Από τ' ΑΒΑΚ ορμούν οι πεζοναύτες..

Αναδημοσίευση ενός πάντα επίκαιρου άρθρου!

Έτσι αρχίζει το εμβατήριο των Ελλήνων πεζοναυτών, όπως το τραγουδούσαμε κάποτε, στο 521 ΤΠΝ.

 

Βρετανικές ΑΒΑΚ, κατευθύνονται προς την ακτή στην περιοχή Τρόια της Πορτογαλίας (Πηγή)

Εδώ όμως θα δούμε τις ΑΒΑΚ (ΑποΒατικές ΑΚάτους) άλλων, των Βρετανών βασιλικών πεζοναυτών, όπως παρουσιάστηκαν σε παλιά άσκηση του ΝΑΤΟ "Trident Juncture 2015", που έλαβε χώρα στην Πορτογαλία και Ισπανία.

"Συμβολή Τρίαινας", παράξενη ονομασία άσκησης, για να δηλώσει ίσως την κοινή συμμαχική αποβατική (και όχι μόνο) ενέργεια, Αμερικανών, Βρετανών, Ισπανών  Πορτογάλων και άλλων πεζοναυτών. 

Το δόγμα των αμφίβιων επιχειρήσεων είναι κοινό στο ΝΑΤΟ (κατά βάση αμερικανικό) με διαφοροποιήσεις ίσως λόγω διαφορετικού εξοπλισμού, υλικού, και μεταφορικών μέσων.

Για να φτάσει ένας πεζοναύτης να πατήσει στην άμμο, πρέπει να έχουν προηγηθεί πολλές άλλες διαδικασίες και ενέργειες, που για να τις αναλύσουμε θα πάρει πολλή ώρα. Πολύ συνοπτικά και απλά όσο γίνεται, μπορούμε να πούμε ότι η περιοχή αμφιβίων επιχειρήσεων απομονώνεται από θάλασσα και αέρα! Φαντασθείτε ένα τεράστιο σωλήνα να περιλαμβάνει την όλη περιοχή! Ή καλύτερα ένα τεράστιο θόλο να την καπακώνει! (όπως στο σήριαλ "Under the Dome") Πώς γίνεται αυτό; Μα φυσικά με ναυτική και αεροπορική υπεροχή!

Ελικόπτερα Wildcat συνοδεύουν το κύμα των βρετανικών ΑΒΑΚ (Πηγή)

Στη συνέχεια ξεκινούν οι καταιγιστικοί βομβαρδισμοί από θάλασσα (αν έχουμε ναυτικό πυροβολικό) και από αέρα και από ξηρά, (αν είναι κοντά η απέναντι ακτή) για να "μαλακώσει" ο στόχος! Δηλαδή να διαλυθεί τελείως, αν είναι εφικτό, κάθε αμυντική δυνατότητα του αντίπαλου! Σοκ και Δέος! Και μετά ξεκινούν οι φουσκωτές βάρκες για να πιάσουν τις άκρες της ακτής απόβασης (αν απαιτείται) και να τις ασφαλίσουν, ενώ ταυτόχρονα με ελικόπτερα (αν έχουμε) αερομεταφέρονται τμήματα για να πιάσουν στενωπούς, διαβάσεις και κομβικά άλλα σημεία (εδάφη τακτικής σημασίας), στο εσωτερικό της ξηράς, που θα απομονώσουν τις ακτές και τους αιγιαλούς απόβασης από οποιαδήποτε προσπάθεια ενίσχυσης του αντίπαλου. Έτσι εξασφαλίζεται το προγεφύρωμα.

Εσωτερικό βρετανικής ΑΒΑΚ. Παίρνει 30 άτομα! Δεν κάνουν οι πεζοναύτες απόβαση ντυμένοι όπως τους βλέπετε βέβαια! Πρόκειται μάλλον για διαφημιστική φωτογραφία. Μπορούμε όμως να δούμε πέραν του φορητού οπλισμού και το είδος του σωσιβίου που χρησιμοποιούν. Τα πράσινα μπερέ "κλέβουν την παράσταση"!

Μετά, αρχίζουν οι ΑΒΑΚ φορτωμένες, από πεζοναύτες που έχουν ήδη κατεβεί από τα αρματαγωγά ή άλλα πλοία και στριφογυρίζουν στη θάλασσα περιμένοντας σινιάλο, να κινούνται προς τη στεριά, στους αιγιαλούς που έχουν κατανεμηθεί. 

Μπορεί όμως αν έρχονται από κοντινή ακτή να ξεκινήσουν απ' ευθείας από εκεί. (όπως κάνουν οι πρόσφυγες με τις βάρκες για παράδειγμα, για να μην πω όπως θα  ήθελαν ή θέλουν άλλοι…)

Αποβατική ενέργεια Βρετανών πεζοναυτών

Και …ορμούν οι πεζοναύτες προς την ακτή! Προσπαθούν να κινηθούν γρήγορα έξω από ανοιχτές περιοχές, να βρουν προκάλυμμα, να συγκροτηθούν, να ανασυνταχθούν και να χτυπήσουν συντονισμένα, αντιστάσεις.

Κάποιοι βγαίνοντας από τις πρώτες ΑΒΑΚ, στο 1ο κύμα, κουβαλούν κιβώτια με πυρομαχικά κάθε λογής και κυριολεκτικά τα πετάνε στην άμμο, τρέχοντας προς τα μέσα! Είναι πυρομαχικά ομαδικών όπλων, πολυβόλων, όλμων κυρίως! Και το κάνουν αυτό για να "χτίσουν" τα πρώτα αποθέματα για ομαδικά όπλα που ακολουθούν. 

Αν το "μαλάκωμα" έχει πετύχει, η δουλειά θα γίνει πιο εύκολα, με τη βοήθεια και της αεροπορικής και ναυτικής υποστήριξης με πυρά! Εδώ οι παρατηρητές ναυτικού πυροβολικού και οι ελεγκτές αέρος, είναι απαραίτητοι και πολύτιμοι! Αν υπάρχουν ισχυρά σημεία αντίστασης, τα πράγματα εξελίσσονται πιο αργά και πιο δύσκολα! Οι ισχυρές αντιστάσεις παρακάμπτονται και απομονώνονται για να χτυπηθούν από άλλους πιο ξεκούραστους που ακολουθούν!

Πορτογάλοι πεζοναύτες εκτελούν τη δική τους αποβατική έφοδο, από τις δικές τους ανοικτές ΑΒΑΚ κατά τη διάρκεια της άσκησης "Trident Juncture".

Και αυτό συνεχίζεται, μέχρι να εξασφαλιστεί το προγεφύρωμα, δηλαδή να ελέγχεται από τα αποβατικά στρατεύματα, που έχουν πιάσει λιμάνια ή/και αεροδρόμια και να μη μπορεί ο αντίπαλος να επέμβει ούτε με δυνάμεις ούτε με πυρά στο ξεφόρτωμα των δυνάμεων που ακολουθούν! 

Ξεφορτώνονται άρματα, πυροβόλα, βαριά οχήματα, μπουλντόζες και ό,τι άλλο μπορεί να χρειαστεί, Ανοίγονται δρομολόγια, και συσσωρεύονται  αποθέματα σε υλικά και εφόδια, για να σχηματιστεί, όπως λέγεται στρατιωτικά, η περιοχή ΔΜ (διοικητικής μέριμνας). 

Μετά το προγεφύρωμα και αφού έχουν έλθει πιο βαριές δυνάμεις, ολοκληρώνεται η κατάληψη της περιοχής που έχει καθοριστεί. (για παράδειγμα ολόκληρο νησί)

Και οι ειδικές δυνάμεις; Πού βρίσκονται και τι κάνουν; Αυτοί έχουν προηγηθεί πιο νωρίς! Οι ειδικές δυνάμεις έχουν διεισδύσει με οποιοδήποτε πρόσφορο μέσον και τρόπο τουλάχιστον 24 ώρες ενωρίτερα, για να υπάρχει κάποιο αποτέλεσμα! (Οι βάτραχοι κάνουν τη δουλειά τους προς την παραλία, προσπαθώντας να εντοπίσουν και να καταστρέψουν εμπόδια.)

Οι ειδικές δυνάμεις στα πλαίσια των αμφιβίων επιχειρήσεων, προσφέρουν σημαντικές υπηρεσίες στον Διοικητή της Αμφίβιας Δύναμης Επιχειρήσεων (ΔΑΔΕ). Του παρέχουν ακριβείς και νωπές πληροφορίες περί του εχθρού και ειδικότερα των στόχων που έχουν τεθεί, μετά από λεπτομερή μελέτη και επεξεργασία, τη γνωστή "Στοχοποίηση".

Η στοχοποίηση, είναι απόρροια της στρατιωτικής εκτίμησης κατάστασης κατά την οποία εξάγονται τα "κέντρα βάρους", τα "αποφασιστικά σημεία" και τελικά, τα "τρωτά σημεία"  του αντιπάλου. Οι ειδικές δυνάμεις, εκτελούν ειδική αναγνώριση και ενδεχομένως να προβούν σε άμεσες επιθετικές ενέργειες, με προτιμότερη, την προσβολή στόχων από ελεύθερους σκοπευτές.

Με άλλα λόγια, δεν πάνε οι ειδικές δυνάμεις τυχαία "μέσα" και δεν έχουν στοχοποιήσει μόνο εγκαταστάσεις, μονάδες, υλικά, αλλά και άτομα! Δηλαδή, κατά προτεραιότητα διοικητές μονάδων και σχηματισμών, στελέχη - χειριστές εξειδικευμένων οργάνων, μέσων, υλικών και οπλικών συστημάτων των οποίων η αναπλήρωση είναι πολύ δύσκολη, αλλά και δημόσια πρόσωπα πολιτικών αρχών. Γι' αυτό, ας προσέχουν όλοι!

Τμήμα ισπανικών ειδικών δυνάμεων μόλις έχει προσγειωθεί από αμερικανικό αεροσκάφος κάθετης προσγείωσης απογείωσης CV-22 Osprey (Πηγή)

Έτσι με την ανάλογη βαρύτητα το ΝΑΤΟ, χρησιμοποίησε και εκπαίδευσε τις ειδικές δυνάμεις στην άσκηση. Έδωσαν μεγάλη σημασία στη διακλαδική συνεργασία και τη διαλειτουργικότητα, μεταξύ ειδικών δυνάμεων και των υπολοίπων κλάδων, πρωτίστως όμως με τις τμηματικές διοικήσεις (χερσαία, αεροπορική και ναυτική)

Τμήματα ειδικών δυνάμεων από διαφορετικές χώρες (Βέλγιο, ΗΠΑ, Ισπανία, Καναδάς, Ολλανδία, Πορτογαλία, Πολωνία, Σλοβενία, Τσεχία και Φινλανδία που συμμετείχε σαν εταίρος) δύναμης χιλίων ανδρών συνεργάσθηκαν και συνεκπαιδεύτηκαν. Πόσο καλά, ξέρουν αυτοί που συμμετείχαν!


Ανιχνευτής

Περί αναπτήρων..

Πηγή

Δεν θα μιλήσουμε για πρωτότυπους και περίτεχνους  αναπτήρες,  που προτιμούν οι μερακλήδες καπνιστές. Θα πούμε όμως μερικά πράγματα για τη χρησιμότητα των αναπτήρων σε κατάσταση επιβίωσης.

" Gents (κύριοι), Ένας απλός μικρός BIC αναπτήρας μπορεί να σας σώσει τη ζωή, αλλά ο συνδυασμός του με το τσιγάρο, γίνεται εκρηκτικό μείγμα που θα σας τινάξει στον αέρα κάποια στιγμή..", ακόμα ηχεί στ' αυτιά μου η περιπαικτική και εύθυμη φωνή του Βρετανού SAS εκπαιδευτή επιβίωσης, που μας έκανε μάθημα πριν από ..πολλά χρόνια. Για να καταλάβετε πόσο παλιά, αυτός  συμμετείχε λίγο αργότερα στον πόλεμο των Φώκλαντ! 

Καθισμένοι μέσα στο  γερμανικό, μουσκεμένο από τη βροχή δάσος, σε κάποια εκπαιδευτική περιοχή του ILRRPS , προετοιμαζόμασταν για μια μεγάλη άσκηση περιπόλων  διπλής ενέργειας. Οι "αντίπαλοί" μας θα ήταν οι νεοσυγκροτηθέντες τότε,  περιβόητοι GSG-9.

Εμείς "παίζαμε" τους ..παρείσακτους σαμποτέρ και αυτοί αναλάμβαναν την αντιτρομοκρατική δράση! Είχε μεγάλο ενδιαφέρον ο συναγωνισμός γνώσεων και τακτικής. Ο ένας προσπαθούσε να πιάσει ή να ξεγελάσει τον άλλο! Η προετοιμασία μας περιλάμβανε και τ' απαραίτητα μαθήματα επιβίωσης.

Γιατί όμως επέμενε στον αναπτήρα ο εκπαιδευτής μας; "Σε κατάσταση επιβίωσης ο αναπτήρας θα σας ανάψει πολύ περισσότερες φωτιές απ' ότι τα λίγα σπίρτα που πιθανό να έχετε επάνω σας. Και είναι πιο εύκολος στη χρήση του. Δεν θα σας κάνει τη ζωή δύσκολη.." εξηγούσε, κάνοντας επίδειξη ανάμματος φωτιάς με τον BIC του, που ήταν πολύ της "μόδας" τότε.

Και πράγματι τα τρία πλεονεκτήματα έναντι των σπίρτων είναι:

• Ο αναπτήρας είναι πιο εύκολος στη χρήση και με το ένα χέρι.
• Ανάβει εκατοντάδες φωτιές
• Αν υγρανθεί, με φύσημα στην κεφαλή το στεγνώνει γρήγορα και είναι έτοιμος για χρήση

Οι περισσότερες εμπορικές συλλογές επιβίωσης βέβαια, εμπεριέχουν πάντα σπίρτα και ειδικότερα σπίρτα θυέλλης, καθώς και τσακμακόπετρες. Δεν είναι άσχημο να υπάρχουν και αυτά στην ατομική μας συλλογή, αλλά ο αναπτήρας είναι ή πρέπει να είναι βασικό κομμάτι. 

Και κάτι ακόμα! Αν τυχόν αδειάσει το αέριο, ο αναπτήρας εξακολουθεί να είναι χρήσιμος με τις σπίθες που πετάει. Μπορεί να μετατραπεί με εύκολο τρόπο σε αυτοσχέδιο εργαλείο ανάμματος φωτιάς. Πώς; Δείτε ΕΔΩ.

Ένα άλλο βίντεο δείχνει πως να τοποθετείς το αναπτηράκι μέσα στην ατομική συλλογή επιβίωσης τσέπης τύπου αρμαθιάς. Δείτε το ΕΔΩ.

Ο αναπτήρας αποτελεί βασικό εξάρτημα μιας συλλογής επιβίωσης! Μην το ξεχνάτε!

Ανιχνευτής

"Οι Αταίριαστοι Ήρωες"

(Αναδημοσίευση άρθρου)

Τον Απρίλιο του 1944, ένας Γερμανός στρατηγός απαγάγεται στην Κρήτη, κυριολεκτικά κάτω από την μύτη των Γερμανών, μ' έναν πρωτότυπο και αριστοτεχνικό τρόπο. Ούτε μια σφαίρα δεν έπεσε, δεν χύθηκε σταγόνα αίμα και δεν υπήρξε σχεδόν καθόλου πάλη με τους απαγωγείς. Ο στρατηγός Χάινριχ Κράιπε, απλά εξαφανίστηκε!

Ομάδα των απαγωγέων του Γερμανού στρατηγού Χάινριχ Κράιπε. Από αριστερά προς τα δεξιά: Γιώργος Τυράκης, Γουίλιαμ Μος, Πάτρικ Λη Φέρμορ, Μανώλης Πατεράκης και Αντώνης Παπαλεονίδας. (Πηγή)  

Ότι έμεινε πίσω σαν αποδεικτικό στοιχείο της απαγωγής, ήταν μόνο για να δείξει την ταυτότητα των δραστών και να αναχαιτίσει την οργή των Γερμανών που θα ξέσπαγε πάνω στους δυστυχείς κατοίκους της περιοχής. Μια γόπα από αγγλικά τσιγάρα, το χάρτινο περίβλημα από μια αγγλική σοκολάτα Cadbury  και ένα ειρωνικό σημείωμα γραμμένο στ' αγγλικά που έλεγε: "Συγγνώμη που αναγκαστήκαμε ν' αφήσουμε αυτό το όμορφο αμάξι εδώ", υπονοώντας  το όχημα του στρατηγού, ένα Opel σεντάν, το οποίο εγκατέλειψαν οι απαγωγείς σε μια παραλία.

Το όλο ιστορικό γεγονός συμπεριλαμβάνεται σ' ένα βιβλίο που εκδόθηκε  με τον τίτλο: "Natural Βorn Heroes: How a Daring Band of Misfits Mastered the Lost Secrets of Strength and Endurance" (Φυσιολογικά Γεννημένοι Ήρωες: Πώς μια Τολμηρή Ομάδα Αταίριαστων Ανθρώπων Κατείχε τα Χαμένα Μυστικά της Δύναμης και της Αντοχής).

Ο συγγραφέας του, Christopher Mc Dougall,  λάτρης του αθλητισμού και ειδικά των ακραίων αθλημάτων που έγινε γνωστός για το εξαιρετικό βιβλίο του "Born to Run" (Γεννημένοι για να τρέχουμε) χρησιμοποιεί αυτή την ιστορική καταδρομική ενέργεια που συνέβη κατά τη διάρκεια του 2ου ΠΠ στην Κρήτη,  σαν βασικό παράδειγμα πάνω στο οποίο εκτυλίσσει τις απόψεις του σχετικά με ανάπτυξη της δύναμης και της αντοχής του ανθρώπινου σώματος.

Οι απαγωγείς, ήταν τολμηροί Βρετανοί και Έλληνες κομάντος μαζί με Έλληνες Κρητικούς αντάρτες. Ο Mc Dougall, παρουσιάζει σε συμπυκνωμένη μορφή, τη θέση του για το ρόλο της σωματικής αντοχής στην επιτυχία του εγχειρήματος αυτών των ανθρώπων. Πίεσαν τους εαυτούς τους μέχρι τα άκρα, περιδιαβαίνοντας τα κακοτράχαλα βουνά της ορεινής Κρήτης.

Κατά την διάρκεια της κατοχής, η ελληνική αντίσταση κατά των Ναζί, υποστηρίχθηκε σημαντικά από τους συμμάχους και ειδικότερα από τους Βρετανούς, που γι' αυτό τον σκοπό, δηλαδή τη δημιουργία κινημάτων αντίστασης στις κατεχόμενες χώρες, οργάνωσαν μια ειδική υπηρεσία, την SOE (Special Operations Executive) γνωστή με το παρατσούκλι: "Η εταιρεία".

Η μυστική αυτή υπηρεσία πλαισιώθηκε από κάθε λογής ανθρώπους εθελοντές, λάτρεις της δράσης και των περιηγήσεων ανά τον κόσμο, που ήξεραν ξένες γλώσσες και είχαν γυρίσει σε πολλές χώρες. Μετά από εντατική εκπαίδευση στις δολιοφθορές, στην πτώση με αλεξίπτωτο, στις εκρηκτικές ύλες, στις επικοινωνίες, αλλά και στην πάλη σώμα με σώμα, στις βολές και στην βελτίωση της σωματικής τους ικανότητας, ανέλαβαν αποστολές σε διάφορες χώρες, αρχικά στο θέατρο επιχειρήσεων της Ευρώπης  (αργότερα Αφρικής και Ασίας) με σκοπό "να κάνουν την Ευρώπη να φλέγεται" όπως τους διέταξε ο μακαρίτης Τσόρτσιλ, ο εμπνευστής αυτής της υπηρεσίας. Αυτές οι "σκιές του θανάτου" έδρασαν στα μετόπισθεν του εχθρού, συνεργαζόμενες στενά με κάθε λογής ανθρώπους τοπικών αντιστάσεων διαφορετικής προέλευσης και κοινωνικής θέσης.

Έτσι λοιπόν, ο συγγραφέας βρήκε μέσα από ιστορικές πηγές την ομάδα των "αταίριαστων" ανθρώπων, όπως ο ίδιος την περιγράφει, τον πρώην "άφραγκο" δημοσιογράφο Αλέξανδρο Φίλντινγκ, με το βαθμό του υπολοχαγού στην Κρήτη, τον λοχαγό  Στάνλεϊ Μος, οπαδό της περιπέτειας, τον πρώην περιπλανώμενο "play boy" και λόγιο Πάτρικ Λη Φέρμορ  ταγματάρχη και τέσσερεις κομάντος κρητικούς, όλοι στελέχη  της SOE. Αυτοί συνεργάσθηκαν με ντόπιους αντιστασιακούς, βοσκούς, αγρότες, χωροφύλακες με "παράξενα" τοπικά παρατσούκλια και ονόματα, όλοι άνθρωποι που ήξεραν την φύση και τα βουνά του νησιού τους, πραγματικοί ξωμάχοι. Όλοι έδεσαν μεταξύ τους αρμονικά και πέτυχαν το στόχο τους.

Ο Mc Dougall όμως δεν αρκείται στην απλή επανάληψη της ιστορίας, αλλά προσπαθεί ν' αναδείξει το γιατί πέτυχαν! Η ηρωική αυτή πράξη δεν πέτυχε τυχαία! Υπήρχε κάτι που συντέλεσε στην επιτυχία. Ήταν η αντοχή αυτών των ανθρώπων, σωματική και ψυχική! Ο ηρωισμός δημιουργείται! Δεν είναι απλά και μόνο έμφυτος! Η διαπαιδαγώγηση και η σκληρή σωματική εξάσκηση, κάνει τον άνθρωπο να έχει ικανότητες τέτοιες, που ν' αψηφά τον κίνδυνο, γνωρίζοντας τις δυνατότητες που έχει για να τον υπερβαίνει ή να τον παρακάμπτει.

Άλλωστε αυτή είναι και η ουσία του βιβλίου. Η  συντήρηση της περιτονίας, αυτού του ισχυρού συνδετικού ιστού που προσδίδει την ελαστικότητα στο σώμα μας, παίζει σημαντικό ρόλο στην ευεξία και την ενδυνάμωση του ανθρώπινου οργανισμού. Ήταν αυτό που πρόσεχαν πολύ οι αρχαίοι Έλληνες, όπως αναφέρει ο συγγραφέας, στην εξάσκηση του σώματος, έχοντας παράλληλα, και  την κατάλληλη διατροφή, την λεγόμενη σήμερα "μεσογειακή διατροφή".

Μέσα στην ανθρώπινη ιστορία, ο ηρωισμός δεν ήταν απλά μια αρετή, αλλά περισσότερο τέχνη, που δεν ήταν καθόλου τυχαία. Η τέχνη του ήρωα, δεν είναι απλά να είσαι γενναίος, αλλά να είσαι τόσο ικανός, ώστε να τολμάς να κάνεις πράγματα που άλλοι ούτε τα φαντάζονται.  Και αυτό είναι αποτέλεσμα μιας πολυδιάστατης προσπάθειας, με βέλτιστη διατροφή, φυσική αγωγή και αυτοκυριαρχία και πνευματική ισορροπία.

Στην Κρήτη, υπάρχουν ακόμη, όπως αναφέρει ο συγγραφέας, οι σωστές διατροφικές συνήθειες που μαζί με τη φυσική δραστηριότητα  των ορεσίβιων, διατηρούνται οι προϋποθέσεις για την δημιουργία ηρώων. Δεν είναι τυχαίο ότι ένα από τα προσωνύμια που της αποδίδονται, είναι και σαν "Νησί των Ηρώων".

Τελικά, αν και δεν έχει υπηρετήσει ποτέ στις ειδικές δυνάμεις, προσεγγίζει από άλλη οπτική γωνία, αυτό που αναφέρεται στην στρατιωτική ορολογία σαν "μαχητική ικανότητα". Είναι ακριβώς αυτό που επιδιώκουν οι ειδικές δυνάμεις σ' όλο τον κόσμο: Την επίτευξη του ακατόρθωτου!

Ενδιαφέρον βιβλίο για διάβασμα! Έχει ήδη γράψει και το δεύτερο μέρος με τον ίδιο τίτλο.

Η απαγωγή του Γερμανού στρατηγού γυρίστηκε και ταινία το 1957, με πρωταγωνιστή τον αείμνηστο Ντερκ Μπόγκαρτ με τον τίτλο "Ill met by moon light" και αν θέλετε μπορείτε να την δείτε ΕΔΩ. Μερικά χρόνια αργότερα, η ομάδα με τον Γερμανό παρουσιάστηκαν σε μια ελληνική εκπομπή, που προκάλεσε μεγάλο ενδιαφέρον. Μπορείτε να την δείτε ΕΔΩ



Ανιχνευτής

H πεζοπορία και οι κανόνες της

Αναδημοσίευση άρθρου

Πηγή

H πεζοπορία είναι μια φυσική δραστηριότητα που χρησιμοποιεί το περπάτημα ως μέσο, με σκοπό την ψυχαγωγία, την εκγύμναση και την βελτίωση της φυσικής κατάστασης του ανθρώπου. Απευθύνεται σε όλους, ανεξαρτήτως ηλικίας και φύλου, αφού αποτελεί έναν από τους ασφαλέστερους και ηπιότερους τρόπους άσκησης .

Πεζοπορία είναι η κίνηση στο βουνό από μέρη που γενικά χαρακτηρίζονται βατά (μονοπάτια κ.λ.π.). Παρόλα αυτά, το βάδισμα στο βουνό δεν είναι και τόσο απλό πράγμα όσο εκ πρώτης όψεως φαίνεται. Έχει και αυτό την τεχνική του.

Οι πρώτες μας διαδρομές στο βουνό είναι καλύτερα να γίνουν σε πλαγιές όχι πολύ απότομες για να μην υποβληθούν οι μύες και οι αρθρώσεις σε υπερβολική καταπόνηση. Παρ’ όλα αυτά όμως οι αρθρώσεις δεν καταπονούνται όπως κατά το τρέξιμο ή το τζόκινγκ!

Αυτό που χρειάζεται, βέβαια, είναι η έμφαση στο σωστό τρόπο βαδίσματος κατά τη διάρκεια της πεζοπορίας, ώστε να μη φορτίζονται ούτε οι αρθρώσεις ούτε το καρδιοαναπνευστικό σας σύστημα παραπάνω από το φυσιολογικό για την ηλικία και τη φυσική σας κατάσταση. Οι μικρές αυξομειώσεις στην ταχύτητα (από 4 έως 6,5 χιλιόμετρα την ώρα), καθώς και οι εναλλαγές ανηφόρας-κατηφόρας, θα έχουν ευεργετικές επιδράσεις στον οργανισμό σας.

Οι κατηγορίες

Πεζοπορία είναι η σωματική δραστηριότητα κατά την οποία διανύουμε περπατώντας μια μεγάλη απόσταση. Η απόσταση αυτή πρέπει να είναι τουλάχιστον 5 χιλιόμετρα, αλλιώς δεν θεωρείται πεζοπορία αλλά απλά περπάτημα

Μπορούμε να διακρίνουμε τρεις κατηγορίες πεζοπορίας ανάλογα του βαθμού δυσκολίας της.

ΑΠΛΗ ΠΕΖΟΠΟΡΙΑ

ΟΡΕΙΝΗ ΠΕΖΟΠΟΡΙΑ

ΟΡΕΙΒΑΣΙΑ

Ο όρος ορειβασία είναι ένα γενικός όρος των δραστηριοτήτων βουνού αλλά στις κατηγορίες της πεζοπορίας υποδηλώνει την πλέον δύσκολη μορφή της ορεινής πεζοπορίας.

Ο αλπινισμός (ορειβασία σε μεγάλο υψόμετρο, με μεγάλο βαθμό δυσκολίας) τέλος δεν συμπεριλαμβάνεται στις παραπάνω κατηγορίες γιατί δεν ανήκει στην πεζοπορία και έχει ανάγκη ειδικών τεχνικών και υλικών.

Απλή πεζοπορία

Είναι η πιο απλή μορφή πεζοπορίας. Με ελάχιστη διανυόμενη απόσταση τα 5 χλμ (ή σε χρόνο περίπου 1 - 2 ώρες ), γίνεται σε εδάφη με πολύ μικρή κλίση χωρίς μεγάλη υψομετρική διαφορά, με ελαφρύ εξοπλισμό ο οποίος αποτελείται από αθλητικά παπούτσια ή παπούτσια trekking, ελαφρό συμβατικό ντύσιμο ανάλογα την εποχή και από ένα μικρό σακίδιο, όπου μπορείτε να έχετε λίγο νερό και πρόχειρη τροφή.

Είναι το είδος της πεζοπορίας που είναι προσιτό στον καθένα αρκεί να είναι καλά στην υγεία του. Η απλή πεζοπορία μπορεί να γίνει οπουδήποτε υπάρχει το κατάλληλο περιβάλλον σ' ένα δάσος, σ' ένα βουνό σ’ ένα νησί, δίπλα στην θάλασσα κ.λ.π.

Για να χαρακτηριστεί μια διαδρομή απλή πεζοπορία, η υψομετρική διαφορά που καλύπτεται κατά τη διάρκεια της διαδρομής δεν θα πρέπει να ξεπερνάει τα 300 μ.

Για μεμονωμένα άτομα, για οικογένειες, για νεαρά παιδιά, λίγες ώρες, μισή μέρα ή και ολόκληρη μέρα, η απλή πεζοπορία αποτελεί μια άριστη σωματική δραστηριότητα.

Ορεινή Πεζοπορία

Αποτελεί το δεύτερο σκαλοπάτι της πεζοπορίας. Εδώ η απόσταση των 15 - 20 χλμ. και οι 5 - 8 ώρες πορείας αποτελούν τον κανόνα, αλλά τα χιλιόμετρα σε σχέση με τις ώρες χάνουν λίγο την αξία τους γιατί το έδαφος είναι ορεινό και μπορεί να παρουσιάζει δυσκολίες με αποτέλεσμα να διανύονται λίγα χλμ. ανά ώρα. Στατιστικά έχει διαπιστωθεί ότι η μέση ωριαία ταχύτητα είναι 3 - 4 χλμ./ώρα .

Ο εξοπλισμός είναι εξειδικευμένος και ιδιαίτερα τη χειμερινή περίοδο επιβάλλεται να είναι ο κατάλληλος. Ένα καλό ορειβατικό άρβυλο και ένα καλό σακίδιο αποτελούν τη βάση του εξοπλισμού, ενώ το κατάλληλο ντύσιμο και η πρόβλεψη τροφής/νερού είναι αναγκαία συμπληρώματα της πορείας.

Η ορεινή πεζοπορία μπορεί να γίνει σε οποιοδήποτε βουνό. Τα βασικά χαρακτηριστικά της ορεινής πεζοπορίας είναι η υψομετρική διαφορά της διαδρομής που μπορεί να φθάσει τα 500 - 600 μέτρα και το ότι η πορεία γίνεται συνήθως σε υψόμετρα μεγαλύτερα των 500μ. (όχι αναγκαστικά). Θα τονίσουμε και πάλι εδώ ότι η πραγματοποίηση μιας πορείας ειδικά σε υψόμετρα πάνω από 1000μ. μπορεί να γίνει εξαιρετικά δύσκολη κατά τη διάρκεια του χειμώνα λόγω άσχημων καιρικών συνθηκών.

Τα άτομα που θα κάνουν ορεινή πεζοπορία πρέπει να είναι εξασκημένα να έχουν ήδη κάνει απλές πεζοπορίες και να είναι ικανά να αντιμετωπίσουν πιθανές δυσκολίες.

Η ορεινή πεζοπορία είναι ιδανική για νέους ανθρώπους ικανοποιητικά γυμνασμένους οι οποίοι έχουν διάθεση να γνωρίσουν έναν άλλο τρόπο ζωής.

Ορειβασία

Η ορειβασία αποτελεί την πλέον δύσκολη μορφή της πεζοπορίας . Συνήθης στόχος της ορειβασίας είναι η κατάκτηση κάποιας κορυφής.

Πηγή

Στην ορειβασία η απόσταση δεν παίζει ουσιαστικό ρόλο έχει όμως παρατηρηθεί ότι κατά μέσο όρο διανύονται 2 - 3 χλμ. την ώρα. Πιο σημαντικό στοιχείο είναι ότι ανά ώρα καλύπτονται περίπου 300 μέτρα υψομετρικής διαφοράς που σημαίνει ότι για να ανέβει κανείς 1000 μέτρα απαιτούνται περίπου 4 ώρες μαζί με τις στάσεις. Μια συνήθης ορειβατική ανάβαση διαρκεί 7 - 10 ώρες μαζί με την επιστροφή.

Ο εξοπλισμός ειδικά την χειμερινή περίοδο πρέπει να είναι πλήρης και πολλές φορές συμπληρώνεται με τα crampons (σκάρες με καρφιά που τοποθετούνται κάτω από τα παπούτσια για το περπάτημα σε πάγο) και με το piolet (ειδικό μπαστούνι με αιχμηρές άκρες για ασφάλεια σε παγωμένο χιόνι). Ένα καλό σακίδιο και τα ειδικά ορειβατικά ρούχα συμπληρώνουν τον εξοπλισμό.

Τα άτομα που θα ασχοληθούν με την ορειβασία πρέπει να είναι απολύτως υγιή σε άριστη φυσική κατάσταση και να έχουν περάσει από τα δύο προηγούμενα στάδια της απλής και της ορεινής πεζοπορίας. Η πείρα και η μακρόχρονη ενασχόληση με την ορειβασία είναι σημαντικά. Στα πρώτα στάδια που θα ασχοληθεί κανείς με ορειβασία σκόπιμο είναι να ακολουθήσει κάποιο ορειβατικό σωματείο προκειμένου να εξοικειωθεί με τη βοήθεια έμπειρων ορειβατών.

Παρακάτω κατατάσσονται σε πίνακα τα χαρακτηριστικά της κάθε κατηγορίας πεζοπορίας.

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ

ΑΠΛΗ ΠΕΖΟΠΟΡΙΑ

ΟΡΕΙΝΗ ΠΕΖΟΠΟΡΙΑ

ΟΡΕΙΒΑΣΙΑ

ΑΠΟΣΤΑΣΗ

5 - 20 χλμ.

10 - 25 χλμ.

10 - 20 χλμ.

ΜΕΣΗ ΩΡΙΑΙΑ ΤΑΧΥΤΗΤΑ

4 - 5 χλμ.

3 - 4 χλμ.

2 - 3 χλμ.

ΧΡΟΝΟΣ ΔΙΑΔΡΟΜΩΝ

1 - 5 ώρες

3 - 10 ώρες

3 - 10 ώρες

ΥΨΟΜΕΤΡΙΚΗ ΔΙΑΦΟΡΑ

150 - 300μ.

300 - 600μ.

600μ. και άνω

ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

Καλή

Πολύ Καλή

Άριστη

ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ

Ελαφρύς

Καλός

Πολύ καλός

ΕΦΟΔΙΑ

Λίγα

Αρκετά

Πολλά

ΕΔΑΦΙΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ

Καθόλου

Με αρκετές δυσκολίες

Με πολλές δυσκολίες

Κανόνες πεζοπορίας

Ότι κι αν αποφασίσετε να κάνετε, ακόμα κι αν πρόκειται για μια μικρή βολτίτσα στο βουνό θα πρέπει να ακολουθήσετε κάποιους κανόνες, γιατί η σωστή οργάνωση μπορεί να αποδειχθεί θέμα ζωής ή θανάτου αφού το βουνό μπορεί να γίνει τόσο απρόβλεπτο όσο δεν φαντάζεστε.

-Συγκεντρώνουμε όσο γίνεται περισσότερα στοιχεία για τη διαδρομή που θα ακολουθήσουμε.

-Προμηθευόμαστε εγκαίρως τα τηλέφωνα των αρμόδιων υπηρεσιών που μπορεί να φανούν χρήσιμα.

-Έχουμε προαποφασίσει και προσυμφωνήσει όλοι μαζί για το μήκος και τη διάρκεια της πορείας σε συνάρτηση με την ικανότητα και την αντοχή του πιο αδύναμου της παρέας.

-Οργανώνουμε με ακρίβεια το τρόπο και το χρόνο της επιστροφής.

-Δεν ξεκινάμε ποτέ μόνοι μας και δεν απομακρυνόμαστε από την υπόλοιπη ομάδα.

-Παίρνουμε μετεωρολογική πρόβλεψη, γιατί ο καιρός στις κορυφές είναι ιδιαίτερα ευμετάβλητος.

-Εάν δεν γνωρίζουμε καλά την περιοχή ζητάμε τη βοήθεια Οδηγού Βουνού.

-Έχουμε μαζί περισσότερα από ένα κινητά τηλέφωνα και κάρτες SIM όλων των εταιρειών.

-Αν έχουμε μαζί GPS γνωρίζουμε πως λειτουργεί και σε ποιο σύστημα εμφανίζει τα δεδομένα.

-Ενημερώνουμε γνωστούς και φίλους για την ακριβή πορεία που θα ακολουθήσουμε.

-Φροντίζουμε να είμαστε σε καλή φυσική κατάσταση, και δεν ξεκινάμε για μεγάλη ή δύσκολη διαδρομή αν είμαστε τραυματισμένοι ή αδιάθετοι.

-Εφοδιαζόμαστε με τα απαραίτητα ρούχα και ένα δεύτερο ζευγάρι παπούτσια κι αποφεύγουμε τα λιγότερα χρήσιμα αντικείμενα.

-Φροντίζουμε ώστε το σακίδιό μας, να είναι όσο το δυνατόν πιο ελαφρύ, να μην έχει προεξοχές και να μην μας ενοχλούν στη κίνησή μας οι ιμάντες πρόσδεσης.

-Φροντίζουμε ειδικά για τον εφοδιασμό μας σε νερό.

-Φροντίζουμε τον εφοδιασμό σε τρόφιμα (κατά προτίμηση λίγα και ενεργειακά) αν η διαδρομή προβλέπεται μεγάλη.

-Εφοδιαζόμαστε με τους απαραίτητους χάρτες.-Δε συνεχίζουμε στα δύσκολα μονοπάτια αν νιώθουμε να μας κυριεύει ανασφάλεια ή πανικός.

-Φροντίζουμε για την οργάνωση μικρού φαρμακείου.

-Κινούμαστε αργά και προσεχτικά.

-Κάνουμε οικονομία δυνάμεων και δεν πιέζουμε οριακά το σώμα μας.

-Δεν μετακινούμε πέτρες χωρίς λόγο,

-Δεν πλησιάζουμε και δεν ενοχλούμε τα άγρια ζώα,

-Δεν κόβουμε άσκοπα λουλούδια και κλαριά

-Μαζεύουμε τα σκουπίδια μας και για κανένα λόγο δεν αλλοιώνουμε ή μετακινούμε τα σημάδια στα μονοπάτια.

Βασικοί κανόνες για την ανάβαση

Διαλέγετε το πιο κατάλληλο σημείο για να πατήσετε. Εντοπίζετε εγκαίρως τις γλιστερές πέτρες και το ασταθές έδαφος.

Μην κάνετε πολύ μεγάλα βήματα. Τα βήματα πρέπει να είναι ανάλογα με τη σωματική διάπλαση, τη διαμόρφωση και την ποιότητα του εδάφους. Προτιμήστε ν' ανέβετε λοξά, σταυρώνοντας τα πόδια, έτσι ώστε η δύναμη που θα καταβάλλετε να είναι λιγότερη και το βάρος του σώματος μπορεί να μεταφερθεί εύκολα στο μπροστινό πόδι.

Όταν ανεβαίνετε, βάλτε δύναμη μόνο στο μπροστινό πόδι. Αν βάλετε δύναμη στο πίσω υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να γλιστρήσετε.

Περπατάτε με τα πόδια ανοιχτά, στο πλάτος των γοφών. 'Έτσι, έχετε περισσότερη σταθερότητα και το βάρος μεταφέρεται πιο εύκολα στο ένα πόδι, αφήνοντας το άλλο να αιωρηθεί άνετα.

Προσπαθείτε πάντα να πατάτε μ' ολόκληρο το πέλμα του ποδιού βάζοντας όλο το βάρος του σώματος ούτως ώστε οι μύες της γάμπας να μην κουράζονται πολύ.

Ο ρυθμός της αναπνοής πρέπει να εναρμονίζεται με το ρυθμό βαδίσματος π.χ. για απότομες πλαγιές : σήκωμα ποδιού - εισπνοή, πάτημα ποδιού - εκπνοή.

Βασικοί κανόνες για την κατάβαση

Το μάτι ψάχνει κι εδώ για ασφαλές έδαφος.

Κατά την κατάβαση, κρατάτε το βάρος του σώματος με μια μικρή κλίση προς τα μπρος, έτσι που να είναι πιο εύκολο να μεταφέρεται στο μπροστινό πόδι.

Αν το έδαφος είναι μαλακό, μπορείτε να χώσετε τις φτέρνες με δύναμη μέσα σ' αυτό.

Αν κατεβαίνετε σε ομαλές επιφάνειες με κλίση, ακουμπάτε τη σόλα τελείως παράλληλα προς το έδαφος, έτσι που να πιέζετε το πέλμα μ' όλο σας το βάρος.

Οι αρθρώσεις στους αστραγάλους, τα γόνατα και τα ισχία μένουν ελαφρά λυγισμένες. 'Ετσι, κουράζονται λιγότερο κατά τη μετατόπιση.

Κουρασμένα πόδια και πονεμένη μέση έχουν σαν αποτέλεσμα την κακή ισορροπία και προκαλούν κακώσεις στις αρθρώσεις και τους σπονδύλους.

Βαθμοί δυσκολίας πεζοπορικών - ορειβατικών διαδρομών

Ο χαρακτηρισμός του βαθμού δυσκολίας μιας διαδρομής είναι αρκετά περίπλοκος καθ΄ ότι εξαρτάται από τις ικανότητες του πεζοπόρου και την υποκειμενική κρίση αυτού που τη χαρακτήρισε.

Η παρακάτω βαθμολόγηση είναι η πλέον πρόσφατη και αποτελεί ένα εργαλείο των ορειβατικών συλλόγων προκειμένου να υπάρχει ένας κοινός κώδικας χαρακτηρισμού της δυσκολίας μιας διαδρομής και ο οποίος γράφεται δίπλα σε κάθε διαδρομή. Ο βαθμός δυσκολίας λαμβάνει υπ’ όψιν την περίοδο που θα πραγματοποιηθεί η διαδρομή (καλοκαίρι- χειμώνας).

Το σύμβολο + προστίθεται στο βαθμό δυσκολίας (π.χ 2+, 3+ κλπ.) όταν υπάρχουν αναρριχητικά περάσματα, εκτεθειμένες κόψεις, λούκια, ή κλίσεις χιονιού/πάγου από 40ο και πάνω. Η συμμετοχή σε τέτοιες διαδρομές απαιτεί πολύ καλή φυσική κατάσταση και εξοικείωση με το ορεινό πεδίο. Για τις χειμερινές αναβάσεις απαιτούνται επίσης γνώσεις στοιχειώδους ασφάλισης συντρόφου με τεχνικά μέσα.

Η πρώτη κατηγοριοποίηση βαθμολόγησης της δυσκολίας των ορειβατικών διαδρομών είχε καθιερωθεί από τον Ε.Ο.Σ Αθηνών και ακόμη τηρείται από πολλούς συλλόγους μέχρι σήμερα, όπως παρακάτω:

Κατηγορία Α

Εύκολες πεζοπορικές αναβάσεις διάρκειας μέχρι 6 ωρών, στις οποίες μπορούν να συμμετέχουν και αρχάριοι.

Κατηγορία Β

Πεζοπορικές αναβάσεις 6 έως 8 ωρών σε χαμηλά βουνά, με ή χωρίς χιόνι. Μπορούν να συμμετέχουν και αρχάριοι με καλή όμως φυσική κατάσταση και ανάλογο εξοπλισμό.

Κατηγορία Γ

Ορειβατικές χειμερινές αναβάσεις διάρκειας άνω των 8 ωρών , με απαραίτητη τη χρήση πιολέ - κραμπόν, ή πολυήμερες καλοκαιρινές διασχίσεις με πολύωρες καθημερινές πορείες.

Κατηγορία Δ

Δύσκολες πολύωρες χειμερινές αναβάσεις. Απαραίτητες αναρριχητικές γνώσεις και πλήρης εξοπλισμός χειμερινού βουνού.

Πηγή

Οργάνωση ΖΡ και ΖΠ

(Αναδημοσίευση παλαιότερου άρθρου)

Πώς οργανώνεται μια ζώνη ρίψεως (ΖΡ) ή προσγειώσεως (ΖΠ), είναι από τα πρώτα που μαθαίνει ένας  καταδρομέας στην προχωρημένη εκπαίδευση. Ανιχνεύοντας μέσα στο διαδίκτυο, βρήκα μια παλιά αμερικανική εκπαιδευτική  ταινία που με συγκίνησε, γιατί είναι απ' αυτές που κάποτε έβλεπα και εγώ σαν εκπαιδευόμενος. Είναι το πρώτο βίντεο στη σειρά, παρακάτω.

Όχι ότι τα πράγματα άλλαξαν δραστικά ως προς την φιλοσοφία, σήμερα! Έχουν όμως εκμοντερνισθεί με σύγχρονα μέσα και έχουν εξειδικευθεί πολύ. Σήμερα θεωρείται αδιανόητο να ενεργείς νύκτα χωρίς διόπτρες νύκτας ή ΔΝΟ (Διόπτρες Νυκτερινής Όρασης), όπως τις αποκαλούν οι πιλότοι των ελικοπτέρων ή ΟΝΥΠΑΣ (Όργανα Νυκτερινής Παρατήρησης Σκόπευσης) όπως έχει επικρατήσει η σύντμηση στο στρατό ή Νυκτοσκόπια, όπως τα ονοματίζουν οι Ναυταίοι! Πού είναι η περισκοπική όραση* που μαθαίναμε πιο παλιά; Πιστεύω να συνεχίζουν να την μαθαίνουν οι νεότεροι. Τα σύγχρονα υλικά, καλά και χρήσιμα είναι, αλλά δεν μας "χαλάει" να ξέρουμε και τις κλασσικές μεθόδους! Τα μηχανήματα μπορεί να σε αφήσουν στη "μέση του πουθενά", για πολλούς και διαφόρους λόγους. Μετά τι κάνεις; Και δεν μιλάω στον αέρα! Μου είχε συμβεί κάμποσες φορές!

Το δεύτερο βίντεο περιγράφει  ακριβώς αυτό που έθιξα προηγουμένως, τη σύγχρονη νυκτερινή τακτική ενέργεια για εξασφάλιση ΖΠ. Εμπλέκονται όλα τα μέσα και το προσωπικό ειδικών επιχειρήσεων της αμερικανικής Πολεμικής Αεροπορίας: Τμήματα Ειδικής Τακτικής, ελικόπτερα ΜΗ-53Js, αεροσκάφη AC-130 με πυροβόλα και άλλα πολλά! Σε παλιά μου άρθρα είχα περιγράψει  για όλα αυτά, τα οποία έχουν βελτιωθεί σημαντικά. Το πιο ωραίο όμως είναι η εκτέλεση πραγματικών πυρών, πάνω από τα κεφάλια των ασκουμένων. Δείτε το και θα καταλάβετε τι εννοώ. Οι PJs της αμερικανικής ΠΑ, εκπαιδεύονται καλά και πιστεύω να συνεργάζονται πλέον με δικούς μας.

Ανιχνευτής

*Τον αμφιβληστροειδή χιτώνα του ματιού, τον αποτελούν δύο ειδών κύτταρα: τα κωνία και τα ραβδία. Τα κωνία δίνουν στο άτομο τη δυνατότητα να διακρίνει τα χρώματα, τα μεγέθη και τις μεγάλες αντιθέσεις. Απαιτείται μεγάλη ποσότητα φωτός, για να ενεργοποιηθούν γιατί είναι τυφλά όταν το φως είναι λίγο.Τα κωνία συγκεντρώνονται, σε ευθεία γραμμή, πίσω από το φακό του ματιού και λιγοστεύουν προοδευτικά απ' το κέντρο προς τα σύνορα (όρια) της περιοχής. 

 Τα ραβδία παράγουν χημική ουσία, που είναι γνωστή σαν οπτική πορφύρα, η οποία τα ενεργοποιεί στο σκοτάδι ή σε περιόδους ελαττωμένου φωτισμού. Τα ραβδία κάνουν το άτομο ικανό να διακρίνει το μαύρο, το άσπρο με τις σκιές του γκρίζου, όπως και να διακρίνει και το γενικό περίγραμμα ενός αντικειμένου. Τα περισσότερα από τα ραβδία βρίσκονται σ' εκείνη την περιοχή του αμφιβληστροειδή που βρίσκεται γύρω απ' την περιοχή των κωνίων και μερικά απ' αυτά βρίσκονται και μέσα σ' αυτή. 

 Η αποδοτική χρησιμοποίηση των ματιών κατά τη διάρκεια της νύχτας απαιτεί την εφαρμογή των αρχών της νυχτερινής όρασης, που είναι: Η προσαρμογή στο σκοτάδι, η έκκεντρη όραση και η επισκόπηση. Η εφαρμογή όλων αυτών, συνιστούν την νυκτερινή περισκοπική όραση!

Προσαρμογή στο σκοτάδι σημαίνει εξοικείωση των ματιών στην παρατήρηση κάτω από συνθήκες περιορισμένης ορατότητας. Απαιτείται περίπου μισή ώρα (30') για τα ραβδία, για να παράγουν αρκετή οπτική πορφύρα για να αρχίσουν να ενεργούν κι έτσι να γίνει το άτομο ικανό να διακρίνει τα αντικείμενα στο αμυδρό φως. Αυτό μπορούμε επίσης να το πετύχουμε με την παραμονή του ατόμου σε περιοχή φωτισμένη από κόκκινο φως ή με τη βοήθεια κόκκινων γυαλιών που φοράει το άτομο για 20' και στη συνέχεια τα βγάζει και παραμένει για 10' στο σκοτάδι για να έχει το χρόνο η κόρη του ματιού να διασταλεί. 

 Έκκεντρη όραση είναι η τεχνική διατηρήσεως της προσοχής συγκεντρωμένης σε ένα αντικείμενο, χωρίς όμως να το βλέπουμε απευθείας.Την ημέρα κάποιος βλέπει στην ευθεία ένα αντικείμενο και η εικόνα σχηματίζεται πάνω στην περιοχή των κωνίων. Η περιοχή όμως των κωνίων δεν είναι ευαίσθητη τη νύχτα, γι' αυτό πρέπει να βλέπει κάποιος λίγο αριστερά, δεξιά, πάνω ή κάτω απ' το αντικείμενο, οπότε η εικόνα σχηματίζεται πάνω στην περιοχή των ραβδίων που είναι ευαίσθητη στο σκοτάδι. 

 Επισκόπηση είναι η χρησιμοποίηση της έκκεντρης οράσεως για την παρατήρηση μιας περιοχής ή ενός αντικειμένου.

Όταν η παρατήρηση γίνεται με τα ραβδία κύτταρα, η οπτική πορφύρα που χρησιμοποιούν, προκαλεί, εξαιτίας φυσικής αλλοιώσεως, συσκότιση για 4 έως 10 δεύτερα, οπότε και το αντικείμενο που παρατηρούμε εξαφανίζεται. Όταν συμβεί κάτι τέτοιο πρέπει να αλλάξει λίγο η θέση των ματιών, έτσι που να χρησιμοποιήσουν νέα οπτική πορφύρα. Γι' αυτό τα μάτια κινούνται γύρω από το στόχο με μικρές απότομες και ακανόνιστες κινήσεις ενώ η προσοχή συγκεντρώνεται πάνω στον στόχο, χωρίς όμως να τον βλέπουν στην ευθεία. 

Τέλος πρέπει τα μάτια στη διάρκεια της κινήσεως τους να σταματούν για μερικά δευτερόλεπτα σε κάθε διαδοχικό σημείο παρατηρήσεως, αφού δεν μπορούν να βλέπουν όταν κινούνται. Η όραση τη νύχτα καταστρέφεται γρήγορα, αν δυνατό φως μπει μέσα στο μάτι. Αν είναι αδύνατο να το αποφύγουμε αυτό, όπως όταν πρέπει να μπει κάποιος σε κάποια φωτιζόμενη περιοχή ή να παρατηρήσει προσωρινά φωτιζόμενη περιοχή, τότε πρέπει να κλείσει και να σκεπάσει το ένα μάτι, για να διατηρήσει το μάτι αυτό την ικανότητα του να βλέπει στο σκοτάδι.

 Όταν το φως απομακρύνεται ή όταν εγκαταλείπεται η φωτιζόμενη περιοχή, τότε η ικανότητα για νυχτερινή όραση, που έχει διατηρηθεί στο μάτι που προφυλάξαμε, κάνει το άτομο ικανό να δει μέχρι και το άλλο μάτι να προσαρμοστεί πάλι στο σκοτάδι.

(ΕΕ 7-4, Ατομική Τακτική  Έκπαίδευση)

Ξέρετε από καταιγίδες;

Πηγή

Όσοι έχετε ζήσει περισσότερο στο βουνό και γενικά στην ύπαιθρο, σίγουρα θα έχετε εμπειρία και θα ξέρετε τι σημαίνει να σε πιάσει καταιγίδα έξω. 

Βασικά ποτέ κανείς δεν είναι ασφαλής όταν αστράφτει και βροντά ενώ βρίσκεται στο βουνό ή στη θάλασσα. 

Το πιο λογικό είναι να σπεύσεις να βρεις καταφύγιο μέχρι να περάσει η μπόρα και η καταιγίδα. Αν ακούς τις βροντές, πρέπει να γνωρίζεις ότι είσαι σε ακτίνα προσβολής από κεραυνό.

Τί είναι οι καταιγίδες; 

"Οι καταιγίδες είναι από τα πιο βίαια ατμοσφαιρικά φαινόμενα και συνοδεύονται από ραγδαίες βροχές, ισχυρούς ανέμους με μεταβλητή ένταση και διεύθυνση, οι οποίοι μπορεί να φτάσουν τα 50 με 80 km/h ή ακόμα και τα 100 km/h, από ισχυρές ηλεκτρικές εκκενώσεις, δηλαδή κεραυνούς και πολλές φορές από χαλάζι.

Οι κίνδυνοι επομένως από τις καταιγίδες συνίστανται από τους τοπικά πολύ ισχυρούς ανέμους, τις τοπικά ισχυρές βροχοπτώσεις, τους κεραυνούς και τις πιθανές χαλαζοπτώσεις.

Η διάρκεια μιας καταιγίδας είναι το πολύ δύο ώρες. Οι ραγδαίες βροχές των καταιγίδων είναι ικανές να προκαλέσουν πλημμύρες."

Τι είναι και πως δημιουργείται ο κεραυνός;

"Όταν υπάρχουν οι συνθήκες που δημιουργούν καταιγίδα, όπως υγρασία στην ατμόσφαιρα πολλή θερμότητα κλπ ο αέρας που στροβιλίζεται παρασύρει ιόντα από τα σύννεφα και από την επιφάνεια της γης ή της θάλασσας και έτσι δημιουργείται συσσώρευση ηλεκτρικών φορτίων στα σύννεφα και φυσικά διαφορά δυναμικού μεταξύ των σύννεφων (συνήθως αρνητικά φορτισμένων ) και της ξηράς ή της θάλασσας φορτισμένης θετικά.

Ο αέρας που υπάρχει μεταξύ του σύννεφου και της θάλασσας είναι όπως γνωρίζουμε κακός αγωγός του ηλεκτρισμού και έτσι τα φορτία δεν μπορούν να κυκλοφορήσουν ώστε να εξουδετερωθούν, κατ' αυτόν τον τρόπο η διαφορά δυναμικού συνεχώς αυξάνεται και παίρνει τιμές πάρα πολύ υψηλές, από 80 εκατομμύρια έως και 1 δισεκατομμύριο βολτ, για να πάρετε μια ιδέα αυτού του μεγέθους σκεφθείτε ότι η διαφορά δυναμικού στο μπουζί είναι περίπου 20 000 βολτ.

Όταν λοιπόν η διαφορά δυναμικού λάβει τόσο υψηλές τιμές γίνεται διάτρηση του αέρα και δημιουργείται ηλεκτρικός σπινθήρας. Η διάτρηση του αέρα δεν είναι στιγμιαία. Από το σύννεφο ξεκινά μια αρχική εκτόνωση η οποία λέγεται “εκτόνωση οδηγός” αόρατη, και προχωρεί με βήματα και ταχύτητα 100 χιλιόμετρα το δευτερόλεπτο προς την Γη.

Από την γη ξεκινά μια εκτόνωση με αντίθετη πολικότητα που ονομάζεται «εκτόνωσης ανάκλησης». Την στιγμή που συναντιόνται οι δυο εκτονώσεις έχουμε τον κεραυνό.

Το φαινόμενο διαρκεί μερικές δεκάδες ή και εκατοντάδες του μικροδευτερολέπτου. Λόγω του σπινθήρα, ο αέρας θερμαίνεται, η θερμοκρασία σε κλάσματα του δευτερολέπτου ξεπερνά κατά πολλές φορές εκείνη της επιφάνειας του Ήλιου, συμπιέζεται και ισχυρές μάζες του μετατοπίζονται.

Η ισχυρή βροντή του κεραυνού δημιουργείται από την διάσπαση του αέρα λόγω υψηλής θερμοκρασίας. Η ένταση του ηλεκτρικού ρεύματος μπορεί να φθάσει τα 200.000 Αμπέρ αν και το 85% των κεραυνών έχουν εντάσεις μικρότερες των 60.000 Αμπέρ η διάρκεια της εκκένωσης είναι της τάξης των δεκάδων μsec, και το μήκος του τόξου πολλές φορές φθάνει και τα 16 χιλιόμετρα.

Φάσεις τυπικού Κεραυνού "Σύννεφο – Γη"

• Τα ηλεκτρόνια με την εκτόνωση-οδηγό, αρχίζουν να κατεβαίνουν ζικ-ζακ από το σύννεφο. Αυτό διαρκεί 1/100 του δευτερόλεπτου.
• Ενώ τα ηλεκτρόνια κατεβαίνουν, από το υψηλότερο σημείο της γης ξεκινούν θετικά φορτία.
• Όταν συναντιόνται σε ένα ύψος περίπου 30-50 μέτρα αρχίζει να περνά ισχυρό ηλεκτρικό ρεύμα, στο κανάλι (πλατύ σαν ένα μολύβι)
• Σε αυτό το σημείο ένα ισχυρότατο ρεύμα επιστροφής ανεβαίνει προς το σύννεφο με ταχύτητα 130 εκατομμύρια μέτρα το δευτερόλεπτο.

   
Πηγή

Η ισχύς λοιπόν ενός κεραυνού στην καλύτερη περίπτωση είναι (100 000 000 χ 60 000 = 6 000 000 000 K Watt ή 8.152.173.000 ίππους για όποιον καταλαβαίνει καλύτερα αυτή την μονάδα.

Η ενέργεια αυτή είναι ίση με αυτή που χρειάζονται 600 εκατομμύρια νοικοκυριά. Δυστυχώς ακόμα δεν έχει βρεθεί τρόπος την ενέργεια αυτή να την αιχμαλωτίσουμε και να την αποθηκεύσουμε για τις ανάγκες μας.

Οι κεραυνοί βρίσκουν τον δρόμο με την λιγότερη ηλεκτρική αντίσταση προς την γη ο οποίος δεν συμπίπτει τις περισσότερες φορές με τον συντομότερο γεωμετρικά δρόμο. Στην πορεία τους τίποτα δεν μπορεί να τους αντισταθεί αντίθετα όσο περισσότερα εμπόδια συναντούν, τόσο περισσότερο καταστρέφουν".

Οι λάτρεις της φύσης και των δύσκολων σπορ στο βουνό, πρέπει να παίρνουν πολύ σοβαρά τις μετεωρολογικές προβλέψεις.

Γενικά, έχουν εκδοθεί οδηγίες προστασίας από καταιγίδες για τον πληθυσμό.

Αν όμως είσαι έξω γιατί υπάρχει λόγος που στο επιβάλλει, όπως για παράδειγμα μπορεί να συμβεί σ' ένα στρατιωτικό τμήμα, τι κάνεις; Κανονικά, πριν την οποιαδήποτε κίνηση, πρέπει να λαμβάνεται σοβαρά υπ'όψη το μετεωρολογικό δελτίο και η πρόγνωση του καιρού στην περιοχή, για να μπορεί κάποιος να προετοιμαστεί κατάλληλα. "Εχθρός-Καιρός-Έδαφος" είναι το τρίπτυχο των υπολογισμών και των εκτιμήσεων πριν ξεκινήσει οποιαδήποτε στρατιωτική ενέργεια.

Η μελέτη αυτών των τριών στοιχείων, δίνει απαντήσεις στα "που, πως, πότε και τι" και βέβαια μέσα σ' αυτά συμπεριλαμβάνεται και η σχεδίαση των κινήσεων, στην οποία, σημαντικό ρόλο έχει και ο καιρός. Συνήθως σε ορεινές περιοχές, οι καταιγίδες συμβαίνουν τις απογευματινές ώρες. Αν λοιπόν θέλουμε να περπατίσουμε το βουνό, καλό είναι να προγραμματίζουμε την πορεία το πρωί, ώστε το απόγευμα να βρισκόμαστε σε καταφύγιο.

Ας πάρουμε όμως την  περίπτωση των πεζοπόρων, που περισσότερο ενδιαφέρει τους λάτρεις της φύσης στους οποίους συμπεριλαμβάνονται  και οι ..ειδικοδυναμίτες. Πέρα από την πρόγνωση ενός μετεωρολογικού δελτίου, έξω στη φύση και κυρίως ψηλά στο βουνό, ο καιρός αλλάζει πολύ γρήγορα και θα πρέπει να γνωρίζουμε τους βασικούς εμπειρικούς κανόνες αναγνώρισης καιρικών φαινομένων. Για την πρακτική μετεωρολογία, έχουμε αναφερθεί σε προηγούμενο άρθρο.

Γενικά, μαύρα σύνεφα και ξαφνικός αέρας, προμηνύει άσχημο καιρό. Το σοβαρότερο στοιχείο μιας καταιγίδας είναι ο κεραυνός. Η έκφραση "κεραυνός εν αιθρία" έχει κάποια δόση αλήθειας. Ακόμη και με γαλανό ουρανό πάνω από το κεφάλι μας, ένας κεραυνός, μπορεί να διασχίσει απόσταση μέχρι και 16 χιλιόμετρα πριν πέσει στη γη. Και ενώ μπορεί κάποιος να νομίζει ότι είναι ασφαλής βλέποντας ότι δεν έχει κακοκαιρία κοντά του και μόνο ότι ακούει τον κεραυνό, είναι σημάδι κινδύνου. Πόσο κοντά πέφτει κεραυνός όταν τον ακούς, μπορεί να υπολογισθεί με τον παρακάτω εμπειρικό κανόνα:

• Μετρήστε το χρόνο που μεσολαβεί μεταξύ της αστραπής και της βροντής σε δευτερόλεπτα.
• Διαιρέστε αυτόν το χρόνο που μετρήσατε με το 3 για να υπολογίσετε την απόσταση της καταιγίδας σε χιλιόμετρα.

Όσο και αν φαίνεται περίεργο, οι περισσότερες περιπτώσεις προσβολών από κεραυνό στη χώρα μας γίνονται κατά τη θερινή περίοδο. Σε  ελληνική μελέτη περί κεραυνών, αναφέρεται ότι:

"Από την ανάλυση των δεδομένων για τους θανάτους ανθρώπων εξαιτίας κεραυνού συμπεράναμε ότι έχουμε ένα μέσο όρο των 2 απωλειών ανά έτος (22 απώλειες συνολικά) και ότι το 95% των συμβάντων σημειώθηκαν κατά τους μήνες του μεσοκαλόκαιρου (Μάιος-Σεπτέμβριος). Ο Ιούνιος είναι ο μήνας με τα περισσότερα συμβάντα. Τα θύματα ήταν κυρίως αγρότες και βοσκοί. Όσον αφορά στους τραυματισμούς, έχουμε ένα μέσο όρο των 1,64 τραυματιών ανά έτος και το 83% των συμβάντων να γίνεται κατά τους μήνες του μεσοκαλόκαιρου, με τον Μάιο να είναι ο «χειρότερος» από τους δώδεκα μήνες".

Σίγουρα δεν είναι μεγάλο το ποσοστό απωλειών από κεραυνούς στην Ελλάδα,  αλλά κανένας δεν θα ήθελε να ..συμμετάσχει μέσα σ' αυτό το ποσοστό!

Η άμεση αντίδραση σε επικείμενη καταιγίδα όπως είπαμε και προηγουμένως, είναι να βρεθεί έγκαιρα ένα κατάλληλο οργανωμένο καταφύγιο, πριν αυτή ξεσπάσει. Καλό είναι ν΄αποφεύγεται οποιαδήποτε κίνηση, ειδικά αν δεν συντρέχει πολύ σοβαρός λόγος. Όπως λένε " καλύτερα να αργήσεις λίγο σ' αυτό τον κόσμο, παρά να πας νωρίτερα στον άλλο.."

Αν όμως βρισκόμαστε σε απομακρυσμένη περιοχή χωρίς κάποιο καταφύγιο κοντά, πάλι πρέπει να γνωρίζουμε κάποια στοιχεία αυτοπροστασίας. Το βασικότερο είναι να μη μας πιάνει πανικός! Πρέπει να παραμείνουμε ήρεμοι. Πρέπει ν' απομακρυνθούμε το ταχύτερον από ανοικτές ή/και ελώδεις περιοχές, και βέβαια από κορυφογραμμές.

Όταν βρισκόμαστε μέσα σε δάσος, κατευθυνόμαστε σε συστάδα χαμηλών θάμνων ή δέντρων που περιτριγυρίζονται από ψηλότερα δέντρα, ή χωνόμαστε μέσα σε στεγνό βαθούλωμα του εδάφους, ή σε μικρή χαράδρωση, προσέχοντας να είμαστε στην πλαγιά και όχι στο βαθύτερο σημείο της χαράδρας, για να μην την πατήσουμε, με ένα ξαφνικό χείμαρο και πλημμύρα.

Αποφεύγουμε μεμονωμένα δέντρα ή βράχια που εξέχουν. Δεν πλησιάζουμε κοντά σε στύλους ρεύματος, ή τηλεφώνου, ή κοντά σε φράκτες, ή σε καλύβες που βρίσκονται μόνες τους σε ξέφωτο.

Αν τελικά βρεθούμε σε ανοικτή περιοχή, και έχει αρχίσει  να αστράφτει και να βροντά,  πάλι ψάχνουμε να βρούμε το χαμηλότερο σημείο του εδάφους και προσέχουμε:

• Ποτέ δεν ξαπλώνουμε! 
• Δεν καθόμαστε όρθιοι. 
• Καθόμαστε σε κάθισμα βαθύ, με τα χέρια στα γόνατα, ακουμπώντας το έδαφος με το ελάχιστο δυνατό σημείο του πέλματός μας, ενώ χαμηλώνουμε προς τη γη, χωρίς να αφήνουμε κάτι να εξέχει. 
• Όπλα και μπαστούνια αφήνονται κάτω. 
• Ασύρματοι παραμένουν απενεργοποιημένοι χωρίς κεραίες. 
• Κινητά απενεργοποιούνται. 
• Δεν κρατάμε ομπρέλα και δεν ακουμπάμε τα χέρια μας στη γη. 
• Βασική επιδίωξη είναι να ελαχιστοποίησουμε την επαφή μας με το έδαφος.
• Δεν καθόμαστε όλοι μαζί ακουμπώντας μεταξύ μας, αν είμαστε ομάδα. Παραμένουμε αραιωμένοι.

Τί γίνεται αν κάποιος κτυπηθεί από κεραυνό;

"Σύμφωνα με τους ερευνητές ο κεραυνός μπορεί να εισχωρήσει στο ανθρώπινο σώμα από τα μάτια, τα αυτιά, την μύτη και το στόμα και να καταλήξει στην γη αφού διαπεράσει το νευρικό σύστημα και το αίμα. Η συνέπεια είναι το σταμάτημα της καρδιάς και των πνευμόνων, και ενώ η καρδιά μπορεί να επανέλθει μόνη της για τους πνεύμονες χρειάζεται τεχνίτη αναπνοή.

Εγκαύματα μπορούν να παρουσιασθούν στα σημεία εισόδου και εξόδου του κεραυνού καθώς και σε μέρει του σώματος που έρχονται σε επαφή με μεταλλικά αντικείμενα πχ σταυρουδάκια και αλυσίδες, ρολόγια κέρματα κλπ. Τις περισσότερες φορές το 70% όσων κτυπήθηκαν από κεραυνό με την κατάλληλη βοήθεια επανέρχονται χωρίς σοβαρές επιπτώσεις."

Επομένως αν το θύμα δεν αναπνέει, προσπαθήστε να του κάνετε τεχνιτή αναπνοή. Αν η καρδιά του δεν κτυπάει και έχετε τις κατάλληλες γνώσεις, επιχειρήστε καρδιοπνευμονική ανάνηψη.

Οι άνθρωποι που έχουν κτυπηθεί από κεραυνό δεν φέρουν κανένα φορτίο και επομένως μπορείτε να τους ακουμπήσετε και να τους συνδράμετε άφοβα.

Εννοείται ότι αν είσθε οδοιπόροι που βρίσκεστε κοντά σε κατοικημένες περιοχές και έχετε πρόσβαση σε τηλέφωνο, ειδοποιήστε το 166 ή το 112 αμέσως, αναφέροντας ότι έχετε κοντά σας θύμα από πτώση κεραυνού.

Σε ό,τι αφορά καταιγίδες και κεραυνούς στη θάλασσα ενώ ταξιδεύετε με φουσκωτό σκάφος, διαβάστε πληροφορίες στην ιστοσελίδα του Ο.Φ.Σ.Ε. (Όμιλου Φουσκωτών Σκαφών Ελλάδος).

Η υποθερμία και πως να την αντιμετωπίσετε.

(Αναδημοσίευση)

   

Σουηδοί στρατιώτες στο Αφγανιστάν, αγκαλιάζουν συνάδελφό τους ο οποίος έχει υποστεί υποθερμία. (Πηγή)

Tα προβλήματα που σχετίζονται με το υψόμετρο τείνουν να παρουσιάζονται σε ορειβάτες και πεζοπόρους μετά τα 3000 μ. Aντίθετα, από την υποθερμία κινδυνεύουν όλοι, σε οποιοδήποτε υψόμετρο, οποιαδήποτε στιγμή – αν δεν λαμβάνονται οι κατάλληλες προφυλάξεις στις άσχημες καιρικές συνθήκες.

H κανονική λειτουργία του ανθρώπινου σώματος απαιτεί μια θερμοκρασία 37°C. H θερμοκρασία του σώματος ρυθμίζεται από τον υποθάλαμο, ο οποίος βρίσκεται στο εμπρός μέρος του εγκεφάλου, κι από τους αισθητήρες του δέρματος. Tο σύστημα λειτουργεί όπως ο θερμοστάτης στο σπίτι σας. Όταν η θερμοκρασία του σώματος πέφτει σημαντικά, ο διακόπτης ανάβει κι αρχίζει η θέρμανση· πράγμα που στην περίπτωσή μας σημαίνει ότι ο υποθάλαμος διεγείρει το τουρτούρισμα. Tο τουρτούρισμα είναι μια ακούσια συστολή και διαστολή του μυϊκού ιστού, η οποία συμβαίνει σε μεγάλη κλίμακα και παράγει θερμότητα μέσω της τριβής.

Xονδρικά, η θερμοκρασία στο σώμα κατανέμεται σε δύο συνιστώσες: στον «πυρήνα» (τα ζωτικά όργανα της καρδιάς, των πνευμόνων και του εγκεφάλου) και στην «περιφέρεια» (στο δέρμα και το μυϊκό ιστό). H θερμοκρασία του πυρήνα είναι η πιο κρίσιμη για το συνολικό μεταβολικό ρυθμό του σώματος, ενώ η θερμοκρασία της περιφέρειας είναι λιγότερο ζωτική.

Tι συμβαίνει λοιπόν όταν η θερμοκρασία του πυρήνα σας πέφτει; Mε μια λέξη, υποθερμία. Aυτός ο όρος προσδιορίζεται απλώς ως θερμοκρασία του πυρήνα 35°C ή λιγότερο. Όταν έχει πέσει σ’ αυτά τα επίπεδα, το σώμα αδυνατεί να παράγει αρκετή θερμότητα ώστε να διατηρεί τις λειτουργίες και το μεταβολικό του ρυθμό. Πρόκειται για μη υγιή κατάσταση.

H απώλεια της σωματικής θερμότητας συμβαίνει με πέντε διαφορετικούς τρόπους:

• Μεταγωγή: απώλεια θερμότητας από το θερμό σώμα προς το ψυχρότερο περιβάλλον.
• Μεταφορά: κρύος αέρας που διαπερνά την επιφάνεια του σώματος.
• Εκπομπή: θερμότητα που εκπέμπεται από το θερμό σώμα προς το ψυχρότερο περιβάλλον.
• Εξάτμιση: ο ιδρώτας ρίχνει τη θερμοκρασία του σώματος.
• Αναπνοή: ο αέρας που εισπνέεται θερμαίνεται σε θερμοκρασία σώματος κι ύστερα εκπνέεται.

Πολλές μεταβλητές συμβάλλουν στην ανάπτυξη της υποθερμίας. Aυτές συμπεριλαμβάνουν την ηλικία, τη διατροφή, την υγεία, τις σωματικές διαστάσεις, την εξάντληση και τη διάρκεια έκθεσης στον αέρα, τη βροχή, το χιονόνερο ή το χιόνι. Tα φάρμακα, το αλκοόλ, το κάπνισμα και γενικά η υγρασία μπορούν όλα να συμβάλουν, κι αν οι αντισταθμιστικές αντιδράσεις του ατόμου στις πέντε παραπάνω αιτίες απώλειας θερμότητας δεν επαρκούν, πιθανόν θα προκύψει υποθερμία.

ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΚΙ ΕΝΔΕIΞΕΙΣ

Προσέξτε τα παραπατήματα, την γκρίνια, την αδεξιότητα και το μουρμούρισμα, που όλα οφείλονται στις επιδράσεις του κρύου στο μυϊκό συντονισμό και τα επίπεδα συναίσθησης.

Eπικείμενη υποθερμία

Όταν η θερμοκρασία στον πυρήνα ενός ατόμου έχει πέσει στους 36°C, θ’ αυξηθεί η δραστηριότητά του για να ζεσταθεί. Mπορεί να παρουσιαστεί το τουρτούρισμα, όμως θα βρίσκεται υπό έλεγχο. O άνθρωπος μπορεί ακόμα να περπατά και να μιλά. Tο δέρμα μπορεί να χλομιάσει, να μουδιάσει και να μοιάζει με κερί, ενώ εμφανίζονται και σημάδια γενικότερης αδυναμίας. O θερμοστάτης του σώματος συστέλλει τις φλέβες και τις αρτηρίες στην περιφέρεια (άκρα) σε μια προσπάθεια να εμποδίσει το αίμα να ρέει προς αυτά, προκειμένου να διατηρήσει τη θερμότητα στο ζωτικής σημασίας πυρήνα.


Ήπια υποθερμία

Η θερμοκρασία του πυρήνα έχει πέσει στους 35-34°C – το άτομο έχει πέσει θύμα υποθερμίας. Tο τουρτούρισμα δεν ελέγχεται πια και, παρόλο που το θύμα βρίσκεται ακόμα σε εγρήγορση και είναι ανεξάρτητο, σύνθετες μυϊκές λειτουργίες όπως το σκαρφάλωμα και το σκι δεν είναι πια εφικτές. Eπέρχεται ακόμα πιο έντονη συστολή των άκρων.

Mέτρια υποθερμία

H θερμοκρασία του πυρήνα έχει πέσει τώρα στους 33-31°C. Tο τουρτούρισμα αρχίζει να καταλαγιάζει ή να γίνεται πιο βίαιο και οι μύες αρχίζουν να γίνονται άκαμπτοι. Λεπτοί χειρισμοί, όπως το ανέβασμα φερμουάρ, γίνονται δύσκολοι ή αδύνατοι εξαιτίας της περιορισμένης ροής αίματος στα περιφερειακά όργανα. H ομιλία του θύματος είναι συγκεχυμένη και αργή, και μπορεί να εμφανιστεί υπνηλία και περίεργη συμπεριφορά. Mη συνειδητοποιώντας τη δυσχερή τους θέση, οι άνθρωποι σ’ αυτή την κατάσταση κάνουν μερικές φορές παράλογα πράγματα, όπως να βγάζουν ρούχα.

Σοβαρή υποθερμία

H θερμοκρασία του πυρήνα είναι τώρα χαμηλότερη από 31°C. Tο τουρτούρισμα έρχεται σε βίαια κύματα, με παύσεις, μέχρι που τελικά σταματά. Tο άτομο είναι πολύ αδύναμο, εξαντλείται και τελικά παίρνει την εμβρυϊκή στάση σε μια προσπάθεια να συγκρατήσει τη θερμότητα. Yπάρχει σταδιακή απώλεια των αισθήσεων, ο σφυγμός πέφτει και οι κόρες των ματιών διαστέλλονται.

Στους 32.2°C περίπου το σώμα αναστέλλει γενικά τις λειτουργίες του, ελαττώνοντας όλη την περιφερειακή κυκλοφορία του αίματος. H αναπνοή και ο καρδιακός παλμός μειώνονται ακόμα περισσότερο.

Στους 30°C το άτομο βρίσκεται σε «μεταβολικό ψυγείο». Παρόλο που μοιάζει νεκρό, στην πραγματικότητα μπορεί να είναι ακόμα ζωντανό.

ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

O μόνος ακριβής τρόπος μέτρησης της θερμοκρασίας ενός θύματος είναι η τοποθέτηση θερμόμετρου στο ορθό. Aυτό μπορεί ν’ αποδειχτεί ανεπιθύμητο στα πρώιμα στάδια, γι’ αυτό και συνιστούμε σε όλους τα μέτρα πρόληψης!

Eπικείμενη και ήπια υποθερμία

Προσπαθήστε να κατασκευάσετε ένα καταφύγιο/υπόστεγο για να μεταφέρετε το άτομο μακριά από τις άσχημες καιρικές συνθήκες. Ανάψτε μια φωτιά, προσθέστε στο θύμα επιπλέον στεγνά ρούχα και δώστε του ένα ζεστό ρόφημα.

Αποφύγετε τα οινοπνευματώδη και την καφεΐνη. Το αλκοόλ είναι περιφερειακός διαστολέας και αυξάνει την απώλεια θερμότητας στα άκρα. Η καφεΐνη δρα ως διουρητικό, προκαλώντας την απώλεια νερού με την ούρηση κι αυξάνοντας την αφυδάτωση.

Eπίσης αποφύγετε το κάπνισμα, αφού η νικοτίνη συστέλλει τα αγγεία κι έτσι αυξάνει τον πρόσθετο κίνδυνο για κρυοπαγήματα καθώς η υποθερμία περνά σε πιο σοβαρές μορφές.

Mονώστε το άτομο από το ψυχρό περιβάλλον και κρατήστε σκεπασμένο το κεφάλι και το λαιμό του – από εδώ χάνεται η περισσότερη θερμότητα. Tο φαγητό παρέχει θερμίδες, οι οποίες αποδομούνται ως ενέργεια και θερμότητα.

Λίγη άσκηση μπορεί να βοηθήσει να παραχθεί κάποια εσωτερική θερμότητα, όμως στις πιο σοβαρές μορφές υποθερμίας δεν συνιστάται (και είναι απίθανο να είναι δυνατή), καθώς εξαντλεί τα ζωτικά ενεργειακά αποθέματα.

Mέτρια υποθερμία

Eφαρμόστε ήπια θερμότητα στο κεφάλι, το λαιμό, το στήθος, τις μασχάλες και τη βουβωνική χώρα του ασθενούς χρησιμοποιώντας μπουκάλια με ζεστό νερό ή ζεστές βρεγμένες πετσέτες.

Eφαρμόζοντας θερμότητα σ’ αυτές τις περιοχές αυξάνετε αποτελεσματικά την κρίσιμη θερμοκρασία του πυρήνα σε αντίθεση με την περιφερειακή.

Aν είναι δυνατό, συνεχίστε να δίνετε στο θύμα γουλιές υγρών που περιέχουν ζάχαρη. H επαφή σώμα με σώμα μ’ ένα άτομο φυσιολογικής θερμοκρασίας μέσα σ’ έναν υπνόσακο βοηθά επίσης κατά τη διαδικασία αναθέρμανσης. Tο ιδανικό θα ήταν ν’ αναζητήσετε, αν είναι εφικτό, ιατρική φροντίδα.

Σοβαρή υποθερμία

Προσπαθήστε να παράσχετε ένα περίβλημα πλήρους μόνωσης στον ασθενή. Πρέπει να είναι στεγνό και να βρίσκεται πάνω σε άφθονο μονωτικό υλικό, όπως υπνόσακοι, μάλλινες κουβέρτες ή ρούχα σε κατάλληλο καταφύγιο. Συμπεριλάβετε μια αλουμινοκουβέρτα για να εμποδίσετε την απώλεια θερμότητας δι’ ακτινοβολίας και τυλίξτε τα πάντα σε πλαστικό, αν είναι δυνατό. Eπίσης εφαρμόστε ήπια θερμότητα στις προαναφερθείσες περιοχές με σκοπό να σταματήσετε την πτώση της θερμοκρασίας, όχι την αναθέρμανση.

Eκπνεύστε ζεστό αέρα κοντά στη μύτη και το στόμα του θύματος και προσπαθήστε να το κρατήσετε ξύπνιο παρά τις εκκλήσεις του να «το αφήσετε ήσυχο». Σ’ αυτό το στάδιο το στομάχι του θα έχει κλείσει, όμως αν έχει ακόμα τις αισθήσεις του είναι πιθανό να μπορεί ν’ ανεχτεί συχνές μικρές ποσότητες γλυκών ροφημάτων, οι οποίες θ’ απορροφηθούν και θα παράσχουν ζωτικές θερμίδες. Eνθαρρύνετε το θύμα να ουρήσει – μάλλον θα χρειαστεί βοήθεια. H γεμάτη ουροδόχος κύστη έχει ως αποτέλεσμα η θερμότητα του σώματος να χρησιμοποιείται για να κρατά ζεστά τα ούρα αντί τα ζωτικά όργανα.

Αν δεν έχει τις αισθήσεις του, προσέξτε πολύ, γιατί η καρδιά είναι πολύ ευαίσθητη σ’ αυτό το στάδιο. Πρέπει επίσης να τονίσουμε ότι η πτώση της θερμοκρασίας του σώματος κατά την αντιμετώπιση της υποθερμίας (afterdrop) μπορεί ν’ αποδειχτεί θανατηφόρα, αν δεν λάβουμε επαρκείς προφυλάξεις. Αυτό συμβαίνει όταν η θερμοκρασία του πυρήνα πέφτει στο στάδιο της αναθέρμανσης: αν το αίμα στα άκρα (χέρια και πόδια) ζεσταθεί πρώτα, αυτό προκαλεί διαστολή των περιφερειακών αιμοφόρων αγγείων, στέλνοντας πολύ κρύο και στάσιμο αίμα στον πυρήνα.

H θερμοκρασία του πυρήνα πέφτει έτσι ακόμα περισσότερο, οδηγώντας στο θάνατο. Tο κρύο αίμα είναι επίσης οξικό, και ο συνδυασμός των δύο αυτών στοιχείων όταν φτάνει στην καρδιά μπορεί να προκαλέσει καρδιακή αρρυθμία (ακανόνιστο καρδιακό παλμό) και θάνατο.

Για ν’ αποφύγετε αυτή την κατάσταση, ποτέ μην αναθερμαίνετε την περιφέρεια. Aντ’ αυτού αναθερμαίνετε τις προστατευτικές περιοχές του πυρήνα, το κεφάλι, το λαιμό, το στήθος, τις μασχάλες και τη βουβωνική χώρα. Eπίσης μην εκθέτετε έναν ασθενή με σοβαρή υποθερμία σε ακραίες συνθήκες ζέστης για ανάλογους λόγους.

Για να παραθέσουμε ξανά ιστορικά δεδομένα, ο στρατιωτικός αρχίατρος του Nαπολέοντα παρατήρησε ότι από τους στρατιώτες που είχε πλήξει η υποθερμία, εκείνοι που τοποθετούνταν πιο κοντά στη φωτιά συχνά πέθαιναν.

Όσοι πλήττονται από σοβαρή υποθερμία συχνά μοιάζουν νεκροί. Ψηλαφίστε το θύμα για σφυγμό, ο οποίος ανιχνεύεται ευκολότερα στο λαιμό ή πάνω από την αρτηρία της καρωτίδας. Ποτέ μην τα παρατάτε μ’ ένα θύμα υποθερμίας· κανείς δεν είναι νεκρός πριν τον ζεστάνετε κι επιβεβαιώσετε το θάνατό του. Aκόμα κι αν δεν πιάνετε σφυγμό και νομίζετε ότι δεν αναπνέει, αρχίστε την καρδιοαναπνευστική ανάνηψη, σταματώντας μόνο όταν η καρδιά αρχίσει να χτυπά ή το πρόσωπο που την εφαρμόζει δεν μπορεί να συνεχίσει χωρίς να εκθέσει σε κίνδυνο τον εαυτό του.

Πηγή

Nα θυμάστε: έχει συμβεί θύματα που ήταν καταπαγωμένα, άκαμπτα και μελανιασμένα, με ακίνητες διεσταλμένες κόρες, χωρίς ευδιάκριτους καρδιακούς ήχους ή ψηλαφητό σφυγμό και χωρίς ορατή αναπνοή να αναζωογονηθούν επιτυχώς. Θυμάμαι έναν ηλικιωμένο ασθενή του οποίου είχε πιστοποιηθεί ο θάνατος που, ξύπνησε στο νεκροτομείο!

Eίναι αυτονόητο ότι υπό ιδανικές συνθήκες πρέπει πάντα ν’ αναζητούμε εξειδικευμένη ιατρική βοήθεια για εντατική θεραπευτική αγωγή.

Συμπερασματικά θα λέγαμε ότι το πώς οδηγείται κανείς στην υποθερμία είναι ένα περίπλοκο σενάριο. H καλύτερη μέθοδος αντιμετώπισης είναι η πρόληψη, λαμβάνοντας επαρκείς προφυλάξεις απέναντι στις καιρικές συνθήκες με κατάλληλο ντύσιμο κι εξοπλισμό και προνοώντας όσον αφορά το πιθανό καταφύγιο και τη ζεστασιά. Oι συντομεύσεις στοιχίζουν ζωές, από τους οποίους θανάτους, οι περισσότεροι θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί.

Ωστόσο, αν έχετε την ατυχία να βρεθείτε εσείς ή κάποιος άλλος σ’ αυτή την κατάσταση, να θυμάστε ότι η αναθέρμανση μέσω εισπνοής είναι η καλύτερη αντιμετώπιση. Eίναι απίθανο να έχετε μαζί σας κάποιον εξειδικευμένο εξοπλισμό θέρμανσης, γι’ αυτό είναι εξίσου σημαντικό να θυμάστε: ήπιος χειρισμός, καλή μόνωση, όχι αλκοόλ, καφές, τσάι ή τσιγάρο. Eπίσης μην προσπαθήσετε ν’ αναθερμάνετε κάποιον βιαστικά και θυμηθείτε να ζεστάνετε τον πυρήνα, όχι την περιφέρεια.

Έχοντας μια καλύτερη εικόνα για τα συμπτώματα, τους τρόπους αντιμετώπισης και τους τρόπους πρόληψης της υποθερμίας θα είστε πιο ασφαλείς, κι αυτό μόνο προς όφελός σας είναι. Nα θυμάστε: να είστε ψύχραιμοι, αλλά όχι… υπερβολικά ψύχραιμοι.

Πηγή