριση", αλλά αυτοί που πιάστηκαν δεν πρόδωσαν τίποτα και κανέναν.

Τον Μάιο του 1945, ο Ιερός Λόχος έκανε επιχείρηση εκεί, στο ακατοίκητο πλέον νησάκι, αλλά πολύ καλό για τουριστικές αναζητήσεις.

Οι SBS κατά τη διάρκεια της δράσης τους στην Ελλάδα συνεργάστηκαν αρκετές φορές με τους Ιερολοχίτες, αφού άλλωστε είχαν κοινή προέλευση. Χαρακτηριστική κοινή επιχείρηση ήταν η καταδρομή στη Σύμη. Δεν έδρασαν όμως μόνο στην Ελλάδα. Έκαναν επιχειρήσεις και στην Αδριατική και στην Ιταλία. 

Μετά την αποχώρηση των γερμανικών στρατευμάτων από την Αθήνα, ένα τμήμα των SBS, που συνόδευε τη συμμαχική εκστρατευτική δύναμη "Fox Force" στα πλαίσια της επιχείρησης "ΜΑΝΝΑ", έφτασε στην Αθήνα και έβγαλε αναμνηστική φωτογραφία, στην Ακρόπολη, όπως βλέπετε την εικόνα παρακάτω.

Πηγή φωτογραφίας

Έκανε καλή δουλειά για να τους οργανώσει τότε, ο πρώτος τους διοικητής, λόρδος Τζέλικο, πολύ φίλος με τον Τσιγάντε.



Ανιχνευτής

Αυτός που ίδρυσε τις Δυνάμεις Καταδρομών στην Ελλάδα

(Αναδημοσίευση από άρθρο του 2016)

Γράφει ο Αντγος ε.α. Νικόλαος Λάζαρης

Παλαιότερη φωτογραφία του Στγου Καλίνσκη, με το βαθμό του Συνταγματάρχη μεταξύ αξιωματικών μονάδας, κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων εναντίον των ανταρτών. (Αρχείο ΓΕΣ/ΔΕΔ)

Πριν από 66 χρόνια, στις 21 Μαΐου 1956, άφηνε αυτή τη ζωή, χτυπημένος από την επάρατη ασθένεια, σε ηλικία 61 ετών ο Υποστράτηγος Ανδρέας Καλίνσκης, ο τιμημένος Ιερολοχίτης, πρώτος διοικητής των Δυνάμεων Καταδρομών. Όσοι έχουν υπηρετήσει στις Ειδικές Δυνάμεις, θα έχουν σίγουρα βρεθεί στο ΚΕΕΔ, όπου το στρατόπεδο έχει τ' όνομά του, υπάρχει η προτομή του και κάποια προσωπικά του αντικείμενα μέσα στη λέσχη του μονίμου προσωπικού.

Τιμήθηκε εν ζωή και τιμάται ανελλιπώς και μετά θάνατον. Η εικόνα του κοσμεί σχεδόν όλα τα γραφεία των διοικητών των σχηματισμών και μονάδων Καταδρομών!

Ίσως αρκετοί να μην γνωρίζουν καλά την ιστορία του και τις πράξεις του, γι' αυτό  μπορείτε να διαβάσετε την συνοπτική βιογραφία του, πιέζοντας ΕΔΩ!

Θα σταθούμε μόνο σε ορισμένα περιστατικά που εξάγονται από τα ιστορικά αρχεία της Διεύθυνσης Ιστορίας Στρατού, της ΔΕΔ και έγκυρων εφημερίδων που φιλοξένησαν στο παρελθόν σχετικά άρθρα, στα οποία περιγράφονται δραστηριότητες και στοιχεία του χαρακτήρα του. 

Από τον Αύγουστο του 1945, ενώ ήταν επικείμενη η διάλυση του Ιερού Λόχου Μέσης Ανατολής, υπέβαλε στο ΓΕΣ, πρόταση διατήρησης ενός μικρού πυρήνα εμπειροπόλεμου προσωπικού, με σκοπό να δημιουργηθεί σε δεύτερο χρόνο, μια "Δύναμη Καταδρομών" της οποίας χαρακτηριστικό γνώρισμα θα ήταν ο συνδυασμός των δυνατοτήτων που παρουσίασε στις επιχειρήσεις του Αιγαίου ο Ιερός Λόχος, όπως και οι Βρετανοί SAS και SBS, δηλαδή εκτέλεση καταδρομικών ενεργειών από ξηρά, θάλασσα και αέρα. Εκείνη τη χρονιά, ενώ όλοι στην στρατιωτική ιεραρχία συμφώνησαν ως προς την ιδέα, δεν προχώρησαν στην υλοποίηση.

Ο Καλίνσκης, Ταξίαρχος πλέον, φωτογραφίζεται ανάμεσα σε αξιωματικούς των Καταδρομών κατά την επίσκεψη μονάδος. (Αρχείο ΓΕΣ/ΔΕΔ)

Το 1946, όταν άρχισαν οι αντάρτες του "Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας" (ΔΣΕ)  (όπως μετεξελίχθηκε τότε ο ΕΛΑΣ ) να προσβάλουν στην ύπαιθρο χώρα με μεγάλη ευκολία και επιτυχία τις δυνάμεις ασφαλείας και του στρατού της νόμιμης κυβέρνησης της χώρας και να τις κατανικούν, όλοι κατάλαβαν ότι κάτι διαφορετικό έπρεπε να γίνει! Έπρεπε με κάθε τρόπο να επιτευχθεί η ασφάλεια και να κερδηθεί η εμπιστοσύνη του ταλαιπωρημένου άμαχου πληθυσμού που, πριν προλάβει ν' ανασάνει από το τέλος της γερμανικής κατοχής, άρχισε να σφίγγεται και να πληγώνεται ξανά, από τον χειρότερο αδελφοκτόνο πόλεμο.

Οι αντάρτες στελεχώνονταν και με έμπειρους αξιωματικούς και υπαξιωματικούς, που ανήκαν παλιότερα στον ελληνικό στρατό, με πλούσια πολεμική δράση! Ξεκίνησαν με τον τρόπο που ήξεραν, σαν αντάρτες, με πολλά και ταυτόχρονα κτυπήματα του συμβατικού νεοσύστατου  και "άψητου" εθνικού στρατού, αλλά και της χωροφυλακής. Κέρδιζαν σχεδόν παντού!

Τότε ο Σχης Καλίνσκης, που υπηρετούσε στο ΓΕΣ, στη Διεύθυνση Πεζικού, το καλοκαίρι του 1946, υπέβαλε ξανά νέα πρόταση οργάνωσης ανεξάρτητων Λόχων Ορεινών Καταδρομών, (ΛΟΚ) ώστε κατάλληλα εκπαιδευμένοι, να μπορούν  να ενεργούν με τις ανταρτικές μεθόδους και να προσβάλουν τους αντάρτες όπου τους βρίσκουν. Ο σκοπός της συγκρότησής τους ήταν να πετύχουν τρία πράγματα:

• Να ακολουθούν από κοντά τους αντάρτες και να συλλέγουν πληροφορίες
• Να τους προσβάλουν αιφνιδιαστικά και να τους αφαιρέσουν την πρωτοβουλία κίνησης
• Να δημιουργήσουν αίσθημα ασφάλειας στον πληθυσμό

Έτσι τον Δεκέμβριο του 1946, εκδόθηκε η διαταγή του ΓΕΣ που καθόριζε τη συγκρότηση των πρώτων 40 ανεξάρτητων Λόχων Ορεινών Καταδρομών, που έμειναν στην ιστορία γνωστοί σαν ΛΟΚ! Αυτοί κατανεμήθηκαν στις περιοχές ευθύνης των τότε Σωμάτων Στρατού όπως παρακάτω:

• Α' ΣΣ οι 1ος έως 10ος ΛΟΚ
• Β' ΣΣ οι 11ος έως 25ος ΛΟΚ
• Γ' ΣΣ οι 26ος έως 40ος ΛΟΚ

Η αλήθεια είναι ότι αν και η πρόθεση ήταν καλή, η πολύ λίγη εκπαίδευση (μόνο ενός μηνός) σε αντικείμενα Καταδρομών δεν ήταν αρκετή για να τους μετατρέψει σε αποτελεσματικούς μαχητές! Επίσης δεν έγινε σωστή επιλογή προσωπικού και κυρίως στελεχών, που θα έπρεπε να προέρχονται οπωσδήποτε από αυτούς που πολέμησαν στη Μ. Ανατολή και ειδικότερα από τον Ιερό Λόχο! Και το κυριότερο, τέθηκαν υπό την διοίκηση σχηματισμών ή και μονάδων, των οποίων οι διοικητές και οι επιτελείς, είχαν άγνοια της τακτικής χρησιμοποιήσης τέτοιων τμημάτων, με αποτέλεσμα να τους χρησιμοποιούν σε στατικές αποστολές ασφαλείας και φρούρησης.

Δυστυχώς τ' αποτελέσματα των προσπαθειών δεν ήταν τ' αναμενόμενα, πλην ελαχίστων εξαιρέσεων. Ο Καλίνσκης τότε, τον Μάρτιο του 1947, πρότεινε τον ανασχηματισμό των Δυνάμεων Καταδρομών, με άμεση εποπτεία τους από το ΓΕΣ, μέσω μιας νέας Υποδιεύθυνσης Μονάδων Ορεινών Καταδρομών, ΥΜΟΚ, όπως την ονόμασαν, που θα ήταν ενσωματωμένη στη Διεύθυνση Πεζικού. Οι ανεξάρτητοι ΛΟΚ θα διαλύονταν, πλην τεσσάρων, των 32, 36, 39 και 40 ΛΟΚ που είχαν καλά αποτελέσματα στην περιοχή επιχειρήσεων του Γ' ΣΣ. 

Δημιουργήθηκαν οι πρώτες Μοίρες Καταδρομών, των οποίων την διεύθυνση είχε η ΥΜΟΚ με πρώτο διευθυντή τον Συνταγματάρχη Καλλίνσκη. Η ΥΜΟΚ, ήταν υπεύθυνη για την επιλογή προσωπικού και συγκρότηση μονάδων, για τις κατευθύνσεις εκπαιδεύσεως και για την εκπόνηση οδηγιών επί της ορθής τακτικής χρησιμοποίησης των ΛΟΚ.

Ο Καλίνσκης εποχούμενος σε τζιπ. (Αρχείο ΓΕΣ/ΔΕΔ)

Οι πρώτοι 20 νέοι ΛΟΚ, συγκροτήθηκαν τον Μάρτιο του 1947 μετά από αυστηρή επιλογή και εκπαιδεύθηκαν στο Χαϊδάρι (μετέπειτα ΚΕΒΟΠ) με μέριμνα των παλαιών Ιερολοχιτών και την υποστήριξη Βρετανών συμμάχων SAS. Από τον Απρίλιο του 1947, άρχισε να λειτουργεί το Κέντρο Εκπαιδεύσεως Μονάδων καταδρομών (ΚΕΜΚ) στη Βουλιαγμένη, από το οποίο πέρασαν όλοι οι Καταδρομείς που τοποθετήθηκαν στις Μοίρες ΚΔ κατά τη διάρκεια του πολέμου.

Το έμβλημά τους, ήταν παρόμοιο με αυτό που έφεραν οι Βρετανοί κομάντος κατά τον 2ο ΠΠ, δηλαδή άγκυρα, με ένα τόμιγκαν και πτέρυγες αλεξιπτωτιστού, για να υποδηλώνουν τις επιχειρήσεις που μπορούν ν' αναλαμβάνουν, από αέρα, θάλασσα και ξηρά. Περισσότερες λεπτομέρειες για την συγκρότηση των Δυνάμεων Καταδρομών και την εξέλιξη των Ειδικών Δυνάμεων του Σ.Ξ., μπορείτε να διαβάσετε στην ιστοσελίδα της Διεύθυνσης Ειδικών Δυνάμεων του ΓΕΣ.

Ξεκινώντας από την ζωή του στον Ιερό Λόχο, γράφει σε ένα άρθρο της εφημερίδας "ΕΣΤΙΑ" της 13 Ιουνίου 1987, ο τότε αρθρογράφος Ι.Π. Μιχαλόπουλος που όπως φαίνεται ήταν και ο ίδιος Ιερολοχίτης:

"Ο Καλίνσκης ήτο ο χαρακτηριστικός τύπος του Ιερολοχίτου. Πειθαρχικός, ευγενής, γενναίος και προσιτός εις τους πάντας... Γλωσσομαθής, έθετεν εις τον διδάσκοντα συνήθως Άγγλον αξιωματικόν ή υπαξιωματικόν το ερώτημα: "Θα μου επιτρέψη ο κ. ομιλητής μίαν παρατήρησιν;" Αλλά η παρατήρησις ήτο σχεδόν δυναμίτης και έφερεν εις δύσκολον θέσιν τον ομιλητήν. 

Συνεκέντρωνε φρύγανα από τα σπάνια της ερήμου και τα διετήρει εις τον σάκκον του. Κατά την ώραν της αναπαύσεως απευθύνετο εις οποιονδήποτε συνάδελφον και προσέφερεν σ' ένα κύπελλον τον ερατινόν, τον οποίον εκείνον έψηνεν με τα φρύγανα του σάκκου του. Ακούραστος, αθόρυβος. 

Ασφαλώς αν επρόκειτο να κατασκευασθή ο Ανδριάς του Ιερολοχίτου, ο Καλίνσκης θα ήτο το ιδεώδες πρότυπον..."

Όταν τον Οκτώβριο του 1943 εκτελέσθηκε το πρώτο (και μοναδικό) επιχειρησιακό άλμα του Ιερού Λόχου στη Σάμο, ο Καλλίνσκης τέθηκε επί κεφαλής του  1ου αεραποβατικού τμήματος. Μια παλιά εφημερίδα της Ρόδου του 1947, εξιστορεί το εγχείρημα του Ιερού Λόχου στη Σάμο, και προφανώς από τις μεταγενέστερες αφηγήσεις των Ιερολοχιτών που συμμετείχαν, περιγράφει την εικόνα που επικρατούσε μέσα στο αεροσκάφος που βρισκόταν ο Καλλίνσκης.

Όλοι είχαν τεταμένες τις αισθήσεις τους, από την υπερένταση που προκαλούσε το γεγονός ενός νυκτερινού επιχειρησιακού άλματος, έστω και αν θα έπεφταν σε ΖΡ που την είχαν εξασφαλίσει φίλιες δυνάμεις του νησιού! Ο Καλίνσκης κατά τη διάρκεια της πτήσης παρέμενε νηφάλιος, διαβάζοντας ένα βιβλίο που είχε πάρει μαζί του, μειώνοντας έτσι το φορτισμένο κλίμα έντασης των ανδρών του.

Στην καταδρομή της Λέσβου τον Απρίλιο του 1944, ο Καλίνσκης αναλαμβάνει τη διοίκηση του καταδρομικού τμήματος και εκτελεί την αποστολή με πλήρη επιτυχία.

Ξανά, αναλαμβάνει την καταδρομή στη Χίο τον Ιούνιο του 1944 και με την σχολαστικότητα που τον διέκρινε, ολοκλήρωσε με άψογο τρόπο την επιχείρηση. Υπάρχει επίσης η περιγραφή της καταδρομικής ενέργειας της Χίου και σε βιβλίο αγγλικής έκδοσης και γλώσσας!

Η επαγγελματική μεθοδικότητα, οι γνώσεις του  αλλά και η προσήνειά του ενέπνευσαν εμπιστοσύνη, σεβασμό και αγάπη στους συναδέλφους του,  συνεργάτες και υφισταμένους του, που τον ακολουθούσαν στις επιχειρήσεις. Ήξεραν ότι μαζί του η επιτυχία ήταν σίγουρη.

Δεν ήταν καθόλου τυχαία όπως φαίνεται, η επιλογή του και η τοποθέτησή του σε θέση του ΓΕΣ για την συγκρότηση Δυνάμεων Καταδρομών. Οι συνεχείς παρεμβάσεις του και οι προτάσεις του κατά την διάρκεια των επιχειρήσεων 1947-1949 για την σωστή επιχειρησιακή και τακτική χρησιμοποιήση των Δυνάμεων Καταδρομών, σφραγίζουν την μετέπειτα εξέλιξη των σύγχρονων Ειδικών Δυνάμεων της χώρας μας.

Ο Υποστράτηγος Καλίνσκης, επιδίδει βραβεία σε νικητές Καταδρομείς αγώνων χιονοδρόμων (Αρχείο ΓΕΣ/ΔΕΔ)

Μετά τον πόλεμο, μερίμνησε, σαν Διοικητής Δυνάμεων Καταδρομών με τον βαθμό του Υποστρατήγου πλέον, για την κατασκευή του μνημείου πεσόντων Καταδρομέων στον λόφο του Καβουρίου. Ο φακός της κινηματογραφικής μηχανής, αποθανάτισε τα αποκαλυπτήρια του μνημείου με την παρουσία  του βασιλικού ζεύγους και όλων των αρχών, τον Μάρτιο του 1953.

Δυστυχώς, οι πρώτοι 40 ΛΟΚ δεν μνημονεύονται στο μνημείο των Καταδρομών, το οποίο ξεκινά την καταγραφή ονομάτων και μονάδων από τις μετέπειτα ιδρυθείσες Μοίρες ΚΔ.  Ίσως επειδή διατέθηκαν  υπό διοίκηση μονάδων πεζικού, δεν υπήρχε συγκεντρωτικός έλεγχος και δεν καταγράφηκαν σε ημερολόγιο που τηρούσε αργότερα η Διοίκηση Καταδρομών. Δεν είναι γνωστό γιατί ο  Καλίνσκης αποφάσισε τότε, να μην τους συμπεριλάβει στο μνημείο. Είναι θέμα που χρειάζεται έρευνα και μελέτη των αρχείων της Διεύθυνσης Ιστορίας Στρατού, για να αποκατασταθούν οι Λόχοι και οι νεκροί τους. 

Στο πρώτο μνημόσυνο των Καταδρομών τον Σεπτέμβριο του 1950, στο ΚΕΜΚ της Βουλιαγμένης, ο Καλίνσκης  μίλησε με ένα πύρινο λόγο για τα πεπραγμένα και για το μέλλον των Καταδρομών, υπογραμμίζοντας τον ρόλο τους. Δυστυχώς, ο Στρατηγός έφυγε πρόωρα νικημένος από τον θάνατο και δεν πρόλαβε να ολοκληρώσει όσα είχε στο μυαλό του. Έφυγε, φορώντας τον πράσινο μπερέ, όπως ταιριάζει σε Καταδρομέα!

Η Λέσχη Καταδρομέων και Ιερολοχιτών, για να τιμήσει τον αείμνηστο Στρατηγό, διοργάνωσε (μετά από πρόταση του  εξέχοντος μέλους της, Στρατηγού Φωτόπουλου Χρήστου, ο οποίος υπηρέτησε και σαν επιτελής του Καλίνσκη) και τέλεσε στις 18 Μαΐου 2016, στο Α' Νεκροταφείο Αθηνών στον τάφο του, ένα λιτό τρισάγιο. Παρέστησαν πολλοί παλαιοί και νέοι Καταδρομείς, όλων των βαθμών. Ο δε αειθαλής Στρατηγός Κόρκας, ο "Νέστορας" των Ειδικών Δυνάμεων και επίσης εξέχον μέλος της Λέσχης, επικέντρωσε επάνω του για μια ακόμη φορά, την προσοχή των παρισταμένων αφηγούμενος τις παλιές δόξες του Ιερού Λόχου και την συμβολή του Στρατηγού Καλίνσκη σε όλα όσα έγιναν.

 Ο τάφος του βρίσκεται πλέον υπό την εποπτεία της ΔΕΔ και διατηρείται σε ευρεπή κατάσταση, ενώ από πάνω του κυματίζουν πλάι-πλάι, η ελληνική σημαία και ο θυρεός των Ειδικών Δυνάμεων.