Κυριακή, 19 Νοεμβρίου 2017

Εκδήλωση για τον «ΙΕΡΟ ΛΟΧΟ» στο Πολεμικό Μουσείο






O κύκλος της σειράς προγραμματισμένων εκδηλώσεων για τη συμπλήρωση των 75 χρόνων από την ίδρυση του «ΙΕΡΟΥ ΛΟΧΟΥ», που περιέλαβε, μεταξύ άλλων, την πραγματοποίηση του Στρατιωτικού Τριάθλου με τίτλο «Μαραθώνιος Άθλος – ΙΕΡΟΣ ΛΟΧΟΣ» και το Μνημόσυνο Υπέρ Πεσόντων Ιερολοχιτών στο Μνημείο ΙΕΡΟΥ ΛΟΧΟΥ στο Πεδίο του Άρεως, θα ολοκληρωθεί με εκδήλωση ιστορικού περιεχομένου στο Πολεμικό Μουσείο Αθηνών, την Τετάρτη 22 Νοεμβρίου 2017 και ώρα 17:30. Η εκδήλωση θα περιλάβει, μεταξύ άλλων:


- Έκθεση φωτογραφικού και μουσειακού υλικού.


- Πρώτη Προβολή Ντοκιμαντέρ με θέμα: «ΙΕΡΟΣ ΛΟΧΟΣ – Ιστορία ενός Θρύλου».


- Βράβευση των εν ζωή Ιερολοχιτών.


- Βράβευση Εθνοφυλάκων.

Πηγή: ΓΕΣ



Παρασκευή, 10 Νοεμβρίου 2017

Ο "άσχημος Νίκος"

Η είσοδος στον στίβο εμποδίων των αμερικανικών ειδικών δυνάμεων Nasty Nick. (Πηγή φωτογραφίας)
"Nasty Nick"!(Άσχημος Νίκος) Έτσι ονομάζουν τον στίβο εμποδίων τους (έναν από αυτούς) οι Αμερικανοί πρασινοσκούφηδες .

Σύμφωνα με την ιστορία τους, το όνομα το πήρε από έναν υπολοχαγό τους, τον Τζέιμς Νίκολας "Νικ" Ρόουε (James Nickolas "Nick" Rowe), o οποίος κατά τη διάρκεια της υπηρεσίας του στο Βιετνάμ, συνελήφθη από τους Βιετκόνγκ και παρέμεινε αιχμάλωτος επί 5 χρόνια πριν δραπετεύσει και σωθεί τελικά λίγο πριν τον εκτελέσουν.

Ήταν αυτός που στη συνέχεια ίδρυσε και το γνωστό σχολείο τους  Επιβίωσης-Διαφυγής SERE, (Survival, Evasion, Resistance and Escape)

Nasty Nick (Πηγή φωτογραφίας)
Ο στίβος αυτός που βρίσκεται στο στρατόπεδο Μακάλ (Camp Mackall) στην πολιτεία της Β. Καρολίνας, θεωρείται ο πιο δύσκολος στίβος εμποδίων του αμερικανικού στρατού με μήκος περίπου 2 χιλιόμετρα όπου οι εκπαιδευόμενοι πρέπει να διέλθουν από 20 δύσκολα εμπόδια. 

Eμπόδια αυτοπεποίθησης και εθισμού στο ύψος και σε κλειστούς, σκοτεινούς υπόγειους χώρους. Απαιτούν πολύ καλή φυσική κατάσταση και κυρίως δυνατά χέρια, αφού σχεδόν στο σύνολό τους χρειάζεται κάποιος ν' αναρριχηθεί. Γι' αυτό και  δίνουν μεγάλη έμφαση στη γύμναση του άνω μέρους του κορμού.

Τεχνική διέλευσης υπάρχει, αλλά πάντα αφήνουν τους εκπαιδευόμενους να βρίσκουν τον δικό τους καλύτερο τρόπο διέλευσης. Ο Nasty Nick είναι το "ιερό μέρος" των αμερικανικών ειδικών δυνάμεων και εκεί διοργανώνονται πολλές αθλητικές δραστηριότητες και αγώνες.

Nasty Nick (Πηγή)
Αξιοσημείωτο είναι ότι πέραν του κράνους προστασίας, που φέρεται από τους εκπαιδευόμενους, κανένα άλλο μέτρο ασφαλείας δεν υπάρχει όπως δίκτυα ή στρώματα κλπ, γύρω από το κάθε εμπόδιο αναρρίχησης. Μόνο πριονίδι, που κατά τα λεγόμενα των "παλαιών", ελάχιστα προστατεύει, ίσως από τους πολύ άσχημους τραυματισμούς. 

Αλλά ας προσέξουμε κάτι. Ένας στίβος εμποδίων ή μάχης πρέπει να εξυπηρετεί κάποιο σκοπό. Και ο σκοπός είναι, η βελτίωση της φυσικής κατάστασης, η αύξηση της αυτοπεποίθησης, η δημιουργία  αγωνιστικού πνεύματος και γενικά η απόκτηση μαχητικής ικανότητας. Και αυτό φαίνεται να το έχουν πετύχει εκεί!

Όσους στίβους εμποδίων και αν έχουμε, αν δεν τους χρησιμοποιούμε κατάλληλα, είναι σαν μην υπάρχουν!

Δείτε στο βίντεο που ακολουθεί χαρακτηριστικά στιγμιότυπα διέλευσης.


Ανιχνευτής







Πέμπτη, 2 Νοεμβρίου 2017

70 Χρόνια Ειδικές Δυνάμεις

Από τον Αύγουστο του 1945, ενώ ήταν επικείμενη η διάλυση του Ιερού Λόχου Μέσης Ανατολής, ο τότε Συνταγματάρχης Ιππικού και Ιερολοχίτης Ανδρέας Καλλίνσκης υπέβαλε στο ΓΕΣ, πρόταση διατήρησης ενός μικρού πυρήνα εμπειροπόλεμου προσωπικού, με σκοπό να δημιουργηθεί σε δεύτερο χρόνο, μια "Δύναμη Καταδρομών" της οποίας χαρακτηριστικό γνώρισμα θα ήταν ο συνδυασμός των δυνατοτήτων που παρουσίασε στις επιχειρήσεις του Αιγαίου ο Ιερός Λόχος, όπως και οι Βρετανοί SAS και SBS, δηλαδή εκτέλεση καταδρομικών ενεργειών από ξηρά, θάλασσα και αέρα. Εκείνη τη χρονιά, ενώ όλοι στην στρατιωτική ιεραρχία συμφώνησαν ως προς την ιδέα, δεν προχώρησαν στην υλοποίηση.

Το 1946, όταν άρχισαν οι αντάρτες του "Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας" (ΔΣΕ)  (όπως μετεξελίχθηκε τότε ο ΕΛΑΣ ) να προσβάλουν στην ύπαιθρο χώρα με μεγάλη ευκολία και επιτυχία τις δυνάμεις ασφαλείας και του στρατού της νόμιμης κυβέρνησης της χώρας και να τις κατανικούν, όλοι κατάλαβαν ότι κάτι διαφορετικό έπρεπε να γίνει! Έπρεπε με κάθε τρόπο να επιτευχθεί η ασφάλεια και να κερδηθεί η εμπιστοσύνη του ταλαιπωρημένου άμαχου πληθυσμού που, πριν προλάβει ν' ανασάνει από το τέλος της γερμανικής κατοχής, άρχισε να σφίγγεται και να πληγώνεται ξανά, από τον χειρότερο αδελφοκτόνο πόλεμο.

Οι αντάρτες στελεχώνονταν και με έμπειρους αξιωματικούς και υπαξιωματικούς, που ανήκαν παλιότερα στον ελληνικό στρατό, με πλούσια πολεμική δράση! Ξεκίνησαν με τον τρόπο που ήξεραν, σαν αντάρτες, με πολλά και ταυτόχρονα κτυπήματα του συμβατικού νεοσύστατου  και "άψητου" εθνικού στρατού, αλλά και της χωροφυλακής. Κέρδιζαν σχεδόν παντού!

Τότε ο Σχης Καλλίνσκης, που υπηρετούσε στο ΓΕΣ, στη Διεύθυνση Πεζικού, το καλοκαίρι του 1946, υπέβαλε ξανά νέα πρόταση οργάνωσης ανεξάρτητων Λόχων Ορεινών Καταδρομών, (ΛΟΚ) ώστε κατάλληλα εκπαιδευμένοι, να μπορούν  να ενεργούν με τις ανταρτικές μεθόδους και να προσβάλουν τους αντάρτες όπου τους βρίσκουν. Ο σκοπός της συγκρότησής τους ήταν να πετύχουν τρία πράγματα:
  • Να ακολουθούν από κοντά τους αντάρτες και να συλλέγουν πληροφορίες
  • Να τους προσβάλουν αιφνιδιαστικά και να τους αφαιρέσουν την πρωτοβουλία κίνησης
  • Να δημιουργήσουν αίσθημα ασφάλειας στον πληθυσμό
Έτσι τον Δεκέμβριο του 1946, εκδόθηκε η διαταγή του ΓΕΣ που καθόριζε τη συγκρότηση των πρώτων 40 ανεξάρτητων Λόχων Ορεινών Καταδρομών, που έμειναν στην ιστορία γνωστοί σαν ΛΟΚ! Αυτοί κατανεμήθηκαν στις περιοχές ευθύνης των τότε Σωμάτων Στρατού όπως παρακάτω:
  • Α' ΣΣ οι 1ος έως 10ος ΛΟΚ
  • Β' ΣΣ οι 11ος έως 25ος ΛΟΚ
  • Γ' ΣΣ οι 26ος έως 40ος ΛΟΚ
Η αλήθεια είναι ότι αν και η πρόθεση ήταν καλή, η πολύ λίγη εκπαίδευση (μόνο ενός μηνός) σε αντικείμενα Καταδρομών δεν ήταν αρκετή για να τους μετατρέψει σε αποτελεσματικούς μαχητές! Επίσης δεν έγινε σωστή επιλογή προσωπικού και κυρίως στελεχών, που θα έπρεπε να προέρχονται οπωσδήποτε από αυτούς που πολέμησαν στη Μ. Ανατολή και ειδικότερα από τον Ιερό Λόχο! Και το κυριότερο, τέθηκαν υπό την διοίκηση σχηματισμών ή και μονάδων, των οποίων οι διοικητές και οι επιτελείς, είχαν άγνοια της τακτικής χρησιμοποιήσης τέτοιων τμημάτων, με αποτέλεσμα να τους χρησιμοποιούν σε στατικές αποστολές ασφαλείας και φρούρησης.

Δυστυχώς τ' αποτελέσματα των προσπαθειών δεν ήταν τ' αναμενόμενα, πλην ελαχίστων εξαιρέσεων. Ο Καλλίνσκης τότε, τον Μάρτιο του 1947, πρότεινε τον ανασχηματισμό των Δυνάμεων Καταδρομών, με άμεση εποπτεία τους από το ΓΕΣ, μέσω μιας νέας Υποδιεύθυνσης Μονάδων Ορεινών Καταδρομών, ΥΜΟΚ, όπως την ονόμασαν, που θα ήταν ενσωματωμένη στη Διεύθυνση Πεζικού. Οι ανεξάρτητοι ΛΟΚ θα διαλύονταν, πλην τεσσάρων, των 32, 36, 39 και 40 ΛΟΚ που είχαν καλά αποτελέσματα στην περιοχή επιχειρήσεων του Γ' ΣΣ. Τελικά σ' αυτούς συμπεριλήφθηκε και ο 14 ΛΟΚ.

Δημιουργήθηκαν οι πρώτες Μοίρες Καταδρομών, των οποίων την διεύθυνση είχε η ΥΜΟΚ με πρώτο διευθυντή τον Συνταγματάρχη Καλλίνσκη. Η ΥΜΟΚ, ήταν υπεύθυνη για την επιλογή προσωπικού και συγκρότηση μονάδων, για τις κατευθύνσεις εκπαιδεύσεως και για την εκπόνηση οδηγιών επί της ορθής τακτικής χρησιμοποίησης των ΛΟΚ.

Οι πρώτοι 20 νέοι ΛΟΚ, συγκροτήθηκαν τον Μάρτιο του 1947 μετά από αυστηρή επιλογή και εκπαιδεύθηκαν στο Χαϊδάρι (μετέπειτα ΚΕΒΟΠ) με μέριμνα των παλαιών Ιερολοχιτών και την υποστήριξη Βρετανών συμμάχων SAS. Από τον Απρίλιο του 1947, άρχισε να λειτουργεί το Κέντρο Εκπαιδεύσεως Μονάδων καταδρομών (ΚΕΜΚ) στη Βουλιαγμένη, από το οποίο πέρασαν όλοι οι Καταδρομείς που τοποθετήθηκαν στις Μοίρες ΚΔ κατά τη διάρκεια του πολέμου.

Το έμβλημά τους, ήταν παρόμοιο με αυτό που έφεραν οι Βρετανοί κομάντος κατά τον 2ο ΠΠ, δηλαδή άγκυρα, με ένα τόμιγκαν και πτέρυγες αλεξιπτωτιστού, για να υποδηλώνουν τις επιχειρήσεις που μπορούν ν' αναλαμβάνουν, από αέρα, θάλασσα και ξηρά.

Περισσότερες λεπτομέρειες για την συγκρότηση των Δυνάμεων Καταδρομών και την εξέλιξη των Ειδικών Δυνάμεων του Σ.Ξ., όπως είναι σήμερα, μπορείτε να διαβάσετε στην ιστοσελίδα της Διεύθυνσης Ειδικών Δυνάμεων του ΓΕΣ.

Έτσι μπορούμε να πούμε ότι οι πρώτες μονάδες , οι Μοίρες Καταδρομών, ιδρύθηκαν τελικά το 1947. Αυτή τη χρονιά, συμπληρώνονται 70 χρόνια από την ίδρυση των πρώτων αυτών μονάδων.

Παράλληλα έκλεισαν και τα 75 χρόνια από ιδρύσεως του Ιερού Λόχου, για την επέτειο του οποίου το ΓΕΣ, μέσω της 13ης ΔΕΕ, έχει οργανώσει ποικίλες δραστηριότητες. Στις 22 Νοεμβρίου 2017, κλείνουν οι εκδηλώσεις με ομιλία του στρατηγού Κόρκα στο Πολεμικό Μουσείο και την προβολή ενός νέου ντοκιμαντέρ με την ιστορία του.

Για τα 70 χρόνια κάτι ετοιμάζει η ΔΕΔ, που πιστεύω ότι θα ανακοινωθεί σε λίγες ημέρες. Το 2017, εκτός από έτος της εφεδρείας, μπορεί χωρίς λάθος να χαρακτηρισθεί και έτος των Ειδικών Δυνάμεων.


Ανιχνευτής










Τετάρτη, 1 Νοεμβρίου 2017

Άγημα Ελλήνων του Συνδέσμου Ελλήνων Βατραχανθρώπων – 8η Μαραθώνια Λαμπαδηδρομία



Κυριάκου Κόκκινου
Δικηγόρου-Αντιπροέδρου Συνδέσμου 
Ελλήνων Βατραχανθρώπων-Προέδρου
Κίνησης Οργανικότητας ΚΟΣΜΟΠΟΛΙΣ


H Μαραθώνια Λαμπαδηδρομία του Συνδέσμου Ελλήνων Βατραχανθρώπων , το πρώτο Σάββατο κάθε Οκτωβρίου, αποτελεί πλέον ένα θεσμό, που ήδη διανύει το 8ο έτος, μια ετήσια ευκαιρία να τρέξουμε μαζί, ομαδικά κι όχι ανταγωνιστικά, αθλούμενοι σε αυτό που λείπει στον Ελληνισμό, στην ΕΝΟΤΗΤΑ , αναζητώντας τις αξίες, που ενέπνευσαν τους μαχητές της Μάχης του Μαραθώνα, σε έναν τιτάνιο αγώνα αυτοθυσίας!


Η μοναδική 8η Μαραθώνια Λαμπαδηδρομία του ΑΓΗΜΑΤΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ του Συνδέσμου Ελλήνων Βατραχανθρώπων, στις 7 Οκτωβρίου 2017, τα είχε όλα: Ήλιο στην αρχή, καταρρακτώδη βροχή στη μέση, μια πανέμορφη νύχτα στη συνέχεια, μία καταπληκτική ομάδα βατραχανθρώπων του ΣΕΒ, καταδρομέων των ομάδων ΚΕΑΠ και ΟΔΕΥΩ, εθελοντές, δρομείς, νέους , ώριμους, αλλά και παλιούς και πολύπειρους μαραθωνοδρόμους, ένα 16χρονο , έναν Ισλανδό, που μας είδε και ενώθηκε μαζί μας από το Καλλιμάρμαρο ως το Μαραθώνα και μια κατακόκκινη ομάδα εθελοντών – Σαμαρειτών του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού με τον φίλο εκπαιδευτή τους, που αποτέλεσαν τους φύλακες της διαδρομής, μαζί με τους αστυνομικούς της τροχαίας Αττικής, που μας τίμησαν με τη συνοδεία τους.

Το Μουσείο Μαραθώνιου Δρόμου στο Μαραθώνα με τους φιλόξενους εκπροσώπους του Δήμου, αποτέλεσε για άλλη μία φορά ιδανική κατάληξη ενός δρόμου, στον οποίο μαζί αναζητήσαμε και πάλι μυστικές απαντήσεις, βαθιά κρυμμένες μέσα μας και στην ιστορία των Ελλήνων, που εξηγούν χωρίς λόγια το δρόμο της επιτυχίας στην αιώνια ανθρώπινη πάλη για ελευθερία και ευτυχία.

Αποτελεί μία εμπειρία , που όλοι πρέπει να ζήσετε είτε ως δρομείς, ακόμη και για μέρος της διαδρομής, είτε ως εθελοντές συνοδοί είτε για ζήσετε τη γιορτή στο τέλος του Μαραθωνίου, στο καταπληκτικό Μουσείο Μαραθώνιου Δρόμου.


Η λάμψη της λόγχης!

Στις 5 τα ξημερώματα της 28 Οκτωβρίου 1940, λίγο πριν αρχίσει να φωτίζει και πριν εκπνεύσει το τελεσίγραφό τους, οι Ιταλοί εκδήλωσαν την πρώτη επίθεσή τους κατά των ελληνικών φυλακίων προκαλύψεως της ελληνοαλβανικής μεθορίου στον τομέα Πίνδου, με υποστήριξη πυροβολικού κι όλμων. Μισή ώρα αργότερα, εισέβαλαν και στην Ήπειρο. 

Δεν αιφνιδίασαν κανέναν. Ήταν αναμενόμενο και αναπόφευκτο. Τι έγινε όμως στην Πίνδο, όπου οι Ιταλοί χρησιμοποίησαν επίλεκτες δυνάμεις τους;

Η επίλεκτη 3η Μεραρχία αλπινιστών (Julia) με 2 διοικήσεις συντάγματος ( 6 τάγματα πεζικού), 2 μοίρες ορεινού πυροβολικού (6 πυροβολαρχίες), μια ίλη ιππικού και ένα λόχο Αλβανών, είχε συνολική δύναμη περίπου 10.800 ανδρών. Αυτή ήταν η πρώτη που προχώρησε μέσα στο ελληνικό έδαφος και προσπάθησε να διεισδύσει μέσα από τις βαθιές γραμμές του ορεινού εδάφους, κατανέμοντας τις δυνάμεις της σε 5 φάλαγγες επιπέδου τάγματος ενώ χρησιμοποίησε μια διλοχία την οποία «έσπασε» σε 4 ακόμη μικρότερες φάλαγγες διείσδυσης, για να καλύπτει το αριστερό πλευρό της.

Η Μεραρχία αυτή, βρισκόταν στην Αλβανία από τον Απρίλιο του 1939. Ήταν απόλυτη ενήμερη για την μορφολογία του εδάφους και τις καιρικές συνθήκες που επικρατούσαν στην περιοχή και είχε την την κατάλληλη οργάνωση, σύνθεση, εξοπλισμό και εκπαίδευση.

Η αποστολή της ήταν να φτάσει όσο πιο γρήγορα μπορούσε στο Μέτσοβο, ώστε να αποκόψει της δυνάμεις της ελληνικής 8ης (VIII) μεραρχίας και γενικά την Ήπειρο, από την δυτική Μακεδονία.

Σχεδιάγραμμα επιχειρήσεων για τη Μάχη της Πίνδου από αρχείο ΓΕΣ/ΔΙΣ. Οι παραστάσεις επεξηγούνται στο υπόμνημα. Οι ημερομηνίες των γεγονότων κατά περιοχή αναγράφονται δίπλα από την αντίστοιχη συνθηματική παράσταση. Φαίνονται καθαρά οι κατευθύνσεις επιθέσεως των  φαλάγγων που συγκρότησε η μεραρχία Τζούλια για να διεισδύσει στο ελληνικό έδαφος, όπως και η αμυντική διάταξη και οι ενέργειες του αποσπάσματος Πίνδου. (σχ. 1)





Τρεις ήταν οι κύριες κατευθύνσεις επιθέσεως των Ιταλών:

- Αετομηλίτσα – Επταχώρι
- Πυρσόγιανη – Κεράσοβο
- Γκόλιο - Κόνιτσα

Απέναντι σ’ αυτή την επίλεκτη μεραρχία, στον τομέα της Πίνδου, βρισκόταν ένα απόσπασμα (επιπέδου Συντάγματος), υπαγόμενο στο Τμήμα Στρατιάς Δυτικής Μακεδονίας (ΤΣΔΜ), με έδρα του στρατηγείου στην Κοζάνη. 

Το απόσπασμα αυτό, με διοικητή τον συνταγματάρχη Δαβάκη, είχε δύναμη περίπου 2.000 ανδρών και περιλάμβανε 2 τάγματα του 51 Συντάγματος πεζικού, μια ορειβατική πυροβολαρχία των 75 χιλ., ένα ουλαμό ορειβατικού πυροβολικού συνοδείας των 65 χιλ., δύο όλμους και ένα ουλαμό ιππικού. Επιπλέον διέθετε μια διμοιρία διαβιβάσεων και ένα λόχο ημιονηγών.

Το 51 Σύνταγμα, ήταν επιστρατεύομενο. Τα δύο πρώτα τάγματα είχαν επιστρατευθεί στις 26 Αυγούστου στα Τρίκαλα και είχαν προωθηθεί στο Επταχώρι, στο διάστημα από 1 έως 10 Σεπτεμβρίου. Το τρίτο επιστρατεύθηκε στις 15 Οκτωβρίου και το πρωί της 28 Οκτωβρίου 1940, έφτασε στην έδρα του αποσπάσματος στο Επταχώρι.

Η ζώνη ευθύνης του, εκτεινόταν από τον Σμόλικα μέχρι το βόρειο Γράμμο με ανάπτυγμα σε ευθεία γραμμή, περίπου 35 χιλιόμετρα.

Η αποστολή του αποσπάσματος, που είχε αναπτυχθεί σε ιδιαίτερα δύσβατο και ορεινό έδαφος, ήταν να διατηρήσει τον σύνδεσμο μεταξύ του ΤΣΔΜ (ΙΧ μεραρχία) δεξιά και της VIII μεραρχίας Ηπείρου αριστερά, να εξασφαλίζει τα πλευρά και των δύο και να απαγορεύει στον εχθρό τις διαβάσεις Πίνδου.

Αυτό θα το έκανε, διατηρώντας όσο μπορούσε την αρχική γραμμή αμύνης της μεθορίου και στη συνέχεια, ανάλογα με την τακτική κατάσταση και την πίεση, θα επιβράδυνε τον αντίπαλο, καταλαμβάνοντας προσχεδιασμένες τοποθεσίες αμύνης προς τα οπίσω, μέχρις ότου οι δυνάμεις ενισχύσεως να καταφθάσουν για να αναχαιτίσουν την εχθρική επίθεση.

Οι αμυντικές τοποθεσίες του αποσπάσματος από εμπρός προς τα πίσω (δείτε το σχεδιάγραμμα 1) ήταν:

- Υψ. Καταφύκι - Υψ. Κιάφα – Σταυρός – Οξυά – Μόλιστα - Τσομπάνι (Κύρια τοποθεσία αμύνης)
- Κόζακας – Επάνω  Αρένα – Σιουμουλάζαρη – Γύφτισσα (2η τοποθεσία)
- Μυρόβλητος – Κάτω Αρένα – Ταμπούρι – Σμόλικας (3η τοποθεσία)

Το απόσπασμα, είχε κατανείμει τις δυνάμεις του σε 3 υποτομείς:

Σχεδιάγραμμα επιχειρήσεων  του 1ου (δεξιού)  και 2ου (κεντρικού)υποτομέα του αποσπάσματος Πίνδου. Ο δεξιός υποτομέας, άντεξε την εχθρική επίθεση. Οι ημερομηνίες των γεγονότων κατά περιοχή αναγράφονται δίπλα από την αντίστοιχη συνθηματική παράσταση. (σχ. 2)
Στον πρώτο υποτομέα με έδρα το Παλαιοχώρι, είχε 2 λόχους, 2 διμοιρίες πολυβόλων και 2 πυροβόλα στη γραμμή Αγ. Ζαχαρίας - Φαρμάκι.

Στον δεύτερο υποτομέα με έδρα το χωριό Οξυά, είχε τρεις λόχους και 4 διμοιρίες πολυβόλων στη γραμμή Κιάφα – Σταυρός – Πυρσόγιαννη, με προωθημένα φυλάκια μέχρι την μεθόριο, μια πυροβολαρχία των 75 χιλ. νότια από το χωριό Θεοτόκος και τον ουλαμό Ιππικού στο χωριό Στράτσανη. 

Ο τρίτος υποτομέας με έδρα το χωριό Κάντζικο περιλάμβανε 2 λόχους και 2 διμοιρίες πολυβόλων στην Καστάνιαννη και στη Μόλιστα και ένα λόχο στο ύψωμα Τσομπάνι, που συνδεόταν με το τάγμα Κονίτσης της 8ης (VIII) μεραρχίας. 

Η εφεδρεία του αποσπάσματος, ένας λόχος, βρισκόταν στη Ζέρμα και είχε διαθέσει από μια διμοιρία στην Αετομηλίτσα και στην Οξυά. Όταν έφτασε και το τρίτο τάγμα το πρωί της 28ης Οκτωβρίου στο Επταχώρι, διετάχθη να στείλει ένα λόχο στον Πρίασπο και ένα στον Προφ. Ηλία Επταχωρίου.

Χάρις στην έντονη δραστηριότητα του διοικητού του αποσπάσματος Σχη Δαβάκη, οργανώθηκε δύο μήνες πριν από την επίθεση, η εξόχως ορεινή πρώτη αμυντική τοποθεσία με εντατική εργασία τόσο των στρατιωτών, όσο και των χωρικών της περιοχής χωρίς να εξαιρούνται οι γυναίκες και τα παιδιά. Ανοίχθηκαν δρομολόγια επικοινωνίας και κατασκευάσθηκαν γεφύρια.

Το μεγάλο εμπόδιο λοιπόν των Ιταλών αλπινιστών στην επίτευξη του στόχου τους, ήταν το απόσπασμα Δαβάκη. Γι αυτό δέχτηκε ισχυρή επίθεση, ειδικά στο κέντρο της αμυντικής τοποθεσίας του 2ου υποτομέα του.

Εκεί δέχθηκαν την επίθεση δύο ιταλικών ταγμάτων, υποστηριζομένων από τα πυρά δύο πυροβολαρχιών. Η άμυνα των ελληνικών τμημάτων κράτησε μέχρι το απόγευμα. Στις έξι (18.00) ώρα, συμπτύχθηκαν στη γραμμή Μούκα – Σιουμουλάζαρη, ενώ λίγο βορειότερα μια διμοιρία ανέβηκε στην κορυφή της Κιάφας, αντιμετωπίζοντας όχι μόνο τον εχθρό, αλλά και το ισχυρό κρύο. Αυτή τη διμοιρία τελικά την ανέλαβε υπό διοίκηση ο πρώτος υποτομέας, ο οποίος αντιμετώπισε με επιτυχία την ιταλική διλοχία που τους επιτέθηκε χωρίς υποστήριξη πυροβολικού και έτσι κράτησε τις θέσεις του.

Σχεδιάγραμμα επιχειρήσεων 3ου (αριστερού ή νότιου) υποτομέα του αποσπάσματος Πίνδου. (σχ. 3)

Νοτιότερα στον τρίτο υποτομέα, επιτέθηκε ένα ολόκληρο (το 9ο) σύνταγμα αλπινιστών. Το δεξιό του τομέα έκανε σύμπτυξη προς Ταμπούρι, χωρίς να μπορέσει να κρατήσει τη γραμμή Γύφτισσα – Λειβάδια, όπως ήταν η εντολή του αποσπάσματος, λόγω της ισχυρής πίεσης και της ορμής της ιταλικής επίθεσης. Ο λόχος Μολίστης κράτησε, αποκρούοντας τις επιθέσεις των Ιταλών. 

Έτσι πέρασε η ημέρα της 28ης Οκτωβρίου 1940 στον τομέα της Πίνδου, με τους Ιταλούς αλπινιστές να έχουν διεισδύσει και τους Έλληνες να «αμύνονται του πατρίου εδάφους».

Στις 29 Οκτωβρίου 1940, η ιταλική επίθεση συνεχίστηκε με ιδιαίτερη σφοδρότητα κατά του κεντρικού και νότιου υποτομέα. Οι Ιταλοί χρησιμοποιώντας την τακτική διεισδύσεως μέσα από βαθιές γραμμές του εδάφους, παρέκαμπταν ελληνικές αμυντικές τοποθεσίες κάνοντας υπερκέραση και προσπαθώντας να διεισδύσουν όσο μπορούσαν πιο βαθιά στο ελληνικό έδαφος. Έτσι ανάγκαζαν τα ελληνικά τμήματα που κινδύνευαν ν' αποκοπούν, να συμπτύσσονται προς τα οπίσω. Το βράδυ της 29 Οκτωβρίου, το απόσπασμα Πίνδου, κατείχε σταθερά τα υψώματα Κιάφα και Σκάλα στα δεξιά του, ενώ στο κέντρο και νότια, επί της γραμμής Επάνω Αρένα - Μούκα - Πάτωμα - Σιουμουλάζαρη - Ταμπούρι -  Μόλιστα, η κατάσταση ήταν συγκεχυμένη.

Στις 30 Οκτωβρίου, οι Ιταλοί, βλέποντας ευόδωση του στόχου τους στον κεντρικό και νότιο τομέα, συνέχισαν  με πίεση και πείσμα την επίθεσή τους. Τα ελληνικά τμήματα κατέβαλαν μεγάλη προσπάθεια να συγκρατήσουν την εχθρική επιθετική ορμή, για όσο περισσότερο χρόνο μπορούσαν. Ο διοικητής του αποσπάσματος, έχοντας προσωπική αντίληψη της άσχημης κατάστασης στην οποία είχαν περιέλθει οι δυνάμεις του μετά από διήμερο σκληρό και άνισο αγώνα, αποφάσισε την σύμπτυξή τους πίσω από την γραμμή Σαμαρίνα - Κούτσουρο - Τσούκα, η οποία στο μεταξύ είχε επανδρωθεί από ενισχύσεις που είχαν διατεθεί στον τομέα της Πίνδου. Το απόσπασμα Πίνδου, που για τρεις συνεχείς ημέρες δέχθηκε την επίθεση μιας ολόκληρης επίλεκτης μεραρχίας Ιταλών αλπινιστών, έκανε ό,τι ήταν ανθρωπίνως δυνατόν. Η περαιτέρω εξέλιξη της κατάστασης, περιερχόταν πλέον στα χέρια των ανωτέρων κλιμακίων. Το απόγευμα της ίδιας ημέρας έφθασε στο Επταχώριο ο διοικητής της Ι Μεραρχίας υποστράτηγος Βραχνός με το επιτελείο του, ο οποίος κατόπιν  διαταγής του ΤΣΔΜ, ανέλαβε τον τομέα Πίνδου.

Ο αγώνας συνεχίσθηκε με ένταση τις επόμενες ημέρες, με αντίξοες καιρικές συνθήκες. Βροχή, κρύο και χιονοπτώσεις στα ψηλά. Μπορείτε να διαβάσετε ΕΔΩ πώς εξελίχθηκε. Θα πρέπει όμως να αναφερθούν χαρακτηριστικά συμβάντα ηρωισμού στο πεδίο της μάχης.

Στις 1 Νοεμβρίου 1940, πριν να ξημερώσει, άρχισε η ελληνική αντεπίθεση. Η πρώτη ενέργεια έγινε προς το χωριό Λυκοράχη, που το είχαν καταλάβει οι Ιταλοί. Οι Έλληνες κύκλωσαν το χωριό το βράδυ και επιτέθηκαν με τέτοια σφοδρότητα, που μέχρι το απόγευμα το είχαν ανακαταλάβει  και είχαν συλλάβει 156 αιχμαλώτους. Στη μάχη τραυματίσθηκε και ο Έλληνας διοικητής του τμήματος. αντισυνταγματάρχης Μυσίρης Αρκετοί Ιταλοί διέρρευσαν μέσα από την χαράδρα Λυκοράχη - Σαραντάπορος. Οι Έλληνες ανακατέλαβαν τα υψώματα  Άνω Αρένα και Σιουμουλάζαρη.

Πιο νότια, μια ελληνική διλοχία με επικεφαλής τον ταγματάρχη Καραβία (ο οποίος αρχικά είχε διατεθεί σαν αξιωματικός σύνδεσμος του ΤΣΔΜ), επιτέθηκε κατά της Τσούκας και την κατέλαβε. Ανετράπη όμως,  από την σφοδρή αντεπίθεση των Ιταλών. Εκεί φονεύθηκε και ο πρώτος Έλληνας αξιωματικός, υπολοχαγός Διάκος, ο οποίος ήταν διοικητής λόχου και είχε τεθεί επικεφαλής των ανδρών του κατά την επίθεση.

Στις 2 Νοεμβρίου 1940 στον νότιο τομέα, προετοιμαζόταν η ελληνική αντεπίθεση για κατάληψη των υψωμάτων Φούρκα και Ταμπούρι, με υποστήριξη πυροβολικού. Η αποστολή εδόθη στη διλοχία Καραβία. Ο συνταγματάρχης Δαβάκης, ο οποίος είχε αναλάβει τα καθήκοντα του επιτελάρχου της Ιης Μεραρχίας, βρισκόταν στο ύψωμα Προφ. Ηλίας  και έδινε οδηγίες προς τους διοικητές των τμημάτων επιθέσεως. Εκείνη την στιγμή παρατηρήθηκε συγκέντρωση ιταλικών τμημάτων στους πρόποδες του υψώματος και έγινε αντιληπτό ότι ετοιμάζονταν για επίθεση κατά του υψώματος. Ο συνταγματάρχης έτρεξε προς τα εκεί για προσωπική αναγνώριση και ενώ έδινε διαταγή, τραυματίσθηκε βαριά στο στήθος.

Ο ταγματάρχης Καραβίας, μόλις έμαθε τον τραυματισμό του συνταγματάρχη, έσπευσε στο ύψωμα, αντελήφθη τον εχθρό στα 600 μέτρα και αποφάσισε αμέσως να επιτεθεί. Συγκέντρωσε τη διλοχία του πίσω από την κορυφή του υψώματος, διέταξε όλους να θέσουν "εφ' όπλου λόγχη" και μετά από σύντομη πατριωτική προσφώνηση, παρέσυρε τους άνδρες του προς τα εμπρός σε έφοδο προς τον εχθρό, ενώ οι Ιταλοί πλησίαζαν την κορυφή.  Οι Ιταλοί μόλις αντίκρισαν την έφοδο των Ελλήνων με τις λόγχες να λάμπουν στο φως,  σταμάτησαν και ετράπησαν σε φυγή. Πολλοί πιάστηκαν αιχμάλωτοι. Μέχρι το βράδυ οι Έλληνες κατέλαβαν τη Φούρκα και συνέλαβαν 170 αιχμαλώτους μεταξύ των οποίων 7 αξιωματικούς και κυρίευσαν 300 ημιόνους, 3 πυροβόλα και πλήθος άλλων υλικών.

Ίσως η ιταλική επιλογή του δύσκολου και απότομου εδάφους χωρίς καλές προσβάσεις για επιθετική ενέργεια να «προβλημάτισε» αρχικά τους Έλληνες επιτελείς και διοικητές, που δεν είχαν άμεση αντίληψη της τακτικής διεισδύσεως μέσω «βαθέων γραμμών» του εδάφους των Ιταλών αλπινιστών.

Αλλά εκεί, οι Ιταλοί αλπινιστές έκαναν το μοιραίο λάθος. Άφησαν τα πλευρά τους εκτεθειμένα! H μεραρχία "Γιούλια" αν και πολέμησε σκληρά, αποδεκατίστηκε.

Τίποτα όμως δεν ήταν τυχαίο!

Η έγκαιρη επιστράτευση του συντάγματος των Τρικάλων, η εντατική εκπαίδευση που ακολούθησε, η γνώση χειρισμού του υλικού, οι λεπτομερείς αναγνωρίσεις εδάφους, η σχεδίαση της άμυνας και το ηθικό των ανδρών, ήταν οι καταλυτικοί παράγοντες της επιτυχίας, χωρίς να εξαιρούνται η χρηστή διοίκηση και η ικανότητα ηγεσίας των στελεχών. Τα κακοτράχαλα βουνά ήθελαν άνδρες σκληραγωγημένους και μαθημένους στις κακουχίες. Τότε οι περισσότεροι νέοι, όντας αγρότες, ειδικά από την περιοχή Τρικάλων τα κατάφεραν.

Σήμερα, τα πράγματα δεν είναι έτσι. Θέλει πολλή δουλειά και σκληρή εκπαίδευση, όχι μόνο για τον ενεργό στρατό, αλλά και για τους εφέδρους. Το 2017, έχει κηρυχθεί ως έτος της εφεδρείας. Πέραν του συμβολισμού των εννοιών, πρέπει και πρακτικά να διατηρείται η εφεδρεία σε ετοιμότητα και σε μαχητική ικανότητα. Ποτέ κανείς δεν ξέρει...

Ανιχνευτής

Πηγή

ΓΕΣ/ΔΙΣ "Επίτομη Ιστορία του Ελληνο-ιταλικού και Ελληνογερμανικού πολέμου" 1985
Α.Δ. Κόκκορη "Στρατιωτική Ιστορία" 1973