Πέμπτη, 10 Ιουνίου 2021

Ο άγνωστος πόλεμος των Drones

(Αναδημοσίευση από το 2013)

Η τεχνολογία των Μη Επανδρωμένων Μαχητικών Αεροχημάτων,  (ΜΕΑ) ή όπως είναι γνωστότερα με την αγγλική τους σύντμηση UCAVs, (Unmanned Combat Aerial Vehicles) ή ακόμα πιο απλά  Drones (Κηφήνες) έχει αναπτυχθεί πάρα πολύ την τελευταία 5ετία!

Παίρνοντας αυτό το παρατσούκλι γιατί είναι τα "μεγάλα μάτια" πάνω από μια περιοχή, έχουν υποκαταστήσει κατά κάποιο τρόπο επίγεια τμήματα αλλά και μαχητικά αεροσκάφη! Χρησιμοποιούνται εκεί που δεν μπορούν για διάφορους λόγους δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν άλλα μέσα ή προσωπικό.

Και τι δεν έχουν επάνω τους! Φωτογραφικές μηχανές υψηλής πιστότητας και ευκρίνειας, βιντεοκάμερες, ραντάρ, υπέρυθρη όραση, καταδείκτες LASER, και κατευθυνόμενους με LASER πυραύλους αέρος -εδάφους!

Τα  ΜΕΑ είναι πολλών ειδών και κατηγοριών! Ξεκινάνε από μικρά αεροπλανάκια, που πετάγονται με το χέρι και είναι χρήσιμα σε  επίπεδο λόχου ή τάγματος, μέχρι τεράστια αεροσκάφη που πετάνε σε ύψη πάνω από 7 χιλιόμετρα και κατασκοπεύουν ευρείες περιοχές.

Τα drones μάχης, που κοστίζουν το καθένα πολλά εκατομμύρια δολάρια, ανήκουν στη κατηγορία μεσαίου μεγέθους και χρησιμοποιούνται σε πολλές "θερμές" περιοχές του κόσμου με ιδιαίτερη χρήση στο Αφγανιστάν και στο Πακιστάν.


Reaper unmanned aircraft
Πηγή


Μπορούν να πετάνε  σε ύψος 6,5 χιλιομέτρων, για 17 συνεχόμενες ώρες, και μόλις εντοπίσουν τον στόχο τους, έχουν την δυνατότητα να εκτοξεύουν τους πυραύλους τους για καταστροφή, χωρίς πολλές διαδικασίες.

Προς το παρόν, τα πιο γνωστά και σε χρήση είναι 2 τύποι drones. Το  MQ-1B Predator και το MQ-9 Reaper που το βλέπετε και σε φωτογραφία παραπάνω.

Δεν δουλεύουν βέβαια μόνα τους. Υπάρχει ολόκληρο συνεργείο προσωπικού και μέσων που τα υποστηρίζουν! Κάθε σύστημα drones, αποτελείται από 4 κατ' ελάχιστον, τηλεκατευθυνόμενα αεροσκάφη και  ένα επίγειο σταθμό ελέγχου με δορυφορική διασύνδεση.

How drones work
Πηγή

Ο χειριστής  κάθε αεροσκάφους, μπορεί να είναι σε επίγειο σταθμό κοντά στην περιοχή ενεργείας, αλλά μπορεί να είναι και χιλιάδες μίλια μακριά! Τα αεροσκάφη απογειώνονται- προσγειώνονται  με την υποστήριξη άλλου προσωπικού από αεροδρόμιο κοντά στην περιοχή επιχειρήσεων. Βλέπετε στο σχήμα παραπάνω πως δουλεύουν το σύστημα αυτό οι Αμερικανοί. Απογειώνεται από κοντινό αεροδρόμιο, το χειρίζεται και το καθοδηγεί κάποιος από την Αμερική, ενώ αυτό πετάει πάνω από το Αφγανιστάν, το Πακιστάν ή την Υεμένη και παίρνουν την πληροφορία που θέλουν τα επίγεια τμήματα της αντίστοιχης περιοχής επιχειρήσεων!

Εξαιρετικά πολύτιμο εργαλείο για το προσωπικό των μονάδων ειδικών επιχειρήσεων! Τα τμήματα μπορούν να ξέρουν ανά πάσα στιγμή, τι γίνεται γύρω τους και βέβαια όλα όσα χρειάζονται για το στόχο τους. Στο βιβλίο ενός απόστρατου SEAL,  με τον τίτλο "Δύσκολη μέρα" (A difficult day) μέσα σ' όλα όσα αναφέρονται για την εκπαίδευση και τον τρόπο λειτουργίας του τμήματός του, περιγράφεται σ' ένα σημείο και η χρησιμότητα των drones σε μια αποστολή τους στο Αφγανιστάν.

Παρακολουθούσαν μια ομάδα ανταρτών, αλλά δεν ήθελαν να τους κτυπήσουν πριν φτάσουν σ' ένα κρυψώνα τους όπου θα γινόταν συνάντηση "καπεταναίων". Ήθελαν να τους "μαγκώσουν" όλους μαζί, κατά προτίμηση ζωντανούς. Το αεροσκάφος πετούσε από πάνω, και παρακολουθούσε αθέατο. Είχε εγκλωβίσει την ανταρτική ομάδα και τους καταδείκνυε στην περίπολο των SEALs, ρίχνοντας επάνω στο στόχο υπέρυθρη δέσμη LASER!

 Έτσι η περίπολος των βατραχανθρώπων, ακολουθούσε μέσα στην ερημιά τη δέσμη αυτή, αφού μπορούσαν να τη δουν με τις "τετράκυαλες" πανοραμικές διόπτρες παρατήρησης που φορούσαν. Δεν ξέρω αν όσοι διαβάζετε αυτό το άρθρο έχετε την εμπειρία μιας υπέρυθρης δέσμης LASER. Μοιάζει σαν ένα φωτεινό ξίφος που διαπερνά το σκοτάδι και φτάνει εκεί που είναι ο στόχος της. Φωτίζει σαν το ...άστρο της Βηθλεέμ για να κάνω μια χοντρή παρομοίωση. Προϋπόθεση για να δεις τη δέσμη είναι, να έχεις διόπτρες νυκτερινής παρατήρησης-σκόπευσης. Οι "κυνηγοί" ακολούθησαν μέχρι που έφτασαν στην κρυψώνα. Τελικά έκαναν έφοδο και τους έπιασαν όλους.

Πάντως παρά την τεχνολογία, οι παράπλευρες απώλειες είναι πολύ μεγάλες! Πολλοί άμαχοι και ειδικά παιδιά, έχουν σκοτωθεί από τους πυραύλους των drones!  Eιδικά στο βόρειο  Πακιστάν οι αριθμοί είναι δυστυχώς μεγάλοι. Μία βιντεογραφική αναπαράσταση δημοσιεύθηκε πρόσφατα, που δείχνει τη συχνότητα προσβολών και των αριθμό απωλειών, από το 2004 μέχρι το 2013. Φαίνεται χαρακτηριστικά ότι οι προσβολές των drones αυξήθηκαν σημαντικά μέσα στο 2012 και στο 2013.  Ο Ομπάμα έχει κατηγορηθεί γι' αυτό το θέμα.

Αυτός είναι ο άγνωστος πόλεμος των drones!


Ανιχνευτής






Κυριακή, 9 Μαΐου 2021

Εμπρός! Στα αεροπλάνα!

Αρχείο:Paratroopers Crete '41.JPG
Γερμανικά αεροσκάφη και αλεξιπτωτιστές πάνω από την Κρήτη, κοντά στον κόλπο της Σούδας (Πηγή)

(Αναδημοσίευση λόγω επετείου)

Πολλά έχουν ειπωθεί και γραφτεί ως τώρα για τη μάχη της Κρήτης! Κάθε άνθρωπος που συμμετείχε είχε ή έχει να πει τη δική του ιστορία, όπως ο ίδιος τη βίωσε. Μια τέτοια ιστορία βρήκα σ' ένα σπάνιο βιβλίο, γραμμένη από ένα Γερμανό αξιωματικό, τότε διοικητή ενός τάγματος αλεξιπτωτιστών που συμμετείχε στις επιχειρήσεις στην Κρήτη.

Από νεαρή ηλικία ο Φρειδερίκος-Αύγουστος Φράιχερ φον ντερ Χάιντε (Friedrich August Freiherr von der Heydte) περιφρονούσε το Ναζιστικό Κόμμα, με μια απέχθεια που ήταν αμοιβαία. Ο Στρατάρχης Χέρμαν Γκέρινγκ (Reichsmarschall Hermann Göring), διοικητής της γερμανικής πολεμικής αεροπορίας (Luftwaffe), τον χλεύαζε επειδή ήταν αφοσιωμένος καθολικός, αναφερόμενος σε αυτόν ως ο «αλεξιπτωτιστής-κομποσχοίνι». 

Τέτοιο ήταν το επίπεδο της αντιπάθειας μεταξύ του Φον ντερ Χάιντε και του γερμανικού εθνικοσιαλιστικού κόμματος, που εάν δεν ήταν ένας εξαίρετος και τολμηρός στρατιώτης, ένας από τους λίγους επιτυχημένους ηγήτορες των γερμανικών δυνάμεων αλεξιπτωτιστών, θα μπορούσε κάλλιστα να αντιμετωπίσει ένα ναζιστικό εκτελεστικό απόσπασμα, πολύ πριν από το τέλος του πολέμου. 

Ο Φον ντερ Χάιντε, ήταν γόνος  αριστοκρατικής οικογένειας της Βαυαρίας και γεννήθηκε στο Μόναχο στις 30 του Μάρτη του 1907. Ο πατέρας του, ένας Φράιχερ (Freiherr, το ισοδύναμο ενός Βρετανού βαρόνου) είχε υπηρετήσει στον βασιλικό βαυαρικό στρατό και η μητέρα του ήταν γαλλικής καταγωγής. Και οι δύο ήταν ευσεβείς καθολικοί, την ευσέβεια των οποίων κληρονόμησε ο γιος τους, αφού ανατράφηκε έτσι, όταν γράφτηκε στην καθολική σχολή του Μονάχου.

Ο 1ος παγκόσμιος πόλεμος, μετέτρεψε τελείως το σκηνικό στη Γερμανία και η αριστοκρατία διαλύθηκε με το τέλος της μοναρχίας. Ο  Φον ντερ Χάιντε κατατάχθηκε σαν αξιωματικός του Ιππικού, όπως έκαναν όλοι οι αριστοκράτες εκείνης της εποχής.

Παράλληλα για ένα διάστημα, γράφτηκε στο πανεπιστήμιο του Ίνσμπρουκ σαν φοιτητής για να σπουδάσει νομικά και οικονομικά. Δεν συμπαθούσε τους κομμουνιστές, αλλά επιστρέφοντας στο Βερολίνο για μεταπτυχιακές σπουδές, συνάντησε ένα νέο εχθρό, τους εθνικοσοσιαλιστές ή αλλιώς, Ναζί! Υπήρξαν αρκετές περιπτώσεις που οι διαπληκτισμοί του με αυτούς τους αναδυόμενους ακροδεξιούς, κατάληξαν σε καυγάδες με ανταλλαγές γροθιών για να υποστηρίξει τις φιλελεύθερες ιδέες του.

Αηδιασμένος με την άνοδο του Χίτλερ, άφησε το Βερολίνο και πήγε στη Βιέννη, όπου άρχισε διπλωματικές σπουδές στην προξενική ακαδημία της Βιέννης. Το 1934, ένα έτος μετά την τοποθέτηση του Χίτλερ στην θέση του καγκελαρίου, ο Φον ντερ Χάιντε έλαβε την αυστριακή υπηκοότητα και το 1935 εγκαταστάθηκε στην Ολλανδία, για συνέχιση σπουδών.

Την ίδια χρονιά, ανακλήθηκε στην υπηρεσία, όντας αξιωματικός του Ιππικού, διότι ο γερμανικός στρατός είχε αρχίσει ένα μυστικό πρόγραμμα νέας δομής δυνάμεων. Παρά το γεγονός ότι η Γκεστάπο, τον είχε χαρακτηρίσει αντι-Ναζί, γλύτωσε την "εκκαθάριση" διότι θεωρήθηκε ότι είχε το κατάλληλο "νεωτεριστικό πνεύμα", που ο Χίτλερ ήθελε να υπάρχει στις ένοπλες δυνάμεις. Άλλωστε ο Φύρερ ήθελε την αριστοκρατία στο πλευρό του!

Το 1937 το γερμανικό ιππικό, μετατράπηκε σε Όπλο τεθωρακισμένων και ο Φον ντερ Χάιντε βρέθηκε διοικητής ενός τάγματος αντιαρματικών, όταν ξεκίνησε η επιχείρηση κατάληψης της Πολωνίας. Στη συνέχεια έλαβε μέρος στις επιχειρήσεις εισβολής στις Κάτω Χώρες, όπου τιμήθηκε με το σιδηρού σταυρό ανδρείας 1ης τάξεως.

Τον Αύγουστο του 1940, δήλωσε εθελοντικά να μετατεθεί στις αερομεταφερόμενες δυνάμεις στο επίλεκτο σώμα των αλεξιπτωτιστών και άρχισε την εντατική εκπαίδευση. Στη συνέχεια,  στο βαθμό του λοχαγού, διορίστηκε σαν διοικητής του 1ου Τάγματος Αλεξιπτωτιστών που ανήκε αντίστοιχα, στο 3ο Σύνταγμα Αλεξιπτωτιστών.


Στ' απομνημονεύματά του, για τη μάχη της Κρήτης, γράφει για την εκπαίδευση των Γερμανών αλεξιπτωτιστών:

"Οι ιδεαλιστές, είναι η πιο δύσκολη πάστα ανθρώπων να τους χειριστεί κανείς. Πάρα πολλοί απ' απ' αυτούς που ανήκαν στη νεολαία του Χίτλερ και είχαν κορεστεί με εθνικιστικά συνθήματα, απέτυχαν να προσαρμοστούν στην τραχύτητα της εκπαίδευσης ενός αλεξιπτωτιστή, στη ζωή ενός στρατιώτη-μαχητή σε καιρό πολέμου. Ο ενθουσιασμός έχει αξία, μόνο όταν συνδυάζεται με γνώση, αντοχή, σκληρότητα και αυτοέλεγχο. 

Πολλές φορές κατά τη διάρκεια του πολέμου είδα στρατιώτες να καταρρέουν κυριολεκτικά κάτω από την πίεση της μάχης. Και σ' όλες τις περιπτώσεις, ο τύπος του ανθρώπου που έγινε κομμάτια αντιμετωπίζοντας τη φρίκη του πολέμου ήταν ο μαλθακός ιδεαλιστής.

Οι φιλόδοξοι εθελοντές παρουσιάζουν επίσης προβλήματα διότι η επιθυμία τους να υπερτερούν έναντι των άλλων, τους κάνει ατομικιστές και δεν εμπνέονται από το πνεύμα μονάδας."

Το καλύτερο είδος εθελοντών, ήταν κατά τη γνώμη του, οι άνθρωποι της περιπέτειας, αυτοί που θέλουν να ζουν τη ζωή τους έντονα και χωρίς μονοτονία, όπως ήταν άλλωστε και ο ίδιος.

Έξι μήνες αργότερα, τον Απρίλιο του 1941 το Τάγμα του ήταν έτοιμο να μεταφερθεί στα νότια Βαλκάνια, (Γιουγκοσλαβία, Ελλάδα). Προς το τέλος του μήνα, όλη η δύναμη αλεξιπτωτιστών, μεταφέρθηκε  σιδηροδρομικά μέσω Ουγγαρίας, Ρουμανίας και Βουλγαρίας (συμμάχων του άξονα) στην Ελλάδα. Το 3ο Σύνταγμα, δυνάμεως 600 ανδρών, μεταστάθμευσε τελικά στις 15 Μαΐου 1941 κοντά στο αεροδρόμιο της Τανάγρας.

Την επόμενη ημέρα, ο  Φον ντερ Χάιντε, μαζί με τους άλλους διοικητές του Συντάγματος Αλεξιπτωτιστών,  παρακολούθησε την συγκέντρωση που είχε οργανωθεί από τον  Στρατηγό Στούντεντ στο ξενοδοχείο της Μ. Βρετανίας στην Αθήνα. Εκεί για πρώτη φορά όλοι άκουσαν την αποστολή τους. Μόλις μπήκαν στην αίθουσα ενημέρωσης είδαν τον μεγάλο χάρτη, που είχε στηθεί! Ο ΑΝΣΚ ήταν η Κρήτη! Με καθαρή, δυνατή και ήρεμη φωνή ο Στούντεντ  εξήγησε  το σχέδιο ενεργείας. Το δικό του σχέδιο αεραποβατικής επίθεσης στην Κρήτη, για κατάληψη του νησιού! Είχε μελετήσει την κάθε λεπτομέρεια και είχε "παλέψει" για να γίνει αποδεκτό από την ιεραρχία.

Η Κρήτη βρισκόταν στα χέρια της βρετανικής συμμαχίας από το περασμένο Φθινόπωρο, και είχαν εγκατασταθεί συμμαχικά στρατεύματα, μετά την ιταλική επίθεση στην Ελλάδα. Το νησί που είχε μήκος 160 μίλια, βρισκόταν σε ίση απόσταση μεταξύ Αθήνας και ακτών της Αιγύπτου.  Οι  αεροδιάδρομοι που διέθετε η Κρήτη, επέτρεπαν στους Βρετανούς να ανεφοδιάζουν τα βομβαρδιστικά τους και να επιτίθενται στις πετρελαιοπηγές της Ρουμανίας, που ήταν ζωτικής σημασίας για την πολεμική προσπάθεια της Γερμανίας.

Παράλληλα τα λιμάνια της, ήταν ο "παράδεισος" για την βρετανικό βασιλικό ναυτικό, που θα μπορούσε να επιτίθεται σε κάθε γερμανική νηοπομπή που μετέφερε εφόδια για τα γερμανικά στρατεύματα στα νησιά του Αιγαίου και στη Βόρειο Αφρική. Η Κρήτη έπρεπε να καταληφθεί!

Πράγματι ο Στούντεντ είχε επιχειρηματολογήσει έντονα προς την ανωτάτη στρατιωτική διοίκηση για να εγκριθεί αυτό το σχέδιο, τη στιγμή που η γερμανική πολεμική μηχανή σχεδίαζε την εισβολή στη Ρωσία (που θα ξεκινούσε τον Ιούνιο του 1941). Πολλοί στρατηγοί δεν ήθελαν να σπαταλήσουν δυνάμεις αλλού.  Τελικά το σχέδιό του  εγκρίθηκε και ο ίδιος εξουσιοδοτήθηκε να υλοποιήσει το σχέδιο επιχειρήσεων "Mercury" (Ερμής), που αποτελούσε την πρώτη αεραποβατική επιχείρηση ευρείας κλίμακας στην στρατιωτική ιστορία.

O Φον ντερ Χάιντε και οι άλλοι αλεξιπτωτιστές Γερμανοί αξιωματικοί, άκουγαν προσεκτικά, καθώς ο στρατηγός Στούντεντ, αποκάλυπτε το σχέδιό του για την κατάληψη της Κρήτης. Το νησί θα δεχόταν ταυτόχρονες επιθέσεις σε 4 διαφορετικές περιοχές με το Σύνταγμα εφόδου   να πέφτει στα δυτικά, προς εξασφάλιση του αεροδρομίου του Μάλεμε, το 2ο Σύνταγμα αλεξιπτωτιστών να καταλαμβάνει το Ρέθυμνο και το παραπλήσιο αεροδρόμιο και το 1ο Σύνταγμα να πέφτει στις Γούρνες και να καταλάβει το Ηράκλειο. Το 3ο Σύνταγμα, θα καταλάμβανε τα Χανιά.

Το 1ο Τάγμα του Φον ντερ Χάιντε, θα έκανε άλμα στην περιοχή των φυλακών της Αγιάς Χανίων, μια ανοικτή και εκτεθειμένη πεδιάδα, και στη συνέχεια θα εξασφάλιζε το δρομολόγιο που οδηγούσε από Χανιά προς Σούδα. Το 2ο Τάγμα θα έπεφτε ανατολικά των φυλακών της Αγιάς με σκοπό να απωθήσει τους Βρετανούς που κρατούσαν νοτιοδυτικά των Χανίων, το δεσπόζον ύψωμα του Γαλατά. Το 3ο Τάγμα είχε αποστολή να πέσει πρώτο και να εξασφαλίσει το δρομολόγιο Αλικιανού-Χανίων, γύρω από το οποίο υπήρχαν οπωρώνες, που έφταναν μέχρι τις φυλακές Αγιάς.

Μόλις ο Στούντεντ ολοκλήρωσε την παρουσίασή του και τις οδηγίες επιχειρήσεων, έδωσε το λόγο στον αξιωματικό πληροφοριών, ο οποίος επιβεβαίωσε ότι στο νησί αμύνονταν 2 με 3 αδύναμες ελληνικές μεραρχίες και μια βρετανική δύναμη επιπέδου μεραρχίας, αποτελούμενη κυρίως από στρατεύματα Νεοζηλανδών υπό την διοίκηση του γνωστού Στρατηγού Φράιμπεργκ.

Ο αξιωματικός πληροφοριών πρόσθεσε την εκτίμηση που υπήρχε, ότι ο τοπικός πληθυσμός θα ήταν συμπαθής προς την γερμανική εισβολή και ότι  μάλιστα υπήρχε ένα μυστικό δίκτυο ανταρτών που  ήταν φιλικοί στους Γερμανούς και θ' αποκάλυπταν την ταυτότητά τους με την συνθηματική λέξη "Major Bock"! (Ταγματάρχης Μποκ). Πόσο όμως έπεσε έξω!

To βράδυ της 19 Μαΐου το τάγμα του Φον ντερ Χάιντε που αριθμούσε σε 120 άνδρες,, άρχισε την προετοιμασία για την ιστορική αεραποβατική επιχείρηση. Ένας από τους στρατιώτες του ήταν ο τότε διεθνούς φήμης παγκόσμιος πρωταθλητής πυγμαχίας, Μαξ Σμέλινγκ. Όπως περιγράφει ο Φον ντερ Χάιντε, ο Σμέλινγκ ήταν 35 ετών και ο μεγαλύτερος σε ηλικία οπλίτης-αλεξιπτωτιστής του τάγματος.

Μπορεί να ήταν πρωταθλητής κόσμου στην πυγμαχία, αλλά σαν αλεξιπτωτιστής ήταν ..απερίγραπτα λίγος, αν και ο διοικητής του προσπάθησε να εκμεταλλευτεί την φυσική του δύναμη τοποθετώντας τον σαν στοιχειάρχη όλμων. Την παραμονή της μάχης ο Σμέλινγκ παρουσιάστηκε στον διοικητή του, σταλμένος από το γιατρό του τάγματος, για ν' αναφέρει ότι ήταν άρρωστος με έντονη διάρροια! Επειδή ο ίδιος δεν ήθελε να θεωρηθεί ότι λιποψυχεί και ότι θέλει ν' αποφύγει τη μάχη, ο Φον ντερ Χάιντε τον συμβούλευσε, να δέσει καλά την αδιάβροχη στολή του αλεξιπτωτιστή ειδικά από..κάτω και να πέσει μαζί  με τους υπόλοιπους αλεξιπτωτιστές.

Στις 4 τα ξημερώματα τα αεροσκάφη άρχισαν να απογειώνονται από την Τανάγρα. Από το αεροσκάφος του Φον ντερ Χάιντε, ήταν ο μοναδικός που είχε εμπειρία από μάχη και ήξερε τι τους περίμενε στην Κρήτη! Οι άλλοι ήταν ενθουσιώδεις, ιδεαλιστές, φιλόδοξοι νεαροί και δεν νοιάζονταν για τίποτα, σίγουροι ότι δεν θα αντιμετώπιζαν σοβαρή αντίσταση, όπως έγινε με την εισβολή στη Νορβηγία, Δανία και Ολλανδία. Έτσι τους είχαν προετοιμάσει για λόγους ηθικού!  Όλοι τραγουδούσαν το εμβατήριο του Γερμανού αλεξιπτωτιστή:

"Πέτα σήμερα ενάντια στον εχθρό
Εμπρός στα αεροπλάνα, στ' αεροπλάνα
Σύντροφε, δεν υπάρχει πισωγύρισμα..."

Ρίψη Γερμανών Αλεξιπτωτιστών στην Κρήτη (Πηγή)

Ο Φον ντερ Χάιντε και οι αλεξιπτωτιστές του, έπεσαν χωρίς να αντιμετωπίσουν αντίσταση τα ξημερώματα της 20 Μαΐου του 1941. Όπως κατέβαινε με το αλεξίπτωτό του προς τη γη, διέκρινε από ψηλά το χωριό του Αλικιανού και προσγειώθηκε αποφεύγοντας την τελευταία στιγμή μια δεξαμενή νερού και μια συκιά. Κοίταξε το ρολόι του. Η ώρα ήταν 07.15. Έβγαλε από την τσέπη και άνοιξε ένα τουριστικό οδηγό της Κρήτης που είχε βρει σ' ένα περίπτερο στην Αθήνα, για να βεβαιωθεί ότι βρισκόταν κοντά στις φυλακές της Αγιάς, αντιπαραβάλλοντας τις φωτογραφίες με το τοπίο.

File:Bundesarchiv Bild 141-0864, Kreta, Landung von Fallschirmjägern.jpg
Γερμανοί αλεξιπτωτιστές κατά την προσγείωσή τους στην Κρήτη. Φαίνεται ότι ήταν άοπλοι και περίμεναν να βρουν τους φόρτους μάχης, τους γνωστούς "θερμοσίφωνες" για να πάρουν τον οπλισμό τους. (Πηγή)

Ικανοποιημένος ότι ήταν στο σωστό σημείο,  ο Φον ντερ Χάιντε και οι άνδρες του, άρχισαν να περπατούν στον σκονισμένο δρόμο που οδηγούσε από Αλικιανού προς Χανιά. "Οι ψυχολόγοι μπορεί να αναρωτιούνται, από που πηγάζει το αίσθημα της δύναμης και του κουράγιου, μόλις ένας αλεξιπτωτιστής προσγειώνεται σώος στο έδαφος", γράφει στ' απομνημονεύματά του ο Φον ντερ Χάιντε. "Είναι σαν το συναίσθημα της μέθης! Ο αλεξιπτωτιστής αισθάνεται μια ευφορία και πιστεύει ότι μπορεί να τα βάλει με οποιονδήποτε και να κάνει οτιδήποτε".

Ο Φον ντερ Χάιντε συγκέντρωσε και αναδιοργάνωσε τους άντρες του και άρχισε να επιτίθεται στα  υψώματα που δέσποζαν της πόλης των Χανίων. Οι λόχοι του αναπτύχθηκαν και ενώ προχωρούσαν αντιμετώπισαν ισχυρή αντίσταση με πυρά πολυβόλων. Η μάχη ξεκίνησε με πυρά και ελιγμούς ανάμεσα από ελαιόδεντρα προς το Μεγάλο Κάστρο.


File:Bundesarchiv Bild 101I-166-0508-31, Kreta, Vormarsch deutscher Fallschirmjäger.jpg
Ομάδα Γερμανών  Αλεξιπτωτιστών σε επιθετικό ελιγμό (Πηγή)

Εγκατέστησε το σταθμό διοίκησης, σε μια χαράδρα και στις 10.30 άρχισε να λαμβάνει αντικρουόμενες αναφορές από τους διοικητές των λόχων του, που όμως υποδείκνυαν την ισχυρή γραμμή αντίστασης των βρετανικών τμημάτων. Δύο βρετανικά πυροβόλα εξουδετερώθηκαν μετά από λυσσαλέα μάχη σώμα με σώμα. Τα πράγματα δεν πήγαιναν καλά στον 1ο λόχο. Προωθήθηκε ο ίδιος με τον αγγελιαφόρο του εκεί και βρήκε το λόχο  μέσα σε μια ρηχή χαράδρωση του εδάφους, καθηλωμένο από σφοδρά πυρά πολυβόλου.

Με έρπυση πλησίασε προσεκτικά και με τα κιάλια του εντόπισε 2 βρετανικά πολυβόλα, αποκρυμμένα ανάμεσα σε θάμνους δίπλα από ένα αγροτόσπιτο. Αμέσως έστειλε μήνυμα στον Σμέλινγκ να κάνει βολή με τους όλμους στον στόχο αυτόν. Μέσα σε λίγα λεπτά τα πολυβόλα σίγησαν.

Η βρετανική αντίσταση όμως εξακολουθούσε να είναι πολύ ισχυρή. Οι διοικητές των δύο λόχων 3ου και 4ου, είχαν τραυματισθεί άσχημα, καθώς προσπαθούσαν να προωθήσουν τους άνδρες τους στα Χανιά. Η αντίσταση δεν προερχόταν μόνο από στρατιώτες, αλλά και από πολίτες, άνδρες, γυναίκες ακόμη και παιδιά!

Μετά από λίγο ήλθε η αναφορά,ότι ο σταθμός διοίκησης του τάγματος είχε χτυπηθεί με πυρά πυροβολικού. Ένας ασύρματος καταστράφηκε και 2 στρατιώτες σκοτώθηκαν. Μόλις έφθασε εκεί είδε τον υποδιοικητή του κατακίτρινο, ένδειξη της αγριότητας της μάχης που εξελισσόταν γύρω τους.

Παρ' όλα αυτά, μέχρι το μεσημέρι όλοι οι ΑΝΣΚ (Αντικειμενικοί Σκοποί) του τάγματος είχαν καταληφθεί αλλά με μεγάλο τίμημα. Ένας σταθμός πρώτων βοηθειών είχε οργανωθεί κάτω από τα δέντρα και είχε ήδη γεμίσει από τραυματίες που περίμεναν τον γιατρό να τους δει. Ο Φον ντερ Χάιντε προσπάθησε να ενθαρρύνει τους τραυματίες και πήγε να τους μιλήσει.

Τότε είδε ένα τραυματία Άγγλο στρατιώτη. "Γονάτισα και μετακίνησα τα ξανθά μαλλιά του από το μέτωπό του" διηγείται. "Ένας νοσοκόμος, θεώρησε σωστό να ενημερώσει τον Βρετανό, ότι ήμουν ο διοικητής του τάγματος. Με τα έκπληκτα γαλανά μάτια του με κοίταξε για λίγο. "Ο πόλεμος τελείωσε για μένα κύριε.." είπε. "Ελπίζω ότι θα τελειώσει και για σας στο όχι τόσο μακρινό μέλλον".

Καθώς τέλειωνε η πρώτη ημέρα, οι αμυνόμενοι Βρετανοί, έκαναν το παν για να απαγορεύσουν οποιαδήποτε γερμανική προσπάθεια για κατάληψη των Χανιών. Το πυροβολικό τους μάχης είχε ενισχυθεί και με το ναυτικό πυροβολικό που προερχόταν από τον στόλο τους, αγκυροβολημένο στη Σούδα. Τελικά οι σύμμαχοι επιχείρησαν αντεπίθεση αργά το απόγευμα. Οι μάχες εξελίχθηκαν σε αγώνα σώμα με σώμα και ήταν πολύ σκληρές!

Οι Γερμανοί κατόρθωσαν να αναχαιτίσουν την αντεπίθεση και το υπόλοιπο της 20 Μαΐου πέρασε χωρίς κανένα άλλο σημαντικό επεισόδιο. Η επόμενη ημέρα, 21 Μαΐου, ήταν σχετικά ήσυχη και οι δύο αντίπαλοι, προσπαθούσαν με μικρά τμήματα να διεισδύσουν ό ένας στην αμυντική γραμμή του άλλου χωρίς να επιχειρούν επίθεση μεγαλύτερης κλίμακας. Ο Φον ντερ Χάιντε είχε εγκαταστήσει το τάγμα του καλά, και μπορούσε να παρατηρεί μπροστά του τα χωριά Περιβόλια και Πύργος, ενώ πίσω του είχε τα γαλάζια νερά του κόλπου της Σούδας.

Κατά τη διάρκεια της ημέρας, ο εναέριος ανεφοδιασμός σε όπλα και πυρομαχικά ανύψωσε το ηθικό των Γερμανών αλεξιπτωτιστών, αν και τα έντονα και συνεχή πυρά που άκουγαν να προέρχονται από την περιοχή του Μάλεμε, τους έκανε να αντιλαμβάνονται τις δύσκολες στιγμές που περνούσαν οι συνάδελφοί τους εκεί. Πράγματι το αεροδρόμιο του Μάλεμε καταλήφθηκε και εξασφαλίσθηκε από τους Γερμανούς στις 21 Μαΐου και αμέσως χρησιμοποιήθηκε για την μεταφορά ενισχύσεων με προσωπικό από την 5η Ορεινή Μεραρχία.

Στις 22 Μαΐου, οι Γερμανοί αλεξιπτωτιστές μαζί με τους ορεινούς καταδρομείς, απώθησαν την αντεπίθεση των Νεοζηλανδών και αυτή η ενέργεια,  αποδείχτηκε το "σημείο στροφής" της μάχης της Κρήτης. Με ένα αεροδιάδρομο να φέρνει εφόδια και ενισχύσεις στους Γερμανούς και με το φόβο μιας επικείμενης γερμανικής αποβατικής ενέργειας από Βορρά, οι Βρετανοί αποφάσισαν να υποχωρήσουν προς τα νοτιοανατολικά του νησιού, προετοιμαζόμενοι για εκκένωση! Λάθος εκτίμηση!

Την Κυριακή στις 25 Μαΐου 1941, το τάγμα αλεξιπτωτιστών του Φον ντερ Χάιντε βρισκόταν σε αμυντική διάταξη στα υψώματα νοτιοδυτικά από τα Περιβόλια και τον Πύργο, περιμένοντας την συνένωση με τα τμήματα του Μάλεμε για να ξεκινήσουν την επίθεση προς Χανιά.

Την ίδια ημέρα ο Στρατηγός Στούντεντ επέτυχε την διάθεση εξόδων βομβαρδιστικών κάθετης εφόρμησης, των γνωστών "Στούκα" (Stuka) παρά τις σοβαρές αντιρρήσεις του στρατού ξηράς, που ήθελε οικονομία δυνάμεων λόγω της επικείμενης εκστρατείας κατά της Σοβιετικής Ένωσης. Στις 26 Μαΐου τα Στούκα άρχισαν να επιτίθενται. Το 1ο τάγμα αλεξιπτωτιστών προωθήθηκε προς τα Περιβόλια και την επόμενη ημέρα, 27 Μαΐου ο Φον ντερ Χάιντε επικεφαλής των ανδρών του, μπήκε στην πόλη .

Τα Χανιά θύμιζαν μια έρημη πόλη. Όλα ήταν κλειστά. Κανένας πολίτης δεν κυκλοφορούσε! Οι Βρετανοί και οι Νεοζηλανδοί είχαν αποχωρήσει και οι πολίτες κρύβονταν φοβούμενοι ή περιφρονώντας ίσως τους Γερμανούς. Μόνο ο δήμαρχος Χανίων τους περίμενε για να παραδώσει την πόλη στον επικεφαλής αξιωματικό, προκειμένου ν' αποφύγει καταστροφές. Μόλις οι Γερμανοί αλεξιπτωτιστές που τον πρωτοσυνάντησαν του έδειξαν τον Φον ντερ Χάιντε, δυσκολεύτηκε να πιστέψει ότι  αυτός ήταν ο διοικητής! Είδε μπροστά του ένα βρώμικο, αξύριστο και κουρελιασμένο άνθρωπο.

Μετά την παράδοση της πόλης των Χανίων, οργανώθηκε η ταφή των νεκρών αλεξιπτωτιστών του τάγματος. Ακριβή στοιχεία για τις απώλειες μάχης των γερμανικών δυνάμεων ποικίλλουν, αλλά έχει γίνει αποδεκτό ότι κυμαίνονται μεταξύ 6.500 και 7.500 άνδρες νεκροί και τραυματίες. Οι σύμμαχοι είχαν  απώλειες γύρω στους 3.500 άνδρες (νεκροί και τραυματίες).

Παρά την επιτυχή έκβαση της επιχείρησης "Ερμής", η κλίμακα των απωλειών ήταν τόσο μεγάλη και τρόμαξε τόσο πολύ τον Χίτλερ, που από τότε αποφάσισε να μην επιχειρήσει ξανά τέτοια μαζική αεραπόβαση.

Γράφει ο Φον ντερ Χάιντε:

"Ο στρατηγός Στούντεντ μας επισκέφθηκε αμέσως μετά την παράδοση των Χανίων. Μόλις είχαν περάσει 14 ημέρες από τότε που τον είχα δει στην Αθήνα. Είχε αλλάξει ορατά. Φαινόταν πολύ πιο σοβαρός και πιο επιφυλακτικός. Τίποτα επάνω του δεν έδειχνε ότι χαιρόταν για τη νίκη και ότι ήταν υπερήφανος για την επιτυχία του τολμηρού σχεδίου του. Το κόστος της νίκης αποδείχτηκε παρά πολύ μεγάλο φορτίο γι΄αυτόν.

Μερικά από τα τάγματα αλεξιπτωτιστών, είχαν χάσει όλους τους αξιωματικούς τους και σε αρκετούς λόχους είχαν μείνει μόνο λίγοι άνδρες ζωντανοί.

Η μάχη της Κρήτης αποδείχτηκε εκ των υστέρων ότι ήταν η αρχή προς το άνοιγμα μιας μεγάλης τραγωδίας που έφτασε στο αποκορύφωμά της στο Ελ  Αλαμέιν και στο Στάλινγκραντ. Για πρώτη φορά εκεί, στην Κρήτη, στάθηκε απέναντί μας ένας γενναίος και ανελέητος αντίπαλος σ' ένα πεδίο μάχης που τον ευνοούσε.

Στην περίπτωσή μας τα πράγματα πήγαν καλά για μας, αλλά φάνηκε σαν θαύμα το ότι αυτή η επικίνδυνη επιχείρηση πέτυχε! Ακόμη και σήμερα δεν μπορώ να καταλάβω πώς έγινε! Η επιτυχία ήλθε ξαφνικά σε μας, τη στιγμή που είχαμε πάψει να ελπίζουμε για πιθανότητα επιτυχίας.

Η αναφορά μου προς τον στρατηγό ήταν συνοπτική και σαφής. Σε απάντηση των ερωτήσεών του του ανέφερα τις εμπειρίες μας κατά την επίθεση και για τις απώλειές μας. Οι απώλειες προκλήθηκαν από πολλούς και διαφόρους λόγους μεταξύ των οποίων ο κυριότερος ήταν η απειρία των αλεξιπτωτιστών σε αεραποβατικές επιχειρήσεις.

Για πολλούς η μάχη της Κρήτης ήταν η πρώτη γεύση ενεργού δράσης και για τους περισσότερους, αυτό το άλμα ήταν το πρώτο τους επιχειρησιακό άλμα εναντίον του εχθρού. Η εκπαίδευση των αξιωματικών δεν ήταν επαρκής στις αεραποβατικές επιχειρήσεις και δυστυχώς η ανδρεία, αποδείχτηκε ότι δεν κάλυπτε την έλλειψη γνώσεων.

Όταν τελείωσα,  ο στρατηγός Στούντεντ μου έδωσε το χέρι του και έσφιξε το δικό μου για κάποια λεπτά. "Ευχαριστώ" είπε απλά! Αλλά αυτή η λέξη και η δυνατή χειραψία του, ήταν υπεραρκετά για μένα"

Ο βαρόνος Φον ντερ Χάιντε τιμήθηκε με τον Σταυρό των Ιπποτών του Σιδηρού Σταυρού για την ηγεσία του και την καρτερία του κατά τη διάρκεια της μάχης και προήχθη στο βαθμό του ταγματάρχη. Το τι απέγινε μετά, μπορείτε να το διαβάσετε στην βιογραφία του. Ίσως ήταν από τους πολύ λίγους "καθαρούς" στρατιώτες.

 Η μάχη της Κρήτης χάθηκε για τους συμμάχους από τακτικά κυρίως λάθη. Οι δυνάμεις που συμμετείχαν και από τις δύο πλευρές ήταν δυσανάλογες της ήττας.

File:Bundesarchiv Bild 101I-166-0527-22, Kreta, toter Fallschirmjäger.jpg
Νεκρός Γερμανός αλεξιπτωτιστής κατά τη μάχη της Κρήτης (Πηγή)

Οι Γερμανοί αλεξιπτωτιστές όχι μόνο δεν βρήκαν συμπαθή πληθυσμό ή φιλικούς αντάρτες, όπως τους είχαν ενημερώσει, αλλά αντιμετώπισαν μια παλλαϊκή αντίσταση όπου γέροι, νέοι, γυναίκες, παιδιά, παπάδες και καλόγεροι, πολέμησαν με ό,τι είχαν διαθέσιμα, από παμπάλαια όπλα μέχρι κασμάδες πιρούνες και δρεπάνια! Πολέμησαν ακόμη και με μαγκούρες και με πέτρες. Τους ξάφνιασαν! 

Ένοπλο τμήμα Κρητικών, οργανωμένο από τη χωροφυλακή για την συμμετοχή τους στην άμυνα του νησιού. (Πηγή)

Η αντεκδίκηση ήλθε λίγο αργότερα από τους χιτλερικούς με καταστροφές χωριών και μαζικές εκτελέσεις. Φανερώθηκε μονομιάς η βαρβαρότητα των Ναζί.

Αυτά έγραψαν οι Γερμανοί σε ταμπέλες, μετά την καταστροφή της Καντάνου. Για τους Ναζί, ήταν έγκλημα να πολεμάς για την πατρίδα σου. (Πηγή)


Η αντίσταση στο νησί δεν σίγησε αλλά φούντωσε και θέριεψε. Οι μαζικές συλλήψεις και οι εκτελέσεις δεν φόβισαν τον λαό. Τουναντίον τον συσπείρωσαν περισσότερο. Τα μετέπειτα γεγονότα το επιβεβαιώνουν. Οι χιλιάδες σταυροί των νεκρών Γερμανών αλεξιπτωτιστών και άλλων στρατιωτών στο Μάλεμε το μαρτυρούν. 

Να πώς περιγράφει ένας άλλος Γερμανός αξιωματικός των αλεξιπτωτιστών ένα περιστατικό στην περιοχή Γαλατά Χανίων, όπου πραγματοποιήθηκε και η κυρία προσπάθεια των Γερμανών:

«Στὸ λιγοστὸ φῶς τῆς ἡμέρας θυμᾶμαι ποὺ πετάχθηκε σὰν ἀγρίμι μέσα ἀπὸ τοὺς ἀγκαθωτοὺς θάμνους, σὰν ἀστραπή, μιὰ λεβεντόκορμη σιλουέτα, στὰ μαύρα ντυμένη, μὲ ψηλὲς μπότες καὶ σαρίκι στὸ κεφάλι, ποὺ δίχως καθυστέρηση φύτεψε μὲ τὸ γερμανικὸ αὐτόματο, ποὺ κρατοῦσε, πέντε σφαῖρες στὸ στομάχι δύο ἀλεξιπτωτιστῶν. 


Πρὶν προλάβουμε νὰ ἀντιδράσουμε, ἔπεσε κάτω, γλιστρώντας σὰν φίδι μέσα στοὺς θάμνους μὲ δαιμονισμένη ταχύτητα. Ἀντιδρῶντας γρήγορα, τὸν κυκλώσαμε καὶ προσπαθήσαμε νὰ τὸν ἐξουδετερώσουμε. Ὅταν ἔφθασα κοντά του δὲν εἶχε ἀκόμα πεθάνει. Τὰ μάτια του ἀνοικτά, κατάμαυρα, λὲς καὶ φοβέριζε τὸν ἐρχομὸ τοῦ θανάτου, ὅμως ὅλο σχεδὸν τὸ κορμί του ἦταν χτυπημένο ἀπὸ τὰ θραύσματα τῆς χειροβομβίδας. 

Τὸν σήκωσα καὶ ἀκούμπησα τὴν πλάτη του στὸν κορμὸ μιᾶς χοντρῆς ἐλιᾶς. Εἰλικρινὰ μὲ εἶχε συναρπάσει ἡ τακτικὴ ποὺ μαχόταν. Θὰ ἦταν περίπου 18 χρονῶν. Πρὶν ξεψυχήσει, κοίταξε βαθιὰ μέσα στὰ μάτια τὸ στοχασμό μου καὶ χαμογέλασε. Ξαφνιάστηκα. Δὲν ξέρω ἄν χαμογελοῦσε σὲ μένα ἤ στὸν θάνατο, ποὺ φτερούγιζε γιὰ νὰ τὸν πάρει. Σήκωσε μὲ κόπο τὸ δεξί του χέρι, πῆρε ἀπὸ τὸ λαιμό του ἕνα σταυρό ποὺ κρεμόταν, τὸν φίλησε κι ἔγειρε τὸ κεφάλι πλάγια, ξεψυχώντας μὲ καρφωμένο στὰ χείλη του τὸ χαμόγελο.

 Ὅμως, ἡ ἔκπληξή μου ἔμελλε νὰ κορυφωθεῖ, ὅταν τραβῶντας τὸ σαρίκι του γιὰ νὰ τὸν ξαπλώσω χάμω, ξεχύθηκαν ἀπ’ τὸ κεφάλι του μισὸ μέτρο κατάμαυρα μαλλιά. Τότε μόνο κατάλαβα πὼς ἦταν γυναῖκα. Βουβάθηκα. Ἦταν κάτι ποὺ δὲν τὸ περίμενα. Ἔνοιωσα στὸ λαιμό μου ἕναν κόμπο νὰ μὲ πνίγει. Ἦταν ἡ πρώτη φορὰ ποὺ συνειδητοποίησα ὅτι ἡ μοίρα τῶν ἀλεξιπτωτιστῶν θὰ ‘ ταν πολὺ δύσκολη στὴν Κρήτη. Ἔφυγα, ἀφήνοντας τὴ σκέψη μου κάτω ἀπὸ τὴ γέρικη ἐλιά, κοντὰ στὴ νεκρὴ κοπέλα».(Πηγή)



File:Bundesarchiv Bild 141-0848, Kreta, Soldatengräber.jpg
Ταφή Γερμανών αλεξιπτωτιστών (Πηγή)

Πράγματι για πολλούς απ' αυτούς τους Γερμανούς αλεξιπτωτιστές, δεν υπήρξε όχι μόνο πισωγύρισμα, όπως έλεγε το εμβατήριό τους, αλλά δυστυχώς ούτε γυρισμός. Και αυτό αποτυπώθηκε στο επόμενο εμβατήριό τους  "Auf Kreta" (Στην Κρήτη)


Ανιχνευτής

ΥΓ. Με ιδιαίτερη χαρά είδα τα προηγούμενα χρόνια να αναδημοσιεύεται σε πολλές ιστοσελίδες για ενημέρωση του κοινού. Μόνο κάτι λίγο με ενόχλησε η παράλειψη αναφοράς στην πηγή, δηλαδή στο παρόν ιστολόγιο. Όποιος διαβάζει αυτές τις λίγες γραμμές ας το έχει υπ' όψη του.



Δευτέρα, 3 Μαΐου 2021

Κάποτε στο Αιγαίο...


Μάϊος 1944. Η καταδρομική δύναμη του Ιερού Λόχου αποβιβάζεται από το βρετανικό σκάφος μεταφοράς σε ελαστικές λέμβους και κωπηλατεί προς την ακτή της Σάμου. Απόλυτη σιγή επικρατεί για να μην γίνουν αντιληπτοί, από τους Γερμανούς σκοπούς. Η περίπολος έχει αποστολή την καταστροφή του σταθμού διοικήσεως. Καλλιτεχνική αποθανάτιση της σκηνής του κινδύνου και του φόβου της σύλληψης από τον Αμερικανό στρατιωτικό ανταποκριτή Bernard Perlin, ο οποίος συνόδευε την περίπολο στην επιχείρηση. (Πηγή περιοδικό LIFE 25 Φεβρ 1945, σελ. 47)
Στη Σύμη, στις  8 Μαΐου του 1945, ο Γερμανός διοικητής Ανατολικού Αιγαίου, υποστράτηγος Ότο Βάγκνερ (Otto Wagener) υπογράφει το πρωτόκολλο παράδοσης των γερμανικών στρατευμάτων του, στην συμμαχική αντιπροσωπεία του Στρατηγείου Μέσης Ανατολής. Αναμεσά τους και ο Έλληνας διοικητής του Ιερού Λόχου, συνταγματάρχης Χριστόδουλος Τσιγάντες.

Ο στρατηγός Βάγκνερ, μετεπιβιβαζόμενος στο βρετανικό σκάφος που θα τον μεταφέρει στη Σύμη για την υπογραφή της παράδοσης, χαιρετά ναζιστικά τους Βρετανούς  αξιωματικούς υποδοχής του, οι οποίοι δεν ανταποδίδουν τον χαιρετισμό. (πηγή φωτογραφίας)

Ο Βάγκνερ, βετεράνος του 1ου ΠΠ, που μερικά χρόνια πριν, το 1933, τελούσε υπό την εύνοια του Χίτλερ, όντας από τα ιδρυτικά στελέχη του εθνικοσοσιαλιστικού κόμματός του, με υψηλή θέση στα παραστρατιωτικά "τάγματα εφόδου" και προσωπικός σύμβουλος του Χίτλερ περί τα οικονομικά, αντιμετώπισε το 1937 τον παρ' ολίγον τυφεκισμό του, γιατί με τις κινήσεις του για αναρρίχηση στην εξουσία "τσάντισε" τα άλλα κομματικά στελέχη  που έβαλαν λόγια στο αφεντικό του.


Τελικά, βρίσκεται τον Απρίλιο του 1944, με τον βαθμό του υποστρατήγου στη Ρόδο, ως διοικητής του Ανατολικού Αιγαίου. Υπό την διοίκησή του έχει περίπου 10.000 στρατιώτες της Βέρμαχτ, ανεπτυγμένων σε όλα τα νησιά, συμπεριλαμβανομένων και των "πειθαρχικών μονάδων" 999. Κατά τη διάρκεια της διοίκησής του συνεχίσθηκε η λειτουργία στρατοπέδου συγκέντρωσης Εβραίων στο χωριό Καλλιθέα και η προώθησή τους προς την Ευρώπη για τα "περαιτέρω". Παράλληλα, συμπεριφέρθηκε με αγριότητα σε Ιταλούς αιχμαλώτους.

Υπογραφή της άνευ όρων παράδοσης του Βάγκνερ, παρουσία των Βρετανών αξιωματικών και του υπασπιστού του. (Πηγή φωτογραφίας)

Αυτός λοιπόν ο σκληρός άνθρωπος, αναγκάστηκε να "μαλακώσει" υπό την συμμαχική πίεση με τις πολλαπλές καταδρομικές επιχειρήσεις των Βρετανών και των Ελλήνων  κομάντος στο Αιγαίο και τα Δωδεκάνησα και να παραδοθεί ως αιχμάλωτος πολέμου πλέον, μετά τον ασφυκτικό κλοιό που πέτυχαν γύρω του οι συμμαχικές δυνάμεις. Μετά τον πόλεμο, το 1948, οδηγήθηκε σε ιταλικό στρατοδικείο, όπου καταδικάστηκε σε 15 χρόνια φυλακή για την εγκληματική συμπεριφορά κατά Ιταλών στρατιωτών, για να αφεθεί ελεύθερος (μετά από την παρέμβαση του Αντενάουερ) το 1951. 

Πριν από την επιχείρηση η καταδρομική δύναμη αναπαύεται, μετά την ολονύκτια πορεία. Ενώ οι άνδρες κοιμούνται, ο λοχαγός μαθαίνει από ντόπιο νησιώτη ότι υπάρχει ισχυρή εχθρική δύναμη  στον στόχο. Έτσι ο λοχαγός αλλάζει το σχέδιο. Η στιγμή συνάντησης του διοικητού της καταδρομικής δύναμης με τον ταγματάρχη Αγγελινάρα, όπως έγινε αντιληπτή από τον Αμερικανό στρατιωτικό ανταποκριτή Bernard Perlin, ο οποίος συνόδευε τους Ιερολοχίτες στην επιχείρηση. (Πηγή περιοδικό LIFE 25 Φεβρ 1945, σελ. 48)

Πολλές οι επιχειρήσεις των κομάντος και μεγάλη η προσπάθεια του Ιερού Λόχου, όπως αυτή που έγινε σε επιχείρηση στη Σάμο, κατά σύμπτωση πάλι τον Μάϊο, αλλά του 1944, για να φτάσει η στιγμή της γερμανικής παράδοσης! Στις 15 Μαΐου 1944, καταδρομική δύναμη 30 Ιερολοχιτών, υπό τον λοχαγό Σιαπκαρά Ανδρέα, αναχωρεί από την βρετανική βάση  στον όρμο  Ντερεμέν  (ακόμη οι Τούρκοι τον αποκαλούν  αγγλικό λιμάνι, "Ingilizi liman") για καταδρομική ενέργεια στη Σάμο. Μαζί τους έρχονται ένας Βρετανός αξιωματικός-σύνδεσμος με τον ασυρματιστή του, ένας Σαμιώτης ως οδηγός και ένας Αμερικανός στρατιωτικός ανταποκριτής, ο Bernard Perlin


Στις 02.00 της 17 Μαΐου, αποβιβάζονται στην ακτή της Ψιλής Άμμου δυτικά από τον Μαραθόκαμπο, κρύβουν τα εφόδια τους σε πρόχειρη κρύπτη και κινούμενοι από ορεινό δρομολόγιο του όρους Κερκετέα  με κατεύθυνση προς τα ανατολικά  όλη τη νύκτα, φτάνουν στον πρώτο χώρο αποκρύψεως 2,5 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά του Μαραθόκαμπου με σκοπό αναγνωρίσεις και συλλογή πληροφοριών. Αλλάζοντας κάθε βράδυ χώρο αποκρύψεως για λόγους ασφαλείας, το βράδυ της 20 Μαΐου έρχονται σε επαφή με τον απόστρατο ταγματάρχη Αγγελινάρα και μαθαίνουν ότι στο Καρλόβασι υπήρχαν αποθήκες καυσίμων, ενώ στον Μαραθόκαμπο ήταν τα γραφεία της γερμανικής μυστικής αστυνομίας (Geheime feldpolizei) όπου στάθμευαν και ισχυρές γερμανικές δυνάμεις.

Τελικά,  καταστρώθηκε σχέδιο για προσβολή των καυσίμων, με συγκρότηση τριών τμημάτων:  Τμήμα κρούσεως στο Καρλόβασι, τμήμα ασφαλείας προς αποκοπή δρομολογίου Μαραθόκαμπος-Καρλόβασι,  και τμήμα ασφαλείας χώρου ανασυγκρότησης στην περιοχή Πεύκος νότια του Κερκετέα.   Η καταδρομική δύναμη ξεκίνησε την νύκτα 21/22 Μαΐου για τον στόχο της. Όταν όμως έστειλαν περίπολο αναγνώρισης  το επόμενο βράδυ της 22 Μαΐου στο Καρλόβασι, διαπιστώθηκε ότι δεν υπήρχαν καύσιμα εκεί.

Μετά από 3 ημέρες με ελάχιστα εφόδια και σχετικά μακριά από την κρύπτη τροφίμων, το τμήμα άρχισε να έχει προβλήματα κόπωσης και  αδυναμίας. Έτσι ο λοχαγός, ο οποίος ήταν με το τμήμα κρούσεως, αποφάσισε την επιστροφή στον χώρο ανασυγκρότησης. Στην κίνησή τους κατά μήκος του δρομολογίου Καρλόβασι-Μαραθόκαμπος, είχαν σκοπό την προσβολή οποιουδήποτε εχθρικού μεταφορικού τυχόν θα συναντούσαν, όπως και έγινε.

Μετά την ενέδρα, οι άνδρες πανηγυρίζουν. Είναι η στιγμή μετά την προσβολή του δικύκλου με τα τρόφιμα, στον δρόμο Καρλόβασι-Μαραθόκαμπος. Είναι χαρακτηριστική η απεικόνιση των συναισθημάτων νικητών και αιχμαλώτων. Εικόνα του Bernard Perlin. (Πηγή περιοδικό LIFE 25 Φεβρ 1945, σελ. 48)

Το βράδυ της 23 Μαΐου, συνάντησαν δίκυκλο με δύο Γερμανούς και έναν Ιταλό οι οποίοι μετέφεραν τρόφιμα στη φρουρά Μαραθοκάμπου. Τους αιχμαλώτισαν, πήραν τα τρόφιμα και στην πρώτη ανάκριση που έκαναν, έμαθαν ότι η φρουρά του όρμου Μαραθοκάμπου ήταν μικρή, μόνο με έξι άνδρες με επικεφαλής ένα Γερμανό ανθυπασπιστή, χωρίς κωλύματα και ναρκοπέδια γύρω από το κτίριο του φυλακίου.

Σχεδίασαν την προσβολή τους και έτσι ένα τμήμα οκτώ Ιερολοχιτών με επικεφαλής τον υπολοχαγό Χαροκόπο, κινήθηκε προς το στόχο, με οδηγό ένα Γερμανό που προσφέρθηκε να τους πάει. Καθορίστηκε η συνάντηση όλων στο χώρο ανασυγκρότησης στον Πεύκο.

Το τμήμα Χαροκόπου, έφτασε νύκτα 23/24 Μαΐου στο γερμανικό φυλάκιο, επιτέθηκε αιφνιδιαστικά και αφού σκότωσαν τον Γερμανό διοικητή της φρουράς και κατέστρεψαν τον οπλισμό τους,συνέλαβαν δύο αιχμαλώτους και κινήθηκαν προς τον χώρο ανασυγκρότησης, όπως είχε σχεδιασθεί, όπου έφτασαν ξημερώματα της 24 Μαΐου, με ένα Ιερολοχίτη τραυματία και το ζευγάρι του να ακολουθούν πιο πίσω.

Στο μεταξύ, ο διοικητής της καταδρομικής δύναμης, που θέλησε να κινηθεί από ορεινό δρομολόγιο προς τον χώρο ανασυγκρότησης,  λόγω της δυσκολίας  του ορεινού εδάφους, δεν πρόλαβε να ολοκληρώσει τη κίνησή του το ίδιο βράδυ και αναγκάστηκε να διημερεύσει στο ορεινό σημείο Φτεριά, βορειοδυτικά του χωριού Μαραθόκαμπος.

Γερμανική ενέδρα, αιφνιδιάζει την περίπολο. Οι καταδρομείς αντιμετωπίζοντας υπεράριθμη εχθρική δύναμη, φεύγουν στο δάσος, με τις σφαίρες να κτυπούν γύρω τους επάνω στους γυμνούς βράχους. Κανένας δεν τραυματίσθηκε, ούτε πιάστηκε. Οι αιχμάλωτοι, παραπληροφορημένοι σχετικά με τους καταδρομείς, αφήνονται να φύγουν. Μετά την ενέδρα, ο λοχαγός και ο Βρετανός κρύβονται σε σπηλιά, ενώ ο Πέρλιν καταστρέφει χαρτιά.Τραυματίσθηκε ο λοχαγός από πέσιμο και έβγαλε τον ώμο του. Απόδοση του Bernard Perlin, για την επίθεση των Γερμανών στη Φτεριά. (Πηγή περιοδικό LIFE 25 Φεβρ 1945, σελ. 49)

Όταν οι Γερμανοί πληροφορήθηκαν αυτές τις προσβολές, οργάνωσαν εκκαθαριστική επιχείρηση με περιπόλους για την εξουδετέρωση των καταδρομέων. Το απόγευμα της 24 Μαΐου, γερμανικές περίπολοι, έφτασαν στη Φτεριά και αιφνιδίασαν το τμήμα του Ιερού Λόχου που είχε κρυφτεί εκεί. Οι Ιερολοχίτες, αναγκάσθηκαν να διαλυθούν και να διαφύγουν χωρισμένοι σε δύο τμήματα.

Οι Γερμανοί ερευνούν, πυροβολώντας και πετώντας χειροβομβίδες σε ύποπτους χώρους. καθώς κινούνται. Οι άνδρες παρέμειναν κρυμμένοι στη σπηλιά, 28 ώρες πριν τολμήσουν τελικά να κινηθούν. (Πηγή περιοδικό LIFE 25 Φεβρ 1945, σελ. 51)


Στο σπίτι της Μαρίας, τρεις άνδρες βρίσκουν ασφάλεια, μετά την διαφυγή τους από την σπηλιά. Ο λοχαγός ρωτάει την 13χρονη Μαρία, ενώ δύο άνδρες τον καλύπτουν με το όπλο τους. Η ορφανή Μαρία, με τον μικρό της αδελφό, τους βοήθησε να κρυφτούν. Τους πληροφορούσε για τις κινήσεις των Γερμανών, οι οποίοι πολλές φορές πέρασαν και ρωτούσαν τα παιδιά αν τους είχαν δει. Αργότερα η Μαρία τους οδήγησε στο σημείο που είχαν ραντεβού με το πλοιάριο και επέστρεψε σπίτι μόνη της. Αφήγηση του Πέρλιν, όπως βίωσε την περιπέτεια. (Πηγή περιοδικό LIFE 25 Φεβρ 1945, σελ. 52)

Το τμήμα του λοχαγού μαζί με δύο Ιερολοχίτες, ένα Βρετανό και τον Αμερικανό, μπόρεσαν να φτάσουν στην ακτή της Ψιλής Άμμου και να εκκενωθούν με το πλοιάριο, την επόμενη νύκτα, 25/26 Μαΐου.

Οι άνδρες υπομονετικά εκπέμπουν με σήματα Μορς το γράμμα "Η" κάθε δύο λεπτά, προς την κατεύθυνση του απέραντου σκοτεινού Αιγαίου. Στις 4 τα ξημερώματα , σταματούν νευριασμένοι και ξαναπηγαίνουν στο βουνό, στην κρυψώνα τους. Την επόμενη νύκτα το σινιάλο τους γίνεται αντιληπτό από το πλοίο. Σύντομα είναι ασφαλείς στο κατάστρωμά του. Απεικόνιση της διαφυγής του τμήματος του λοχαγού από την ακτή της Ψιλής Άμμου. (Πηγή περιοδικό LIFE 25 Φεβρ 1945, σελ. 52)

Το υπόλοιπο τμήμα της Φτεριάς, με επικεφαλής τον ανθυπολοχαγό Καραδήμο, κινήθηκε κατά μήκος του ορεινού εδάφους του νησιού, ήλθε σε επαφή με την μυστική βρετανική υπηρεσία "Δύναμη 133"  και εκκενώθηκε μετά από μερικές ημέρες από το Κοκκάρι με τη βοήθειά της, προς τις μικρασιατικές ακτές του Κουσάντασι, .

Το τρίτο τμήμα του Χαροκόπου, με δεκαεννέα καταδρομείς δύο αιχμαλώτους και τον Σαμιώτη οδηγό, αποφεύγοντας τις έρευνες των Γερμανών, παρέμεινε κρυμμένο στο νησί μέχρι τις 16 Ιουνίου βοηθούμενο από κατοίκους και  με την υποστήριξη της "Δύναμης 133" εκκενώθηκε το βράδυ 16/17 Ιουνίου,  από την ακτή Τσόπελα νότια του Ηραίου.

Ο Αμερικανός στρατιωτικός ανταποκριτής, Perlin, εντυπωσιασμένος από αυτόν τον άγνωστο πόλεμο των καταδρομέων του Αιγαίου, δημοσίευσε τις εντυπώσεις του αργότερα, στο εβδομαδιαίο περιοδικό LIFE, το οποίο στο τεύχος της 25 Φεβρουαρίου 1945, είχε εκτεταμένο άρθρο, ειδικά αφιερωμένο στην επιχείρηση του Ιερού Λόχου στη Σάμο, με τον τίτλο: "Aegean Actions. The Raiders were few but fierce".

Χαρακτηριστικά γράφει το σχετικό άρθρο μεταξύ των άλλων: "...Η αλήθεια είναι ότι οι έξι μεραρχίες Γερμανών και Ιταλών στα αιγαιοπελαγίτικα νησιά, είχαν στοιχειωθεί από μια φούχτα ανδρών. Τα φαντάσματα του Αιγαίου έρχονταν από την Αφρική, ή από άλλες βρετανικές βάσεις κάπου στη Μεσόγειο. Ανήκαν στις πιο μυστικές δυνάμεις του κόσμου. Κάποιοι ήταν Βρετανοί, αλλά οι περισσότεροι ήταν Έλληνες. Οι Βρετανοί αξιωματικοί και οπλίτες, είχαν υπηρετήσει σε ειδικές μονάδες όπως στη Δύναμη Ερήμου μακράς Ακτίνας Δράσης, που ενεργούσε στις απέραντες ερήμους της Βόρειας Αφρικής, για να κτυπούν το ρεύμα ανεφοδιασμού του Ρόμελ, στα μετόπισθεν. Οι Έλληνες ήταν εθελοντές. Πολλοί από αυτούς στην τάξη των οπλιτών, ήταν  αξιωματικοί του στρατού τους...."

Όντας και καλλιτέχνης, εικονογράφησε με τον δικό του τρόπο σκηνές που βίωσε ο ίδιος, ακολουθώντας τους Έλληνες καταδρομείς. Και με τον εξαιρετικό τρόπο του, μετέδωσε πληροφορίες για τους πολεμιστές του Αιγαίου, που δεν  ήταν γνωστές στο ευρύτερο κοινό.

Ανιχνευτής

Πηγή: "Ο Ελληνικός Στρατός στη Μέση Ανατολή (1941-1945) (Ελ Αλαμέιν-Ρίμινι-Αιγαίο) Έκδοση ΓΕΣ/ΔΙΣ 1995



Τρίτη, 20 Απριλίου 2021

Επιχείρηση "Ερμής" Η μάχη της Κρήτης

Ρίψη Γερμανών Αλεξιπτωτιστών στην Κρήτη (Πηγή)



Μάχη της Κρήτης (Luftlandeschlacht um Kreta) ονομάζεται η επιχείρηση κατάληψης της Κρήτης από τους Γερμανούς κατά το Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, και συγκεκριμένα από το πρωί της 20ης Μαΐου 1941. Με την επιχείρηση αυτή οι Γερμανοί κατάφεραν να καταλάβουν το νησί από τις Αγγλοελληνικές συμμαχικές δυνάμεις, ωστόσο αυτή τους η επιτυχία κόστισε τόσο πολύ ώστε να μην επιχειρήσουν ξανά άλλη αεραποβατική επιχείρηση της ίδιας κλίμακας, κατά την διάρκεια του πόλεμου.

Η απόφαση για την επίθεση στην Κρήτη ελήφθη από το Χίτλερ στις 25 Απριλίου 1941, λίγες μέρες μετά την παράδοση της ηπειρωτικής Ελλάδας στις δυνάμεις του Άξονα, και έλαβε την κωδική ονομασία «Επιχείρηση Ερμής» («Unternehmen Merkur»).

 Οι Γερμανοί είχαν ως στόχο να εξασφαλίσουν τα νοτιοανατολικά τους νώτα, ενόψει της Επιχείρησης Μπαρμπαρόσα (Εκστρατεία στη Ρωσία) και να εξορμήσουν στη Βόρεια Αφρική, με εφαλτήριο την Κρήτη, όπως πίστευαν οι Σύμμαχοι.

Η συνέχεια στην πηγή



Σημείωση Ανιχνευτή:

Οι Γερμανοί αλεξιπτωτιστές έπεφταν χωρίς φόρτο και οπλισμό. Ο φόρτος έπεφτε με ξεχωριστά αλεξίπτωτα και ο οπλισμός τους έμπαινε σε ειδικά κοντέινερς που έμοιαζαν σαν ..θερμοσίφωνες και ρίχνονταν με ξεχωριστά αλεξίπτωτα στη Ζώνη Ρίψεως,  ΖΡ.

Η εκπαίδευσή τους ήταν προσαρμοσμένη ανάλογα.

Στην συνέχεια μετά την προσγείωση οι αλεξιπτωτιστές έσπευδαν να βρουν τα επισημασμένα κοντέινερς για να πάρουν τα όπλα τους και να ανοίξουν τα δέματα με τους φόρτους τους και τα πυρομαχικά τους. Σε κάποια προπαγανδιστικά φιλμς του γερμανικού στρατού φαίνονται αλεξιπτωτιστές να μπαίνουν στο αεροπλάνο κρατώντας όπλα και πυρομαχικά, για να διαψευστούν μετά από λίγο, αναζητώντας τα κοντέινερς για να πάρουν τον ατομικό τους οπλισμό.

Με προσυμφωνημένα και σχεδιασμένα συνθηματικά συγκεντρώνονταν σε προκαθορισμένα σημεία της ΖΡ και αποκτούσαν κάποιους οργανικούς δεσμούς. Αν δεν έβρισκαν την ομάδα τους ή τον λόχο τους, συνενώνονταν μαζί με άλλους αλεξιπτωτιστές και με επικεφαλής των αρχαιότερο εφορμούσαν για κατάληψη εδαφών τακτικής σημασίας που θα τους επέτρεπαν να ελέγχουν την ΖΡ ώστε να υποδέχονται ενισχύσεις υλικά, εφόδια και μέσα.

Η αναδιοργάνωση και ο ανεφοδιασμός τους γινόταν με τις πρώτες ευνοϊκές γι' αυτούς συνθήκες. Στη συνέχεια στο έδαφος ενεργούσαν σαν ένα ελαφρύ πεζικό.

Τα λάθη  και οι παραλήψεις των Γερμανών αλεξιπτωτιστών στην επιχείρηση της Κρήτης, έγιναν διδάγματα για τους συμμάχους που μελέτησαν τα προβλήματα και οδηγήθηκαν στην υιοθέτηση  της ανάλογης εκπαίδευσης και ρίψης του αλεξιπτωτιστού με φόρτο και οπλισμό και σε εξασφαλισμένη ή τουλάχιστον ελεγχόμενη ΖΡ, από το δυνατότερο χαμηλό ύψος, ώστε να μην εκτίθενται για μεγάλο χρόνο σε ενδεχόμενα πυρά του αντιπάλου. Το ύψος αυτό έφτανε ακόμη και τα 250 πόδια!

Δείτε τη επιχειρησιακή  εκπαίδευση Βρετανών και Αμερικανών αλεξιπτωτιστών, λίγο πριν την εισβολή στην Νορμανδία.


Δευτέρα, 19 Απριλίου 2021

Επιχείρηση Abercrombie

Διακριτικά Βρετανών κομάντος του 2ου ΠΠ
Στην καρδιά του 2ου παγκοσμίου πολέμου, ξεκίνησαν οι καταδρομικές επιχειρήσεις στα παράλια της κατεχόμενης από τους Γερμανούς Ευρώπης, με βάση εξορμήσεως την "γηραιά Αλβιώνα", την Μεγάλη Βρετανία. 

H δημιουργία των κομάντος, επέφερε σημαντικές αλλαγές στον τρόπο της στρατιωτικής σκέψης που άρχισε σταδιακά να προσαρμόζεται και στη σχεδίαση ειδικών επιχειρήσεων. 

Νέες τακτικές και τεχνικές έπρεπε να θεσπιστούν, νέοι κανόνες και αρχές θα έπρεπε να καθιερωθούν και ένα νέο δόγμα, αυτό των ειδικών επιχειρήσεων θα έπρεπε να ακολουθείται σ' αυτού του είδους τις επιχειρήσεις. Αρχικά, κάθε καταδρομική επιχείρηση που γινόταν,  αποτελούσε πολύτιμη πηγή συμπερασμάτων και διδαγμάτων για την διόρθωση λαθών και βελτίωσης της τακτικής. Πολλές τέτοιες επιχειρήσεις στέφθηκαν με επιτυχία, ενώ άλλες είχαν σχεδόν πλήρη αποτυχία. Μία τέτοια, ανεπιτυχής επιχείρηση  ήταν η επιχείρηση με το κωδικό όνομα "Abercrombie".

Η επιχείρηση αυτή ήταν μια αναγνωριστική καταδρομή στα βόρεια γαλλικά παράλια, κοντά στο χωριό Hardelot, που βρίσκεται νοτίως της Βουλώνης. Στόχευε στην συλλογή πληροφοριών σχετικά με την εχθρική ακτή, στη σύλληψη αιχμαλώτων και στην καταστροφή εχθρικού υλικού με προτεραιότητα τα μέσα μιας γερμανικής αντιαεροπορικής πυροβολαρχίας προβολέων. Δηλαδή, λόχου που με προβολείς μεγάλης ισχύος, ερευνούσε τον σκοτεινό ουρανό, για την αποκάλυψη εχθρικών αεροσκαφών, που στη συνέχεια προσβάλλονταν με πυρά. 

Ο ταγματάρχης Λόρδος  Lovat δίνει οδηγίες στους αξιωματικούς του πριν την αναχώρηση από το Ντόβερ για την εκτέλεση της επιχείρησης "Abercrombie" (Πηγή)


Η καταδρομική δύναμη,  συγκροτήθηκε από 100 άνδρες του 4ου βρετανικού Κομάντο, της μονάδας που συμμετείχε στην επιτυχημένη καταδρομική επιχείρηση στα νησιά Λοφότεν. Μαζί τους συμμετείχαν μερικοί καταστροφείς του βρετανικού βασιλικού μηχανικού  και 50 Καναδοί. Η όλη δύναμη τέθηκε στη διοίκηση του ταγματάρχη λόρδου Λόβατ (Lord Lovat).

Οι κομάντος άρχισαν την ολιγοήμερη εκπαίδευση και τις δοκιμές, σε μια απομονωμένη περιοχή κοντά στο Σάουθαμπτον σε συνεργασία με το πλοίο αποβάσεως Prins Albert. Στις 18 Απριλίου μεταφέρθηκαν στο Ντόβερ και από εκεί προετοιμάστηκαν για την ανάληψη της αποστολής.

Προετοιμασία επιθεώρησης της καταδρομικής δύναμης πριν την αναχώρηση (Πηγή)

Θα μεταφέρονταν με εξοπλισμένες ταχύπλοες ακάτους (Motor Gun Boats, MGB) κοντά στις γαλλικές ακτές και στη συνέχεια θα επέβαιναν σε αποβατικές ακάτους (Landing Craft Assault) για την προσγειάλωση, τις οποίες θα ρυμουλκούσαν οι εξοπλισμένες άκατοι μέχρι τότε. Το σχέδιο προέβλεπε την προσγειάλωση αρχικά τμήματος ασφάλειας ακτής. Αμέσως μετά θα αποβιβαζόταν το τμήμα εφόδου για την εκτέλεση των αποστολών στο εσωτερικό της ακτής απόβασης. Μετά το πέρας της αποστολής, η δύναμη θα επανεπιβιβαζόταν στις αποβατικές ακάτους που θα παρέμεναν στην ακτή υπό την προστασία του τμήματος ασφαλείας και θα επέστρεφαν πίσω στις βρετανικές ακτές. Τόσο απλά!

Βρετανική Άκατος Υποστήριξης Καταδρομών.(The Fairmile H LCS )
Σ' αυτή την επιχείρηση για πρώτη φορά χρησιμοποιήθηκε και άκατος υποστήριξης της καταδρομικής δύναμης που διέθετε δύο πολυβόλα και έναν όλμο, όπως βλέπετε στην φωτογραφία παραπάνω.

Ο στολίσκος των 18 σκαφών ξεκίνησε το απόγευμα της 19 Απριλίου του 1942, αλλά μετά από 2ώρες πλου μια αποβατική άκατος βυθίστηκε στο νερό, με αποτέλεσμα να χαθεί στη θάλασσα το στοιχείο οπλοπολυβόλου Μπρεν με τους δύο καταδρομείς που επέβαιναν επάνω στο σκάφος, ενώ μόλις πρόλαβαν να περισυλλέξουν τους δύο χειριστές της ακάτου. Μετά από αυτό το ατυχές περιστατικό αποφασίστηκε η επιστροφή της δύναμης στο Ντόβερ.

Μια δεύτερη προσπάθεια επιχειρήθηκε το βράδυ της 21 Απριλίου του 1942, αφού αναπληρώθηκε η αποβατική άκατος. Εκείνο το βράδυ όμως, το στοιχείο των ακάτων που μετέφερε το καναδικό τμήμα χάθηκε, έχασε τον προσανατολισμό του, αποκόπηκε από την υπόλοιπη δύναμη και ενώ προσέγιζε την εχθρική ακτή, δέχτηκε τροχειοδεικτικά πυρά και τελικά αναγκάστηκε να επιστρέψει πίσω. Οι Καναδοί δεν πάτησαν στην ακτή.

Η υπόλοιπη δύναμη προσγειαλώθηκε πιο βόρεια από το προκαθωρισμένο σημείο. οι κομάντος δεν συνάντησαν αντίσταση και ούτε έγιναν αντιληπτοί, μέχρι που συνάντησαν συρματοπλέγματα. Άρχισαν τότε και αυτοί να δέχονται τροχειοδεικτικά πυρά, αλλά  τα όπλα της ακάτου υποστηρίξεως μπόρεσαν και εξουδετέρωσαν  τις εχθρικές αντιστάσεις.

Τρεις Γερμανοί που έγιναν αντιληπτοί, ξέφυγαν την σύλληψη και εξαφανίστηκαν. Μια ομάδα 12 κομάντος προχώρησε  λίγο πιο μέσα και έφθασε στον χώρο εγκατάστασης των προβολέων εναέριας έρευνας. Λίγο πριν ξεκινήσουν οι  καταστροφείς να τοποθετούν τα γεμίσματα στους προβολείς, εκτοξεύτηκε συνθηματική φωτοβολίδα γι' αποχώρηση. Τα παράτησαν όπως ήταν και έφυγαν γρήγορα,  προς την ακτή, χωρίς κάποια εχθρική πίεση. Δεν τους έπαιρνε ο χρόνος της νύκτας για την επιστροφή!

Βρετανοί καταδρομείς του 4ου Κομάντο, μετά την επιστροφή τους από την καταδρομική επιχείρηση στο Hardelot. (Πηγή)


Ένας μόνο Βρετανός τραυματίσθηκε από εχθρικά πυρά. Στη θάλασσα, η άκατος υποστήριξης έβαλε εναντίον παραπλεόντων γερμανικών ταχυπλόων σκαφών και βύθισε ένα. Δεν έγιναν γνωστές άλλες εχθρικές απώλειες σε προσωπικό.

Κακές επικοινωνίες και κακός συντονισμός μεταξύ των επί μέρους τμημάτων, εμπόδισε στην πλήρη εκμετάλλευση του αιφνιδιασμού που πέτυχε η δύναμη, όπως απέδειξε η μηδενική σχεδόν αντίσταση των γερμανικών τμημάτων.

Οι εμπειρίες αυτής της επιχείρησης χρησιμοποιήθηκαν για τη σχεδίαση μιας άλλης, της επιχείρησης "Jubilee" γνωστότερης σαν "η καταδρομή της Διέππης" που έλαβε χώρα τον Αύγουστο του '42 και χαρακτηρίσθηκε σαν μια μεγάλη διασυμμαχική και διακλαδική ειδική επιχείρηση εκείνης της εποχής. Μόνο που δεν πέτυχε ούτε αυτή! Οι Καναδοί την θυμούνται με οδύνη.


Ανιχνευτής







Κυριακή, 14 Φεβρουαρίου 2021

Η ιστορία του πράσινου μπερέ


Εκπαίδευση Βρετανών κομάντος σε στίβο εμποδίων κατά τη διάρκεια του 2ου ΠΠ. (Πηγή)
Commando, ή Kommando, (Κομάντο) είναι μια διεθνής πλέον λέξη, που υποδηλώνει  μαχητές ή μονάδες, που έχουν ειδική εκπαίδευση, ειδικό οπλισμό και χρησιμοποιούν ειδική τακτική και τεχνική, για να εισέλθουν σε εχθρικό ή εχθροκρατούμενο έδαφος από ξηρά, θάλασσα ή αέρα, προκειμένου να προσβάλουν στα μετόπισθεν του εχθρού, εγκαταστάσεις και προσωπικό.

Η προέλευση αυτής της λέξης με την παραπάνω ερμηνεία, είναι μάλλον νοτιοαφρικανική, αν και ετυμολογικά η λέξη σημαίνει "εντολή" ή "διαταγή" τόσο στις αγγλοσαξωνικές όσο και στις λατινογενείς γλώσσες.

Η χρήση της με την έννοια της ελαφριάς ταχυκίνητης μονάδας, που διεξάγει καταδρομές και ανταρτοπόλεμο, ξεκινά από τους  Μπόερς. Κατά τη διάρκεια των πολέμων των Μπόερς εναντίον των αγγλικών αποικιακών στρατευμάτων στη νότια Αφρική και ειδικά κατά τον 2ο πόλεμο των Μπόερς, αρχίζει έντονη ανταρτική δράση με πολλές αιφνιδιαστικές προσβολές, ενέδρες και κρούσεις των Ολλανδο-αφρικανών αγροτών, εναντίον των Βρετανών.

Από εκεί, η λέξη εισέρχεται και στην αγγλική στρατιωτική ορολογία. Οι Κομάντος ήταν ταχυκίνητες μονάδες, συνήθως έφιππες, που αποτελούνταν από εθελοντές πολιτοφύλακες Αφρικάνερς. Η προέλευσή τους ήταν από την ίδια πόλη ή χωριό, από το οποίο έπαιρναν και το όνομά τους και χωρίζονταν σε πτέρυγες  (λόχους), κάθε μια εκ των οποίων χρεωνόταν συγκεκριμένη εδαφική περιοχή. Η πτέρυγα υποδιαιρείτο σε διμοιρίες των 20 ανδρών και με το σύστημα που ακολουθούσαν, μια ολόκληρη οικογένεια μπορούσε να πλαισιώσει τη διμοιρία!

Σε όλες τις χώρες του κόσμου η λέξη κομάντος είναι πλέον συνυφασμένη με την έννοια των ειδικών επιλέκτων μαχητών ή μονάδων, που αναλαμβάνουν την εκτέλεση ειδικών επιχειρήσεων με ανορθόδοξο, μη συμβατικό τρόπο, για την προσβολή στόχων υψηλής αξίας (High Value Targets).

Η ιστορία όμως των πρώτων  συγκροτημένων στρατιωτικών τμημάτων τύπου κομάντος και μάλιστα με πράσινο μπερέ, ξεκινά ουσιαστικά κατά τον 2ο παγκόσμιο πόλεμο, από τους Βρετανούς. Λέγεται, ότι υπήρξε ιδέα του Βρετανού πρωθυπουργού κατά τον 2ο ΠΠ, Ουΐνστον Τσόρτσιλ, ο οποίος έχοντας την εμπειρία του πολέμου των Μπόερς, όπου πιάστηκε και αιχμάλωτος, σκέφτηκε ίσως εκείνες τις δύσκολες ώρες του πολέμου, τη συγκρότηση και την χρησιμοποίηση τέτοιων μονάδων και πρακτόρων στα μετόπισθεν του εχθρού, για να προκαλούν σύγχυση και να κάνουν τους Γερμανούς και τους συμμάχους τους, να "κάθονται σε αναμμένα κάρβουνα".

Πράγματι το πρόβλημα που δημιούργησαν οι κομάντος και οι πράκτορες-σαμποτέρ στους Γερμανούς ήταν μεγάλο και καυτό, για να φτάσει ο Χίτλερ να εκδόσει την περίφημη "Διαταγή Κομάντο" (Commando Order) με την οποία, καθόριζε αυστηρά την εκτέλεση επί τόπου κάθε τέτοιου μαχητή που θα συλλαμβανόταν από γερμανικά στρατεύματα, χωρίς να ακολουθούνται οι διαδικασίες  περί αιχμαλώτων πολέμου.

Δείτε παρακάτω ένα ιστορικό ντοκιμαντέρ, για την ίδρυση και την εκπαίδευση των πρώτων Βρετανών πεζοναυτών-κομάντος, που ελάμβαναν τον πράσινο μπερέ. Αμφίβιες ασκήσεις, αναριχήσεις, πάλη σώμα με σώμα, ήταν από τα βασικά αντικείμενα της ειδικής εκπαίδευσης.


Ανιχνευτής






Τρίτη, 2 Φεβρουαρίου 2021

Για τα Ίμια

  (Αναδημοσίευση παλαιότερου άρθρου)


Η οριοθετική γραμμή θαλασσίων συνόρων στην περιοχή του Ανατολικού Αιγαίου μεταξύ Ιταλίας και Τουρκίας σύμφωνα με το πρωτόκολλο του 1932, που υπεγράφη και από τις δύο πλευρές. Σαφώς τα Ίμια (G) και οι δύο νησίδες, βρίσκονται στην πλευρά της (τότε) ιταλικής επικράτειας, η οποία όπως ήταν, περιήλθε στο ελληνικό κράτος το 1947. (Πηγή)


Κρίση των Ιμίων! Πικρές αναμνήσεις, συνοδευόμενες από αυστηρή αυτοκριτική για λάθη που στον συγκεκριμένο τόπο και  σε συγκεκριμένο χρόνο, δημιούργησαν μια θλιβερή  κατάσταση!

Σε περασμένο άρθρο, έχω διατυπώσει τις απόψεις μου, βγαλμένες από προσωπικές εμπειρίες.

Θέλω όμως σήμερα εδώ, να φιλοξενήσω ένα απόσπασμα από άρθρο ενός αποστράτου αξιωματικού, που και αυτός από τη θέση που είχε τότε, βίωσε καταστάσεις για τα γεγονότα εκείνης της εποχής. Το απόσπασμα αφορά στις Ειδικές Δυνάμεις του στρατού. Έχει πολύ ενδιαφέρον.

"....Το δεύτερο περιστατικό που θα αναφέρω, μου το διηγήθηκε φίλος και συμμαθητής μου από την ΣΣΕ, ο οποίος ήταν υπηρεσία το μοιραίο εκείνο βράδυ στο ΕΘΚΕΠΙΧ, ως εκπρόσωπος του Στρατού Ξηράς. Φυσικά εκείνο το βράδυ ουδείς κοιμόταν και στο ΕΘΚΕΠΙΧ μετά τα μεσάνυχτα οι πάντες ήσαν σε εγρήγορση και θα λέγαμε σε κατάσταση πολέμου. Μετά την πληροφορία περί κατάληψης της δυτικής Ίμια από τούρκους κομάντος και την τραγική εικόνα της Ελλάδος, όπου το ΚΥΣΕΑ να συνεδριάζει στην Βουλή, αντί στην προβλεπόμενη θέση του σε περίοδο κρίσης, στα υπόγεια του Υπουργείου Άμυνας, τον Α/ΓΕΕΘΑ να περιμένει εκτός αιθούσης για αρκετή ώρα, αποκομμένος από εξελισσόμενες κρίσιμες πληροφορίες, το Διοικητή της ΕΥΠ να περιμένει έξω από το ΚΥΣΕΑ και ποτέ να μην μπαίνει μέσα για να ενημερώσει και άλλα τραγικά που μας πληγώνουν και μόνο να τα αναφέρουμε, ο Α/ΓΕΕΘΑ επιστρέφει στο Γενικό Επιτελείο και γίνεται σύσκεψη στο ΕΘΚΕΠΙΧ, για το πώς θα αντιμετωπιστεί η υφιστάμενη κατάσταση. Τότε ρωτά τον Διευθυντή της Διεύθυνσης Ειδικών Δυνάμεων του ΓΕΣ(Δ/ΔΕΔ/ΓΕΣ), Υποστράτηγο Δ.Ν. πως μπορούν να καταλάβουν την δυτική Ίμια και να διώξουν τους Τούρκους κομάντος και ακολουθεί ένας εκπληκτικός διάλογος:

Α/ΓΕΕΘΑ: «Στρατηγέ, μπορείτε να ανακαταλάβετε την δυτική Ίμια και να διώξετε του Τούρκους;»

Δ/ΔΕΔ: «Κύριε Αρχηγέ, βεβαίως μπορούμε και οι Ελληνικές Ειδικές Δυνάμεις έχουν την δυνατότητα να εκτελέσουν με επιτυχία αυτή την αποστολή. Όμως όπως θα γνωρίζετε οι Τούρκοι δεν πήγαν εκεί για εκδρομή και δεν θα φύγουν αν τους πούμε ευγενικά να φύγουν. Ίσως απαιτηθεί να κάνουμε χρήση των όπλων, οπότε θα έχουμε εμπλοκή. Για αυτό λοιπόν κύριε Αρχηγέ, είστε διατεθειμένος να μου παράσχετε ναυτικά πυρά, αν απαιτηθούν και σας τα ζητήσω;»

Α/ΓΕΕΘΑ: «Όχι».

Δ/ΔΕΔ: «Αν απαιτηθούν τότε αεροπορικά πυρά, είστε διατεθειμένος να μου τα παράσχετε;»

Α/ΓΕΕΘΑ: «Φυσικά όχι».

Δ/ΔΕΔ: «Ε, τότε κύριε Αρχηγέ, να πάτε μόνος σας να τους βγάλετε».

Το «θράσος» του διευθυντού της ΔΕΔ εξέπληξε. Για τους γνωρίζοντες όμως υπήρχε αιτία. Στην αρχή της κρίσης και όταν σχεδιαζόταν η επιχείρηση, ο Α/ΓΕΕΘΑ αρνήθηκε την εμπλοκή του Στρατού Ξηράς (αρνήθηκε στον Διοικητή της ΑΣΔΕΝ να αναλάβει την ευθύνη φύλαξης του συμπλέγματος των νήσων Ίμια και Καλόλιμνος, στην περιοχή ) και ανέθεσε την αποστολή αυτή στην Μονάδα Υποβρυχίων Καταστροφών (ΜΥΚ) του Πολεμικού Ναυτικού και όχι στην ΑΣΔΕΝ και στις Ειδικές Δυνάμεις που διαθέτει οργανικά, λειτουργώντας κλαδικά, σαν Αξκος του Ναυτικού και όχι διακλαδικά, ως Αρχηγός των ΕΔ της χώρας. Αν και ευφυής και ικανός Αξκος ο Α/ΓΕΕΘΑ, οι αποφάσεις του είχαν κλαδικό (ναυτικό) χαρακτήρα, με μοιραία αποτελέσματα. Αγνόησε το παγκόσμιο και διαχρονικό δόγμα, ότι ο Στρατός διαχειρίζεται την ξηρά, η Αεροπορία τον αέρα και το Ναυτικό την θάλασσα και ανέθεσε αποστολή φύλαξης, άμυνας χερσαίου χώρου και αποτροπής χερσαίων επιθετικών σε τμήματα του ναυτικού, τα οποία για τις αποστολές που προορίζονται μπορεί να είναι άριστα εκπαιδευμένα, ανεπαρκή όμως για άλλου είδους επιχειρήσεις και αποστολές. Και αυτό φάνηκε από το γεγονός ότι στον σχεδιασμό για την επάνδρωση των Ιμίων, αν και πήραν εντολή δύο ομάδες των ΜΥΚ να επανδρώσουν τις δύο Ίμια, τελικά επανδρώθηκε μόνο η ανατολική και έμεινε αφύλακτη η δυτική. Ο λόγος; Δεν είχαν μπαταρίες για τους σταθμούς ασυρμάτους, γιατί τους είχε πάρει η ομάδα που είχε επανδρώσει τα ανατολικά Ίμια, ως εφεδρικές, έτσι δεν μετέβησαν στην δυτική Ίμια, αυτή που έμεινε αφύλακτη και πήγαν οι Τούρκοι κομάντος!! Το τελευταίο γεγονός αναφέρεται, καθόσον έχει γραφτεί ήδη στον τύπο και έχει λεχθεί και από την τηλεόραση."


 

Όλο το άρθρο ιστολόγιο είχε δημοσιευτεί παλιά στο ιστολόγιο " Αnalysts for Change" Μπορείτε όμως να το δείτε επαναδιατυπωμένο και ΕΔΩ

Ανιχνευτής