Βυζάντιο! Η Αυτοκρατορία που χάθηκε!

Οι Καταδρομείς με τα καγιάκ

Πηγή

Ήταν επτά και δεκαεπτά λεπτά το βράδυ της 7 Δεκεμβρίου του 1942, όταν το υποβρύχιο "Tuna" του βρετανικού βασιλικού ναυτικού, αναδύθηκε στ' ανοικτά των γαλλικών ακτών, κοντά στις εκβολές του ποταμού Gironde. Ο Βισκαϊκός κόλπος, ήταν ήρεμος εκείνη την νύκτα και η θάλασσα "λάδι" κάτω από το φως των αστεριών.

"Όλα καθαρά", παρατήρησε ο κυβερνήτης. "Μπορείτε να αποβιβασθείτε. Να ξεκινήσουμε;" Έπρεπε να υπάρχει μεγάλη πειθαρχία θορύβου και φώτων. Το παραμικρό λάθος θα μπορούσε να αποκαλύψει την ενέργεια και η όλη επιχείρηση θα πήγαινε χαμένη με κίνδυνο να καταστραφεί το σκάφος και να χαθούν ζωές. 

Με την πρώτη λάμψη φακού ή με κάποιο  πυροβολισμό, θα έπρεπε το υποβρύχιο να κάνει άμεση κατάδυση και να εξαφανισθεί στα σκοτεινά νερά, για να μην μείνει εκτεθειμένο και ευάλωτο. Ο Πεζοναύτης Ταγματάρχης  Χέρμπερτ Χάσλερ,  ο επικεφαλής του καταδρομικού τμήματος των Βρετανών κομάντος, συμφώνησε και το κατάστρωμα "ζωντάνεψε" με ναύτες και κομάντος που προετοίμαζαν τα έξι κανό που βρίσκονταν στο εσωτερικό του υποβρυχίου. Ονομάζονταν "Cockles" δηλαδή όστρακα αυτά τα κανό 2 ανδρών που ήταν λυόμενα, με περίβλημα από αδιαβροχοποιημένο καραβόπανο. 

Ένα απ' αυτά σχίστηκε καθώς το ανέβαζαν επάνω στο κατάστρωμα. Ο Ταγματάρχης το επιθεώρησε και διαπίστωσε ότι δεν θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί. Αποφάσισε τότε να αφήσει το ζευγάρι των κομάντος του κανό, επάνω στο υποβρύχιο για να επιστρέψουν πίσω. Και οι δύο   άκουσαν την διαταγή του με μεγάλη απογοήτευση γιατί δεν θα συμμετείχαν στη καταδρομή. Δεν γνώριζαν τότε ότι η μοίρα τους έπαιξε το παιχνίδι της ζωής και του θανάτου.

Δείτε την πραγματική ιστορία τους γυρισμένη σε φιλμ ΕΔΩ

Ανιχνευτής

Η απελευθέρωση..

Ελληνικό στρατιωτικό τμήμα της Μέσης Ανατολής, πιθανόν του Ιερού Λόχου, παρελαύνει στην Αθήνα. (Πηγή) 

Σαν σήμερα στις 12 Οκτωβρίου του 1944, αποχωρούν τα γερμανικά στρατεύματα κατοχής από την Αθήνα και σταδιακά από όλη την Ελλάδα. Δεν ξέρω σε πόση έκταση γιορτάστηκε το γεγονός, εκτός από τα αξιόλογα άρθρα πολλών εφημερίδων και ιστολογίων που αναφέρονται για την σημερινή επέτειο.

Αν και έχουν περάσει 70 χρόνια, η μνήμη πρέπει να τηρείται στο ακέραιο, γιατί τότε έγιναν σημαντικά πολιτικά λάθη και από τις δύο πλευρές, είτε ηθελημένα είτε αθέλητα, που οδήγησαν μοιραία στον εμφύλιο σπαραγμό,  με όλα τα δεινά που επέφερε.

Από πλευράς ειδικών δυνάμεων, όπως είχαμε πει σε προηγούμενο άρθρο, η Β' Μοίρα, με διοικητή τον αντισυνταγματάρχη Μεσσηνόπουλο, αποτελούσε το μεγαλύτερο μέρος της δύναμης "Γ", του τακτικού συγκροτήματος του Ιερού Λόχου δηλαδή, που είχε συγκροτηθεί προκειμένου να ενταχθεί στην Δύναμη "Fox" των Βρετανών, με σκοπό την αποβίβαση στην Ελλάδα μετά την αποχώρηση των Γερμανών.

Η Μοίρα, που βρισκόταν με Βρετανούς ήδη στον Πόρο, αποβιβάσθηκε στον όρμο Ζέας (Πασαλιμάνι) του Πειραιά, στις 14 Οκτωβρίου του 1944. Πιθανόν η παραπάνω φωτογραφία να δείχνει ένα τμήμα του Ιερού Λόχου.

Ανιχνεύοντας μέσα στο ιστορικό αρχείο της παλιάς ΕΡΤ, (τώρα Δημόσιας Τηλεόρασης) βρήκα μεταξύ των άλλων, τρία παλιά πολύ ενδιαφέροντα ντοκιμαντέρ, που παρουσιάζουν σπάνιες εικόνες των γεγονότων εκείνης της ημέρας.

Τα ντοκιμαντέρ βέβαια επεκτείνονται στην αφήγησή τους στα πρότερα αλλά και στα μεταγενέστερα γεγονότα, και εξετάζουν από διαφορετικές οπτικές γωνίες, ανάλογα με την πολιτική τοποθέτηση, αίτια και αφορμές. Είναι όμως πολύ κατατοπιστικά για έναν (χωρίς προκαταλήψεις) ιστορικό και στρατιωτικό μελετητή.

Δείτε πιέζοντας ΕΔΩ την απελευθέρωση των Αθηνών και ΕΔΩ την γενικότερη απελευθέρωση της Ελλάδας, από την γερμανική κατοχή. Τέλος, αν και υπάρχει σύνδεσμος και παραπάνω, δείτε ΕΔΩ, "το μήλον της έριδος" του εμφυλίου.


Ανιχνευτής  

Ανθρώπινες τορπίλες

Ισραηλινό υποβρύχιο όχημα του  1967  (Πηγή)

Οι "ανθρώπινες τορπίλες" ήταν ένας τύπος υποβρύχιου οχήματος που μετέφερε ιππαστί, βατραχανθρώπους για μυστικές αμφίβιες καταδρομικές επιχειρήσεις κατά τον 2ο παγκόσμιο πόλεμο. Ο βασικός σχεδιασμός τέτοιων υποβρυχίων οχημάτων είναι σε χρήση ακόμη και σήμερα. 

Το όνομα "ανθρώπινες τορπίλες" δόθηκε τότε, για να προσδιορίζονται οι Ιταλοί βατραχάνθρωποι, που πρώτοι χρησιμοποίησαν αυτή τη μέθοδο διείσδυσης σε εχθρικά  λιμάνια της Μεσογείου για την καταστροφή εχθρικών πλοίων. Αργότερα, τους ακολούθησαν και οι Βρετανοί που βρήκαν αυτή την ιδέα εξαιρετική, όταν το ανακάλυψαν. Σήμερα, πολλές χώρες χρησιμοποιούν παρόμοια υποβρύχια οχήματα στο πολεμικό τους ναυτικό.

Τα πρώτα υποβρύχια οχήματα, που όπως είπαμε ήταν ιταλικά, τα λεγόμενα "Maiale"(Μαϊάλε), είχαν ηλεκτρική προώθηση και μετέφεραν επάνω τους 2 βατραχανθρώπους. Οδηγούσαν το υποβρύχιο με χαμηλή ταχύτητα και προσέγγιζαν τα ύφαλα των πλοίων για να τοποθετήσουν εκρηκτικά με μηχανισμό επιβράδυνσης. Συνήθως τα εκρηκτικά ήταν σε συσκευασία μαγνητικής νάρκης (Limpet mine) που προσδενόταν στο υποβρύχιο όχημα, ή ο κάθε βατραχάνθρωπος τη μετέφερε επάνω του, δεμένη στη μέση του . 

Κατά την διάρκεια της επιχείρησης τα "Maiale" μεταφέρονταν κοντά στο στόχο από υποβρύχια. Συνήθως η ενέργεια γινόταν κατά τη διάρκεια ασέληνης νύκτας, για να μην εντοπίζονται εύκολα από παρατηρητές. Οι πρώτες επιχειρήσεις των Ιταλών είχαν επιτυχία.

Το επίσημο όνομα των πρώτων υποβρυχίων οχημάτων στα ιταλικά ήταν: "Siluro a Lenta Corsa, SLC" (Τορπίλη χαμηλής ταχύτητας) αλλά οι Ιταλοί βατραχάνθρωποι, της έδωσαν το παρατσούκλι "Maiale" που σημαίνει στη γλώσσα τους "γουρούνα" γιατί δυσκολευόντουσαν πολύ στην οδήγησή τους. Οι Βρετανοί ονόμασαν τα δικά τους όπως είπαμε σε άλλο άρθρο, "chariots" (άρματα)

Ένα τυπικό υποβρύχιο όχημα διαθέτει εκτός από την προπέλα του και υδροπτερύγια πίσω, αλλά και πλευρικά πτερύγια για να ελέγχεται πλήρως η κίνησή του από τους χειριστές. Για την πλοήγησή του και τον υποβρύχιο προσανατολισμό διαθέτει πυξίδα, ή/και πιο σύγχρονα μέσα όπως σόναρ,  GPS, και επικοινωνίες διαμόρφωσης υπερήχων. Επίσης μπορεί να διαθέτει σύστημα παροχής αέρα στους χειριστές, ώστε να μην καταναλώνουν τον αέρα ή το οξυγόνο από τις δικές τους ατομικές συσκευές.

Οι θέσεις των βατραχανθρώπων είναι ανοικτές ώστε να μπορούν εύκολα να φεύγουν από το όχημα. Γύρω από το όχημα υπάρχουν 4 δεξαμενές έρματος, (δύο μπροστά και δύο πίσω) που παίρνουν ή βγάζουν νερό για να διατηρείται το επιθυμητό βάθος κατά την πλεύση.

Δείτε ένα ιστορικό ντοκιμαντέρ σχετικά με  το θέμα, πιέζοντας τις "ανθρώπινες τορπίλες".

Ανιχνευτής

Από πάνω μας.. τα κύματα

Αναίρεση ενός υποβρύχιου οχήματος τύπου Mk1 Charriot  σε βρετανικό πλοίο μετά από δοκιμές σε ακτή της Σκωτίας (Πηγή)

Είναι ένα παλιό φιλμ βρετανικής παραγωγής του 1955. Αναφέρεται στους βατραχανθρώπους εκείνης της εποχής, του 2ου παγκόσμιου πολέμου, που χρησιμοποιούσαν υποβρύχια οχήματα (τορπίλες)  ενός ή δύο ατόμων και στα υποβρύχια τσέπης που χρησιμοποιούνταν και από τους δύο αντίπαλους για την προσβολή και καταστροφή των εχθρικών πλοίων.

Η ταινία βασίζεται σε πραγματικά γεγονότα και συγκεκριμένα σε ειδικές επιχειρήσεις που διεξήγαγαν οι Βρετανοί για την καταστροφή του γερμανικού θωρηκτού Τίρπιτς. Η πρώτη επιχείρηση με την ονομασία "Operation Title" (Επιχείρηση Τίτλος) έλαβε χώρα τέλους του 1942  από 7 Βρετανούς βατραχανθρώπους, που μεταφέρθηκαν από 3 Νορβηγούς καμουφλαρισμένοι σαν ψαράδες,  μαζί με τα υποβρυχιάκια τους, προς τις ακτές της Νορβηγίας. Το γερμανικό θωρηκτό, που είχε κάνει θραύση στα βρετανικά  πλοία, ήταν κρυμμένο μέσα σ' ένα φιόρδ. Λόγω κακοκαιρίας η αποστολή απέτυχε.

Βρετανικό υποβρύχιο τσέπης τύπου "Χ" (Πηγή)

Τον Σεπτέμβριο του 1943,  οι Βρετανοί ενοχλημένοι από τις προσβολές του ..άπιαστου Τίρπιτς αλλά και άλλων γερμανικών πλοίων που κρυβόντουσαν σε νορβηγικό φιόρδ, 60 ν.μ. μακριά από τη θάλασσα, επιχείρησαν να τα εξουδετερώσουν με υποβρύχια τσέπης αυτή την φορά. Η επιχείρηση έλαβε την ονομασία "Operation Source" (Επιχείρηση Πηγή) και τελικά πέτυχε, αδρανοποιώντας το Τίρπιτς για τουλάχιστον 6 μήνες. 

Συνοπτικά, η ταινία, συνδυάζοντας τις δύο παραπάνω επιχειρήσεις, παρουσιάζει την οργάνωση και εκπαίδευση την προετοιμασία αυτών των Βρετανών βατραχανθρώπων και των πληρωμάτων των υποβρυχίων τσέπης για την ανάληψη της αποστολής.

Οι απόπειρες της πολεμικής αεροπορίας να βυθίσει το Τίρπιτς αποτυγχάνουν, λόγω της αδυναμίας προσέγγισης και προσβολής του μέσα στο φιόρδ.

Βρετανοί βατραχάνθρωποι επάνω σε υποβρύχιο όχημα τύπου Chariot (Πηγή)

Μετά την αποτυχία των "τορπιλών" τρία υποβρύχια τσέπης τύπου "Χ" μεταφέρονται από μεγαλύτερα υποβρύχια και διεισδύουν στο φιόρδ όπου το Τίρπιτς είναι αγκυροβολημένο. Πλησιάζουν και κατορθώνουν να περάσουν το υποβρύχιο δίχτυ προστασίας, να πλευρίσουν στο βυθό και να κολλήσουν στα ύφαλα του πλοίου τις νάρκες τους με 1 τόνο αματόλ η κάθε μία. 

Η εκτέλεση περιγράφεται παραστατικά στην ταινία. Πραγματικός εξοπλισμός της επιχείρησης, χρησιμοποιείται και μέσα στην ταινία, αφού η χρονική απόσταση δεν είναι και πολύ μεγάλη.

Παλιότερα είχα δείξει και ένα ιστορικό ντοκιμαντέρ για την προσπάθεια της εξουδετέρωσης του Τίρπιτς

Δείτε την ΕΔΩ

Ανιχνευτής

ΕΟΚΑ 1955-1959

Πηγή

Με αφορμή την επέτειο έναρξης του ένοπλου αγώνα της Ε.Ο.Κ.Α. την 1η Απριλίου 1955 δείτε ένα ιστορικό ντοκιμαντέρ "Ε.Ο.Κ.Α. - Το Έπος του 1955-'59", με τον παλλαϊκό ξεσηκωμό του Κυπριακού λαού και τον ένοπλο εθνικο-απελευθερωτικό αγώνα της ΕΟΚΑ εναντίον των Άγγλων αποικιοκρατών.

Πιέστε τον σύνδεσμο: ΕΟΚΑ

Ανιχνευτής

Η μάχη της Μάρτζας

Ημέρα "D"

Η Πόλις Εάλω!

1821

Raid on Entebbe

Υποβρύχιο Παπανικολής

Πρώτη προβολή: 1971.Στις 28 Οκτωβρίου 1940,παράλληλα με την επίθεση του ιταλικού στρατού στα ελληνοαλβανικά σύνορα, η Ελλάδα δέχεται τα πυρά της ιταλικής αεροπορίας.Το υποβρύχιο Παπανικολής με κυβερνήτη τον πλωτάρχη Μίλτο Ιατρίδη και καπετάνιο τον υποπλοίαρχο Βασίλη Ασλάνογλου, παίρνει εντολή να περιπολεί στον Πατραϊκό κόλπο. 

Μετά τις νίκες του στρατού, το πολεμικό συμβούλιο αποφασίζει ότι είναι καιρός να μπει και το ναυτικό στον πόλεμο και διατάζουν το υποβρύχιο Παπανικολής να περιπολεί στα στενά του Οτράντο. Εκεί το πλήρωμα, συλλαμβάνει το πλήρωμα ενός ιταλικού καραβιού και ο μηχανικός τους αποκαλύπτει τα ναρκοπέδια της Αδριατικής.