Η μάχη του Άρνεμ

Η οδική γέφυρα του Άρνεμ, όπως φωτογραφήθηκε απ' αέρος την δεύτερη ημέρα των επιχειρήσεων. Στο βόρειο άκρο της διακρίνονται κατεστραμμένα γερμανικά οχήματα και βρετανικά τμήματα σε αμυντική διάταξη. (Πηγή)

Η μάχη του Άρνεμ, ήταν μια από τις πιο μεγάλες  διακλαδικές επιχειρήσεις του 2ου ΠΠ που έλαβε χώρα στο διάστημα μεταξύ 17 και 26 Σεπτεμβρίου του 1944.  Περιλάμβανε μιας μεγάλης κλίμακας αεραποβατική επιχείρηση, μετά από την απόβαση στη Νορμανδία, με σκοπό την έγκαιρη κατάληψη των γεφυρών του Ρήνου που βρίσκονταν κοντά στην ομώνυμη ολλανδική πόλη, έτσι ώστε να  διατηρηθούν  ανέπαφες μέχρις συνένωσης με τις προελαύνουσες συμμαχικές δυνάμεις.

Οι σύμμαχοι επιδίωκαν με την κατάληψη τέτοιων γεφυρών ή περασμάτων, να παρακάμψουν την ισχυρή γερμανική αμυντική γραμμή Siegfried  και να εισχωρήσουν γρήγορα στην κοιλάδα του Ρουρ όπου βρισκόταν η βαριά βιομηχανική περιοχή των Γερμανών. Έτσι εκτιμούσαν ότι θα μπορούσαν να σταματήσουν την γερμανική "πολεμική μηχανή" και ότι θα επέσπευδαν την λήξη του πολέμου.

Πολύ καλή σύλληψη της ιδέας ενεργείας, που ανήκε στον Στρατηγό Μοντγκόμερι, αλλά πολύ δύσκολη στην εκτέλεση, όπως αποδείχτηκε εκ των υστέρων. Το γενικό σχέδιο των αεραποβατικών επιχειρήσεων, πήρε την ονομασία "Market Garden". Η αμερικανική 101 αεραποβατική μεραρχία ανέλαβε την κατάληψη γεφυρών στην περιοχή του Έιντχοβεν, ενώ η επίσης αμερικανική 82 αεραποβατική μεραρχία ανέλαβε να εξασφαλίσει τα περάσματα στην περιοχή του Νέιμεγχεν

Η σχεδίαση για τις γέφυρες του Άρνεμ, προέβλεπε την ρίψη αλεξιπτωτιστών και την προσγείωση στρατευμάτων με ανεμοπλάνα όπως φαίνεται στο σχεδιάγραμμα παρακάτω.

Με την μπλε γραμμή απεικονίζεται η γραμμή του αεροπρογεφυρώματος που σχεδίαζαν να διατηρήσουν οι Βρετανοί αλεξιπτωτιστές μέχρι να συνενωθούν με τις προελαύνουσες χερσαίες δυνάμεις τους.  Νότια με την ένδειξη DZ "K"΄φαίνεται η τότε σχεδιασθείσα ζώνη ρίψεως των Πολωνών. Όλες οι ζώνες είχαν σχεδιαστεί να βρίσκονται μακριά από την γέφυρα γιατί οι πληροφορίες των Βρετανών ανέφεραν την ύπαρξη αντιαεροπορικών μέσων γύρω απ' αυτήν. Η ζώνη με την επισήμανση: SDZ "V" (ζώνη ρίψεως εφοδίων) καθώς και η ΖΡ της πολωνικής ταξιαρχίας που βρίσκονταν εγγύς, θα ενεργοποιούνταν σε μεταγενέστερο χρόνο, μετά την κατάληψη της γέφυρας από το 1ο κύμα της αεραποβατικής δύναμης.   (Πηγή)

Οι γέφυρες του Άρνεμ, (μια οδική, μια σιδηροδρομική και 1 πορθμείο), βρίσκονταν στο βορειότερο σημείο της ζώνης ενεργείας του βρετανικού ΧΧΧ Σώματος Στρατού το οποίο είχε σχεδιασθεί να προελάσει ανατολικά μέσα στη Γερμανία, σαν πρώτο κλιμάκιο της 2ης βρετανικής στρατιάς, εκμεταλλευόμενο την διατήρηση των ανέπαφων γεφυρών από τις αεραποβατικές δυνάμεις, με τις οποίες θα έκανε συνένωση εντός δύο έως τριών ημερών από την ημέρα έναρξης της αεραποβατικής επιχείρησης.

Την κατάληψη των γεφυρών του Άρνεμ, που βρισκόταν 97 χιλιόμετρα πίσω από τις εχθρικές γραμμές, την ανέλαβε η 1η βρετανική αεραποβατική μεραρχία, με διοικητή τον υποστράτηγο Ρόι Έρκχαρτ συνεπικουρούμενη από ένα σύνταγμα ανεμοπτέρων και από την ανεξάρτητη πολωνική 1η ταξιαρχία αλεξιπτωτιστών.

Η μεραρχία περιλάμβανε δύο ταξιαρχίες αλεξιπτωτιστών, μια αερομεταφερόμενη ταξιαρχία (με ανεμοπλάνα), μια μοίρα πυροβολικού, μονάδα μηχανικού, μονάδα εφοδιασμού-μεταφορών, μονάδα υγειονομικού. Όλες οι μονάδες είχαν πολεμική εμπειρία από επιχειρήσεις σε άλλα μέτωπα, αλλά η μεραρχία σαν σχηματισμός, για πρώτη φορά ανελάμβανε πολεμική αποστολή με πλήρη συγκρότηση. Ο δε διοικητής της ανελάμβανε επίσης για πρώτη φορά διοίκηση μεραρχίας και το οξύμωρο ήταν, ότι τον έπιανε ..ναυτία όταν ταξίδευε με αεροπλάνο!

Οι Βρετανοί θεώρησαν ότι θα ήταν μια εύκολη επιχείρηση, εκτιμώντας ότι ο αντίπαλος, είχε ήδη αποδιοργανωθεί υποχωρώντας μπροστά στην προέλαση των συμμάχων. Οι εκτιμήσεις τους όμως ήταν λανθασμένες, γιατί βασίστηκαν σε λάθος πληροφορίες, οι οποίες ανέφεραν για την περιοχή του Άρνεμ,  ύπαρξη τμημάτων επιστρατευμένων εφέδρων μεγάλης ηλικίας, αμελητέας επικινδυνότητας για τους αλεξιπτωτιστές!

 Για την ακρίβεια, οι πληροφορίες υπήρχαν για την ύπαρξη γερμανικών δυνάμεων και μάλιστα τεθωρακισμένων στην περιοχή, προερχόμενες και από την ολλανδική αντίσταση, αλλά δεν αξιοποιήθηκαν στο βαθμό που έπρεπε. Η "ζέση" για την αεραποβατική επιχείρηση, συνεπήρε τους επιτελείς αξιωματικούς-αλεξιπτωτιστές και δεν έδωσαν την βαρύτητα που έπρεπε στην ανάλυση των πληροφοριών. Ειδικότερα ήθελαν να αποδείξουν ότι μπορούν ν' αναλάβουν αυτοδύναμα τέτοιες αποστολές! Εδώ έγινε το μεγάλο σφάλμα!

 Στην πραγματικότητα η περιοχή του Άρνεμ είχε καθοριστεί από τους Γερμανούς σαν χώρος ανασυγκροτήσεως των εφεδρικών μονάδων τους που είχαν αποχωρήσει από την περιοχή του Ατλαντικού, ειδικά μετά την κατάληψη της Αμβέρσας από τους συμμάχους, αρχές Σεπτεμβρίου 1944. Στην περιοχή, δυτικά της πόλης,  βρίσκονταν σταθμευμένες γερμανικές μονάδες όλων των κλάδων, που αποτελούσαν μια μικτή δύναμη επιχειρήσεων,  δυνάμεως 7 ταγμάτων, με ένα στρατηγείο μετόπισθεν.

Κοντά στο Άρνεμ, ήταν εγκατεστημένο το στρατηγείο του διοικητή της γερμανικής Ομάδος Στρατιών Β το οποίο είχε σαν αποστολή την αναδιοργάνωση των σκορπισμένων μονάδων και την οργάνωση της άμυνας της περιοχής.

Επιπλέον βόρεια του Άρνεμ, είχαν συγκεντρωθεί για αναδιοργάνωση, μονάδες του ΙΙου τεθωρακισμένου σώματος στρατού των SS, προερχόμενες από την 9η και 10η τεθωρακισμένες μεραρχίες SS αντίστοιχα, μετά την διαφυγή τους από τον θύλακα του Φαλέζε. Ειδικά αυτές οι μεραρχίες ήταν καλά εκπαιδευμένες στην αντιμετώπιση αεραποβατικών στρατευμάτων.

Για να γίνει πιο αντιληπτή η δυνατότητα αυτών των σχηματισμών, αρκεί να ειπωθεί ότι η 9η μεραρχία για παράδειγμα, διέθετε εκεί μια μηχανοκίνητη ταξιαρχία πεζικού, μια μοίρα πυροβολικού, δύο αυτοκινούμενες πυροβολαρχίες και μια ίλη αρμάτων. Εκτιμάται ότι η συνολική δύναμη των σχηματισμών SS έφτανε τους 7.000 άνδρες, με βαρύ εξοπλισμό!

Υπήρχαν και οι Ολλανδοί Ναζί όμως, που είχαν οργανωθεί, σε ένα τάγμα επιτήρησης των γερμανικών στρατοπέδων συγκέντρωσης της περιοχής μαζί με Ουκρανούς Ναζί,(για να μην ξεχνάμε την ιστορία). Υπήρχε ακόμη  ένα ολλανδικό τάγμα πεζικού SS που εκπαιδευόταν σε μια κοντινή πόλη.

Επομένως τα πράγματα δεν ήταν τόσο εύκολα όπως πίστευαν οι Βρετανοί αλεξιπτωτιστές πολλοί από τους οποίους είχαν πάρει στο φόρτο τους και προσωπικά αντικείμενα για "ώρες ανάπαυσης" που πίστευαν ότι θα ήταν αρκετές!

Η σχεδίαση της αεραποβατικής επιχείρησης στο Άρνεμ, παρουσιάζει ενδιαφέρον για ένα στρατιωτικό μελετητή. Λόγω της μεγάλης κλίμακας αεραπόβασης σε τρεις διαφορετικές περιοχές, εκτελούμενης από τρεις αντίστοιχα μεραρχίες,  τα αεροπορικά μεταφορικά μέσα δεν ήταν διαθέσιμα για την εκτέλεση μιας και μοναδικής διαδρομής προς τον αντικειμενικό σκοπό της βρετανικής 1ης μεραρχίας. Αποφασίστηκε λοιπόν η μεταφορά της σε τρεις διαδρομές, με εκτέλεση μιας διαδρομής ανά ημέρα.

Έτσι το σχέδιο επιχειρήσεων προέβλεπε:

 Σε 1η φάση, (1η ημέρα):

Την ρίψη της 1ης ταξιαρχίας αλεξιπτωτιστών και την προσγείωση με ανεμοπλάνα της 1ης αερομεταφερόμενης ταξιαρχίας, μαζί με μια μοίρα πυροβολικού, λόχο μηχανικού και λόχο υγειονομικού. Μαζί τους, θα προσγειωνόταν και το τακτικό στρατηγείο της μεραρχίας. Η προσγείωση των αερομεταφερομένων στρατευμάτων θα γινόταν στις ΖΠ "S" και "Z" αντίστοιχα (δείτε τον χάρτη παραπάνω), με σκοπό να εξασφαλίσουν τις υπόλοιπες σχεδιασθείσες ΖΡ και ΖΠ για τις επόμενες ημέρες.

Η ταξιαρχία αλεξιπτωτιστών με τα τρία τάγματά της  θα έπεφτε στην ΖΡ "Χ" και από εκεί, το κάθε τάγμα θα ακολουθούσε δικό του δρομολόγιο για να καταλάβει τις γέφυρες του Άρνεμ. Το 2ο τάγμα κινούμενο παράλληλα με τις όχθες, θα έμπαινε στην πόλη θα απέκοπτε τον κεντρικό δρόμο προς την οδική γέφυρα και θα εξασφάλιζε την σιδηροδρομική γραμμή και το πορθμείο που βρισκόταν ανάμεσά τους. (Αυτό το τάγμα, με διοικητή τον αντισυνταγματάρχη Φροστ τράβηξε το μεγαλύτερο βάρος της μάχης τελικά).

Το 3ο τάγμα θα έμπαινε στο Άρνεμ, θα βοηθούσε στην κατάληψη της οδικής γέφυρας σε συνεργασία με το 2ο τάγμα και θα καταλάμβανε αμυντική διάταξη ανατολικά της πόλης. Το 1ο τάγμα θα προχωρούσε βόρεια της σιδηροδρομικής γραμμής και θα καταλάμβανε τα υψώματα βόρεια και βορειοδυτικά της πόλης. Μπροστά από αυτό το τάγμα θα προπορευόταν εποχούμενη διμοιρία αναγνώρισης.

Σε 2η φάση (2η ημέρα)

Η 4η ταξιαρχία αλεξιπτωτιστών θα έκανε ρίψη στην ΖΡ "Υ". Τα τάγματα αυτής της ταξιαρχίας, θα ενίσχυαν και θα εξασφάλιζαν το αεροπρογεφύρωμα βόρεια και βορειοδυτικά της πόλης. Μαζί με αυτήν την ταξιαρχία, θα προσγειώνονταν με ανεμοπλάνα στην ΖΠ "Χ" μονάδα πυροβολικού και τα β' κλιμάκια της 1ης αερομεταφερόμενης ταξιαρχίας, που θα προσγειωνόταν την 1η ημέρα.

Σε 3η φάση (3η ημέρα)

Η πολωνική ταξιαρχία αλεξιπτωτιστών θα έκανε ρίψη στην ΖΡ "Κ" νότια του ποταμού και καλύπτοντας την οδική γέφυρα, θα εξασφάλιζε το αεροπρογεφύρωμα ανατολικά της πόλης, αφού θα συνενωνόταν πρώτα με την πυροβολαρχία της που θα προσγειωνόταν στην ΖΠ "L".

Μετά την ολοκλήρωση των ρίψεων και των προσγειώσεων, η 1η αερομεταφερόμενη ταξιαρχία που μέχρι τότε ασφάλιζε τις ΖΡ και τις ΖΠ, θα αναδιπλωνόταν και θα εξασφάλιζε το δυτικό πλευρό του αεροπρογεφυρώματος, ενώ η 1η ταξιαρχία αλεξιπτωτιστών θα αναδιατασσόταν για να καλύψει τη νότια πλευρά του αεροπρογεφυρώματος.

Σε 4η φάση (4η-5η ημέρα)

Εκτέλεση συνένωσης με τα προελαύνοντα τμήματα του βρετανικού ΧΧΧ σώματος στρατού. Στη συνέχεια η μεραρχία θα αποτελούσε ακολουθούσα δύναμη  του παραπάνω σώματος.

Καθημερινά η μεραρχία θα ανεφοδιαζόταν απ' αέρος με ρίψη εφοδίων και υλικών σε προσχεδιασμένες ΖΡ εφοδίων  "L" και  "V".

Λόγω της ανησυχίας των αεροπόρων για ύπαρξη αντιαεροπορικών όπλων στην περιοχή, όλες οι ΖΡ και ΖΠ σχεδιάστηκαν μακριά από τις γέφυρες (ειδικά οι ΖΡ και ΖΠ της 1ης ημέρας), σε αποστάσεις πάνω από 13 χιλιόμετρα. Επίσης η ανάγκη εξασφάλισης ΖΡ εφοδίων για την δύναμη, οδήγησε τους επιτελείς στην σχεδίαση αεροπρογεφυρώματος του οποίου η περίμετρος έφτανε τα ..29 χιλιόμετρα και περίκλειε όλη την πόλη του Άρνεμ!

Εύκολο στα χαρτιά, αλλά.. διαφορετικά κύλησαν τα πράγματα στην πράξη! Η κακή πληροφόρηση και οι κακές επικοινωνίες, (μάλλον καθόλου επικοινωνίες στο τέλος) τόσο στο εσωτερικό της μεραρχίας, όσο και με τα προϊστάμενα κλιμάκια, οδήγησαν σε παταγώδη αποτυχία της επιχείρησης, με μεγάλες απώλειες σε προσωπικό και υλικό!

Οι δυνάμεις συνένωσης δεν ήλθαν ποτέ! Το ΧΧΧ σώμα στρατού "κόλλησε" σε αγώνα τριβής και καθυστέρησε, μέσα από λάθος εκτιμήσεις και αποφάσεις! Μετά από 9 ημέρες αγώνα, (πολύ περισσότερες απ' αυτές που είχαν υπολογιστεί) περικυκλωμένη από ισχυρές γερμανικές δυνάμεις και με ενισχύσεις τους  που συνεχώς κατέφθαναν, η μεραρχία αναγκάσθηκε να ..διαφύγει ακολουθώντας σχέδιο εκκένωσης, αφήνοντας πίσω 1.485 νεκρούς, 6.525 συλληφθέντες και αγνοούμενους. Κατόρθωσαν να διαφύγουν 3.910 άνδρες συνολικά. Η 1η βρετανική αεραποβατική μεραρχία ποτέ δεν "συνήλθε", μετά την απώλεια των 3/4 της δύναμής της (περίπου 11.500 άνδρες μαζί με τους Πολωνούς και τα πληρώματα των ανεμοπλάνων)

Στο πεδίο της μάχης υπήρξαν δείγματα ανδρείας και από τις δύο αντίπαλες πλευρές. Δύο διοικητές ταξιαρχίας , οκτώ διοικητές ταγμάτων, και 26 διοικητές λόχων, έμειναν για πάντα εκεί.

Η περιγραφή της μάχης, όπως εξελίχτηκε, σε σχέση και με τις αντίστοιχες αεραποβατικές επιχειρήσεις των Αμερικανών, αποτυπώνεται σε ένα εξαιρετικό άρθρο της Στρατιωτικής Επιθεώρησης Σεπτ-Δεκ. 2013 (σελ. 150).

Διαβάστε όμως παρακάτω, ένα απόσπασμα από την "Iστορία του 2ου Παγκοσμίου Πολέμου", του Ρεϊμόν Καρτιέ, βιβλίο των εκδοτικών οίκων Larousse και Paris Match, που με γλαφυρό τρόπο περιγράφει σε συντομία την μάχη:

"Η προσγείωσή της 1ης βρετανικής αερομεταφερόμενης μεραρχίας, υπήρξε ακόμα πιο τέλεια από ότι των δύο αμερικανικών μεραρχιών. Δεν έχασε ούτε ένα από τα 335 αεροπλάνα της και τα 319 ανεμοπλάνα της. Αντικειμενικοί της στόχοι, συγκεντρωμένοι, είναι οι δυο γέφυρες, σιδηροδρομική και οδική που περνούν, μέσα στο ίδιο το Άρνχεμ, πάνω από τον Νέντερ Ριν ή Κάτω Rhein. Δυστυχώς, μια υπερεκτίμηση της αντιαεροπορικής άμυνας οδήγησε να ορισθούν οι ζώνες ρίψης των αλεξιπτωτιστών πάρα πολύ μακριά από την πόλη. Οι άνδρες της  μεραρχίας, πρέπει να διασχίσουν 10km περίπου για ν’ αρχίσουν τη μάχη.

Έπειτα από την έξοχη προσγείωση, η συγκέντρωση των δυνάμεων είναι πολύ βραδεία. Εξ αιτίας μιας υπερβολικά προσεκτικής μεθόδου που εφαρμόζουν, οι Άγγλοι αλεξιπτωτιστές δεν αντιλαμβάνονται πως η αποκοτιά είναι η καλύτερη φρόνηση σε μια επαναστατική επιχείρηση. Ο άμαχος πληθυσμός δεν διευκολύνει τα πράγματα. Οι κάτοικοι βγαίνουν κατά μάζες από τα κομψά σπίτια του Βολφχέζε, του Ρένκεν, του Χέβηντορφ, παραληρώντας από χαρά, ανεμίζοντας τρίχρωμες σημαίες ή κρεμώντας πορτοκαλιές κορδέλες, τραβώντας τους Άγγλους στρατιώτες για να τους προσφέρουν τσάι στα σπίτια. 

Οι Άγγλοι βαδίζουν προς τη μάχη μέσα σ’ ένα πανηγύρι. Άλλωστε μια μόνη ταξιαρχία κατευθύνεται προς τους αντικειμενικούς στόχους, ενώ η άλλη αναπτύσσεται αμυντικά γύρω από τον χώρο της απόβασης. Τελικά, επειδή δυο τάγματα άφησαν τον εχθρό να ανακόψει την προώθησή τους στις παρυφές του Οοστερμπέκ, μόνο ένα τάγμα κάτω από τις διαταγές του αντισυνταγματάρχη Φροστ οφείλει να εκπληρώσει το έργο που είχε ανατεθεί σ’ ολόκληρη τη μεραρχία.

Μπροστά στο τζιπ του Φροστ, η σιδηροδρομική γέφυρα ανατινάσσεται, κουλουριάζεται σαν σκουλήκι. Συνεχίζοντας την πορεία του μέσα από τα δρομάκια του Άρνχεμ, το τάγμα φθάνει στις 20:30 στην άκρη της μεγάλης γέφυρας. Διόλου πολεμοχαρείς, οι 25 γέροι Γερμανοί στρατιώτες που την φρουρούν το βάζουν στα πόδια σαν ένας άνθρωπος. Αντί να καταλάβει αμέσως τις δυο εξόδους, ο Φροστ στέλνει συνετά μια περίπολο και όταν δέχεται τα πυρά ενός αντιαεροπορικού πυροβόλου αποφασίζει να περιμένει ως την αυγή στη δεξιά όχθη. Οι γερμανικές αναφορές για τη μάχη θα υπογραμμίσουν όλες ότι οι Άγγλοι έχασαν τις ευκαιρίες που τους παρουσιάσθηκαν με την αυστηρά ρυθμισμένη βραδύτητα των κινήσεών τους. Πείσμωνες, συχνά ηρωικοί στην επίθεση, οι Άγγλοι δεν διαθέτουν τη σπίθα από όπου ξεπηδά η επιθετική επιτυχία.

Έχει νυκτώσει. Ο Φροστ ταμπουρώνεται στα πρώτα σπίτια του Νούμεγκσβεγκ, παρ’ όλες τις διαμαρτυρίες των κατοίκων και μάλιστα τη χειροδικία μιας γριάς Ολλανδής που κτυπούσε με τον πλάστη ζαχαροπλαστικής τους ελευθερωτές της χώρας της και καταστροφείς του σπιτιού της. Οι Γερμανοί, που είχαν σπεύσει στο μεταξύ, οχυρώνονται στα σπίτια της αριστερής όχθης. Όλοι κοιμούνται μέσα σε μια υπερφυσική σιγή, αλλά η μάχη αρχίζει με σφοδρότητα με την ανατολή του ήλιου. Το τάγμα Φροστ, μόλις 500 άνδρες, επιδιώκει μάταια να διαβεί τη γέφυρα που ήταν ελεύθερη την προηγουμένη. Όλες οι απόπειρες για να του σταλούν ενισχύσεις αποτυγχάνουν. Οι Άγγλοι δεν τα καταφέρνουν. 

Ο διοικητής τους, αντιστράτηγος Άρκαρτ, εξαφανίζεται και δεν θα εμφανισθεί παρά έπειτα από τριάντα έξι ώρες, επειδή είχε αποκλεισθεί στη σοφίτα ενός σπιτιού γεμάτου Γερμανούς. Η πυκνή ομίχλη που είχε απλωθεί πάνω από την Αγγλία εμποδίζει την αποστολή του δεύτερου κλιμακίου της μεραρχίας. Η μεραρχία στο μεταξύ έχει προοδευτικά συγκεντρωθεί κοντά στο Οόστερμπεκ, γύρω στο ξενοδοχείο από όπου ο αρχιστράτηγος της γερμανικής ομάδας στρατιών στρατάρχης Model είχε φύγει εσπευσμένα τη στιγμή της απόβασης. 

Οι Άγγλοι θα τον είχαν αιχμαλωτίσει με λίγη γρηγοράδα ή όσφρηση. Οι Γερμανοί καταβάλλουν άλλωστε μια υπεράνθρωπη προσπάθεια. Καταλαβαίνουν πως η εισβολή στην πατρίδα διακυβεύεται σε μια μάχη που διεξάγεται λίγα χιλιόμετρα από τα σύνορα. Από το Rastenburg, οι ασθμαίνουσες διαταγές του Hitler κατευθύνουν προς το Άρνχεμ κάθε άτομο που μπορεί να φέρει όπλο. Κάνει την εμφάνισή του ένα τάγμα που αποτελείται αποκλειστικά από αναπήρους και διοικείται από ένα ταγματάρχη μ’ ένα πόδι που πάει στη φωτιά με δεκανίκια.

Η μόνη ελπίδα σωτηρίας της 1ης αερομεταφερόμενης βρετανικής μεραρχίας είναι η γρήγορη άφιξη χερσαίων δυνάμεων. Από τη Νιμέγκ στο Άρνχεμ η απόσταση είναι μόνο 17km, αλλά ο δρόμος διασχίζει υγρά λιβάδια όπου είναι αδύνατο να μπει έστω και ένα θωρακισμένο όχημα. Στο Ρέσσεν, ένα τάγμα SS και δυο πυροβολαρχίες των 88 αναχαιτίζουν τη μεραρχία της φρουράς. Μια άλλη μεραρχία του 30ου σώματος, η 43η, κατευθύνεται προς το μέτωπο στα δεξιά της, αλλά προχωρεί με δυσκολία ακολουθώντας δευτερεύοντες δρόμους. 

Παίζουν τότε το τελευταίο χαρτί αποφασίζοντας να ρίξουν στα νότια του Οόστερμπεκ την ταξιαρχία Πολωνών αλεξιπτωτιστών του στρατηγού Σοσαμπόβσκι. Μόνο μερικές δεκάδες κατορθώνουν να διασχίσουν τον Rhein και να συνενωθούν με τους στρατιώτες του Άρκαρτ που πιέζονται όλο και πιο σκληρά. Εκείνη τη στιγμή, ο Φροστ, τραυματισμένος είχε παραδοθεί με 200 στρατιώτες που του απέμεναν. Η επιχείρηση του Άρνχεμ απέτυχε. Διασώζουν τα υπολείμματα. Κατά την διάρκεια δυο βροχερών νυκτών 2.398 άνδρες από τις 10.095 που είχαν προσγειωθεί στα βόρεια του Rhein ξαναπερνούν με πρόχειρα πλωτά μέσα τον μεγάλο ποταμό που είχαν διαβεί πετώντας. Η 43η μεραρχία τους περισυλλέγει. Οι υπόλοιποι είναι αιχμάλωτοι ή νεκροί."

Το 1946, γυρίστηκε η πρώτη ταινία για την μάχη, με τον τίτλο "There is the Glory". Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της ταινίας είναι ότι συμμετέχουν βετεράνοι της μάχης, δίνοντας μεγάλη πιστότητα των γεγονότων. Μπορείτε να την δείτε ΕΔΩ.

Αργότερα, το 1978, γυρίστηκε και η ταινία "The Bridge too far" (Η Γέφυρα που ήταν πολύ μακριά) τίτλος που αντανακλά στην απόσταση των ζωνών ρίψεως και προσγειώσεως από τις γέφυρες του Άρνεμ. Με την ταινία αυτή, στην οποία συμμετέχουν αρκετοί μεγάλοι ηθοποιοί εκείνης της περιόδου, έγινε γνωστή η μάχη στο ευρύ κοινό. Αν θέλετε, μπορείτε να την δείτε ΕΔΩ.

Το 2013, έγινε δημοπρασία ενός τηλεγραφήματος, που κατόρθωσε να στείλει ο Βρετανός διοικητής της 1ης αεραποβατικής μεραρχίας υποστράτηγος Έρκαρτ προς τον προϊστάμενό του, αναφέροντάς του τον κίνδυνο αφανισμού που αντιμετωπίζει ο σχηματισμός του, μετά από άσκοπο αγώνα 9 ημερών. Με βάση αυτή την αναφορά αποφασίστηκε η εκκένωση της μεραρχίας. Η ημερομηνία του τηλεγραφήματος, έγραφε 24 Σεπτεμβρίου 1944.

Κάθε χρόνο, τον Σεπτέμβριο, όσοι ακόμα είναι ζωντανοί από τους βετεράνους της μάχης, συγκεντρώνονται για να τιμήσουν τους νεκρούς τους εκεί στον χώρο που άφησαν την τελευταία τους πνοή.

Ανιχνευτής

Η ενέδρα στην κοιλάδα Uzbin

Η κοιλάδα Ουζμπίν (Πηγή)

Στις 18 Αυγούστου του 2008, μια αρκετά ζεστή ημέρα, η  γαλλική μηχανοκίνητη περίπολος των  20 οχημάτων, που μετέφερε μια δύναμη 100 ανδρών, μπήκε στην κοιλάδα του Ουζμπίν που βρίσκεται 45 περίπου χιλιόμετρα ανατολικά της Καμπούλ, στην περιφέρεια του Σουρόμπι, της επαρχίας Καμπούλ.

Η γαλλική δύναμη είχε συγκροτηθεί σε δύο τμήματα. Το πρώτο τμήμα, με κωδική ονομασία "Carmin 2" είχε κομάντος, του 8ου τάγματος πεζοναυτών-αλεξιπτωτιστών εποχούμενους επάνω σε 4 ΤΟΜΠ (τεθωρακισμένα οχήματα μεταφοράς προσωπικού) τύπου VAB. Το δεύτερο τμήμα είχε την κωδική ονομασία "Rouge 4", συγκροτημένο από προσωπικό του μηχανοκίνητου "τάγματος του Τσαντ" των δυνάμεων πεζοναυτών και αυτό επιβιβασμένο σε ΤΟΜΠ. 

Μαζί τους είχε διατεθεί  μια διμοιρία αφγανικού στρατού επιβιβασμένη σε 2 φορτηγά, μια διμοιρία αφγανικής στρατοχωροφυλακής επίσης με δύο φορτηγά και μια ομάδα επαφής (ΟΕ) Αμερικανών Green Berets επιβιβασμένη σε δικά τους MRAP, που αποτελούσαν τους συνδέσμους κυρίως με αεροπορικά μέσα υποστήριξης.

Η αποστολή της περιπόλου ήταν να εκτελέσουν αναγνωρίσεις σ' όλη την κοιλάδα, για να εξακριβώσουν τυχόν ύπαρξη ανταρτών Ταλιμπάν, να έλθουν σ' επαφή με τον ντόπιο πληθυσμό (των περίπου 30 χιλιάδων κατοίκων), διάσπαρτων σε οικισμούς και χωριά, και να προσφέρουν κάθε δυνατή βοήθεια, στα πλαίσια της πολιτικοστρατιωτικής συνεργασίας.

Οι Γάλλοι με το τάγμα τους, (BATFRA) που είχε ενταχθεί στην κεντρική στρατιωτική διοίκηση της ISAF, με έδρα την Καμπούλ, ανέλαβαν τον τομέα τους αντικαθιστώντας τους Ιταλούς, από τις 6 Αυγούστου του 2008. Προκειμένου το προσωπικό τους να γνωρίσει την περιοχή, σχεδίασαν μια σειρά περιπολιών μηχανοκινήτων περιπόλων  και η συγκεκριμένη, ήταν από τις πρώτες. 

Στον χάρτη φαίνεται με κόκκινο χρώμα η κοιλάδα Ουζμπίν  σε σχέση με την βάση Tora  και το χωριό Σπερ-Κουνταγί (Πηγή)

Οι πληροφορίες που είχαν λάβει προ της αποστολής, έλεγαν για την ύπαρξη ανταρτών κρυμμένων στην κοιλάδα, οι οποίοι, κατά την εκτίμηση της διεύθυνσης πληροφοριών της ISAF, δεν είχαν την δυνατότητα για σοβαρή αντίδραση και εκτέλεση μεγάλης κλίμακας επιχειρήσεων, εναντίον των συμμαχικών δυνάμεων. Μάλλον έδιναν την εντύπωση ληστοσυμμοριών και κακοποιών στοιχείων που λήστευαν τους ντόπιους.

Η περίπολος, διέθετε πέραν του φορητού οπλισμού των ανδρών, πολυβόλα των 12,7 χιλ. επί των οχημάτων, αντιαρματικά MILAN και 2 όλμους 81 χιλ. Ο Γάλλος διοικητής της περιπόλου, (ορίσθηκε ένας υπολοχαγός διμοιρίτης του τάγματος Τσαντ)  πέραν των ασυρμάτων επικοινωνιών, είχε στη διάθεσή του και ένα ντόπιο διερμηνέα.

Εκείνη την συγκεκριμένη ημέρα, αναμενόταν η επίσκεψη του Αμερικανού διοικητή της ISAF και με εντολή του διοικητή της γαλλικής εκστρατευτικής δύναμης στο Αφγανιστάν, ο κανονικός διοικητής του λόχου αντί να πάει με το λόχο του έμεινε στο στρατόπεδο για να παρουσιάσει την ενημέρωση! (Βλέπετε πώς η γραφειοκρατία δημιουργεί το πρόβλημα)

Το πρωί εκείνης της ημέρας, η περίπολος άφησε την προκεχωρημένη βάση TORA. Γύρω στις 1 το μεσημέρι,  η μηχανοκίνητη περίπολος  ακολουθώντας τον μοναδικό αξιόλογο χωματόδρομο στην κοιλάδα, έφτασε σε υψόμετρο 1750 μέτρα μπροστά σε ορεινό πέρασμα βόρεια του χωριού Σπερ-Κουνταγί, που οδηγούσε από την άλλη πλευρά της κορυφογραμμής, προς το χωριό Σαχ Γκολάν. Ο δρόμος είχε γίνει σχεδόν μονοπάτι.

Για λόγους ασφαλείας, η προπομπός της μηχανοκίνητης περιπόλου, που ήταν η διμοιρία των πεζοναυτών-αλεξιπτωτιστών, αποβιβάζεται και με τον ανθυπασπιστή διμοιρίτη της, αρχίζει να κινείται προς τον κακοτράχαλο ορεινό αυχένα της διάβασης, μέσα σε αφόρητη ζέστη. Μαζί τους ακολουθεί και Αφγανός διερμηνέας, για να διευκολύνει την επικοινωνία με ντόπιους. Οι άνδρες εκτός από το βαρύ φόρτο τους, φέρουν αλεξίσφαιρα γιλέκα, που κάνουν την ανάβαση ακόμη πιο οδυνηρή. Κάποιοι προσβάλλονται από θερμοπληξία, και καλείται ο νοσοκόμος να τους περιθάλψει.

Τα ΤΟΜΠ παραμένουν στο οδικό τέρμα και παίρνουν διάταξη μάχης, με ετοιμότητα υποστήριξης με πυρά προς όφελος του πεζοπόρου τμήματος. Η άλλη μηχανοκίνητη διμοιρία "Rouge 4", παραμένει σαν οπισθοφυλακή, ασφαλίζοντας τα νώτα της περιπόλου.  Η διμοιρία του αφγανικού στρατού λόγω μηχανικής βλάβης είχε μείνει ακόμη πιο πίσω και έφτασε λίγο αργότερα. Οι στρατοχωροφύλακες ασφάλισαν τον δρόμο προς το χωριό Σπερ Κουνταγί.

Ήταν γύρω στις 15.30 το απόγευμα όταν οι πεζοί αλεξιπτωτιστές που είχαν ακόμα 50 μέτρα να διανύσουν μέχρι τον αυχένα, άρχισαν να δέχονται καταιγιστικά πυρά από 2 κατευθύνσεις.

Σχεδιάγραμμα που δείχνει τη προσβολή του πεζοπόρου γαλλικού τμήματος από αντάρτες Ταλιμπάν, 50 μέτρα πριν την κορυφή του ορεινού αυχένα από όπου περνούσε ορεινό μονοπάτι για το χωριό Σαχ Γκολάν. (Πηγή)

Μέσα σε λίγα λεπτά, ο βοηθός διμοιρίτη, ο Αφγανός διερμηνέας, ο διαβιβαστής και ο νοσοκόμος πέφτουν νεκροί από πυρά. Οι άνδρες του "Carmin 2", ελαφρώς αποδιοργανωμένοι, προσπαθούν να οχυρωθούν πίσω από βράχια και ν' ανταποδώσουν τα πυρά. Ένα είναι βέβαιο. Έχουν καθηλωθεί.  Η βάση πυρός με τα ΤΟΜΠ 600 μέτρα χαμηλότερα, αρχίζει πυρά υποστήριξης με τα πολυβόλα 12,7 χιλ.

Οι αντάρτες έχουν οργανώσει μια αριστοτεχνική ενέδρα σε σχήμα ημικυκλίου. Σκοπευτές ακριβείας, προσβάλλουν ομαδικά όπλα και χειριστές ασυρμάτων. Αντιαρματικοί εκτοξευτές RPG 7 χτυπάνε οχήματα ενώ πολυβόλα  με το βαρύ τους ήχο τσακίζουν πέτρες, κόκκαλα και ανθρώπινες σάρκες που βρίσκουν στο δρόμο τους. Παράλληλα εχθρικά πυρά όλμων δημιουργούν σκηνικό κόλασης και ένα ανταρτικό τμήμα προσεγγίζει από νότο τις θέσεις τους. (Βλέπε την πάνω εικόνα)

Προσβολή με πυρά της διμοιρίας "Rouge 4", ενώ σπεύδει προς υποστήριξη της καθηλωμένης "Carmin 2". (Πηγή)

Ο διοικητής της περιπόλου, προωθεί την διμοιρία "Rouge 4" για παροχή βοηθείας των προσβαλλόμενων αλεξιπτωτιστών. Τα ΤΟΜΠ της διμοιρίας πλησιάζουν σε 8 λεπτά το σημείο για την αποβίβαση του προσωπικού, το οποίο ξεκινά την ανάβαση στο αριστερό πλευρό της καθηλωμένης "Carmin 2" δεχόμενη όμως πυρά, όπως βλέπετε στο σχεδιάγραμμα παραπάνω. Και αυτή η διμοιρία εμπλέκεται σε μάχη εκ συναντήσεως με δύναμη ανταρτών (γύρω στα 40 άτομα), που κατέβαινε για να κτυπήσει τα ΤΟΜΠ "Carmin 2" από τα πλευρά. 

Σχεδιάγραμμα που δείχνει την εκ συναντήσεως μάχη της αποβιβασμένης διμοιρίας Rouge 4 με αντάρτες, οι οποίοι προσπαθούσαν να περικυκλώσουν τα ΤΟΜΠ της διμοιρίας Garmin 2. (Πηγή)

Η "Rouge 4" αδυνατεί να συνδεθεί με την "Carmin 2" και το μόνο που κάνει είναι να εκτοξεύσει κατευθυνόμενα βλήματα MILAN σε θέσεις ανταρτών, χωρίς όμως να καταφέρει καίρια πλήγματα και το σημαντικότερο, ούτε να μπορεί ν' αναπτύξει την ομάδα όλμων 81 χιλ. προς υποστήριξη των μαχομένων διμοιριών, λόγω εύστοχων πυρών των ανταρτών. Ένα ανταρτικό αντιαρματικό βλήμα κτυπάει ένα από τα ΤΟΜΠ και προκαλεί υλικές ζημιές χωρίς όμως θύματα.

Ο διοικητής της περιπόλου αιτείται μέσω του διοικητικού του δικτύου, ενίσχυση από τη βάση του στις 15.52, ενώ μέσω της αμερικανικής ΟΕ, αεροπορική υποστήριξη στις 16.10. Έχουν σημασία οι χρόνοι γιατί δείχνουν πόσο ραγδαία ήταν η μεταβολή της κατάστασης. Μέσα σε είκοσι μόλις λεπτά, η περίπολος έχει εμπλακεί σε σφοδρή μάχη με έναν αδίστακτο, άγριο και αποφασισμένο αντίπαλο.

Λίγα λεπτά αργότερα, ένα ζεύγος μαχητικών αεροσκαφών F-15 αμέσου ετοιμότητας από το αεροδρόμιο του Μπάγκραμ, προσεγγίζουν το πεδίο της μάχης, καθοδηγούμενα από τους Αμερικανούς. Οι αντάρτες αντιλαμβανόμενοι τον κίνδυνο που διατρέχουν, πλησιάζουν όσο περισσότερο μπορούν τους αμυνόμενους Γάλλους, εμποδίζοντας έτσι την προσβολή τους, αφού τα αεροπορικά πυρά θα ήταν και "αδελφοκτόνα" για τους συμμάχους. Εκεί βασίζονταν πάντα σε τέτοιες περιπτώσεις. Ήξεραν την "ευαισθησία" των δυτικών!

Λίγο αργότερα καταφθάνει και ένα ζεύγος αεροσκαφών τύπου Α-10 Thunderbolt, αλλά και αυτά δεν μπορούν να κτυπήσουν τους αντάρτες λόγω της εγγύτητας των θέσεων τους με τους Γάλλους. Μάταια οι Γάλλοι προσπαθούν με σηματοδοσία μάχης να καταδείξουν τις θέσεις των ανταρτών. 

Η συνεχής ανταλλαγή πυρών, (ενίοτε χωρίς συγκεκριμένο στόχο) οδηγεί στην πρόωρη κατανάλωση πυρομαχικών, τόσο μεταξύ των Γάλλων αλεξιπτωτιστών, όσο και των πολυβόλων των ΤΟΜΠ. Η μάχη πλέον γίνεται σώμα με σώμα, με χειροβομβίδες και ξιφολόγχες. 

Οι Γάλλοι μάχονται για την ζωή τους, ενώ οι Ταλιμπάν, πασχίζουν να τους αποτελειώσουν, όσο μπορούν πιο γρήγορα. Δεν αποχωρούν, πιστεύοντας ότι η νίκη τους θα είναι ολοκληρωτική. Προσπάθεια αντεπίθεσης από τις διμοιρίες του κυβερνητικού αφγανικού στρατού και της στρατοχωροφυλακής αποτυγχάνουν.

Η ώρα ήταν 17.05, όταν καταφθάνει η δύναμη ταχείας αντίδρασης (Quick Reaction Force, QRF) από τη βάση "Tora".  Συνολικά απαιτήθηκε χρόνος 80 λεπτών μέχρι να φτάσουν οι ενισχύσεις στο χώρο της συμπλοκής.  Η δύναμη αποτελείται από μια μηχανοκίνητη διμοιρία πεζοναυτών-αλεξιπτωτιστών (Carmin 3), μια μηχανοκίνητη διμοιρία του τάγματος Τσαντ (Rouge 3) και μια διμοιρία υποστήριξης με όλμους, αντιαρματικά MILAN και πολυβόλα 12,7 χιλ επί των ΤΟΜΠ. Μαζί τους βρίσκεται και ο διοικητής του λόχου που αναλαμβάνει την διοίκηση όλης της γαλλικής δύναμης.

Οι αντάρτες, οι οποίοι ενισχύονται με άλλους δικούς τους μαχητές, προσβάλλουν με πυρά και αυτή τη δύναμη, αλλά δεν καταφέρνουν να την καθηλώσουν. Η QRF εκπέμπει πυρά υποστήριξης για τις εμπρός καθηλωμένες διμοιρίες και ανεφοδιάζει τα ΤΟΜΠ τους με πυρομαχικά. 

Η ώρα είναι 17.50 και οι αντάρτες έχουν εκτελέσει κυκλωτική ενέργεια πιέζοντας τους Γάλλους. Η κρισιμότητα της κατάστασης, οδηγεί στην λήψη απόφασης προσβολής των ανταρτικών θέσεων με αεροπορικά πυρά, παρά την στενή επαφή με τα συμμαχικά τμήματα.  Οι αεροπορικές προσβολές διαρκούν μια ώρα, μέχρι τις 19.00 και κατορθώνουν την μερική αδρανοποίηση των ανταρτικών δυνάμεων. 

Δύο ελικόπτερα  US UH-60 Black Hawk επιχειρούν να προσεγγίσουν τον χώρο για την εκκένωση τραυματιών, αλλά δέχονται ανταρτικά πυρά και αποχωρούν. Τα επίγεια τμήματα δεν είχαν εξασφαλίσει τον πλήρη έλεγχο των σημείων προσγείωσης. 

Στις 19.15 δύο  γαλλικά ελικόπτερα τύπου Caracal, προσεγγίζουν αυτή τη φορά με επιτυχία τα σημεία προσγείωσης και αποβιβάζουν ιατρικό προσωπικό. Σε δεύτερη διαδρομή μεταφέρουν 4 τόνους εφοδίων και πυρομαχικών για τον ανεφοδιασμό των μαχομένων τμημάτων.

Στις 19.25, μετά την αποχώρηση των αεροσκαφών και των ελικοπτέρων, αρχίζουν οι Γάλλοι να προσβάλλουν τους αντάρτες με πυρά όλμων 81 χιλ. (Προφανώς, στα πλαίσια του συντονισμού των πυρών υποστήριξης έκαναν χρονικό διαχωρισμό εκπομπής πυρών). 

Παρά την όλη επιχείρηση ενίσχυσης, οι άνδρες της "Carmin 2", επάνω στον αυχένα, εξακολουθούν να είναι εγκλωβισμένοι και με μεγάλη δυσκολία προσπαθούν να απαγκιστρωθούν από τους αντάρτες. Ακόμη και για αποστάσεις 20 μέτρων  χρειάζεται πολύωρη προσπάθεια. 

Η ώρα είναι 20.30, ο ήλιος έχει δύσει και τα πυρομαχικά των πολυβόλων 12,7 χιλ. καταναλώνονται.  Οι πρώτοι τραυματίες, μέσα στους οποίους βρίσκεται και ο διμοιρίτης της "Carmin 2", κατορθώνουν να φτάσουν στο χωριό και οργανώνεται η αεροδιακομιδή τους.

Στο μεταξύ, ο διοικητής της γαλλικής δύναμης στο Αφγανιστάν (BATFRA) αποφασίζει την επιπλέον ενίσχυση των μαχομένων τμημάτων του και έτσι στις 21.00, καταφθάνει στην περιοχή ένας λόχος του τάγματος Τσαντ με διμοιρία όλμων 120 χιλ.  Η νύκτα έχει πέσει για τα καλά. Με την κατάδειξη στόχων από μη επανδρωμένα αεροσκάφη τύπου Predator αρχίζει η εκπομπή πυρών όλμων εναντίον των ανταρτικών θέσεων.

Στις 22.00 η διμοιρία "Carmin 3" αρχίζει να κινείται προς τον αυχένα όπου βρίσκονται ακόμη εγκλωβισμένοι αλεξιπτωτιστές, με σκοπό να περισυλλέξει νεκρούς και τραυματίες.

Παράλληλα αρχίζει η έρευνα περιοχής γύρω από το χωριό  Σπερ Κουνταγί. Οι Αμερικανοί διέθεσαν ένα αεροσκάφος AC-130, το οποίο προσβάλλει με πυρά τις γύρω χαράδρες που αποτελούν δρομολόγια διαφυγής των ανταρτών.

Οι αντάρτες γνωρίζοντας καλά την περιοχή κατορθώνουν να διαφύγουν μέσα στην νύκτα, μετακινούμενοι προς ανατολάς στην ορεινή περιοχή της επαρχίας Λάγκμαν.

Όλο το βράδυ αφιερώνεται στην περισυλλογή των νεκρών, που ανέρχονται στους 10 και στους 23 τραυματίες. Παράλληλα κυβερνητικά στρατεύματα του Αφγανιστάν, αναλαμβάνουν την έρευνα περιοχής μαζί με γαλλικά τμήματα.

Σελίδα του περιοδικού Paris Match της 4 Σεπτ. 2008, που δείχνει Ταλιμπάν με γαλλικά όπλα και στολές. (Πηγή)

Πολλά από τα νεκρά σώματα βρίσκονται λεηλατημένα και μερικά ακρωτηριασμένα. Οι αντάρτες πήραν αρκετά τρόπαια, που μετά από λίγο καιρό, εμφανίζονται σε φωτογραφίες διαφόρων ΜΜΕ.

Οι απώλειες των ανταρτών δεν έχουν επιβεβαιωθεί, αφού μόνο ένας νεκρός τους βρέθηκε στο πεδίο της μάχης. Οι ίδιοι αργότερα δήλωσαν ότι είχαν 10 νεκρούς, ενώ οι Γάλλοι τους υπολογίζουν μεταξύ 30 και 80 στον αριθμό.

Η ενέδρα των ανταρτών, έφερε στην επιφάνεια στοιχεία που δεν είχαν γίνει αντιληπτά μέχρι τότε.

Κατ' αρχήν, η εκτίμηση πληροφοριών για την περιοχή ήταν τελείως εσφαλμένη, πράγμα που οδήγησε τους Γάλλους στον πλήρη αιφνιδιασμό. "Ανεξακρίβωτες" πληροφορίες ανέφεραν ότι κατά την περίοδο παραμονής των ιταλικών τμημάτων στην περιοχή, οι Ιταλοί δωροδοκούσαν τους ληστοσυμμορίτες για να παραμένουν ήσυχοι, παρουσιάζοντας μια πλασματική εικόνα ηρεμίας. Έτσι παρέδωσαν στους Γάλλους, χωρίς να πουν λέξη για τη δωροδοκία. Οι επίσημες ιταλικές αρχές φυσικά το διέψευσαν. Γεγονός παραμένει ότι οι Γάλλοι δεν περίμεναν τέτοιο ισχυρό κτύπημα.

Οι αντάρτες γνώριζαν τις κινήσεις των Γάλλων δύο ώρες πριν αυτοί εισέλθουν στην κοιλάδα, που σημαίνει οργανωμένο δίκτυο πληροφοριών και βέβαια εξοικονόμηση χρόνου για προετοιμασία και οργάνωση της ενέδρας. Η αρχική τους δύναμη υπολογίστηκε γύρω στους 140 μαχητές, κυρίως ξένης εθνικότητας και όχι Αφγανοί, αν και αυτό το διέψευσαν οι αντάρτες παραδεχόμενοι μόνο ότι ο οπλισμός τους είχε έλθει από το εξωτερικό.

Την επιχείρηση την χρεώθηκε η οργάνωση   Hezb-e-Islami Gulbuddin αν και οι Ταλιμπάν ισχυρίζονται ότι τρεις δικές τους μονάδες συμμετείχαν στην επιχείρηση.

Από τακτικής πλευράς, σχολιάστηκε το γεγονός της ελλιπούς προετοιμασίας της περιπόλου για τέτοιου είδους επιχείρηση, παρουσιάζοντας έλλειψη πυρομαχικών μέσα σε 90 λεπτά αγώνα, ενώ λογικά θα έπρεπε να φέρει φόρτο τουλάχιστον 3 ημερών αγώνα και περισσότερα ομαδικά όπλα καμπύλης τροχιάς. 

Επίσης διαπιστώθηκε έλλειψη προωθημένων στοιχείων αναγνώρισης και ασφάλειας, αλλά και άλλων μεθόδων συλλογής πληροφοριών,με τη χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Η διμοιρία που πρώτη ενεπλάκη στην ενέδρα διέθετε μόνο ένα σταθμό ασυρμάτου, με αποτέλεσμα μετά το θάνατο του χειριστού του, να είναι η επικοινωνία με την υπόλοιπη δύναμη δυσχερής.

Ένα άλλο σημείο που δέχτηκε αυστηρή κριτική ήταν το γεγονός της ενίσχυσης οδικά, αντί της ταχείας μεταφορά με χρήση ελικοπτέρων. Οι ενισχύσεις δεν αφίχθηκαν έγκαιρα και έτσι έδωσαν χρόνο στους αντάρτες να προσβάλουν με άνεση τους συμμάχους, μέσα στην καλοστημένη ενέδρα. Παράλληλα, από τους νεκρούς στρατιώτες, πιθανόν κάποιοι να επιβίωναν, αν μεταφέρονταν έγκαιρα σε νοσοκομείο, απ' αέρος.

Επίσης αποδείχτηκε για μια ακόμη φορά ότι ο βαρύς φόρτος μαζί με αλεξίσφαιρο γιλέκο, δεν προσφέρει σημαντική προστασία από εχθρικά πυρά σε τέτοιες καταστάσεις. Είναι προτιμότερο οι μαχητές να είναι ελαφρείς και ταχυκίνητοι έτσι ώστε να μπορούν να κινούνται γρήγορα στο πεδίο της μάχης και να καλύπτονται καλύτερα. 

Συμπερασματικά μπορούμε να πούμε ότι:

1.Το ταχύ και αξιόλογο σύστημα επικοινωνιών είναι πολύ σημαντικό και η άμεση μεταβίβαση πληροφοριών επιτρέπει την κατάλληλη και αποφασιστική ενέργεια εναντίον των ανταρτικών δυνάμεων

2. Η αντιμετώπιση εχθρικής ενέδρας είναι συνάρτηση πολλών παραγόντων, κυριότεροι από τους οποίους είναι:

  (α) Η μορφολογία του εδάφους της περιοχής της εχθρικής ενέδρας.

  (β) Το είδος, η συγκρότηση και το μέγεθος της προσβαλλόμενης δύναμης.

  (γ) Η εκπαίδευση του προσωπικού στην αντιμετώπιση ενεδρών.

  (δ) Η επιτυχία ή μη του αιφνιδιασμού εκ μέρους της εχθρικής ενεδρευτικής δύναμης.

3. Σε οποιαδήποτε περίπτωση επιδιώκεται η άμεση έξοδος του εγκλωβισμένου ή προσβαλλόμενου προσωπικού από τη φονική ζώνη, η κάλυψη του και η ταχεία ανασυγκρότηση του. Το προσπάθησαν αλλά δεν το κατάφεραν οι Γάλλοι, λόγω υπεροχής πυρών των ανταρτών.

4. Στη συνέχεια επιχειρείται, είτε άμεση αντέφοδος, είτε μετωπική διάσπαση της εχθρικής ενέδρας, είτε διακοπή της επαφής με τον εχθρό και συνέχιση της κινήσεως σε πλευρικό δρομολόγιο, αν υπάρχει.

5. Πρέπει να υπάρχει πρόβλεψη συγκρότησης εμπροσθοφυλακής, πλαγιοφυλακών και οπισθοφυλακής όπως και ειδικού τμήματος προστασίας μέσα σε μηχανοκίνητη περίπολο μεγάλου μεγέθους με συγκεκριμένες αποστολές και ενέργειες άμεσης αντίδρασης. Μ' αυτό τον τρόπο, σε περίπτωση εχθρικής ενέδρας, αντιμετωπίζεται κατά τον καλύτερο τρόπο το όλο πρόβλημα.

6. Γέφυρες οδικές διασταυρώσεις στενωποί και στροφές, που δεν επιτρέπουν ευρεία παρατήρηση, είναι επικίνδυνες για την εποχούμενη περίπολο. Οι άντρες αποβιβάζονται από το ή τα οχήματα και εκμεταλλεύονται όλη την κάλυψη και απόκρυψη που παρέχει η επικίνδυνη τοποθεσία, προκειμένου να την εξερευνήσουν. Τα όπλα του οχήματος καλύπτουν την προχώρηση του προσωπικού που εκτελεί την εξερεύνηση. Αυτό το έπραξαν σωστά οι Γάλλοι. Ίσως όμως η μεγάλη ζέστη και ο βαρύς φόρτος τους εξάντλησαν πολύ  και έχασαν την γρήγορη αντίδραση.

7. Σημαντικός παράγοντας για την αποφυγή άσκοπης κατανάλωσης πυρομαχικών είναι η διοίκηση και η πειθαρχία πυρός και βέβαια η εκπαίδευση προσωπικού επ' αυτών.

8. Τέλος η κατάδειξη στόχων, σε αεροπορικά μέσα και όχι μόνο, είναι πολύ σημαντικό αντικείμενο για να το παραβλέπει κάποιος.



Ανιχνευτής

.

Πώς να παραμείνεις ζωντανός σε εμπόλεμη ζώνη

Ουκρανός στρατιώτης εκτελεί αυτόματη βολή με ελαφρύ πολυβόλο από τη θέση του ορθίως, προς την κατεύθυνση των φιλορώσων αυτονομιστών. Είναι σαφές ότι η βολή είναι τελείως άστοχη καθώς βάλει με αυτόν τον τρόπο σπαταλώντας πυρομαχικά. (Πηγή)

Έχουν γραφεί πολλές εμπειρίες μαχητών στο παρελθόν, οι οποίες διασώθηκαν μέσα από βιβλία και προσωπικά απομνημονεύματα. Πολλές φορές αποδίδονται με γλαφυρό, λογοτεχνικό λόγο που προκαλούν συγκίνηση και συναίσθημα και σε άλλες περιπτώσεις, αναφέρονται με ύφος περιπέτειας και ίσως ικανοποίησης! Υπάρχουν όμως και κάποιοι, που με επαγγελματικό τρόπο περιγράφουν τα βιώματά τους και προσπαθούν να εντοπίσουν τα λάθη και τις σωστές κινήσεις.

 Όπως έχει δείξει η εμπειρία, ποτέ η ίδια ακριβώς κατάσταση δεν αποτυπώνεται με τον ίδιο ακριβώς τρόπο στην αντίληψη κάθε ατόμου, που συμμετείχε σ' αυτήν. Έτσι και στην κατάσταση μάχης. Αλλιώς την αντιμετωπίζει ένας εκπαιδευμένος μαχητής και αλλιώς ένας τελείως απροετοίμαστος. Η επιβίωση ενός προετοιμασμένου ανθρώπου, για μια τέτοια δύσκολη κατάσταση, θεωρείται  πιθανότερη,  απ' αυτήν ενός "άψητου" και αμάθητου.

Κάποτε, όπως έλεγαν οι παλιοί, στους πολέμους, αφού σκοτώνονταν αρχικά πολλοί, οι άλλοι που έμεναν, επιβίωναν, γιατί τα παθήματα των νεκρών, είχαν γίνει μαθήματα για τους ζωντανούς! Τα μαθήματα καταγράφονταν και  διδάσκονταν στους νεότερους, σαν απαράβατοι κανόνες! Αυτοί οι γραμμένοι κανόνες, περιέχονται λοιπόν στους στρατιωτικούς κανονισμούς, για να μαθαίνουν οι επερχόμενες γενιές στρατιωτών, αν και εφ' όσον υπηρετούν την θητεία τους σαν πιστοί και φιλότιμοι και βέβαια δεν χάνουν τον χρόνο τους, αλλά εκπαιδεύονται! Τι γίνεται όμως όταν κάποιος εντελώς ανεκπαίδευτος βρεθεί αντιμέτωπος με τον πόλεμο;

Ουκρανοί στρατιώτες και εθελοντές, εκπαιδεύονται στις πρώτες βοήθειες, πριν μετακινηθούν προς την εμπόλεμη ζώνη. (Πηγή)

Πριν από λίγα χρόνια, όταν φούντωσε ο πόλεμος στην Ουκρανία, ένας  Ουκρανός που δεν είχε κληθεί στα όπλα, πιθανόν λόγω του νεαρού της ηλικίας και θέλοντας να προετοιμασθεί, γιατί θεωρούσαν τότε  βέβαιη την ρωσική εισβολή, έκανε μια πρωτότυπη, (ίσως πλακατζίδικη) κίνηση. Μέσα στον φόβο, που του προκαλούσε η ανασφάλεια της έλλειψης στρατιωτικής εκπαίδευσης και μάλλον στην απελπισία του, άρχισε να "εκπέμπει" στο διαδίκτυο σε αγγλόφωνα κοινωνικά δίκτυα ερωτήματα  SOS και  να αναζητά πληροφορίες για το πώς μπορεί να επιβιώσει στη μάχη, όντας ανεκπαίδευτος! Έγραψε:

"Γειά σας, είμαι ο Μαρκ και είμαι από την Ουκρανία. Έχουμε επιστρατεύσει περίπου 40.000 στρατιώτες λόγω της απειλής ρωσικής επέμβασης. Δεν επιστρατεύτηκα, αλλά αν η Ρωσία μας επιτεθεί, θα δηλώσω εθελοντής. Η κυβέρνησή μας δίνει στους στρατιώτες μας μόνο από ένα τυφέκιο  ΑΚ-47, λίγους γεμιστήρες και στρατιωτική στολή. Χωρίς εξάρτυση!

Δεν έχω υπηρετήσει ποτέ και δεν έχω  κάνει οποιουδήποτε είδους στρατιωτική εκπαίδευση! Αυτό που ξέρω είναι ότι σε δυο εβδομάδες. πολύ πιθανόν να βρεθώ σε κάποιο όρυγμα πυροβολώντας Ρώσους. Ζητώ από οποιονδήποτε είχε στρατιωτική εκπαίδευση συμβουλές, για το πώς θα επιβιώσω σε πόλεμο Ευχαριστώ!"

Οι απαντήσεις του ήλθαν σαν βροχή θα έλεγα, από σχετικούς και ...άσχετους! Ο ίδιος εντυπωσιάστηκε από την ανταπόκριση, που μάλλον δεν περίμενε! Κάποιες όμως απαντήσεις, προέρχονταν από εμπειροπόλεμους βετεράνους Αμερικανούς στρατιώτες, οι οποίοι είχαν πολεμήσει στο Ιράκ και στο Αφγανιστάν.

Διαλέγοντας τις καλύτερες συμβουλές, δείτε τι του έγραψε ένας πρώην Αμερικανός αλεξιπτωτιστής:

" Δεν είμαι βέβαιος πόση βασική εκπαίδευση θα κάνεις, οπότε θα σου δώσω μερικές συμβουλές, χρήσιμες για κάποιον που μπαίνει στη μάχη με λίγη ή καθόλου εκπαίδευση.

• Μάθε πώς να πυροβολείς. Αν δεν σου δείξουν, βρες κάποιον βετεράνο να σε εκπαιδεύσει. Πάντα να χρησιμοποιείς τα σκοπευτικά όργανα του τυφεκίου σου. Ποτέ να μην κάνεις αυτόματη βολή. Πάντα να πυροβολείς από θέσεις που στηρίζουν το όπλο σου, είτε στο έδαφος είτε πάνω σε μάντρα ή τοίχο. Βολές χωρίς να στηρίζεις το όπλο σου είναι πολύ δύσκολες. Αν δε σου χορηγήσουν πολλά πυρομαχικά, να πυροβολείς μόνο σε ό,τι βλέπεις. Άφησε σε κάποιον άλλο να κάνει καλυπτικά πυρά.

• Να καθαρίζεις το όπλο σου, όσο μπορείς πιο καλά. Να μην αφήνεις να γεμίζει βρωμιές.

• Να πηγαίνεις με κάποιον που ξέρει τι κάνει

• Μάθε όσα πιο πολλά μπορείς. Ειδικά πρώτες βοήθειες και ασύρματο, όπως και για τα εκρηκτικά και πώς να τα χρησιμοποιείς.

• Να μην στριμώχνεσαι με άλλους. Αν δεις άλλους να μαζεύονται πολλοί μαζί, μέσα σε ένα  χαντάκι ή πίσω από τοίχο, μείνε 5 με 10 μέτρα μακριά τους. Αν τρέχουν όλοι μαζί σαν γκρουπ και εσύ είσαι μέσα σ' αυτό το γκρουπ, σταμάτα! Άφησέ τους να προχωρήσουν μπροστά 5 με 10 μέτρα και μετά ακολούθησέ τους.

• Να πέφτεις κάτω! Να μην τρέχεις σκυφτός. Να πέφτεις στο έδαφος εάν γίνει κάποια έκρηξη κοντά σου ή αν κάποιος αρχίσει να πυροβολεί. Πέσε κάτω! Το έδαφος είναι φίλος σου. Χώσου κάτω από το έδαφος αν μπορείς. Χαντάκια, λακκούβες  και βαθουλώματα θα σε προστατεύσουν, πολύ καλύτερα απ' ό,τι ένας τοίχος από τούβλα. Αν κάτι κακό συμβεί, από ένστικτο ο άνθρωπος τρέχει να το αποφύγει, αλλά στη μάχη, έτσι θα σκοτωθείς.  Να πέφτεις στο έδαφος!

• Αν καθηλωθείς μέσα σε χαντάκι ή σε δωμάτιο, ή πίσω από τοίχο, καθώς οι σφαίρες πέφτουν γύρω σου, καλύτερα να σκεφτείς τρόπο να φύγεις από εκεί. Σε καθηλώνουν, ενώ κινούνται εναντίον σου. Κινήσου έρποντας, παρά τρέχοντας σε τέτοιες καταστάσεις.

• Όταν είναι να μετακινηθείς (σ.σ. σε άλλη θέση),  να σηκώνεσαι και ενώ τρέχεις να σκέφτεσαι, "Είμαι όρθιος, με είδε (σ.σ. ο εχθρός), πέφτω κάτω" και πέσε κάτω!

• Μην πυροβολείς ελικόπτερα ή αεροπλάνα και κρατήσου μακριά απ' αυτούς που το κάνουν. Απλά προκαλούν την προσοχή, ενώ δεν μπορούν να τα κτυπήσουν έτσι και αλλιώς.

• Βεβαιώσου ότι εσύ και οι σύντροφοί σου γνωρίζετε από αιμοστατικούς επιδέσμους. Η σωστή χρήση τους έχει σώσει τις περισσότερες ζωές στα σύγχρονα πεδία μάχης, από οτιδήποτε άλλο.

• Αν μπορείς να καταταγείς σε μονάδα ειδικών επιχειρήσεων, είναι προτιμότερο από οπουδήποτε αλλού. Αυτού του είδους οι μονάδες, εκπαιδεύονται σωστά και διαθέτουν όλα τ' απαραίτητα υλικά για να αντιμετωπίσουν τον πόλεμο αλλά και για να επιβιώσουν.

• Πίνε νερό. Η αφυδάτωση θα σε σκοτώσει το ίδιο καλά, όπως μια σφαίρα.

• Τρώγε όποτε μπορείς. Δεν πεινάς γιατί είσαι σε υπερένταση; Να τρως όπως και να είσαι. Κατάπινε ακόμη και με τη βοήθεια νερού.

• Η διστακτικότητα σκοτώνει. Είναι καλύτερα να κάνεις κάτι λάθος, από το τίποτα.

• Κράτα το ηθικό σου και την πίστη σου. Διατηρώντας θετικό πνεύμα, θα σε βοηθήσει να παραμείνεις ζωντανός"

Καλές συμβουλές για να τις αγνοήσει κανείς. Συμβουλές που καταγράφονται μεν σε στρατιωτικά εγχειρίδια και μάλλον ακούγονται στην εκπαίδευση,  αλλά περνούν από τους "εν ειρήνη διάγοντες" στρατιώτες ωσάν ψιλά γράμματα.

Παράδειγμα: Πόσοι ξέρουν, έτσι αμέσως ν' απαντήσουν, όταν κατά τη διάρκεια ανταλλαγής πυρών ακούν πρώτα το πλατάγισμα, μετά την εκπυρσοκρότηση και μετά ...το σφύριγμα της σφαίρας, από ποιά απόσταση τους πυροβολούν;  Κάπως έτσι εννοούνται "τα ψιλά γράμματα" που δεν είναι καθόλου ψιλά! Αν είχαν την εμπειρία θα ήξεραν γιατί "όποιος έχει καεί, φυσάει και το γιαούρτι".

Εκπαίδευση και πάλι εκπαίδευση!

Ανιχνευτής

Αποφθέγματα Μάχης

Υπάρχουν πράγματα που δεν μαθαίνονται μόνο από τα βιβλία, αλλά και από τις εμπειρίες όσων έχουν βρεθεί σε πεδίο μάχης! Είναι διαχρονικά με διεθνή απήχηση, μεταφέρονται από στόμα σε στόμα κατά τη διάρκεια της εκπαίδευσης και λέγονται σαν γνωμικά, για να μείνουν στο μυαλό των νεότερων!

Διαβάστε παρακάτω κάποια από τα πιο διαδεδομένα, βγαλμένα μέσα από την εμπειρία, που σαν βάση έχουν την απλή κοινή λογική! Ίσως να φανούν χρήσιμα σε όσους ενδιαφέρονται!

- Ένας καλός στρατιώτης τρώει όποτε βρει τροφή, γιατί δεν ξέρει πότε θα ξαναφάει!

- Ένας καλός στρατιώτης κοιμάται όποτε μπορεί, γιατί δεν ξέρει πότε θα ξανακοιμηθεί!

- Πίνε πάντα περισσότερο νερό απ' ό,τι χρειάζεσαι!

(Σε περιπόλους και ενέδρες)

- Ποτέ μη στέκεσαι όρθιος όταν μπορείς να κάτσεις! Ποτέ μην κάθεσαι όταν μπορείς να ξαπλώσεις! Ποτέ μην μένεις ξύπνιος όταν μπορείς να κοιμηθείς!

- Χέ@ε μέσα και ..κουβάλα! (Εννοεί ότι δεν αφήνουμε ίχνη μας πίσω. Ακόμη και τα περιττώματα τα συγκεντρώνουμε σε πλαστικές σακούλες και τα μεταφέρουμε μαζί μας μέχρις ότου τα ξεφορτωθούμε σε ασφαλή περιοχή) 

- Να έχεις μαζί σου αρκετά πυρομαχικά! Είναι η ασφάλεια ζωής σου! Να πυροβολείς με τσιγκουνιά! Αλλιώς θα μείνεις από σφαίρες εκεί που τις χρειάζεσαι!

-  Μη στέκεσαι κοντά σε χαρακτηριστικά σημεία του εδάφους, γιατί θα σου έλθουν εχθρικά πυρά!

-  Τα περίεργα αντικείμενα τραβάνε πυρά! Ποτέ μη κρύβεσαι πίσω απ' αυτά!

- Ποτέ μη σκέφτεσαι μια τίμια μάχη. Γίνε ύπουλος και προσπάθησε να ξεγελάς τον αντίπαλο αν θέλεις να ζήσεις.

- Βρες τον εχθρό πριν σε βρει αυτός! Αν δεν χτυπήσεις πρώτος θα είσαι ο πρώτος που θα χτυπηθεί!

- Πλησίασε αθόρυβα, χτύπησε σκληρά και φύγε γρήγορα!

- Αν χάσεις επαφή με τον αντίπαλο, πρόσεχε την πλάτη σου!

- Τραυμάτιζε τον εχθρό! Δύο τον μαζεύουν, τρεις φεύγουν! (εννοεί ότι απασχολείται εχθρικό προσωπικό με τον τραυματία και έτσι μειώνεται η δύναμη που ενεργεί)

- Χρησιμοποίησε τους θορύβους της μάχης για να καλύψεις την κίνησή σου!

- Μην καμουφλάρεις υπερβολικά τη θέση σου, γιατί φαίνεται!

- Μη μένεις σε μέρη όπου ο αντίπαλος θα περιμένει να σε βρει. Σκέψου σαν αυτόν!

- Πέρνα δρόμους ή μονοπάτια από σημεία που σου δίνουν την μεγαλύτερη κάλυψη! (εννοεί σημεία με ανώμαλο έδαφος,  χαραδρώσεις, στροφές, κάτω από γεφύρια μέσα από οχετούς).

-  Όταν κινείσαι, ποτέ να μην προβάλεις τον εαυτό σου στον ορίζοντα. Απόφυγε ανοικτές περιοχές!

- Κόλλησε δυο γεμιστήρες με ταινία σε αντίστροφη θέση. Έτσι τις αλλάζεις πιο εύκολα και πιο γρήγορα, ακόμη και στο σκοτάδι.

- Μισοί τρώνε, μισοί φυλάνε! Μισοί κοιμούνται, μισοί φυλάνε! (εννοεί ότι σε ένα τμήμα που βρίσκεται σε στάση ή χώρο ασφαλείας, ή σε αμυντική διάταξη, ή σε εγκατάσταση ενέδρας, ή σε θέση παρατήρησης,  πρέπει πάντα κάποιοι να φυλάνε ενώ το υπόλοιπο τμήμα αναπαύεται)

- Αν ο εχθρός είναι εντός βεληνεκούς, το ίδιο είσαι και συ! Φυλάξου!

- Ο εχθρικός αντιπερισπασμός που δεν του δίνεις σημασία, μπορεί να είναι η κύρια προσπάθειά του αντίπαλου! (εννοεί ότι ποτέ δεν αφήνουμε ανεξέλεγκτη οποιαδήποτε επιθετική ενέργεια του αντίπαλου)

- Το εύκολο δρομολόγιο, είναι συνήθως παγιδευμένο!

- Ο εχθρός δεν σε βλέπει, μέχρι να κάνεις το πρώτο σου λάθος!

- Όταν κινείσαι τη νύχτα, να σταματάς συχνά και ν' ακούς! Αν φοράς κράνος, να το βγάζεις για ν' ακούς καλύτερα!

- Αν πρέπει να μιλήσεις ψιθυριστά, βγάλε τον περισσότερο αέρα απ' το στήθος, πριν το κάνεις! (Εννοεί, ότι με αυτόν τον τρόπο, μειώνεται αισθητά ο θόρυβος της εκπνοής όταν μιλάς ψιθυριστά)

- Αν δεις εχθρική φωτοβολίδα να εκτοξεύεται, πέσε κάτω και καλύψου, πριν ανάψει! Αν δεν προλάβεις και βρεθείς μέσα στον φωτισμό, φύγε γρήγορα γιατί θ' αρχίσουν τα πυρά!

- Ο φακός, ο αναπτήρας και τα σπίρτα, δεν φωτίζουν μόνο γύρω σου! Φωτίζουν και σένα! (εννοεί την πειθαρχία φωτός)

- Η καλύτερη στιγμή για ν' αποδράσεις, είναι αμέσως μετά τη σύλληψη! Πρώτον γιατί είσαι σε καλύτερη φυσική κατάσταση εκείνη τη στιγμή. Δεύτερον, τα φίλια πυρά μπορεί να προκαλούν αρκετή σύγχυση για να σου επιτρέψουν την απόδραση. Τρίτον γνωρίζεις την περιοχή εκείνη τη στιγμή.

- Τα φίλια πυρά, δεν είναι φιλικά! (εννοεί τα μέτρα ασφάλειας που πρέπει να λαμβάνονται σε κάθε περίπτωση)

- Σφαίρα που σφυρίζει να μην τη φοβάσαι! (εννοεί ότι έχει ήδη περάσει από  σένα)

- Οι σφαίρες δεν σέβονται βαθμούς! (εννοεί ότι όλοι ανεξάρτητα με το βαθμό τους, πρέπει να παίρνουν τα μέτρα ασφάλειας)

- Τα σκυλιά δεν ξεγελιούνται! Μόνο οι συνοδοί τους! (εννοεί ότι αν σε περίπτωση διαφυγής χρησιμοποιούνται ανιχνευτικά σκυλιά,  η μόνη περίπτωση να ξεφύγεις, είναι να κινείσαι με τέτοιο τρόπο που θα προβληματίσει τους συνοδούς, και να τους κάνει να σκεφτούν, ότι τα σκυλιά τους έχουν μπερδευτεί)


Ανιχνευτής

Εγγύς Αεροπορική Υποστήριξη 2

Σε προηγούμενο άρθρο, είχαμε αναφέρει το άτυχο περιστατικό αδελφοκτόνων πυρών, που συνέβη αρχές Ιουνίου του 2014 στο Αφγανιστάν, με αποτέλεσμα τον θάνατο 6 ανδρών των αμερικανικών ειδικών δυνάμεων και του αφγανικού στρατού, από φίλια πυρά.

Πρόσφατα, δημοσιοποιήθηκε και το πόρισμα της ένορκης προανάκρισης από την στρατιωτική δικαιοσύνη, όπου δυστυχώς παρουσιάζεται η σωρεία λαθών και κακού συντονισμού, που οδήγησε στον θάνατο νέους άνδρες.

Θεωρώ σκόπιμο να επανέλθω στο τραγικό περιστατικό που  αποτελεί σαν πάθημα και ένα πολύ καλό ..μάθημα για όσους "βλέπουν και ακούουν".

Βομβαρδιστικό B1-B Lancer  (Πηγή)

Πολύ συνοπτικά, ένα  συμμαχικό καταδρομικό τμήμα που εκτέλεσε ειδική αποστολή στην επαρχία Ζαμπούλ του Αφγανιστάν, προσέγγισε νύκτα, σύμφωνα με την σχεδίαση την προκαθορισμένη ζώνη προσγείωσης (ΖΠ) για αποχώρηση. Εκεί δέχτηκε πυρά από τμήμα ανταρτών που ενέδρευε στην περιοχή. 

Ο διοικητής του τμήματος προσπάθησε να εντοπίσει την θέση των ανταρτών και μέσω του Ελεγκτού Μάχης  (ΑΕΛΑ)που διέθετε, έδωσε στα αεροσκάφη υποστήριξης τα στοιχεία του εχθρικού στόχου. Ανοίγω μια μικρή παρένθεση εδώ, για να πω ότι στη φάση της ενεργοποίησης ΖΠ τα αεροπορικά μέσα, παρέχουν κάλυψη εκτελώντας κύκλο πάνω από τον χώρο, σε ετοιμότητα επέμβασης. Για να γίνει αυτό, η ενημέρωση ενεργοποίησης ΖΠ δίνεται από το επίγειο τμήμα, προκειμένου να υπάρξει συντονισμός.

Όταν άρχισε η εμπλοκή τη νύκτα, ο ελεγκτής μάχης θεώρησε ότι οι αναλαμπές των πυρών από τα όπλα του προσωπικού αποτελεί και την γραμμή των φιλίων τμημάτων, ενώ εκτιμήθηκε σε συνεργασία με τον διοικητή του τμήματος ότι οι αντάρτες βρίσκονταν σε παρακείμενο ύψωμα, περίπου 300 μέτρα δυτικά. Παράλληλα, για να γίνει πιο καλά αντιληπτή η θέση των φιλίων τμημάτων, από τα βομβαρδιστικά  B1-B, ο διοικητής του καταδρομικού τμήματος, διέταξε όλο το προσωπικό του να ενεργοποιήσουν τους ατομικούς αναλάμποντες φακούς υπερύθρου φωτός.

Στη συνέχεια δόθηκε αίτηση πυρών επάνω στο λόφο. Στο λόφο όμως, ...είχε κινηθεί μια ομάδα 6 ανδρών, εκτελώντας πυρ και κίνηση για να πλαγιοκοπήσει τους αντάρτες! Αυτό δεν έγινε έγκαιρα γνωστό στο διοικητή του τμήματος, λόγω της γρήγορης εξέλιξης του αγώνα. Ούτε εντοπίσθηκε αυτή η ομάδα με άλλο τρόπο αναγνώρισης, ούτε γνώριζε η ομάδα ότι επίκειται βομβαρδισμός του λόφου!

Αυτό που επίσης δεν γνώριζαν όλοι οι εμπλεκόμενοι ήταν ότι τα αισθητήρια όργανα του παλαιού Β1-Β, δεν μπορούσαν ν' αναγνωρίζουν την υπέρυθρη ακτινοβολία των φακών!

Συνημμένη πανοραμική φωτογραφία της ένορκης προανάκρισης, που δόθηκε στη δημοσιότητα (λογοκριμένη) δείχνει το χώρο της συμπλοκής. Αριστερά φαίνεται η εναλλακτική ζώνη προσγείωσης των ελικοπτέρων (Helicopter landing Zone, Exfiltration, HLZ EXFIL) που ενεργοποιήθηκε για την αποχώρηση του καταδρομικού τμήματος. Στο κέντρο φαίνεται η αρχικά επιλεγείσα ζώνη προσγείωσης και επιβίβασης, (Pick up Zone, PZ) όπου το καταδρομικό τμήμα δέχτηκε πυρά  και δεξιά ο επίμαχος λόφος όπου οι βόμβες χτύπησαν τους 6 καταδρομείς. (Πηγή)

Έτσι χωρίς να ακολουθούνται οι συγκεκριμένες Βασικές Οδηγίες Επιχειρήσεων (ΒΟΕ) από όλους σε θέματα συντονισμού και ελέγχου και με εσφαλμένη εντύπωση ότι δεν υπάρχουν φίλια στρατεύματα στο λόφο, έπεσαν οι βόμβες.

"Οι εμπλεκόμενοι στον συντονισμό Εγγύς Αεροπορικής Υποστήριξης (ΕΑΥ), απέτυχαν να εκτελέσουν και να εφαρμόσουν αποτελεσματικά τους προβλεπόμενους κανόνες, γεγονός που οδήγησε σε ελλειπή επίγνωση της κατάστασης και αντικανονική ταυτοποίηση του στόχου. Αν  είχαν εφαρμοσθεί οι κανόνες και ακολουθούνταν σωστά οι ΒΟΕ, το τραγικό συμβάν δεν θα είχε συμβεί" γράφει το πόρισμα.

Η επανάπαυση της αναγνώρισης των φιλίων μόνο από τους αναλάμποντες φακούς υπέρυθρης ακτινοβολίας χωρίς να χρησιμοποιηθεί επικαλυπτικά και άλλη μέθοδος, αλλά το σοβαρότερο η άγνοια των δυνατοτήτων των αεροπορικών μέσων, θεωρήθηκε σαν μία σοβαρή παράλειψη, αδικαιολόγητη για το επίπεδο εκπαίδευσης και επαγγελματικής κατάρτισης των υπευθύνων.

Βλέπετε, αυτά συμβαίνουν και  ..."στις καλύτερες οικογένειες"

Ανιχνευτής

Η Επιβίωση-Διαφυγή και Διάσωση του πιλότου

Ιούνιος 1995. Ένας πιλότος F-16 του ΝΑΤΟ, ο Σκοτ Ο Γκρέιντι , καταρρίπτεται, πάνω από τη Βοσνία μετά την προσβολή του αεροσκάφους του από πύραυλο εδάφους-αέρος.

Ενεργοποιεί το σύστημα εκτίναξης και προσγειώνεται σώος σε εχθρικό έδαφος. Εδώ ξεκινάει πλέον η περιπέτειά του, προσπαθώντας να διαφύγει την αιχμαλωσία και να διασωθεί.

Επιστρατεύει όλες τις γνώσεις που απεκόμισε στην εκπαίδευση, για επιβίωση και διαφυγή. 

Δείτε την ιστορία του  σε αναπαράσταση  ντοκιμαντέρ, πιέζοντας ΕΔΩ.

Ανιχνευτής

Επιχείρηση χωρίς επιστροφή. Η διαφυγή των SBS

Μια πραγματικά περίεργη και απίθανη επιχείρηση εκτυλίχθηκε στην έρημο του Ιράκ, κατά την διάρκεια του δεύτερου πολέμου του Κόλπου. Ήταν Μάρτιος του 2003, όταν ο Μ' Λόχος (M Squadron)  των Βρετανών  SBS, δυνάμεως 60 ανδρών, έλαβε την αποστολή της ..συνάντησης με το 5ο ιρακινό Σώμα Στρατού με σκοπό την ..παράδοση του Σώματος στους Βρετανούς! Πάντα συνηθίζεται να λέγεται μεταξύ των ανδρών των ειδικών δυνάμεων ότι πρέπει να είναι κάποιος έτοιμος για ό,τι απροσδόκητο συμβεί. Εδώ όμως ξεπέρασε και το απροσδόκητο!

Όχημα  Land Rover διασκευασμένο για κίνηση στην έρημο. Θυμίζει τα οχήματα περιπόλων ερήμου του 2ου ΠΠ (Πηγή)

 Όσο και αν ακούγεται παράδοξο, συνέβη και αυτό. Πριν αναλάβουν την επιχείρηση, οι πεζοναύτες-κομάντος συγκεντρώθηκαν σε προκεχωρημένη βάση επιχειρήσεων, κάπου στην Μέση Ανατολή (σ.σ. Πολύ πιθανόν σε κάποια από τις βρετανικές βάσεις της Κύπρου). Αρκετές εβδομάδες πριν, ο λόχος τους βρισκόταν στην έρημο της Κένυας, κάνοντας εκπαίδευση στην διείσδυση με οχήματα μέσω ερήμου, πίσω από εχθρικές γραμμές.

Περίμεναν ότι θα έμπαιναν στο Ιράκ από Τουρκία. Τα σχέδια άλλαξαν όμως γιατί η Τουρκία αρνήθηκε στις αμερικανικές και βρετανικές δυνάμεις να διέλθουν από τα σύνορά της και να δημιουργήσουν ένα βόρειο μέτωπο. Έτσι αποφασίσθηκε η είσοδος στην ιρακινή έρημο, από Ιορδανία.

Η έρημος του Ιράκ (Πηγή)

Όταν ο Βρετανός ταξίαρχος, ο τότε Διευθυντής των βρετανικών ειδικών δυνάμεων, τους ανακοίνωσε ότι θα διασχίσουν την ιρακινή έρημο και θα διανύσουν πάνω από 600 μίλια (965,6 χλμ) προς τον Τίγρη ποταμό, για να φτάσουν στον προορισμό τους, που ήταν 100 μίλια μακριά από τα τουρκικά και συριακά σύνορα, απόρησαν.

Εκεί όμως που έμειναν άναυδοι, ήταν όταν τους εξήγησε γιατί θα πήγαιναν: Ο λόχος τους θα αναλάμβανε την παράδοση ...100.000  στρατιωτών, του ιρακινού 5ου Σώματος Στρατού.  Οι αριθμοί ήταν συντριπτικά εναντίον τους σε όλα τα σημεία, αλλά οι "αξιόπιστες" πληροφορίες που υπήρχαν στη διάθεσή τους, έδειχναν τους Ιρακινούς με πολύ χαμηλό ηθικό, αδιάφορους για πολεμικές επιχειρήσεις, οι οποίοι ευχαρίστως με την πρώτη ευκαιρία θα παραδίδονταν.

Ο λόχος πλαισιωνόταν, όχι μόνο από εμπειροπόλεμους παλιούς κομάντος, που είχαν συμμετάσχει και σε επιχειρήσεις  στο Αφγανιστάν, αλλά και από αρκετούς "νέους", οι οποίοι, αν και είχαν περάσει την αξιολόγηση στην επιχειρησιακή εκπαίδευση, δεν είχαν καμιά εμπειρία σε πραγματική επιχείρηση.

Οι παλιοί κατά τη φάση της σχεδίασης, είχαν πάντα στο μυαλό τους παρόμοιες επιχειρήσεις που απέτυχαν από μια λεπτομέρεια, όπως ήταν η επιχείρηση της περιπόλου των SAS, με την κωδική ονομασία  Bravo Two Zero το 1991.

Υπήρχε μια διαίσθηση ανάμεσα στους παλιούς, ότι μπορεί να συνέβαινε κάτι απρόοπτο! Δεν μπορούσαν να "χωνέψουν" ότι ένα ολόκληρο Σώμα Στρατού θα παραδινόταν σε λίγους Βρετανούς στρατιώτες. Περιπαικτικά έδωσαν στην επιχείρηση την ονομασία "Χωρίς Επιστροφή", γιατί έβλεπαν την μεγάλη δυσκολία της υλοποίησής της. Παρ' όλα αυτά ξεκίνησε η σχεδίαση της αποστολής που προέβλεπε:

• Αερομεταφορά του λόχου με μεταγωγικά αεροσκάφη από την προκεχωρημένη βάση επιχειρήσεων και προσγείωση σε πρόχειρο αεροδιάδρομο στη δυτική ιρακινή έρημο, κοντά στα ιορδανικά σύνορα.

• Από εκεί, κίνηση  με ειδικά ελαφριά διασκευασμένα οχήματα τύπου Land Rover και τετράτροχες μηχανές (quad bikes), για 600 μίλια περίπου μέχρι το σημείο συνάντησης με τους Ιρακινούς.

Η αερομεταφορά έγινε νύκτα στις 17 και 18 Μαρτίου 2003 σε δύο διαδρομές, όπως είχε σχεδιαστεί. Για τέσσερις ημέρες, ξεκινώντας στις 19 Μαρτίου, η φάλαγγα των 30 τροχοφόρων των  SBS  κινήθηκε προς τα βορειοανατολικά προσπαθώντας ν' αποφύγει οποιαδήποτε επαφή με ντόπιο πληθυσμό, ώσπου προσέγγισαν το σημείο ραντεβού το σούρουπο της 23 Μαρτίου 2003. Καθώς η νύκτα έπεφτε στην περιοχή, δεν είχαν αντιληφθεί κάποια ανθρώπινη παρουσία.

Ξαφνικά όλος ο λόχος άρχισε να σφυροκοπείται από εκατοντάδες τροχειοδεικτικές σφαίρες. Βρέθηκαν μπροστά σε μια καλοστημένη ενέδρα. Μετά από λίγο άρχισαν να δέχονται πυρά αρμάτων και πυροβολικού. Δεν ήταν αντάρτες Φενταγίν, όπως είχαν υποθέσει αρχικά, αυτό ήταν ξεκάθαρο πλέον. Αντιμετώπιζαν μονάδες τακτικού στρατού.

Η αποστολή τους και η σχεδίαση της επιχείρησης, είχε βασιστεί σε λανθασμένες στρατιωτικές πληροφορίες. Η άμεση ενέργεια που έπρεπε να γίνει ήταν να απομακρυνθούν το ταχύτερο από την "ζώνη θανάτου" στην οποία είχαν βρεθεί.

Η φάλαγγα ανέπτυξε ταχύτητα και κινήθηκε  προς την κατεύθυνση ενός ξεροπόταμου  (wadi) που είχε επισημανθεί κατά τη σχεδίαση, 2 μίλια μακριά από το σημείο ραντεβού. Ήταν το καταλληλότερο μέρος για κάλυψη και ανασυγκρότηση.

Κάτω από την πίεση των πυρών, δεν υπήρχε χρόνος για αναγνώριση του εδάφους και έτσι όλα τα τζιπ, μπαίνοντας στην κοίτη του ξεροπόταμου, άρχιζαν να βυθίζονται μέσα σε μαύρη άμμο. Σ' εκείνο το σημείο κόλλησαν 8 οχήματα.

Ο διοικητής του λόχου (που ήταν αξιωματικός των  SAS),  έδωσε την εντολή τόσο τα βυθισμένα όσο και τα ήδη κτυπημένα από τα εχθρικά πυρά που είχαν σοβαρές ζημιές, να εκκενωθούν και να καταστραφούν, αφού μεταφερθεί πιο ευαίσθητος και πολύτιμος εξοπλισμός τους στα παραμείναντα οχήματα. Ο λόχος "Μ", είχε χάσει σχεδόν τα μισά οχήματά του και την αντίστοιχη ισχύ πυρός του. Τα υπόλοιπα οχήματα χωρίστηκαν σε μικρές φάλαγγες των τριών  και χωρίς καθυστέρηση άρχισαν την διαφυγή τους, υπολογίζοντας ότι οι εκρήξεις των γεμισμάτων.

Οι άνδρες του λόχου κρεμάστηκαν σαν τσαμπιά στα υπόλοιπα Land Rovers. Μόνο σε 3 οχήματα φορτώθηκαν 24 άτομα! Μέσω ασυρμάτου, ειδοποιήθηκε το κέντρο επιχειρήσεων των SBS στο Κατάρ για την εκκένωση του λόχου και ξεκίνησε η επιχείρηση διάσωσής τους, ενεργοποιώντας κατά μήκος του δρομολογίου διαφυγής τους, τις πιθανές ζώνες προσγείωσης για παραλαβή τους με ελικόπτερα.

Τοπίο ιρακινής ερήμου, την περίοδο του πολέμου (Πηγή)

Η διαφυγή εκτελέσθηκε υπό την πίεση των Ιρακινών,  που τους κυνηγούσαν κατά πόδας. Αν και ζήτησαν αεροπορική υποστήριξη, ελάχιστη τους δόθηκε, δεδομένου ότι η απόσταση που τους χώριζε από τους διώκτες τους ήταν μικρή. Τελικά μετά από 6 ώρες κυνηγητό μέσα στη νύκτα, κατόρθωσαν να προσεγγίσουν τις προκαθορισμένες ζώνες προσγείωσης όπου ελικόπτερα σταδιακά, τους παραλάμβαναν με την υποστήριξη της πολεμικής αεροπορίας και τους μετέφεραν σε ασφαλές έδαφος.

Μόνο δύο δεν μπόρεσαν να εκκενωθούν από αέρος, αλλά χρησιμοποιώντας την τετράτροχη μηχανή τους, πέρασαν τα συριακά σύνορα και αιχμαλωτίστηκαν, για να αφεθούν ελεύθεροι μετά από 2 ημέρες και να επαναπατρισθούν.

Η ανεπιτυχής επιχείρηση, είχε σοβαρό αντίκτυπο στο κύρος και την αξιοπιστία των SBS, που κατηγορήθηκαν για ελλειπή εκπαίδευση σε αγώνα ξηράς και για "ερασιτεχνισμό" από τους συναδέλφους τους τους SAS! Ήταν μια αποτυχία που κόστισε και στο κύρος του βρετανικού στρατού γενικότερα, αφού οι Ιρακινοί μετέδωσαν από τα ΜΜΕ την "πανωλεθρία" των Βρετανών, επιδεικνύοντας τα κατεστραμμένα αυτοκίνητα και τις μηχανές τους. Μάλιστα τότε ειπώθηκε ότι σκοτώθηκαν 10 Βρετανοί στρατιώτες.

Η επιχείρηση αποσιωπήθηκε αμέσως, αφού ακολούθησαν οι επιχειρήσεις στο Ιράκ. Ο λόχος "Μ" ξεκίνησε την ανασυγκρότηση και την εκπαίδευση για να καλύψει τα κενά του, ενώ ο διοικητής του  απομακρύνθηκε από τη θέση του, μάλλον σαν ακατάλληλος.

Μετά από 10 χρόνια όμως, το 2013 ένας SBS, από τους κύριους εκτελεστές της επιχείρησης αποφάσισε να σπάσει τη σιωπή του και να γράψει ένα βιβλίο για την όλη ιστορία, όπως είχε πράξει στο παρελθόν και ο Βρετανός SAS  Άντυ Μακ Ναμπ για την περίπολό του Bravo Two Zero.

To βιβλίο αυτό πήρε τον τίτλο: Zero Six Bravo πάλι από το κωδικό όνομα της καταδρομικής δύναμης και εξιστορεί τα συμβάντα! Ως τώρα δεν έχει διαψευσθεί κάτι επίσημα. Στο βιβλίο του ο συγγραφέας, εκδηλώνει την πικρία του για τις άδικες κατηγορίες στο λόχο του, και υποστηρίζει ότι έπεσαν θύμα κακών πληροφοριών που τους έδωσαν τα προϊστάμενα κλιμάκια.

Σε κάποιο σημείο της αφήγησής του αναφέρει ότι ένα από τα βράδια που ο λόχος βρισκόταν σε κάποιο σημείο απόκρυψης wadi, βρέθηκε μπροστά τους ένα κοπάδι πρόβατα.

Μπροστά, πήγαινε ένα κριάρι, που καθοδηγούσε το κοπάδι, ενώ τα ζώα τα συνόδευε ένα αγόρι. Μέσα στη νύκτα, ο σκοπός των Βρετανών αποφάσισε να μην σκοτώσει το αγόρι, αλλά με το υπέρυθρο laser,προσπάθησε να τυφλώσει το κριάρι το οποίο ερεθισμένο από τις αόρατες ακτίνες, σταμάτησε και γύρισε πίσω, παρασύροντας και το κοπάδι μαζί του. Έτσι απέφυγαν την επαφή με τον μικρό βοσκό, χωρίς όμως να είναι σίγουροι αν τους είδε και αν το είπε στους χωριανούς του.

Πιθανολογεί ότι ίσως από εκεί και μετά  οι Ιρακινοί μπορεί να τους είχαν εντοπίσει και περίμεναν την κατάλληλη στιγμή να τους επιτεθούν. Γίνεται και λόγος για αντάρτες Φενταγίν, που συνεργάζονταν με τον τακτικό στρατό. Το βάρος της ευθύνης το δίνει στην βρετανική Υπηρεσία Πληροφοριών ΜΙ6.

Κανείς δεν μπορεί προς το παρόν να εξακριβώσει τι πραγματικά συνέβη. Αυτό που μένει είναι ότι πράγματι υπήρξε μια πολύ τολμηρή και ριψοκίνδυνη επιχείρηση. Βεβαιώνεται η καλή σχεδίαση του σε ενδεχόμενα σχέδια όπως αυτό της διαφυγής της καταδρομικής δύναμης. Μπορεί να μην παραδόθηκε το ιρακινό Σώμα Στρατού στους Βρετανούς, αλλά η επιχείρηση της διαφυγής λειτούργησε άψογα. Το ιρακινό 5ο Σώμα Στρατού παραδόθηκε πολύ αργότερα,

Αυτό που τελικά μένει σαν συμπέρασμα, είναι ότι χωρίς σωστές πληροφορίες και το καλύτερο σχέδιο ειδικών επιχειρήσεων και όχι μόνο, είναι άχρηστο. Είναι πολύ εύκολο γι' αυτούς των πληροφοριών  που βρίσκονται στα γραφεία τους να γράφουν εκτιμήσεις και να τις παρουσιάζουν ικανοποιημένοι για το έργο τους, αλλά θα πρέπει να ξέρουν ότι ακόμα και ένα κόμμα να έχουν κάνει λάθος μπορεί να στοιχίσει τις ζωές γενναίων ανθρώπων.

Είναι πολύ σοβαρή υπόθεση το να κάνεις εκτιμήσεις που μπορεί, αν είναι εσφαλμένες να οδηγήσουν στην αποτυχία  και ανθρώπους στο θάνατο. Περισσότερο στις ειδικές επιχειρήσεις που στηρίζονται απόλυτα στις ορθές και νωπές πληροφορίες.


Ανιχνευτής


Πηγή