Σάββατο 17 Φεβρουαρίου 2024

H πεζοπορία και οι κανόνες της

Αναδημοσίευση άρθρου


Πηγή









H πεζοπορία είναι μια φυσική δραστηριότητα που χρησιμοποιεί το περπάτημα ως μέσο, με σκοπό την ψυχαγωγία, την εκγύμναση και την βελτίωση της φυσικής κατάστασης του ανθρώπου. Απευθύνεται σε όλους, ανεξαρτήτως ηλικίας και φύλου, αφού αποτελεί έναν από τους ασφαλέστερους και ηπιότερους τρόπους άσκησης .

Πεζοπορία είναι η κίνηση στο βουνό από μέρη που γενικά χαρακτηρίζονται βατά (μονοπάτια κ.λ.π.). Παρόλα αυτά, το βάδισμα στο βουνό δεν είναι και τόσο απλό πράγμα όσο εκ πρώτης όψεως φαίνεται. Έχει και αυτό την τεχνική του.
Οι πρώτες μας διαδρομές στο βουνό είναι καλύτερα να γίνουν σε πλαγιές όχι πολύ απότομες για να μην υποβληθούν οι μύες και οι αρθρώσεις σε υπερβολική καταπόνηση. Παρ’ όλα αυτά όμως οι αρθρώσεις δεν καταπονούνται όπως κατά το τρέξιμο ή το τζόκινγκ!

Αυτό που χρειάζεται, βέβαια, είναι η έμφαση στο σωστό τρόπο βαδίσματος κατά τη διάρκεια της πεζοπορίας, ώστε να μη φορτίζονται ούτε οι αρθρώσεις ούτε το καρδιοαναπνευστικό σας σύστημα παραπάνω από το φυσιολογικό για την ηλικία και τη φυσική σας κατάσταση. Οι μικρές αυξομειώσεις στην ταχύτητα (από 4 έως 6,5 χιλιόμετρα την ώρα), καθώς και οι εναλλαγές ανηφόρας-κατηφόρας, θα έχουν ευεργετικές επιδράσεις στον οργανισμό σας.

Οι κατηγορίες

Πεζοπορία είναι η σωματική δραστηριότητα κατά την οποία διανύουμε περπατώντας μια μεγάλη απόσταση. Η απόσταση αυτή πρέπει να είναι τουλάχιστον 5 χιλιόμετρα, αλλιώς δεν θεωρείται πεζοπορία αλλά απλά περπάτημα

Μπορούμε να διακρίνουμε τρεις κατηγορίες πεζοπορίας ανάλογα του βαθμού δυσκολίας της.

ΑΠΛΗ ΠΕΖΟΠΟΡΙΑ
ΟΡΕΙΝΗ ΠΕΖΟΠΟΡΙΑ
ΟΡΕΙΒΑΣΙΑ
Ο όρος ορειβασία είναι ένα γενικός όρος των δραστηριοτήτων βουνού αλλά στις κατηγορίες της πεζοπορίας υποδηλώνει την πλέον δύσκολη μορφή της ορεινής πεζοπορίας.

Ο αλπινισμός (ορειβασία σε μεγάλο υψόμετρο, με μεγάλο βαθμό δυσκολίας) τέλος δεν συμπεριλαμβάνεται στις παραπάνω κατηγορίες γιατί δεν ανήκει στην πεζοπορία και έχει ανάγκη ειδικών τεχνικών και υλικών.

Απλή πεζοπορία

Είναι η πιο απλή μορφή πεζοπορίας. Με ελάχιστη διανυόμενη απόσταση τα 5 χλμ (ή σε χρόνο περίπου 1 - 2 ώρες ), γίνεται σε εδάφη με πολύ μικρή κλίση χωρίς μεγάλη υψομετρική διαφορά, με ελαφρύ εξοπλισμό ο οποίος αποτελείται από αθλητικά παπούτσια ή παπούτσια trekking, ελαφρό συμβατικό ντύσιμο ανάλογα την εποχή και από ένα μικρό σακίδιο, όπου μπορείτε να έχετε λίγο νερό και πρόχειρη τροφή.

Είναι το είδος της πεζοπορίας που είναι προσιτό στον καθένα αρκεί να είναι καλά στην υγεία του. Η απλή πεζοπορία μπορεί να γίνει οπουδήποτε υπάρχει το κατάλληλο περιβάλλον σ' ένα δάσος, σ' ένα βουνό σ’ ένα νησί, δίπλα στην θάλασσα κ.λ.π.

Για να χαρακτηριστεί μια διαδρομή απλή πεζοπορία, η υψομετρική διαφορά που καλύπτεται κατά τη διάρκεια της διαδρομής δεν θα πρέπει να ξεπερνάει τα 300 μ.

Για μεμονωμένα άτομα, για οικογένειες, για νεαρά παιδιά, λίγες ώρες, μισή μέρα ή και ολόκληρη μέρα, η απλή πεζοπορία αποτελεί μια άριστη σωματική δραστηριότητα.

Ορεινή Πεζοπορία

Αποτελεί το δεύτερο σκαλοπάτι της πεζοπορίας. Εδώ η απόσταση των 15 - 20 χλμ. και οι 5 - 8 ώρες πορείας αποτελούν τον κανόνα, αλλά τα χιλιόμετρα σε σχέση με τις ώρες χάνουν λίγο την αξία τους γιατί το έδαφος είναι ορεινό και μπορεί να παρουσιάζει δυσκολίες με αποτέλεσμα να διανύονται λίγα χλμ. ανά ώρα. Στατιστικά έχει διαπιστωθεί ότι η μέση ωριαία ταχύτητα είναι 3 - 4 χλμ./ώρα .

Ο εξοπλισμός είναι εξειδικευμένος και ιδιαίτερα τη χειμερινή περίοδο επιβάλλεται να είναι ο κατάλληλος. Ένα καλό ορειβατικό άρβυλο και ένα καλό σακίδιο αποτελούν τη βάση του εξοπλισμού, ενώ το κατάλληλο ντύσιμο και η πρόβλεψη τροφής/νερού είναι αναγκαία συμπληρώματα της πορείας.

Η ορεινή πεζοπορία μπορεί να γίνει σε οποιοδήποτε βουνό. Τα βασικά χαρακτηριστικά της ορεινής πεζοπορίας είναι η υψομετρική διαφορά της διαδρομής που μπορεί να φθάσει τα 500 - 600 μέτρα και το ότι η πορεία γίνεται συνήθως σε υψόμετρα μεγαλύτερα των 500μ. (όχι αναγκαστικά). Θα τονίσουμε και πάλι εδώ ότι η πραγματοποίηση μιας πορείας ειδικά σε υψόμετρα πάνω από 1000μ. μπορεί να γίνει εξαιρετικά δύσκολη κατά τη διάρκεια του χειμώνα λόγω άσχημων καιρικών συνθηκών.

Τα άτομα που θα κάνουν ορεινή πεζοπορία πρέπει να είναι εξασκημένα να έχουν ήδη κάνει απλές πεζοπορίες και να είναι ικανά να αντιμετωπίσουν πιθανές δυσκολίες.

Η ορεινή πεζοπορία είναι ιδανική για νέους ανθρώπους ικανοποιητικά γυμνασμένους οι οποίοι έχουν διάθεση να γνωρίσουν έναν άλλο τρόπο ζωής.

Ορειβασία

Η ορειβασία αποτελεί την πλέον δύσκολη μορφή της πεζοπορίας . Συνήθης στόχος της ορειβασίας είναι η κατάκτηση κάποιας κορυφής.




Στην ορειβασία η απόσταση δεν παίζει ουσιαστικό ρόλο έχει όμως παρατηρηθεί ότι κατά μέσο όρο διανύονται 2 - 3 χλμ. την ώρα. Πιο σημαντικό στοιχείο είναι ότι ανά ώρα καλύπτονται περίπου 300 μέτρα υψομετρικής διαφοράς που σημαίνει ότι για να ανέβει κανείς 1000 μέτρα απαιτούνται περίπου 4 ώρες μαζί με τις στάσεις. Μια συνήθης ορειβατική ανάβαση διαρκεί 7 - 10 ώρες μαζί με την επιστροφή.

Ο εξοπλισμός ειδικά την χειμερινή περίοδο πρέπει να είναι πλήρης και πολλές φορές συμπληρώνεται με τα crampons (σκάρες με καρφιά που τοποθετούνται κάτω από τα παπούτσια για το περπάτημα σε πάγο) και με το piolet (ειδικό μπαστούνι με αιχμηρές άκρες για ασφάλεια σε παγωμένο χιόνι). Ένα καλό σακίδιο και τα ειδικά ορειβατικά ρούχα συμπληρώνουν τον εξοπλισμό.

Τα άτομα που θα ασχοληθούν με την ορειβασία πρέπει να είναι απολύτως υγιή σε άριστη φυσική κατάσταση και να έχουν περάσει από τα δύο προηγούμενα στάδια της απλής και της ορεινής πεζοπορίας. Η πείρα και η μακρόχρονη ενασχόληση με την ορειβασία είναι σημαντικά. Στα πρώτα στάδια που θα ασχοληθεί κανείς με ορειβασία σκόπιμο είναι να ακολουθήσει κάποιο ορειβατικό σωματείο προκειμένου να εξοικειωθεί με τη βοήθεια έμπειρων ορειβατών.

Παρακάτω κατατάσσονται σε πίνακα τα χαρακτηριστικά της κάθε κατηγορίας πεζοπορίας.


ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ
ΑΠΛΗ ΠΕΖΟΠΟΡΙΑ
ΟΡΕΙΝΗ ΠΕΖΟΠΟΡΙΑ
ΟΡΕΙΒΑΣΙΑ

ΑΠΟΣΤΑΣΗ
5 - 20 χλμ.
10 - 25 χλμ.
10 - 20 χλμ.
ΜΕΣΗ ΩΡΙΑΙΑ ΤΑΧΥΤΗΤΑ
4 - 5 χλμ.
3 - 4 χλμ.
2 - 3 χλμ.
ΧΡΟΝΟΣ ΔΙΑΔΡΟΜΩΝ
1 - 5 ώρες
3 - 10 ώρες
3 - 10 ώρες
ΥΨΟΜΕΤΡΙΚΗ ΔΙΑΦΟΡΑ
150 - 300μ.
300 - 600μ.
600μ. και άνω
ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ
Καλή
Πολύ Καλή
Άριστη
ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ
Ελαφρύς
Καλός
Πολύ καλός
ΕΦΟΔΙΑ
Λίγα
Αρκετά
Πολλά
ΕΔΑΦΙΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ
Καθόλου
Με αρκετές δυσκολίες
Με πολλές δυσκολίες

Κανόνες πεζοπορίας

Ότι κι αν αποφασίσετε να κάνετε, ακόμα κι αν πρόκειται για μια μικρή βολτίτσα στο βουνό θα πρέπει να ακολουθήσετε κάποιους κανόνες, γιατί η σωστή οργάνωση μπορεί να αποδειχθεί θέμα ζωής ή θανάτου αφού το βουνό μπορεί να γίνει τόσο απρόβλεπτο όσο δεν φαντάζεστε.
-Συγκεντρώνουμε όσο γίνεται περισσότερα στοιχεία για τη διαδρομή που θα ακολουθήσουμε.
-Προμηθευόμαστε εγκαίρως τα τηλέφωνα των αρμόδιων υπηρεσιών που μπορεί να φανούν χρήσιμα.
-Έχουμε προαποφασίσει και προσυμφωνήσει όλοι μαζί για το μήκος και τη διάρκεια της πορείας σε συνάρτηση με την ικανότητα και την αντοχή του πιο αδύναμου της παρέας.
-Οργανώνουμε με ακρίβεια το τρόπο και το χρόνο της επιστροφής.
-Δεν ξεκινάμε ποτέ μόνοι μας και δεν απομακρυνόμαστε από την υπόλοιπη ομάδα.
-Παίρνουμε μετεωρολογική πρόβλεψη, γιατί ο καιρός στις κορυφές είναι ιδιαίτερα ευμετάβλητος.
-Εάν δεν γνωρίζουμε καλά την περιοχή ζητάμε τη βοήθεια Οδηγού Βουνού.
-Έχουμε μαζί περισσότερα από ένα κινητά τηλέφωνα και κάρτες SIM όλων των εταιρειών.
-Αν έχουμε μαζί GPS γνωρίζουμε πως λειτουργεί και σε ποιο σύστημα εμφανίζει τα δεδομένα.
-Ενημερώνουμε γνωστούς και φίλους για την ακριβή πορεία που θα ακολουθήσουμε.
-Φροντίζουμε να είμαστε σε καλή φυσική κατάσταση, και δεν ξεκινάμε για μεγάλη ή δύσκολη διαδρομή αν είμαστε τραυματισμένοι ή αδιάθετοι.
-Εφοδιαζόμαστε με τα απαραίτητα ρούχα και ένα δεύτερο ζευγάρι παπούτσια κι αποφεύγουμε τα λιγότερα χρήσιμα αντικείμενα.
-Φροντίζουμε ώστε το σακίδιό μας, να είναι όσο το δυνατόν πιο ελαφρύ, να μην έχει προεξοχές και να μην μας ενοχλούν στη κίνησή μας οι ιμάντες πρόσδεσης.

-Φροντίζουμε ειδικά για τον εφοδιασμό μας σε νερό.
-Φροντίζουμε τον εφοδιασμό σε τρόφιμα (κατά προτίμηση λίγα και ενεργειακά) αν η διαδρομή προβλέπεται μεγάλη.
-Εφοδιαζόμαστε με τους απαραίτητους χάρτες.-Δε συνεχίζουμε στα δύσκολα μονοπάτια αν νιώθουμε να μας κυριεύει ανασφάλεια ή πανικός.
-Φροντίζουμε για την οργάνωση μικρού φαρμακείου.
-Κινούμαστε αργά και προσεχτικά.
-Κάνουμε οικονομία δυνάμεων και δεν πιέζουμε οριακά το σώμα μας.
-Δεν μετακινούμε πέτρες χωρίς λόγο,
-Δεν πλησιάζουμε και δεν ενοχλούμε τα άγρια ζώα,
-Δεν κόβουμε άσκοπα λουλούδια και κλαριά
-Μαζεύουμε τα σκουπίδια μας και για κανένα λόγο δεν αλλοιώνουμε ή μετακινούμε τα σημάδια στα μονοπάτια.

Βασικοί κανόνες για την ανάβαση

Διαλέγετε το πιο κατάλληλο σημείο για να πατήσετε. Εντοπίζετε εγκαίρως τις γλιστερές πέτρες και το ασταθές έδαφος.

Μην κάνετε πολύ μεγάλα βήματα. Τα βήματα πρέπει να είναι ανάλογα με τη σωματική διάπλαση, τη διαμόρφωση και την ποιότητα του εδάφους. Προτιμήστε ν' ανέβετε λοξά, σταυρώνοντας τα πόδια, έτσι ώστε η δύναμη που θα καταβάλλετε να είναι λιγότερη και το βάρος του σώματος μπορεί να μεταφερθεί εύκολα στο μπροστινό πόδι.

Όταν ανεβαίνετε, βάλτε δύναμη μόνο στο μπροστινό πόδι. Αν βάλετε δύναμη στο πίσω υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να γλιστρήσετε.

Περπατάτε με τα πόδια ανοιχτά, στο πλάτος των γοφών. 'Έτσι, έχετε περισσότερη σταθερότητα και το βάρος μεταφέρεται πιο εύκολα στο ένα πόδι, αφήνοντας το άλλο να αιωρηθεί άνετα.

Προσπαθείτε πάντα να πατάτε μ' ολόκληρο το πέλμα του ποδιού βάζοντας όλο το βάρος του σώματος ούτως ώστε οι μύες της γάμπας να μην κουράζονται πολύ.

Ο ρυθμός της αναπνοής πρέπει να εναρμονίζεται με το ρυθμό βαδίσματος π.χ. για απότομες πλαγιές : σήκωμα ποδιού - εισπνοή, πάτημα ποδιού - εκπνοή.

Βασικοί κανόνες για την κατάβαση

Το μάτι ψάχνει κι εδώ για ασφαλές έδαφος.

Κατά την κατάβαση, κρατάτε το βάρος του σώματος με μια μικρή κλίση προς τα μπρος, έτσι που να είναι πιο εύκολο να μεταφέρεται στο μπροστινό πόδι.

Αν το έδαφος είναι μαλακό, μπορείτε να χώσετε τις φτέρνες με δύναμη μέσα σ' αυτό.

Αν κατεβαίνετε σε ομαλές επιφάνειες με κλίση, ακουμπάτε τη σόλα τελείως παράλληλα προς το έδαφος, έτσι που να πιέζετε το πέλμα μ' όλο σας το βάρος.

Οι αρθρώσεις στους αστραγάλους, τα γόνατα και τα ισχία μένουν ελαφρά λυγισμένες. 'Ετσι, κουράζονται λιγότερο κατά τη μετατόπιση.

Κουρασμένα πόδια και πονεμένη μέση έχουν σαν αποτέλεσμα την κακή ισορροπία και προκαλούν κακώσεις στις αρθρώσεις και τους σπονδύλους.

Βαθμοί δυσκολίας πεζοπορικών - ορειβατικών διαδρομών

Ο χαρακτηρισμός του βαθμού δυσκολίας μιας διαδρομής είναι αρκετά περίπλοκος καθ΄ ότι εξαρτάται από τις ικανότητες του πεζοπόρου και την υποκειμενική κρίση αυτού που τη χαρακτήρισε.

Η παρακάτω βαθμολόγηση είναι η πλέον πρόσφατη και αποτελεί ένα εργαλείο των ορειβατικών συλλόγων προκειμένου να υπάρχει ένας κοινός κώδικας χαρακτηρισμού της δυσκολίας μιας διαδρομής και ο οποίος γράφεται δίπλα σε κάθε διαδρομή. Ο βαθμός δυσκολίας λαμβάνει υπ’ όψιν την περίοδο που θα πραγματοποιηθεί η διαδρομή (καλοκαίρι- χειμώνας).




Το σύμβολο + προστίθεται στο βαθμό δυσκολίας (π.χ 2+, 3+ κλπ.) όταν υπάρχουν αναρριχητικά περάσματα, εκτεθειμένες κόψεις, λούκια, ή κλίσεις χιονιού/πάγου από 40ο και πάνω. Η συμμετοχή σε τέτοιες διαδρομές απαιτεί πολύ καλή φυσική κατάσταση και εξοικείωση με το ορεινό πεδίο. Για τις χειμερινές αναβάσεις απαιτούνται επίσης γνώσεις στοιχειώδους ασφάλισης συντρόφου με τεχνικά μέσα.

Η πρώτη κατηγοριοποίηση βαθμολόγησης της δυσκολίας των ορειβατικών διαδρομών είχε καθιερωθεί από τον Ε.Ο.Σ Αθηνών και ακόμη τηρείται από πολλούς συλλόγους μέχρι σήμερα, όπως παρακάτω:

Κατηγορία Α
Εύκολες πεζοπορικές αναβάσεις διάρκειας μέχρι 6 ωρών, στις οποίες μπορούν να συμμετέχουν και αρχάριοι.

Κατηγορία Β
Πεζοπορικές αναβάσεις 6 έως 8 ωρών σε χαμηλά βουνά, με ή χωρίς χιόνι. Μπορούν να συμμετέχουν και αρχάριοι με καλή όμως φυσική κατάσταση και ανάλογο εξοπλισμό.

Κατηγορία Γ
Ορειβατικές χειμερινές αναβάσεις διάρκειας άνω των 8 ωρών , με απαραίτητη τη χρήση πιολέ - κραμπόν, ή πολυήμερες καλοκαιρινές διασχίσεις με πολύωρες καθημερινές πορείες.

Κατηγορία Δ
Δύσκολες πολύωρες χειμερινές αναβάσεις. Απαραίτητες αναρριχητικές γνώσεις και πλήρης εξοπλισμός χειμερινού βουνού.


Πηγή

Σάββατο 10 Φεβρουαρίου 2024

Η μάχη του Μόντε Κασίνο

Αναδημοσίευση άρθρου

Η μάχη του Μόντε Κασίνο, γνωστή και σαν μάχη για τη Ρώμη, ήταν μια σειρά από 4 διαδοχικές συμμαχικές, αιματηρές επιθετικές ενέργειες, εναντίον της  γερμανικής χειμερινής γραμμής  αμύνης στην Ιταλία, κατά τη διάρκεια του 2ου παγκοσμίου πολέμου. Η συμμαχική πρόθεση ήταν η διάσπαση της γερμανικής γραμμής με σκοπό την κατάληψη της Ρώμης.

Πηγή
Στις αρχές του 1944, το μισό της αμυντικής γερμανικής γραμμής προς τα δυτικά, ήταν καλά οχυρωμένο από τους Γερμανούς, ασφαλίζοντας τις κοιλάδες του Ράπιντο, του Λίρι και του Γκαριλιάνο, με την διατήρηση  εδαφών τακτικής σημασίας. Όλα αυτά περιλαμβάνονταν στην κύρια γραμμή αμύνης, που είχε λάβει την κωδική ονομασία "Γραμμή Γκούσταβ"(Gustav Line) . Το Μόντε Κασίνο, (Monte Cassino), ένας βραχώδης λόφος που δεσπόζει στην περιοχή και ελέγχει τις διαβάσεις προς τις κοιλάδες Λίρι και Ράπιντο, είναι πολύ γνωστό για το ομώνυμο μεσαιωνικό καθολικό μοναστήρι, που είναι κτισμένο στην κορυφή του, από το 529 μ.χ. Οι Γερμανοί, στα πλαίσια της οργάνωσης του εδάφους για αμυντικό αγώνα, είχαν αφήσει το μοναστήρι ανοχύρωτο, λόγω της ιστορίας του, πιστεύοντας ότι δεν θα το πείραζαν οι Αγγλο-Αμερικάνοι, αλλά είχαν κατασκευάσει  μερικές ισχυρές θέσεις  κάτω από τα τείχη του, επάνω στις απότομες πλαγιές του λόφου. 

Οι σύμμαχοι  από την άλλη πλευρά, φοβούμενοι την πιθανή ισχυρή αντίσταση των Γερμανών και την παρατήρηση που τους επέτρεπε να έχουν η κατοχή  του λόφου,  αποφάσισαν τον αεροπορικό βομβαρδισμό του. Έτσι στις 15 Φεβρουαρίου ρίχθηκαν πάνω από 1400 τόνοι βόμβες κάνοντας το μοναστήρι, ένα σωρό από ερείπια. 

Οι Γερμανοί εκμεταλλευόμενοι αυτά τα ερείπια, θεωρώντας τα σαν την καλύτερη προστασία από τα πυρά των συμμάχων, επάνδρωσαν τον λόφο με δύναμη της 1ης Μεραρχίας Αλεξιπτωτιστών που έδωσαν μια από τις πιο δύσκολες και πεισματώδεις τελευταίες μάχες τους σαν απλό πεζικό. 

Από τις 17 Ιανουαρίου  μέχρι τις 18 Μαΐου 1944 μετά από 4 προσπάθειες των συμμαχικών στρατευμάτων, αναγκάσθηκαν οι Γερμανοί να συμπτυχθούν προς τα βόρεια, αφού είχαν προκαλέσει μεγάλες απώλειες και μετά την απόβαση στη Νορμανδία. Αρκεί να ειπωθεί ότι στην τελευταία επίθεση, χρησιμοποιήθηκαν συνολικά 20 μεραρχίες, σ' ένα μέτωπο 32 περίπου χιλιομέτρων.

Ένας ίσως άσκοπος χερσαίος αγώνας που κόστισε αρκετές χιλιάδες απώλειες, αφού όπως αναλύεται σήμερα, θα μπορούσε να υπερκερασθεί η γραμμή από θαλάσσης, με αποβατική ενέργεια βόρεια της Ρώμης. 

Οι τότε σύμμαχοι στρατηγοί είχαν άλλη άποψη, διότι πίστευαν ότι με αυτό τον τρόπο, δεσμεύουν μεγάλη εχθρική δύναμη, που αποστερείται από τους Γερμανούς στη Νορμανδία, στην οποία είχε ήδη αποφασισθεί ο διάπλους της Μάγχης. 

Για να πούμε όμως την αλήθεια, η ιδέα του Τσόρτσιλ, ήταν πολύ καλή τότε! Επιθετική ενέργεια προς την Γραμμή Γκούσταβ, ώστε να θεωρηθεί σαν κυρία προσπάθεια και να κάνει τους Γερμανούς να κινήσουν δυνάμεις προς τα νότια και αμέσως μετά αποβατική ενέργεια βόρεια της Γραμμής Γκούσταβ, στο Άντζιο, σαν ένα είδος αγκιστριού, για να κυκλώσει τους Γερμανούς και να τους κάνει να παραδοθούν! 

Αλλά από λάθος εκτίμηση και αντίληψη  του τρόπου διεξαγωγής αμφίβιου αγώνα, οι αποβατικές δυνάμεις καθυστέρησαν άσκοπα στο αρχικό προγεφύρωμα, προσπαθώντας να διασφαλίσουν την περιοχή διοικητικής μέριμνας, αντί να κινηθούν ταχύτατα για την κατάληψη εδαφών τακτικής σημασίας ώστε ν' αποκόψουν τις γραμμές επικοινωνιών των Γερμανών. 

Αποτέλεσμα αυτού ήταν τα αποβατικά στρατεύματα να "κολλήσουν" στην ακτή, να δοθεί χρόνος στους Γερμανούς να συγκεντρώσουν εφεδρείες και ν' απειλήσουν το προγεφύρωμα. Όπως χαρακτηριστικά είπε τότε ο Τσόρτσιλ βγαίνοντας από τα ρούχα του για την ανεπαρκή αντιμετώπιση της κατάστασης από τον διοικητή των αποβατικών δυνάμεων " Νομίζαμε ότι ρίξαμε μια αγριόγατα στην ακτή, που τελικά ήταν μια φάλαινα που εξώκειλε!" Αυτό όμως είναι μια άλλη ιστορία!

Δείτε  ΕΔΩ το πολύ ενδιαφέρον ντοκιμαντέρ για την μάχη του Μόντε Κασίνο.

Ανιχνευτής











Κυριακή 4 Φεβρουαρίου 2024

Ο Στολίσκος της Ανατολής

Αναδημοσίευση άρθρου


Την περίοδο 1942-1945 για την διεξαγωγή καταδρομικών επιχειρήσεων στο Αιγαίο, δημιουργήθηκε ένας στολίσκος από καΐκια για την μεταφορά των καταδρομικών τμημάτων, τη διείσδυσή τους στα κατεχόμενα από Γερμανο-Ιταλικά στρατεύματα νησιά και την αποχώρησή τους αντίστοιχα.


Καΐκι L-25 με περίπολο του Ιερού Λόχου (Αρχείο Ρηγόπουλου)

Τα πληρώματα των καϊκιών ήταν ένα μείγμα εθελοντών στρατιωτικών και μη, των συμμάχων-χωρών κατά του άξονα. Η προέλευσή τους κυρίως ήταν από το βρετανικό βασιλικό ναυτικό, αλλά και στρατολογηθέντες Έλληνες ναυτικοί οι περισσότεροι των οποίων είχαν δωδεκανήσια καταγωγή.

Αυτοί οι αφανείς μαχητές ναυτικοί , μετέφεραν μέσα στο Αιγαίο,  τμήματα των βρετανών SBS, LRDG και του ελληνικού Ιερού Λόχου με μυστικότητα, εκμεταλλευόμενοι το σκοτάδι, κάτω από τη μύτη του κατακτητή.

 Η αποστολή τους απαιτούσε μεγάλη ναυτοσύνη, υψηλή ικανότητα πλοήγησης, και λεπτομερή γνώση του ιδιόμορφου αιγαιοπελαγίτικου νησιωτικού συμπλέγματος. Ήξεραν κάθε κόλπο και κολπίσκο και στο μικρότερο ξερονήσι, κάθε σπηλιά ανάμεσα σε βράχια στα νησιά και στις μικρασιατικές παραλίες, αλλά και σε αυτές της ηπειρωτικής Ελλάδας! Εκεί, με το φως της ημέρας, παρέμεναν καλυμμένοι σκεπάζοντας με δίκτυα παραλλαγής τα σκάφη, περιμένοντας την νύκτα για να δράσουν.

Η Διοίκηση των Καταδρομών, που διοικούσε και έλεγχε όλες τα καταδρομικά τμήματα, ήταν εγκατεστημένη σε Πλωτή Βάση, που κινούταν από κόλπο σε κόλπο των Μικρασιατικών παραλίων, για λόγους ασφάλειας.

Τα καΐκια που χρησιμοποιήθηκαν, ήταν όλα ελληνικά από ψαράδες που με την κατοχή έφυγαν από τα κατεχόμενα νησιά και πήγαν στην Κύπρο και στη περιοχή της Παλαιστίνης, για να γλυτώσουν και τα εγκατέλειψαν εκεί. Τα περισσότερα είχαν θορυβώδεις πετρελαιοκινητήρες. Οι Βρετανοί, μετά την απόφαση του συμμαχικού Στρατηγείου Μέσης Ανατολής για διεξαγωγή καταδρομικών επιχειρήσεων στο Αιγαίο, τα περιμάζεψαν, άλλαξαν κινητήρες και τοποθέτησαν κινητήρες αρμάτων της εποχής τύπου Matilda, πού ήταν πιο αθόρυβοι και μετέτρεψαν εσωτερικά τα καΐκια σε πολεμικά σκάφη.

Το κάθε καΐκι, είχε καθορισμένη ποσότητα πυρομαχικών, διαμετρημάτων ανάλογων με τον οπλισμό των ανδρών, χειροβομβίδες, πλαστικές εκρηκτικές ύλες και τρόφιμα. Επιπλέον διέθεταν για αυτοπροστασία και όχι μόνο από ένα πολυβόλο Browning των 20 χιλ στην πλώρη και την πρύμνη αντίστοιχα, καθώς και 2 αντιαεροπορικά πολυβόλα Vickers . Ήταν ειδικά διασκευασμένa, ώστε να ανεβαίνουν με μηχανικό τρόπο στο κατάστρωμα, από το αμπάρι που ήταν κρυμμένα.

Εξωτερικά τα καϊκια είχαν την εμφάνιση ψαράδικων και το πλήρωμά  τους, αποτελούνταν από 5 έως 6 άνδρες που ήταν και αυτοί ντυμένοι σαν ψαράδες. Κάθε καϊκι μπορούσε να μεταφέρει 15 με 20 Καταδρομείς ανάλογα με την περίπτωση. Ο στολίσκος της Ανατολής, ή  LSF (Levant Schooner Flotilla), όπως ήταν στ' Αγγλικά η ονομασία του, διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στις  αμφίβιες καταδρομικές επιχειρήσεις.

Έχουν καταγραφεί αρκετές περιπτώσεις που με αυτά τα σκάφη, οι κομάντος έστηναν ενέδρες σε περάσματα ανάμεσα στα νησιά και χτυπούσαν επιταγμένα από τους Γερμανούς εμπορικά πλοία ή άλλα καΐκια που μετέφεραν εφόδια σε  εχθρικές φρουρές και φυλάκια των νησιών! Οι Καταδρομείς του Αιγαίου με τις προσβολές τους στη θάλασσα και στην ξηρά, είχαν γίνει ο φόβος και ο τρόμος των Γερμανών και των Ιταλών. Πέτυχαν στρατηγικά να καθηλώσουν αρκετές  εχθρικές δυνάμεις σε όλο το Αιγαίο, ενώ χρειαζόντουσαν σε άλλα μέτωπα πιο πολύ!

Οι διάσπαρτες και τεμαχισμένες δυνάμεις των Γερμανών και Ιταλών σε πολλά νησιά δεν μπορούσαν να βοηθήσουν τις άλλες επιχειρήσεις, καθώς ήταν απομονωμένες. Οι Γερμανοί, φοβούμενοι πιθανή κατάληψη νησιών τις κρατούσαν εκεί! Στο τέλος, υπέκυψαν μια-μια, όλες οι φρουρές, αφού δεν μπορούσαν να αντισταθούν για πολύ, αποκομμένοι από τον υπόλοιπο ηπειρωτικό χώρο! Το δίδαγμα παραμένει αναλλοίωτο μέχρι σήμερα!


Ανιχνευτής




Δευτέρα 29 Ιανουαρίου 2024

Η ψυχολογία της επιβίωσης

Αναδημοσίευση άρθρου


Πηγή
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα αλλά και από τα πιο  αναγκαία αντικείμενα εκπαίδευσης στο χώρο των ειδικών δυνάμεων, είναι η επιβίωση και ταυτόχρονα η διαφυγή-απόδραση. Δηλαδή η εκμάθηση τεχνικών για την εξασφάλιση της ζωής σου, όταν βρεθείς απομονωμένος σε εχθρική ή άγνωστη περιοχή, όπου θα πρέπει να ξέρεις πώς θα ζεσταθείς στο κρύο, πώς θα βρεις τροφή για να διατηρείς τις δυνάμεις σου, πώς θα βρεις νερό, πώς θα προσανατολιστείς για να κινηθείς στην κατεύθυνση που θέλεις, πώς θα αντιμετωπίσεις τα άγρια ζώα, πώς θα προστατέψεις τον εαυτό σου από μολύνσεις και αρρώστιες, πώς θ' αποφύγεις τη σύλληψη και ...άλλα πολλά!

Θα μπορούσα να πω ότι σε όλες τις ένοπλες δυνάμεις θα πρέπει να γίνεται τέτοιου είδους εκπαίδευση, περισσότερο όμως σε όσους λόγω αποστολής έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να απομονωθούν, όπως είναι τα πληρώματα μαχητικών αεροσκαφών ή/και ελικοπτέρων

Με την εκπαίδευση αυτή, επιδιώκεται να δημιουργηθεί το αίσθημα της αυτοπεποίθησης στον εκπαιδευόμενο για να μπορέσει να ξεπεράσει τις δυσκολίες σε τέτοιες απρόοπτες και σοβαρές καταστάσεις. Η ψυχολογική προετοιμασία, μαζί με την εκπαίδευση και την σκληρή σωματική προπόνηση, καθιστούν ένα μαχητή ικανό για την αντιμετώπιση έκτακτων καταστάσεων αυτής της μορφής.

Το βασικότερο βέβαια, είναι η απόκτηση θέλησης για επιτυχία. Όταν βρεθεί κάποιος αποκομμένος και μόνος του σε εχθρικό έδαφος, η άσχημη κατάστασή του τον επηρεάζει ψυχολογικά και παθαίνει αυτό που ονομάζουν σοκ (shock). Αν είναι καλά εκπαιδευμένος, το σοκ το ξεπερνάει γρήγορα και οι κινήσεις του αυτοματοποιούνται, έχοντας στο μυαλό του ό,τι έχει μάθει. (Να γιατί χρειάζεται το ΚΕΑΠ!!)

Και να μην ξεχνάμε ότι ένας μαχητής, που εξ αποστολής πρέπει να διεισδύσει σε εχθρικό έδαφος, έχει ενημερωθεί για τα πάντα και γνωρίζει την περιοχή, το στόχο του και το δρομολόγιο της επιστροφής του. Ξέρει ότι αν στο ενδιάμεσο βρεθεί σε κατάσταση διαφυγής, θα πρέπει να επιβιώσει και να επιστρέψει στις φίλιες γραμμές. Ξέρει ότι ενδεχομένως θα τον καταδιώξουν και θα πρέπει να κινείται, προσέχοντας να μην αποκαλυφθεί. Ξέρει ή πρέπει να ξέρει πώς θα επιβιώσει και οι γνώσεις του  δίνουν την δύναμη και τη θέληση να ζήσει.

Πηγή
Δεν συμβαίνει όμως το ίδιο στους πολίτες! Μια συνηθισμένη και ίσως εσφαλμένη σκέψη που επικρατεί σε πολλά άτομα είναι: "Δεν θα μου συμβεί εμένα ποτέ αυτό". Το σωστό είναι να σκέπτεσαι: "Πιθανόν να μου συμβεί, αλλά αν συμβεί θα είμαι έτοιμος (;)" Και εδώ είναι όλη η ουσία του προβλήματος. Πώς μπορείς να είσαι έτοιμος αν δεν έχεις ασχοληθεί με αυτό; 

Η τεχνική της επιβίωσης, δεν περιορίζεται και δεν προορίζεται μόνο για τους στρατιώτες, αλλά αφορά όλους, όταν βρεθούν σε δύσκολες καταστάσεις που οφείλονται σε μεγάλες καταστροφές ή ατυχήματα. Η ικανότητα διαβίωσης στην ύπαιθρο για μεγάλο χρονικό διάστημα, μαζί με την θέληση για επιβίωση, οδηγούν στην επιτυχία.

Πριν από 20 χρόνια, ένας Αμερικανός συγγραφέας, που ασχολείται με θέματα επιβίωσης, έγραψε ένα εξαιρετικό βιβλίο, το οποίο μέχρι σήμερα, εξακολουθεί να είναι επίκαιρο και να δέχεται πολλές κριτικές! Το βιβλίο αυτό, που έχει τον τίτλο : "Deep Survival. Who lives, Who dies and Why" (Βαθιά Επιβίωση. Ποιός ζει, Ποιός πεθαίνει και Γιατί) είναι προϊόν μακρόχρονης έρευνας, με συγκέντρωση πληροφοριακών στοιχείων από άτομα που βρέθηκαν σε δύσκολες καταστάσεις μετά από ατυχήματα που τους συνέβησαν είτε κατά την διάρκεια ταξιδίων τους, (πτώση του αεροσκάφους, ζημιά οχήματος)  σε έρημες και αφιλόξενες περιοχές, είτε ενώ ασχολούνταν με σπορ στο βουνό, μακριά από κατοικημένους τόπους.

Προσπάθησε να μάθει πώς σώθηκαν όσοι μπόρεσαν να ξεπεράσουν τις δυσκολίες που αντιμετώπισαν, περιπλανώμενοι μόνοι τους και αβοήθητοι και πολύ περισσότεροι τραυματισμένοι. Το βιβλίο δεν είναι ένας οδηγός επιβίωσης, ούτε απευθύνεται (όπως ο συγγραφέας αναφέρει ) σε εκπαιδευμένους στρατιώτες!

Περισσότερο επικεντρώνεται στην ψυχολογική κατάσταση αυτών, που ξαφνικά και απρόσμενα βρίσκονται σε κατάσταση επιβίωσης. Κατέγραψε τις διηγήσεις τους και τις αντιδράσεις τους στις δύσκολες συνθήκες που βρέθηκαν, άκουσε από αυτόπτες μάρτυρες που επέζησαν, πώς πέθαναν σύντροφοί τους και κατέληξε στα κοινά σημεία και στις ομοιότητες αντίδρασης θετικής αλλά και αρνητικής. Η θετική αντίδραση, συνδυασμένη με την απλή λογική, την ψυχραιμία, την φρόνηση και τη γνώση, είναι αυτή που σώζει τη ζωή. Ο φόβος που γίνεται πανικός, ή το αντίθετο η υπερεκτίμηση των δυνατοτήτων και η αψήφιση ή η το χειρότερο η άγνοια  των κινδύνων, καταλήγει στο θάνατο.

Πώς κατανίκησαν το φόβο τους; Τι έκαναν για να διασκεδάσουν τη δυσκολίες επιβίωσης στην οποία βρέθηκαν; Κάποιοι με σπασμένα πόδια, σύρθηκαν για πολλά χιλιόμετρα μέχρι να βρουν βοήθεια! Και έζησαν! Άλλοι που ήταν σωματικά ακέραιοι πέθαναν από φόβο ή σκοτώθηκαν παίρνοντας λάθος αποφάσεις! Θυμίζει μια σειρά ντοκιμαντέρ που βγήκε στην τηλεόραση, "Οι επιζήσαντες".

Ας δούμε ποιά είναι τα συμπεράσματα για τα κύρια χαρακτηριστικά της θετικής νοοτροπίας επιβίωσης, που χρησιμοποίησαν οι επιζήσαντες.

 1. Πρώτα κατανόησε την κατάστασή σου και μετά σχεδίασε την επιβίωσή σου και δράσε. 

 Αν δεν έχεις επίγνωση της κατάστασης και του περιβάλλοντός σου, κάνεις λάθη και κάποια μπορεί να είναι μοιραία. Όλοι όσοι τα κατάφεραν, προσαρμόσθηκαν στη νέα τους κατάσταση, πρόταξαν τη λογική, κατάλαβαν τι αντιμετωπίζουν και σχεδίασαν τον τρόπο αντίδρασής τους, αποφεύγοντας να εκτεθούν σε άσκοπους κινδύνους.

2. Κράτησε την ψυχραιμία σου. Χρησιμοποίησε χιούμορ αλλά και φόβο για να επικεντρωθείς στην επιβίωσή σου.

Στην αρχή οι επιζώντες, αισθάνονται φόβο  που είναι φυσιολογική αντίδραση, αλλά  κατορθώνουν να τον ελέγξουν. Ο φόβος γίνεται θυμός που τους παρακινεί να γίνουν πιο μαχητικοί για την επιβίωσή τους. Καταλαβαίνουν ότι πρέπει να παραμείνουν ψύχραιμοι και διατηρούν την αίσθηση του χιούμορ, που τους κάνει να είναι ήρεμοι.

3. Σκέψου, ανάλυσε, σχεδίασε.

Οι επιζώντες, γρήγορα αρχίζουν να θέτουν κανόνες πειθαρχίας στην καθημερινή τους δραστηριότητα. Σχεδιάζουν βραχυπρόθεσμους εφικτούς στόχους και τους υλοποιούν. (πχ κατασκευή καταλύματος) Σε περίπτωση που είναι ομάδα, αναδεικνύεται ως ηγέτης ο πιο ορθολογικός, που τους καθοδηγεί . Ο σκοπός τους είναι να διασωθούν και η φωνή που μιλά με τη λογική και τις γνώσεις υπερισχύει.

4. Λάβε σωστές και σταθερές αποφάσεις και υλοποίησέ τες.

Οι επιζώντες έχουν την ικανότητα να μετατρέπουν τις σκέψεις σε πράξη. Είναι πρόθυμοι να εκτεθούν σε δυσκολίες για να σώσουν τη ζωή τους και τη ζωή άλλων. Σπάνε το στόχο τους σε μικρούς ενδιάμεσους στόχους από μέρα σε μέρα, ακόμα και από ώρα σε ώρα, χωρίς να σκέφτονται το παρελθόν. Επικεντρώνονται στο παρόν και το μέλλον.

5. Γιόρταζε τις επιτυχίες σου. Να χαίρεσαι όταν εκπληρώνεις στόχους.

Οι επιζώντες απολαμβάνουν τις καθημερινές τους επιτυχίες, όταν ολοκληρώνουν ένα στόχο τους. Αυτό τους κάνει να αισθάνονται μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση ότι θα τα καταφέρουν και τους αποτρέπει να πέσουν σε απελπισία, μέσα στην απερίγραπτα δύσκολη κατάσταση επιβίωσης που βρίσκονται.

6. Να αισθάνεσαι ευγνωμοσύνη που είσαι ζωντανός.

Όλοι όσοι επέζησαν είχαν  το συναίσθημα, ότι δεν είναι μόνοι τους και ότι κάποιος τους δίνει δύναμη και κουράγιο να συνεχίσουν. Όλοι προστρέχουν στο θεό,  με πίστη ότι τους βοηθάει. και γι' αυτό προσεύχονται προς αυτόν. Άλλοι δημιουργούν και μια φανταστική παρέα ή φίλο τον οποίο προσπαθούν να προφυλάξουν. Πάντα όμως, μέσα στη μοναξιά τους δεν αισθάνονται μόνοι.

Πηγή
7. Παίξε με το μυαλό σου. Τραγούδα, ασχολήσου με πνευματικά παιχνίδια, κάνε υπολογισμούς, λύσε μαθηματικά προβλήματα.

Διαπιστώθηκε ότι το μυαλό είναι αυτό που επηρεάζει θετικά ή αρνητικά την εξέλιξη της επιβίωσης. Οι επιζήσαντες που ακολουθούσαν ένα πρόγραμμα και κανόνες, όπως κινούνταν προς την κατεύθυνση που είχαν επιλέξει, απασχολούσαν το μυαλό τους με διάφορους τρόπους, ώστε να παραμένουν ήρεμοι και να μην τους έρχονται άσχημες σκέψεις που τους προκαλούσαν απογοήτευση. Οι περισσότεροι μετρούσαν βήματα, ή σημείωναν χαρακτηριστικά σημεία στο δρομολόγιό τους. Εκτιμούσαν αποστάσεις προς τον ορίζοντα που έβλεπαν μπροστά τους και υπολόγιζαν το χρόνο. Άλλοι τραγουδούσαν ή απήγγειλαν ποιήματα που ήξεραν! Πάντα είχαν το μυαλό τους απασχολημένο.

8. Βλέπε την ομορφιά της φύσης.

Οι επιζήσαντες είχαν πάντα την αντίληψη του περιβάλλοντος χώρου και γι' αυτό θαύμαζαν την άγρια ομορφιά της φύσης. Αυτό τους έκανε να ηρεμούν και τους παρακινούσε ακόμη περισσότερο στο να παραμείνουν ζωντανοί.

Πηγή
9. Πίστεψε ότι θα ζήσεις. Απομάκρυνε το φόβο του θανάτου. 

Το πιο σημαντικό απ' όλα είναι να πείσεις τον εαυτό σου ότι θα τα καταφέρει! Όσοι επιβίωσαν, είχαν αυτή την αποφασιστικότητα στο μυαλό τους. Προσπαθούσαν να μην κάνουν λάθη, να είναι πολύ προσεκτικοί και έκαναν ό,τι νόμιζαν καλύτερο. Πίστευαν ότι ενεργώντας με αυτόν τον τρόπο θα επιζήσουν. Κάποιοι τραυματίες με σπασμένα άκρα, είχαν φτάσει σε τέτοιο σημείο υπερδιέγερσης, που είχαν αποβάλει από το μυαλό τους τον πόνο του τραύματος και συνέχισαν  σέρνοντας! Μάλιστα κάποιος μπόρεσε να καταρριχηθεί από γκρεμό, με σπασμένο χέρι!

10. Κάνε ό,τι είναι αναγκαίο για να ζήσεις και διατήρησε το ηθικό σου.

Όσοι είχαν κάποιες γνώσεις επιβίωσης, βρέθηκαν σε καλύτερη μοίρα από άλλους. Το άναμμα της φωτιάς, η αντιμετώπιση άγριων ζώων, η διέλευση απόκρημνων περιοχών, η κατασκευή καταλύματος η εύρεση τροφής και νερού, ο προσανατολισμός και η τήρηση κατεύθυνσης, είναι βασικές γνώσεις που βοηθούν σημαντικά στην επιβίωση. Η αποφυγή της υπερβολικής κόπωσης, η διατήρηση του σώματος υγιούς, ζεστού ή δροσερού, ανάλογα με την εποχή, η τροφή και το νερό, διατηρούν το ηθικό και τη θέληση για ζωή και διάσωση!

Να γιατί χρειάζεται όλοι να έχουμε βασικές γνώσεις για κάποια τέτοια θέματα! Ποτέ μη λες ...ποτέ!!
Τελικά, η ψυχολογία της επιβίωσης είναι θετική, όταν συμβαδίζει με  γνώσεις διαβίωσης στην άγρια φύση  ή στη θάλασσα.

Πηγή
Μιλώντας για στοιχειώδεις γνώσεις, ένα εξάρτημα, μπορεί να βοηθήσει πολύ για τη διατήρηση της μνήμης και μπορεί κάποιος να το έχει μαζί του χειμώνα-καλοκαίρι όταν ταξιδεύει. Είναι μια απλή, τριγωνική μπαντάνα, που μπορείς να την χρησιμοποιήσεις σαν μαντήλι, ή σαν κασκόλ, ή  σαν κάλυμμα στο κεφάλι , ή ακόμα για να φιλτράρεις λάσπες και ακαθαρσίες από νερό!

Διαφέρει όμως από τις άλλες κοινές του εμπορίου, γιατί έχει αποτυπωμένες με ανεξίτηλο μελάνι επάνω της οδηγίες επιβίωσης. Δηλαδή, πώς να προσανατολίζεσαι, να βρίσκεις νερό, ν' ανάβεις φωτιά, να κάνεις κατάλυμα κλπ! Όποιος ενδιαφέρεται ας το κοιτάξει και ΕΔΩ.

Αρκετές ταινίες, βασιζόμενες σε πραγματικά γεγονότα, παρουσιάζουν τέτοιες έκτακτες καταστάσεις, επιβίωσης, αλλά αυτή που μου έκανε έντονη εντύπωση, ήταν με τον τίτλο "The Edge" που πρωταγωνιστούσε ο εξαιρετικός ηθοποιός Άντονι Χόπκινς.

Άλλες επίσης ενδιαφέρουσες ταινίες που εμφανίσθηκαν μέχρι σήμερα και περιέχουν πολλά  από όσα περιγράφονται παραπάνω είναι:

"Ο Ναυαγός",  "The Grey", "Everest" "Η Επιστροφή"

Όποιος μπορεί και θέλει να διαβάσει αυτό το βιβλίο στ' αγγλικά, θα το βρει ΕΔΩ!



Ανιχνευτής



Τετάρτη 24 Ιανουαρίου 2024

Αποστολή "Ιράν"

 Παλιό ντοκιμαντέρ, αλλά ίσως και επίκαιρο με τις τελευταίες εξελίξεις εχθροπραξιών μεταξύ Ιράν  και ΗΠΑ. 

Το ντοκιμαντέρ μας πάει πίσω, τότε που οι  χώρες είχαν ιδιαιτέρως καλές σχέσεις και οι Αμερικανοί Green Berets εκπαίδευαν τους Ιρανούς κομάντος.

"Παλιές καλές εποχές"!!


Ανιχνευτής






Σάββατο 16 Σεπτεμβρίου 2023

Ζ' ΜΑΚ

Αναδημοσίευση από 31/7/2010

Γράφει ο Αντγος ε.α. Νικόλαος Λάζαρης, πρώτος διοικητής της μονάδας

Ήταν Πέμπτη, 29 Ιουλίου 2010, όταν παραβρέθηκα καλεσμένος, σε τελετή παράδοσης-παραλαβής διοικήσεως της Ζ’ Μοίρας Αμφιβίων Καταδρομών, της Ζ’ ΜΑΚ. Κάθε φορά που τύχαινε να επισκέπτομαι τη μονάδα, κάτι από τα παλιά μου ερχόταν στο μυαλό, αφού είμαι από τους πρώτους που την οργάνωσαν και τη λειτούργησαν.


Παραμένει έντονα στη μνήμη μου η πρώτη ημέρα! Ήταν μια ημέρα του Αυγούστου του 1996, που παρουσιάστηκα στις παλιές εγκαταστάσεις του στρατοπέδου, σαν διοικητής της μονάδας, ν' αναλάβω καθήκοντα. Είχα μαζί μου τη διαταγή συγκρότησης και τη σφραγίδα! Με περίμενε ο τότε υποδιοικητής στις παλιές εγκαταστάσεις του 480 ΤΔΒ σε ένα γραφείο με 2 πτυσσόμενα καθίσματα, ένα τραπέζι και ένα μαγνητικό τηλέφωνο! 

Θυμάμαι τους πρώτους συναδέλφους μου, άνδρες γεμάτους θέληση και ενθουσιασμό, η αφρόκρεμα των Καταδρομών, να προσπαθούν με όλες τους τις δυνάμεις, χωρίς ωράριο, να "στήσουν" τη νέα τότε μονάδα. Είχαμε πέσει όλοι "με τα μούτρα" στη δουλειά, με τη συναισθηματική πίεση μετά τα γεγονότα των Ιμίων και ξέροντας το βάρος της ευθύνης μας, να συγκροτήσουμε απ' την αρχή μία νέα επαγγελματική μονάδα.

Τη στρατολόγηση και την κατάταξη των νέων οπλιτών, ακολούθησε μία περίοδος εντατικής εκπαίδευσης. Ατέλειωτες ώρες σκληρής προπόνησης: σωματική αντοχή, πορείες, πάλη σώμα με σώμα, κολύμβηση, οπλομηχανήματα, ασκήσεις στην ξηρά, στη θάλασσα και στον αέρα. Οι βολές διαδέχονταν η μία την άλλη, με χιλιάδες φυσίγγια για τον κάθε εκπαιδευόμενο μαχητή, σε σημείο που όταν αργά το απόγευμα αφήναμε το πεδίο βολής, όλοι είχαμε καπνιά από τα αέρια του όπλου, στα πρόσωπα. Η εκπαίδευση γινόταν με τη μέθοδο της επιλογής. Όποιος δεν έκανε, έφευγε. 

Έτσι σταθερά και προοδευτικά, το τοπίο ξεκαθάρισε. Αυτούς που έφευγαν τους αντικατέστησαν άλλοι που έρχονταν και είδαμε όλοι μετά από διάστημα ενός χρόνου, μία νέα μονάδα να ξεπροβάλλει, διεκδικώντας ισάξια θέση ίσως και "ανώτερη", από τις άλλες Μοίρες Καταδρομών. Ποτέ δε συμφώνησα με τη λογική "Ποια Μοίρα είναι καλύτερη". Σε όσους με ρωτούσαν, απαντούσα ότι αυτό που μας ενδιαφέρει είναι να είμαστε καλύτεροι από τον αντίπαλο και όχι από τους δικούς μας. Αλλά ξέρετε, πάντα υπήρχε και θα υπάρχει το στοιχείο του ανταγωνισμού. Καλό, αρκεί να είναι θεμιτό και καλοπροαίρετο.

Ακόμη θυμάμαι το "διαγωνισμό" που προκηρύξαμε ανάμεσα στους καταδρομείς για τη σχεδίαση ενός νέου εμβλήματος για τη μονάδα που κατέληξε σ' αυτό που έχει τώρα. Τους έβλεπα όλους στην εκπαίδευση ν' αλλάζουν, να μεστώνουν, ν' αποκτούν αυτοπεποίθηση, να εκτελούν βολές με σταθερό βλέμμα και χέρι, να μπαίνουν στις βάρκες χωρίς σκέψη για το νερό και το κύμα, να κινούνται το βράδυ σε νησιά σαν να είναι το σπίτι τους, να γίνονται τελικά μαχητές, άξιοι της εμπιστοσύνης μας, μαχητές που θα ήθελα να είχα στο πλευρό μου κατά τη μάχη.

Δε συζητώ για τα υλικά τους και τον οπλισμό τους! Ότι καλύτερο κυκλοφορεί στον κόσμο! Σημασία είχε όμως να είναι άριστοι χειριστές και το πετύχαμε. Δημιουργήσαμε τους "Κεραυνούς του Αιγαίου" που με απορία, εθνική ικανοποίηση και θαυμασμό έβλεπαν οι συνάδελφοι των άλλων μονάδων και κλάδων με τους οποίους συνεργαζόμασταν. Οι αξιολογήσεις από ειδικές επιτροπές και επιθεωρητές ήταν όλες με άριστο αποτέλεσμα.

Αυτά βγήκαν σε χρόνο δευτερολέπτων από το μυαλό μου εκείνη την ημέρα, ενώ έβλεπα τον παλιό διοικητή να παραδίδει στο νέο, με την παρουσία του προϊσταμένου τους διοικητή της Ταξιαρχίας. Δεν έχουν σημασία τα ονόματα, αλλά για μένα μετρούσε το ότι ήταν άνθρωποι με τους οποίους είχα συνεργαστεί και συνυπηρετήσει στο παρελθόν. Αξιωματικοί, κάποτε μαθητευόμενοί μου, αλλά τώρα καταξιωμένοι, έμπειροι, ικανοί να αντιμετωπίζουν τα δύσκολα, σεμνοί και άξιοι συνεχιστές των παραδόσεων των ειδικών δυνάμεων, αξιωματικοί, που με κάνουν να αισθάνομαι υπερήφανος γι' αυτούς.

Έβλεπα όμως και τους κομάντος, περιποιημένους στη στολή, καλογυμνασμένους, με βλέμμα γεμάτο αυτοπεποίθηση, να αποπνέουν μία αύρα σιγουριάς, σε όλους τους παριστάμενους σε βαθμό που κάποιος καλεσμένος, κοσμογυρισμένος καθηγητής του διεθνούς δικαίου και άλλων πολλών, να γυρίσει και να μου πει: "Οι Καταδρομείς μου δίνουν ηθικό, όταν τους βλέπω".  Εγώ είπα από μέσα μου "Οι κόποι μας δεν πήγαν χαμένοι".

Ο ιερέας πρώτος τίμησε και ευλόγησε την τελετή και πρόσεξα ότι υπήρχαν αντιπροσωπείες στελεχών από τη Σχολή Αλεξιπτωτιστών την Αεροπορία Στρατού και από όλους τους άλλους κλάδους των ενόπλων δυνάμεων με τους οποίους συνεργάζεται η μονάδα. Το χρώμα  της διακλαδικότητας είχε αρχίσει να γίνεται εμφανές. Η τελετή ήταν σεμνή, λιτή, και απέριττη, όπως ταιριάζει σε σεμνούς μαχητές. Βλέποντας όλα αυτά, μου ήλθε αβίαστα στο μυαλό, μία φράση του προγόνου μας Θουκυδίδη, του πατέρα για μένα, της στρατιωτικής ιστορίας: 
       
        " Όπου τιμούν τον θεό, ασκούνται στις πολεμικές τέχνες και σέβονται τους νόμους, όλα είναι πλήρη ελπίδων"



Αυτή  είναι η Ζ' ΜΑΚ! Η μονάδα που δεν έχει να ζηλέψει τίποτα από οποιαδήποτε άλλη παρόμοια μονάδα άλλων σύγχρονων στρατών. Ένα άριστο "εργαλείο" για κάθε δύσκολη στιγμή. Αρκεί ο "χειριστής" να ξέρει να το χρησιμοποιεί, αλλά και να το συντηρεί σωστά!












Σάββατο 4 Μαρτίου 2023

Οργάνωση ΖΡ και ΖΠ

(Αναδημοσίευση παλαιότερου άρθρου)

Πώς οργανώνεται μια ζώνη ρίψεως (ΖΡ) ή προσγειώσεως (ΖΠ), είναι από τα πρώτα που μαθαίνει ένας  καταδρομέας στην προχωρημένη εκπαίδευση. Ανιχνεύοντας μέσα στο διαδίκτυο, βρήκα μια παλιά αμερικανική εκπαιδευτική  ταινία που με συγκίνησε, γιατί είναι απ' αυτές που κάποτε έβλεπα και εγώ σαν εκπαιδευόμενος. Είναι το πρώτο βίντεο στη σειρά, παρακάτω.

Όχι ότι τα πράγματα άλλαξαν δραστικά ως προς την φιλοσοφία, σήμερα! Έχουν όμως εκμοντερνισθεί με σύγχρονα μέσα και έχουν εξειδικευθεί πολύ. Σήμερα θεωρείται αδιανόητο να ενεργείς νύκτα χωρίς διόπτρες νύκτας ή ΔΝΟ (Διόπτρες Νυκτερινής Όρασης), όπως τις αποκαλούν οι πιλότοι των ελικοπτέρων ή ΟΝΥΠΑΣ (Όργανα Νυκτερινής Παρατήρησης Σκόπευσης) όπως έχει επικρατήσει η σύντμηση στο στρατό ή Νυκτοσκόπια, όπως τα ονοματίζουν οι Ναυταίοι! Πού είναι η περισκοπική όραση* που μαθαίναμε πιο παλιά; Πιστεύω να συνεχίζουν να την μαθαίνουν οι νεότεροι. Τα σύγχρονα υλικά, καλά και χρήσιμα είναι, αλλά δεν μας "χαλάει" να ξέρουμε και τις κλασσικές μεθόδους! Τα μηχανήματα μπορεί να σε αφήσουν στη "μέση του πουθενά", για πολλούς και διαφόρους λόγους. Μετά τι κάνεις; Και δεν μιλάω στον αέρα! Μου είχε συμβεί κάμποσες φορές!

Το δεύτερο βίντεο περιγράφει  ακριβώς αυτό που έθιξα προηγουμένως, τη σύγχρονη νυκτερινή τακτική ενέργεια για εξασφάλιση ΖΠ. Εμπλέκονται όλα τα μέσα και το προσωπικό ειδικών επιχειρήσεων της αμερικανικής Πολεμικής Αεροπορίας: Τμήματα Ειδικής Τακτικής, ελικόπτερα ΜΗ-53Js, αεροσκάφη AC-130 με πυροβόλα και άλλα πολλά! Σε παλιά μου άρθρα είχα περιγράψει  για όλα αυτά, τα οποία έχουν βελτιωθεί σημαντικά. Το πιο ωραίο όμως είναι η εκτέλεση πραγματικών πυρών, πάνω από τα κεφάλια των ασκουμένων. Δείτε το και θα καταλάβετε τι εννοώ. Οι PJs της αμερικανικής ΠΑ, εκπαιδεύονται καλά και πιστεύω να συνεργάζονται πλέον με δικούς μας.

Ανιχνευτής




*Τον αμφιβληστροειδή χιτώνα του ματιού, τον αποτελούν δύο ειδών κύτταρα: τα κωνία και τα ραβδία. Τα κωνία δίνουν στο άτομο τη δυνατότητα να διακρίνει τα χρώματα, τα μεγέθη και τις μεγάλες αντιθέσεις. Απαιτείται μεγάλη ποσότητα φωτός, για να ενεργοποιηθούν γιατί είναι τυφλά όταν το φως είναι λίγο.Τα κωνία συγκεντρώνονται, σε ευθεία γραμμή, πίσω από το φακό του ματιού και λιγοστεύουν προοδευτικά απ' το κέντρο προς τα σύνορα (όρια) της περιοχής. 
 Τα ραβδία παράγουν χημική ουσία, που είναι γνωστή σαν οπτική πορφύρα, η οποία τα ενεργοποιεί στο σκοτάδι ή σε περιόδους ελαττωμένου φωτισμού. Τα ραβδία κάνουν το άτομο ικανό να διακρίνει το μαύρο, το άσπρο με τις σκιές του γκρίζου, όπως και να διακρίνει και το γενικό περίγραμμα ενός αντικειμένου. Τα περισσότερα από τα ραβδία βρίσκονται σ' εκείνη την περιοχή του αμφιβληστροειδή που βρίσκεται γύρω απ' την περιοχή των κωνίων και μερικά απ' αυτά βρίσκονται και μέσα σ' αυτή. 
 Η αποδοτική χρησιμοποίηση των ματιών κατά τη διάρκεια της νύχτας απαιτεί την εφαρμογή των αρχών της νυχτερινής όρασης, που είναι: Η προσαρμογή στο σκοτάδι, η έκκεντρη όραση και η επισκόπηση. Η εφαρμογή όλων αυτών, συνιστούν την νυκτερινή περισκοπική όραση!
Προσαρμογή στο σκοτάδι σημαίνει εξοικείωση των ματιών στην παρατήρηση κάτω από συνθήκες περιορισμένης ορατότητας. Απαιτείται περίπου μισή ώρα (30') για τα ραβδία, για να παράγουν αρκετή οπτική πορφύρα για να αρχίσουν να ενεργούν κι έτσι να γίνει το άτομο ικανό να διακρίνει τα αντικείμενα στο αμυδρό φως. Αυτό μπορούμε επίσης να το πετύχουμε με την παραμονή του ατόμου σε περιοχή φωτισμένη από κόκκινο φως ή με τη βοήθεια κόκκινων γυαλιών που φοράει το άτομο για 20' και στη συνέχεια τα βγάζει και παραμένει για 10' στο σκοτάδι για να έχει το χρόνο η κόρη του ματιού να διασταλεί. 
 Έκκεντρη όραση είναι η τεχνική διατηρήσεως της προσοχής συγκεντρωμένης σε ένα αντικείμενο, χωρίς όμως να το βλέπουμε απευθείας.Την ημέρα κάποιος βλέπει στην ευθεία ένα αντικείμενο και η εικόνα σχηματίζεται πάνω στην περιοχή των κωνίων. Η περιοχή όμως των κωνίων δεν είναι ευαίσθητη τη νύχτα, γι' αυτό πρέπει να βλέπει κάποιος λίγο αριστερά, δεξιά, πάνω ή κάτω απ' το αντικείμενο, οπότε η εικόνα σχηματίζεται πάνω στην περιοχή των ραβδίων που είναι ευαίσθητη στο σκοτάδι. 
 Επισκόπηση είναι η χρησιμοποίηση της έκκεντρης οράσεως για την παρατήρηση μιας περιοχής ή ενός αντικειμένου.
Όταν η παρατήρηση γίνεται με τα ραβδία κύτταρα, η οπτική πορφύρα που χρησιμοποιούν, προκαλεί, εξαιτίας φυσικής αλλοιώσεως, συσκότιση για 4 έως 10 δεύτερα, οπότε και το αντικείμενο που παρατηρούμε εξαφανίζεται. Όταν συμβεί κάτι τέτοιο πρέπει να αλλάξει λίγο η θέση των ματιών, έτσι που να χρησιμοποιήσουν νέα οπτική πορφύρα. Γι' αυτό τα μάτια κινούνται γύρω από το στόχο με μικρές απότομες και ακανόνιστες κινήσεις ενώ η προσοχή συγκεντρώνεται πάνω στον στόχο, χωρίς όμως να τον βλέπουν στην ευθεία. 
Τέλος πρέπει τα μάτια στη διάρκεια της κινήσεως τους να σταματούν για μερικά δευτερόλεπτα σε κάθε διαδοχικό σημείο παρατηρήσεως, αφού δεν μπορούν να βλέπουν όταν κινούνται. Η όραση τη νύχτα καταστρέφεται γρήγορα, αν δυνατό φως μπει μέσα στο μάτι. Αν είναι αδύνατο να το αποφύγουμε αυτό, όπως όταν πρέπει να μπει κάποιος σε κάποια φωτιζόμενη περιοχή ή να παρατηρήσει προσωρινά φωτιζόμενη περιοχή, τότε πρέπει να κλείσει και να σκεπάσει το ένα μάτι, για να διατηρήσει το μάτι αυτό την ικανότητα του να βλέπει στο σκοτάδι.
 Όταν το φως απομακρύνεται ή όταν εγκαταλείπεται η φωτιζόμενη περιοχή, τότε η ικανότητα για νυχτερινή όραση, που έχει διατηρηθεί στο μάτι που προφυλάξαμε, κάνει το άτομο ικανό να δει μέχρι και το άλλο μάτι να προσαρμοστεί πάλι στο σκοτάδι.
(ΕΕ 7-4, Ατομική Τακτική  Έκπαίδευση)


Σάββατο 11 Φεβρουαρίου 2023

Όπως στρώσεις ...θα κοιμηθείς!

 (Αναδημοσίεση παλαιότερου άρθρου)


Υπνόσακκος με μανίκια κατάλληλος για στατικές αποστολές 





"Όπως στρώσεις θα κοιμηθείς" λέει η παροιμία και είναι αλήθεια! Φέρνοντας στο νου όλες τις φορές που έπρεπε να ετοιμάσω κατάλυμα έξω για ύπνο με χειμερινές συνθήκες, ξεχωρίζω μετά από πολλά χρόνια αυτές που πραγματικά με έκαναν να ζοριστώ, όντας αμάθητος και άπειρος. Το κρύο δεν με άφηνε να κοιμηθώ! Και τα πρωινά, όσοι από μας έκαναν το λάθος να αφήνουν τ' άρβυλα έξω από το σκηνάκι, έπρεπε πρώτα να τα ..κατουρήσουν για να μαλακώσουν και να βάλουν τα πόδια τους μέσα! Σκηνές απείρου ...κάλλους και οσμής!

Τελικά η εκπαίδευση και η τριβή, με έκανε πλέον να κάνω την προετοιμασία τυποποιημένα και να μπορώ να εξασφαλίζω λίγες ώρες ζεστού ύπνου πριν να συνεχίσω με τα .. δύσκολα! Το να παραμένεις ζεστός όταν κοιμάσαι είναι μεγάλη υπόθεση και πιστεύω ότι με καταλαβαίνουν αυτοί που έχουν ίδια εμπειρία.

Ας μιλήσουμε λίγο για το θέμα του ύπνου στο ύπαιθρο και την χρήση  τυποποιημένων υλικών ανάλογων με αυτά που χορηγούνται στο στρατό. Είναι γνωστό ότι ένα μεγάλο μέρος του όγκου του φόρτου ενός στρατιώτη, διατίθεται για τα υλικά του ύπνου. Και αυτό γιατί η ανάπαυση ενός μαχητή  παίζει μεγάλο ρόλο στην διατήρηση της μαχητικής του ικανότητας.

Ο σύγχρονος υπνόσακος (sleeping bag)  του ελληνικού στρατού,  έχει προδιαγραφές για θερμοκρασία μέχρι και -20 βαθμούς, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι θα κοιμηθείς άνετα σε τέτοια θερμοκρασία. Οριακά δεν θα κρυώσεις, αλλά μάλλον θα αισθάνεσαι άβολα. Υπολόγιζε γύρω στους -10, για κάπως άνετο ύπνο.  Καλός υπνόσακος, αλλά το βασικό του μειονέκτημα είναι ο όγκος του και εν μέρει και το βάρος του.

Σε τέτοιες  θερμοκρασίες κάτω από το μηδέν ή χαμηλότερες αν τύχει, χρειάζεται να έχεις επί πλέον κάλυμμα ή 2 τέτοιους υπνόσακους, τον ένα μέσα στον άλλο ή κουβέρτα(ες). Δηλαδή αρχίζεις και φορτώνεσαι περισσότερο βάρος, αν μιλάμε για χιόνια. Αλλιώς, θα πρέπει να έχεις έναν πιο κατάλληλο υπνόσακο, που να κάνει για πολύ χαμηλές, πολικές θα έλεγα, θερμοκρασίες .

Υπάρχουν στο εμπόριο διάφορες μάρκες υπνόσακων που και μεγάλης αντοχής είναι και σε χαμηλές θερμοκρασίες σε κρατούν ζεστό, και μικρό όγκο έχουν συσκευασμένοι. Στις ειδικές δυνάμεις ξέρω πολύ καλά ότι έχουν ειδικά υλικά μέσα στα οποία συμπεριλαμβάνεται και τέτοιος υπνόσακος.


Αλλά δεν αρκεί μόνο ο υπνόσακος. Θα πρέπει ν' ακολουθείς και κάποιους βασικούς κανόνες, αν θέλεις να κοιμάσαι ζεστά σε οποιεσδήποτε συνθήκες και να μην υποφέρεις, όπως αυτοί στην φωτογραφία.  Κανόνες που βγαίνουν από την εμπειρία.

Συλλογή υλικών ύπνου

Η συλλογή υλικών ύπνου περιλαμβάνει το υπόθεμα ή υπόστρωμα, τον υπνόσακο, την εσωτερική επένδυση  του υπνόσακου και το εξωτερικό κάλυμμα του υπνόσακου ή/και ένα bivy bag.


Υπόθεμα από αφρολέξ
Το υπόθεμα είναι ένα σημαντικό υλικό για έναν καλό ύπνο. Σε κρατάει ζεστό και λειτουργεί σαν μονωτικό του υπνόσακου  από το παγωμένο έδαφος ή το χιόνι και την υγρασία.

Αυτοφούσκωτο υπόθεμα

Εδώ χρειάζεται ένα παχύ υπόθεμα είτε από αφρολέξ ή ένα αυτοφούσκωτο υπόθεμα, που αποτελεί θα έλεγα την τελευταία τεχνολογία στα υποθέματα. Μπορούν να πακεταριστούν καταλαμβάνοντας πολύ μικρό όγκο σε σχέση με τα κλασσικά αφρολέξ, ενώ ανοιγόμενα οι εσωτερικές τους κυψέλες γεμίζουν αέρα ο οποίος εγκλωβίζεται και φουσκώνουν, επιτρέποντας έναν άνετο ύπνο. Με μια βαλβίδα μπορείς να ρυθμίσεις τον παραμένοντα αέρα μέσα σ' αυτά.

Ο υπνόσακος πρέπει να είναι εύκολος στο χειρισμό και βέβαια μεγάλης αντοχής, χωρίς πολλά φερμουάρ για να μη φεύγει η θερμότητα από μέσα εύκολα. Από την άλλη πλευρά θα πρέπει το φερμουάρ ν' ανοίγει και από μέσα πολύ γρήγορα, σε κατάσταση ανάγκης. Προτιμότερο είναι να έχει συνθετικό μονωτικό γέμισμα από πούπουλα, αν και τα τελευταία θεωρούνται καλύτερα για τη ζέστη. Το συνθετικό όμως, αν τυχόν βραχεί στεγνώνει πιο εύκολα και είναι μεγαλύτερης αντοχής.


Συσκευασμένος υπνόσακος 23 Χ 12 εκατοστά που όταν ανοίγει, έχει διαστάσεις 210 Χ 65 εκατοστά (Πηγή)

Οι σύγχρονοι υπνόσακοι είναι αδιάβροχοι και διαθέτουν γέμισμα που αντέχει στο νερό ώστε να  μπορούν να χρησιμοποιηθούν και σε πολύ υγρά περιβάλλοντα. Το μεγάλο τους πλεονέκτημα είναι ο πολύ μικρός όγκος που έχουν, όταν τυλιχθούν και συσκευαστούν. Είναι σαν ένα κουτί ξηράς τροφής 4β. Για όσους ξέρουν αντιλαμβάνονται αμέσως τι μεγάλη εξοικονόμηση χώρου έχεις στο μπέργκιν σου.

Σημείο προσοχής είναι το μέγεθός του ώστε να μπορείς να χωράς άνετα, χωρίς να ζορίζεσαι για να μπεις με αποτέλεσμα να τον σκίσεις κάποια στιγμή, ή να χαλάσεις το φερμουάρ, και να μην μπορείς πλέον να ζεσταθείς.

Εξ' ίσου σημαντική είναι η εσωτερική επένδυση του υπνόσακου που θα πρέπει να διαπνέει και να είναι υδροαπωθητική. Δηλαδή να αφήνει την υγρασία που προκαλείται από το σώμα μας να βγαίνει αφήνοντας στεγνό το χώρο και να εμποδίζει αντίστροφα υγρασία να μπαίνει μέσα. Το να κοιμηθείς και να σηκωθείς το πρωί βρεγμένος, είναι ό,τι το χειρότερο μπορεί να σου συμβεί στο πολύ κρύο ή μέσα στα χιόνια. Μια κατάλληλη επένδυση θα μαζέψει την υγρασία του ύπνου έξω και μόλις σηκωθείς και την τινάξεις, η υγρασία που θα έχει παγώσει, θα φύγει με τη μορφή νιφάδων χιονιού. αν είσαι σε περιβάλλον με αρνητική θερμοκρασία.

Mummy sleeping bag  για ισχυρό ψύχος

Κυκλοφορούν και κουβέρτες τύπου fleece, αλλά η εμπειρία  μου έχει δείξει ότι δεν κάνουν για μέσα στον υπνόσακο διότι στον ύπνο κουβαριάζονται και δεν σε καλύπτουν σωστά. Το καλύτερο είναι να έχεις ένα λεπτό υπνόσακο από τέτοιο υλικό και να τον προσαρμόζεις εσωτερικά του κανονικού sleeping bag. Με την σωστή εσωτερική επένδυση του υπνόσακου πάντως, είσαι καλυμμένος.

Bivy bag. Ένα από τα πολλά που κυκλοφορούν στην αγορά

Τέλος έχοντας μαζί σου ένα κάλυμμα του υπνόσακου ή ακόμη καλύτερα ένα bivy bag, αυξάνεις τα όρια προστασίας σου από το κρύο μέχρι και 10 βαθμούς! Ειδικότερα στην περίπτωση του bivy bag, που στην ουσία είναι μια ατομική σκηνή, το υπόθεμα δεν γλιστράει κάτω από το σώμα σου και ο υπνόσακος μένει πάντα στεγνός.

Η προετοιμασία για ύπνο

Μόλις φτάσεις στο καθορισμένο σημείο διανυκτέρευσης, θα πρέπει να ετοιμάσεις τα .. στρωσίδια σου για να μπορείς να κοιμηθείς όσο το δυνατόν πιο άνετα. Κατ' αρχήν τοποθετείς το bivy bag σου ή στήνεις τη σκηνή σου μαζί με το "ζευγάρι¨σου ή την ομάδα σου, σε έδαφος που δεν θα σε κάνει γλιστράς. Στη συνέχεια απλώνεις το υπόθεμά σου και πάνω απ' αυτό ανοίγεις τον υπνόσακό σου τινάζοντάς τον ώστε να φουσκώσει με αέρα και να γίνει όσο το δυνατόν πιο ..αφράτος, πριν να μπεις μέσα. Έτσι η θερμοκρασία θα διατηρηθεί καλύτερα. Στο κεφάλι συνήθως τοποθετούμε το μπέργκιν μας, αλλά αυτό εξαρτάται από το χώρο που έχεις.

Δεν κοιμόμαστε ποτέ με τα ρούχα τα οποία φοράμε κατά τη διάρκεια της όποιας δραστηριότητας εκτελούμε. Τα βγάζουμε και τα τοποθετούμε ανάμεσα στον υπνόσακο και στο υπόθεμα, στην πλάτη μας δηλαδή, με τρόπο που δεν θα μας ενοχλεί. Έτσι μόλις σηκωθούμε, θα τα φορέσουμε ζεστά ενώ παράλληλα βελτιώνουμε την μόνωση στην πλάτη μας. Άλλοι τα διπλώνουν και τα κάνουν μαξιλάρι. Άλλοι προτιμούν να τα χώνουν στον υπνόσακο, αλλά δεν το συνιστώ. Θυμηθείτε τι έλεγα προηγουμένως περί υγρασίας. Εκτός του ότι μπορεί να είναι λερωμένα και έτσι λερώνεις και το εσωτερικό του υπνόσακου,

Με τι ρούχα μένουμε για να κοιμηθούμε; Είναι μια καλή ερώτηση που θέλει και μια καλή απάντηση. Εμπειρικά θα έλεγα ότι:

  • Σε θερμοκρασίες περιβάλλοντος από +15 έως και -5 βαθμούς μπορεί κάποιος άνετα να κοιμηθεί με τα εσώρουχα φανελάκι κοντομάνικο και σορτσάκι.
  • Σε θερμοκρασία από -5 έως -20 βαθμούς φοράμε εσωτερική επένδυση ή  θερμοεσώρουχα και κάλτσες
  • Σε θερμοκρασίες χαμηλότερες από -20 βαθμούς θα χρειαστεί ίσως και ένα fleece άνω και κάτω με παρόμοιες κάλτσες 
Επιπλέον δεν πρέπει να ξεχνάμε το κεφάλι μας και το λαιμό μας. Ένας σκούφος fleece τύπου μπαλακλάβα θα προστατέψει πολύ καλά στη διάρκεια του ύπνου, ή ακόμη και ένα κασκόλ.

Προσοχή! Δεν χρειάζεται υπερβολικό ντύσιμο για ύπνο, που μπορεί να μας προκαλέσει στο τέλος εφίδρωση.

Τα πόδια μας πρέπει να είναι στεγνά. Γι' αυτό, πριν φορέσουμε στεγνές κάλτσες, τα τρίβουμε με πούδρα ταλκ ώστε να απορροφηθεί οποιοδήποτε ίχνος υγρασίας. Το ταλκ τα προστατεύει από μύκητες και από την κακοσμία.

Τα άρβυλα δεν θα τα βγάλουμε βέβαια ...έξω εκτεθειμένα στο κρύο, αλλά  τα τοποθετούμε κάτω από τον υπνόσακο στο ύψος των γονάτων μας,  ώστε να διατηρούνται και αυτά ζεστά.

Για να βελτιώσουμε την κατάσταση μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε  και μέσα στον υπνόσακο κυρίως στα πόδια και χημικές ατομικές θερμοφόρες μιας χρήσεως ή επαναλειτουργούμενες χημικές ή  ηλεκτρικές επαναφορτιζόμενες ή με μπαταρίες, ανάλογα με την προτίμησή που έχουμε. Στο εμπόριο κυκλοφορούν πολλά είδη.

Για παράδειγμα επειδή είμαι λίγο ..παλιός, χρησιμοποιώ εδώ και πολλά χρόνια ατομική θερμάστρα τύπου ΖΙΡΡΟ. Την άναβα την κρατούσα στο σώμα μου όσο βρισκόμουν έξω και όταν ετοιμαζόμουν για ύπνο, την έβαζα μέσα στο sleeping bag για ζέστη και στη συνέχεια την ..έπεφτα και εγώ. 

Ατομική θερμάστρα
Μπορεί έξω να έκανε χαλασμό από κρύο και αέρα, αλλά τις λίγες ώρες  του ύπνου τις εκμεταλλευόμουν πολύ καλά. Κρατάει ζέστη άμα το φουλάρεις  με καύσιμο, 10 με 12 ώρες.

Αυτό που πρέπει να συγκρατήσουμε είναι ότι ο υπνόσακος δεν αναπτύσσει θερμοκρασία. Απλά διατηρεί τη θερμοκρασία του σώματός μας. Επομένως όσο καλύτερα είναι μονωμένος, τόσο περισσότερη ζέστη θα κρατήσει.

Μια άλλη εμπειρική μέθοδος για το ζέσταμα είναι με τη χρήση ζεστών πετρών ή ζεστού νερού , εφόσον μπορούμε ν' ανάψουμε φωτιά χωρίς να υπάρχει περιορισμός. κοντά στη φωτιά βάζουμε πέτρες στο μέγεθος της γροθιάς μας για να ζεσταθούν. Στη συνέχεια τις τοποθετούμε μέσα σε μια κάλτσα και την χώνουμε στον υπνόσακο να ζεστάνει. Ή μπορούμε να ζεστάνουμε νερό, να το βάλουμε σε πλαστικό μπουκάλι που να βιδώνει καλά για να μη χύνεται νερό και πάλι τυλιγμένο με κάλτσα ή κουκούλα, να το βάλουμε μέσα στον υπνόσακο για θέρμανση μέχρι να κοιμηθούμε.

Μέσα στον υπνόσακο, θα πρέπει να μπαίνουμε χορτάτοι, στεγνοί και ζεστοί, αν θέλουμε να κοιμηθούμε καλά. Σε περίπτωση που αισθανόμαστε λίγο κρύο, δεν φοράμε περισσότερα ρούχα, όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, αλλά είναι προτιμότερο να ρίχνουμε το τζάκετ μας πάνω από τον υπνόσακο.

Η ατομική  προετοιμασία

Βασική αρχή είναι να είμαστε πάντα ενυδατωμένοι. Δηλαδή να πίνουμε νερό. Σε κρύες καιρικές συνθήκες το σώμα μας χρειάζεται πολύ νερό, καθώς οι πνεύμονές μας χάνουν πολύ υγρασία προσπαθώντας να ζεστάνουν τον κρύο και ξηρό αέρα του περιβάλλοντος.  Κατά μέσο όρο χρειαζόμαστε 2 με 4 λίτρα νερό την ημέρα, εφόσον καταβάλουμε και μεγάλη σωματική προσπάθεια.

Πριν από τον ύπνο,  αποφεύγουμε καφέδες, αλκοόλ και τσιγάρα. Η καφεΐνη είναι διουρητική και θα προκαλέσει απώλεια υγρών κατά τη διάρκεια του ύπνου μέσω της ούρησης. Το αλκοόλ, αν και φαινομενικά δημιουργεί το αίσθημα της ζέστης, στην πραγματικότητα προκαλεί διαστολή των αγγείων που έχει σαν αποτέλεσμα την γρήγορη απώλεια θερμότητας του σώματος. Η νικοτίνη είναι πολύ ισχυρή αγγειοσυσταλτική ουσία, που προκαλεί μείωση της ροής του αίματος στ' άκρα του σώματος και επιταχύνει περιπτώσεις κρυοπαγημάτων.

Θα πρέπει να τρώμε ένα ζεστό φαγητό που θα χρησιμοποιηθεί από τον οργανισμό μας σαν "καύσιμο" διατήρησης της θερμοκρασίας μας στο κρύο. Επιπλέον μπορούμε να έχουμε ξηρά τροφή με υψηλή θερμιδική αξία, όπως είναι οι σοκολάτες, οι σταφίδες κλπ. Αυτά μας δίνουν ακόμη περισσότερες θερμίδες για το κρύο.

Επίσης πριν πέσουμε για ύπνο, καλό είναι, αν οι συνθήκες το επιτρέπουν, να κάνουμε μερικές σωματικές ασκήσεις για να ζεσταθεί το σώμα μας και να διατηρηθεί αυτή η θερμοκρασία και μέσα στον υπνόσακο.  Και κάτι ακόμη! Θα πρέπει να έχουμε τελειώσει με τις σωματικές μας ανάγκες, γιατί είναι πολύ  ..άβολο να σηκώνεσαι μέσα στο κρύο ή και στο σκοτάδι, για να πας για ..ψηλό ή το χειρότερο, για ...χοντρό! Πάει ο ύπνος ...περίπατο!

Που θα κάνουμε τις σωματικές μας ανάγκες; Εξαρτάται από την κατάσταση. Αν είναι τακτική κατάσταση υπάρχουν συγκεκριμένες διαδικασίες για την αποφυγή  εγκατάλειψης ιχνών. Αν είναι απλή διαβίωση στο βουνό και πάλι καθορίζεται ένα συγκεκριμένο σημείο του χώρου διανυκτέρευσης γι' αυτό.

 Κατά την διάρκεια του ύπνου

Όταν κοιμόμαστε, θα πρέπει το κεφάλι μας να βρίσκεται έξω από τον υπνόσακο, ώστε η εκπνοή μας να γίνεται ελεύθερα στον αέρα. Αν χώσουμε το κεφάλι μας μέσα, τότε με την εκπνοή, θα μουσκέψει από την υγρασία όλος ο υπνόσακος και αυτό δεν το θέλουμε!

Αν  αρχίσουμε να ζεσταινόμαστε, ανοίγουμε λίγο το φερμουάρ για να πάρουμε αέρα, ή βγάζουμε το σκούφο. Αντίθετα αν αισθανθούμε κρύο ρίχνουμε το τζάκετ πάνω  από τον  υπνόσακο και μαζεύουμε πιο σφικτά την κουκούλα  του υπνόσακου γύρω από το κεφάλι μας για να περιορίσουμε τον κρύο αέρα να μπαίνει μέσα. Καλό είναι να έχουμε δίπλα μας κάτι φαγώσιμο με πολλές θερμίδες, ώστε να αναπληρώσουμε τις χαμένες από το κρύο. Σταφίδες είναι μια πολύ καλή λύση, χωρίς να αποκλείω και δημητριακά. Μετά από αυτό το γρήγορο μικρογεύμα, θα δείτε αμέσως να αισθάνεστε καλύτερα και θα συνεχίσετε πιο ήρεμα τον ύπνο.

Αν τελικά σας έλθει να ουρήσετε, παρά την ..απεγνωσμένη προσπάθεια να συγκρατήσετε την ανάγκη σας μέχρι την ώρα της έγερσης, υπάρχει μια κάποια λύση, εκτός από το να σηκωθείτε μέσα στο κρύο για να πάτε προς ..νερού σας. Αρκεί να είστε προετοιμασμένοι γι' αυτό! Η λύση ονομάζεται ουροσυλλέκτης, ή πιο εκλαϊκευμένα .."κατουρομπούκαλο" !

Ένα πλαστικό μπουκάλι με ευρύ στόμιο και με καπάκι που βιδώνει καλά. Κυκλοφορούν τέτοια μπουκάλια στο εμπόριο  με χυμούς ή άλλα αναψυκτικά. Μαρκάρετε το μπουκάλι με φωσφορίζουσα ταινία ώστε να το διακρίνετε εύκολα στο σκοτάδι και βάλτε το στο σακίδιο. Όταν κοιμάστε, έχετέ το κάπου δίπλα σας εύχερο,  ώστε όταν σας έλθει πιεστικά η ανάγκη το παίρνετε και το γεμίζετε.

 Είναι αυτονόητο ότι αμέσως μετά θα πρέπει να το βιδώνετε καλά και να το τοποθετείτε σε σημείο όπου δεν θα το βρείτε παγωμένο όταν σηκωθείτε μετά από κάποιες ώρες! Έτσι θα μπορείτε να το αδειάσετε, αν η .."τακτική κατάσταση" το επιτρέπει. Εξ' άλλου, αν αποβάλουμε τα ούρα, διευκολύνουμε και τον οργανισμό μας να εξοικονομήσει ενέργεια για θερμότητα, αφού δεν θα έχει και την υποχρέωση να θερμαίνει τα ούρα μέσα στην ουροδόχο κύστη μας, γιατί αυτό κάνει!

Δεν θέλω να παρακάμψω και την αντιμετώπιση της ίδιας περίπτωσης για γυναίκες! Υπάρχουν ειδικά υλικά ούρησης για τις γυναίκες για τέτοιες περιπτώσεις.

Ένας μικρός φακός τύπου LED είναι απαραίτητος σε πρώτη ζήτηση ειδικά μέσα στη νύκτα, ή ένα χημικό κερί που διαρκεί κάποιες ώρες έτοιμο για χρήση κάτω από το τζάκετ για να μη φαίνεται άσκοπα, αν δεν θέλουμε να φαίνεται φως.

Πιστεύω να κάλυψα αρκετά σημεία, για όσους δεν έχουν ζήσει αρκετά τέτοιες εμπειρίες. Καλές εξορμήσεις!


Ανιχνευτής